Interpelacja w sprawie wdrożenia zmienionych wytycznych KE (C/2026/196) oraz ochrony konkurencyjności sektora nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach sieciowych i rekompensatach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16970
do ministra aktywów państwowych, ministra energii, ministra finansów i gospodarki, ministra klimatu i środowiska
w sprawie wdrożenia zmienionych wytycznych KE (C/2026/196) oraz ochrony konkurencyjności sektora nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach sieciowych i rekompensatach
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 06-05-2026
Szanowni Państwo Ministrowie, w związku z aktualizacją wytycznych Komisji Europejskiej (C/2026/196) otworzyła się droga do przywrócenia polskiemu przemysłowi nawozowemu pełnej ochrony przed kosztami emisji pośrednich. Polska, jako jeden z liderów produkcji związków azotowych w UE, musi zareagować szybko, aby uniknąć zjawiska carbon leakage.
Jednocześnie krytycznym problemem pozostają koszty dystrybucji energii – dane Eurostat wskazują, że polski przemysł płaci za przesył jedne z najwyższych stawek w Europie, nie korzystając z ulg dostępnych dla konkurentów w Niemczech czy Danii.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami do poszczególnych resortów:
I. Do ministra finansów i gospodarki
1. Czy resort rozwoju przygotował już projekt zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych włączający sektor nawozowy do wsparcia za rok 2025?
2. Czy minister finansów i gospodarki zabezpieczył w budżecie na rok 2026 dodatkowe środki wynikające z rozszerzenia listy sektorów uprawnionych o energochłonną produkcję azotu?
3. Czy proces legislacyjny zostanie zakończony przed nieprzekraczalnym terminem 30 czerwca 2026 r. zgodnie z wymogiem ze zmienionych wytycznych Komisji Europejskiej?
II. Do ministra energii oraz ministry klimatu i środowiska
4. Czy Ministerstwo Energii dokona w tym roku zmian systemowych w strukturze opłat sieciowych, tak aby odciążyć przemysł nawozowy?
5. Czy planowana jest zmiana kryteriów kwalifikacji do statusu „odbiorcy specjalnego” w celu umożliwienia zakładom produkującym nawozy azotowe uzyskania tego statusu?
6. Dlaczego w Polsce wciąż nie funkcjonują rozwiązania analogiczne do niemieckich (indywidualne opłaty dla profilu pozaszczytowego) lub duńskich (10% zniżki przy zużyciu powyżej 100 GWh)?
III. Do ministra aktywów państwowych
7. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zabezpieczyć rentowność nadzorowanych spółek sektora chemicznego w kontekście rosnących kosztów systemowych energii elektrycznej?
8. Czy MAP dysponuje analizą skutków zaniechania wdrożenia wytycznych KE dla wartości rynkowej i stabilności operacyjnej kluczowych podmiotów strategicznych?
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13315 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.0500.24.2026.DI
4374635.17888661.14466381
Warszawa, 21-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej (znak: K10INT16970).
Temat: wdrożenie zmienionych wytycznych KE (C/2026/196) oraz ochrony
konkurencyjności sektora nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach
sieciowych i rekompensatach.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do ww. interpelacji uprzejmie informuję, że Minister Klimatu i Środowiska
(MKiŚ) nie jest organem właściwym w przedmiocie sprawy poruszanej w treści interpelacji.
Kwestie opłat sieciowych należą do kompetencji Ministra Energii.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Pan Wojciech Balczun, Minister Aktywów Państwowych,
2. Pan Miłosz Motyka, Minister Energii,
3. Pan Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki,
4. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 1 of 1 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPP-VIII.054.3.2026
Warszawa, 29 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16970 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie wdrożenia
zmienionych wytycznych Komisji Europejskiej (C/2026/196) oraz ochrony
konkurencyjności sektora nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach
sieciowych i rekompensatach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 13 maja 2026 r. w sprawie ochrony konkurencyjności
krajowego sektora nawozowego z prośbą o indywidualne odniesienie się do wskazanych
zagadnień, proszę o przyjęcie informacji w zakresie pytań skierowanych do Ministra
Finansów i Gospodarki (punkt I, pytania 1-3).
Ad 1.
Projekt zmiany ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat kosztów
pośrednich dla sektorów i podsektorów energochłonnych (dalej: projekt zmiany ustawy)
został przygotowany na podstawie założeń opartych bezpośrednio na Komunikacie
Komisji Europejskiej zmieniającym Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy
państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r.
(dalej: Wytyczne), które obejmują wszystkie wskazane przez Komisję sektory i podsektory,
w tym sektor nawozowy. Należy jednak zaznaczyć, że z uwagi na złożony operacyjnie
zakres projektu konieczne jest, przed przekazaniem wniosku o wprowadzenie do wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, wypracowanie kwestii odnoszących
się do sposobu finansowania, co aktualnie jest procedowane.
Ad 2.
Komisja (KE) dokonała rozróżnienia działalności prowadzonej przez sektory
energochłonne, klasyfikując sektory i podsektory odpowiednio do Tabeli 1 albo Tabeli 2 –
Załącznika I Wytycznych, wraz ze wskazaniem poziomu wsparcia. Sektor nawozowy
został zaklasyfikowany do działalności wskazanej w nowej Tabeli 2 Wytycznych:
kod PKD [20.15] Produkcja nawozów i związków azotowych.
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ustawa budżetowa na rok 2026 zakłada limit wydatków na wypłatę rekompensat
z funduszu FRPKE1 z tytułu pośrednich kosztów emisji na poziomie 3.567.170,00 zł,
zgodnie z postanowieniem art. 31 ww. ustawy – na potrzeby planu finansowania
rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych o których mowa w ustawie
o systemie rekompensat wskazanych w Załączniku 1. – Wykaz sektorów i podsektorów
energochłonnych.
Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na fakt, że Komisja Europejska opublikowała
komunikat zmieniający Wytyczne w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero
5 stycznia 2026 r., konieczne jest uwzględnienie w wydatkach budżetowych tych zmian,
które wynikają z założeń projektu zmiany ustawy, w szczególności z rozszerzenia listy
sektorów zgodnie z Tabelą 2.
Szacowana kwota pomocy, wynikająca z uwzględniania wszystkich wskazanych sektorów i
podsektorów w Załączniku 1 – Tabeli 2 Wytycznych, wymaga podniesienia limitu
środków funduszu do kwoty ok. 5 mld zł, o dodatkowe środki wynikające z potrzeb
rozszerzonej listy 22 sektorów i podsektorów, uprawnionych do ubiegania się
o rekompensaty.
Ad 3.
Komisja oczekuje, że obecnie obowiązujące programy pomocowe w państwach
członkowskich EU-27 zostaną dostosowane do nowych przepisów, nie później jednak niż
do dnia 30 czerwca 2026 r.
Z uwagi na powyższe, zakładane jest przeprocesowanie wdrożenia ustawy w trybie
odrębnym.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
1 Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia
19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 1215 oraz z 2025 r. poz. 759)
-- 2 of 2 --
Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.253.2026
IK: 1265299
Warszawa, 29 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam, w zakresie dotyczącym Ministra Aktywów Państwowych, odpowiedzi
na interpelację K10IN16970, Pani Bożeny Lisowskiej, Posłanki na Sejm RP, z dnia 13 maja
2026 r. w sprawie wdrożenia zmienionych wytycznych KE (C/2026/196) oraz ochrony
konkurencyjności sektora nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach sieciowych
i rekompensatach.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r.
o działach administracji rządowej (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, 1846, z 2026 r. poz.
160,187), do właściwości Ministra Aktywów Państwowych należą sprawy dotyczące
gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych
i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony interesów Skarbu
Państwa – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane są innym
działom. Skarb Państwa, jako akcjonariusz spółek, posiada uprawnienia wynikające z praw
korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa, w szczególności w Kodeksie
spółek handlowych oraz statutach spółek, a realizacja tych uprawnień jest pochodną
wielkości posiadanego pakietu akcji w danej spółce.
Przygotowywanie i wdrażanie rozwiązań w zakresie mechanizmów wsparcia dla
przedsiębiorstw energochłonnych w Polsce leży poza właściwością Ministra Aktywów
Państwowych. Ministerstwo Aktywów Państwowych nie dysponuje analizą skutków
zaniechania wdrożenia wytycznych KE dla wartości rynkowej i stabilności operacyjnej
kluczowych podmiotów strategicznych.
Jednocześnie informuję, że drastyczny wzrost cen energii, przy braku możliwości
zrekompensowania tych podwyżek cenami produktów końcowych, z powodu agresywnej
polityki cenowej konkurentów, wpływa negatywnie na rentowność spółek, w tym m.in.
spółek z sektora chemicznego.
W celu ograniczenia kosztów energii Grupa Kapitałowa Grupa Azoty, która ma strategiczne
znaczenie dla całego rynku rolniczego Unii Europejskiej, gdyż jest jednym z kluczowych
koncernów branży nawozowo-chemicznej w Europie, a także największym koncernem tego
typu w Polsce prowadzi działania w zakresie:
inwestycji w technologie obniżenia energochłonności (np. budowa nowej instalacji
neutralizacji azotanu amonu); wykorzystania pary powstającej na instalacjach WKS
(Wytwórnia Kwasu Siarkowego) i KDC (Kompaktowa Dmuchawa
Centrifugalna/Kompaktowa Dmuchawa Ciepła) do produkcji energii elektrycznej;
oszczędność energii elektrycznej przez optymalizację pracy sprężarek gazu ziemnego
na Wydziale Amoniaku; zastosowania rur preizolowanych na sieciach cieplnych;
-- 1 of 2 --
kompleksowej wymiany odwadniaczy na sieciach parowych; ograniczania strat na
sieciach powietrza sprężonego azotu, bezpieczeństwa wody pitnej i przeciwpożarowej,
wdrożenia Systemu Zarządzania Energią ISO 50001,
wytypowania inicjatyw zmniejszających energochłonność w obszarze energetyki oraz
produkcji, wspólnych zakupów gazu, energii elektrycznej, węgla w ramach Grupy
Kapitałowej Grupy Azoty, zwiększających siłę negocjacyjną.
Zarząd Grupy Azoty S.A. prowadzi rozmowy z Ministerstwem Rozwoju i Technologii
na temat wdrożenia rozszerzonych Wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie niektórych
środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów
cieplarnianych po 2021 r. Wytyczne te rozszerzają uprawnienie do rekompensat kosztów
pośrednich na nowe sektory energochłonne, w tym szczególnie istotne z punktu widzenia
krajowej gospodarki, czyli produkcję nawozów i związków azotowych.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że przy wykonywaniu uprawnień
wynikających z posiadanych przez Skarb Państwa akcji w spółkach, w tym w spółkach
z Grupy Azoty, Minister Aktywów Państwowych ma zawsze na względzie istotne znaczenie
tych podmiotów dla całej gospodarki kraju oraz jego bezpieczeństwa gospodarczego.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1265299.4752031.3775044
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
+48 (22) 626 43 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.172.2026.KK
Warszawa, $DataPoPodpisaniu
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posłanki Bożeny Lisowskiej o numerze 16970 w sprawie
wdrożenia zmienionych wytycznych KE (C/2026/196) oraz ochrony konkurencyjności sektora
nawozowego poprzez systemowe zmiany w opłatach sieciowych i rekompensatach, poniżej
przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
Rząd RP dostrzega znaczenie przemysłu chemicznego, w tym sektora wytwarzania
nawozów, dla polskiej gospodarki. Dlatego podejmuje systematyczne działania
ukierunkowane na stabilizację oraz obniżenie kosztów energii elektrycznej w długim
horyzoncie czasowym, z uwzględnieniem potrzeb odbiorców energochłonnych.
Ministerstwo Energii prowadzi prace nad nowym rozporządzeniem taryfowym, realizowane
w ramach powołanego Zespołu do spraw poprawy efektywności kształtowania taryf
sieciowych energii elektrycznej (dalej: Zespół). Celem jego prac jest przeprowadzenie
kompleksowej oceny systemu taryf dla energii elektrycznej w zakresie kalkulacji składnika
stałego i zmiennego stawki sieciowej za usługi przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej
oraz stawki jakościowej. Prace Zespołu są ukierunkowane na poprawę przejrzystości
i efektywności systemu, z uwzględnieniem potrzeb różnych grup odbiorców, w tym sektora
energochłonnego. Zadaniem Zespołu jest wypracowanie konkretnych propozycji
rozwiązań, mechanizmów i kryteriów oraz przedstawienie rekomendacji i założeń do zmian
w rozporządzeniu taryfowym energii elektrycznej, zapewniających sprawiedliwą alokację
kosztów oraz efektywne funkcjonowanie i rozwój Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego (dalej: KSE). Wpłynie to na poprawę warunków funkcjonowania
przemysłu energochłonnego, umożliwiając obniżenie kosztów różnym rodzajom odbiorców.
W ramach prac Zespołu analizowane są różne warianty redystrybucji kosztów pomiędzy
użytkowników sieci, z uwzględnieniem zasady reflektywności kosztowej. Opracowywane
rozwiązania mają na celu właściwe wyważenie interesów wszystkich uczestników rynku
energii elektrycznej, prowadząc do obniżenia łącznych kosztów ponoszonych w opłatach
przez odbiorców energochłonnych z różnych branż, przy ograniczeniu przenoszenia
nadmiernych kosztów na inne kategorie użytkowników KSE, w tym gospodarstwa domowe.
Szczegółowe rozwiązania i kryteria dotyczące zmian w zakresie kształtowania opłat
sieciowych, jak i opłaty jakościowej, są nadal przedmiotem prac Zespołu.
W części państw europejskich stosowane są różnego rodzaju mechanizmy obniżające opłaty
sieciowe, w tym dla odbiorców energochłonnych. Trzeba jednak mieć świadomość,
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
że koszty takich obniżek przenoszone są na inne kategorie odbiorców lub obciążają (czasem
w bardzo znacznym wymiarze) budżet państwa.
Rząd RP prowadzi szereg działań mających na celu stabilizację i obniżenie kosztów energii
elektrycznej w długim horyzoncie czasowym, uwzględniając przy tym m.in. potrzeby
odbiorców energochłonnych. W ich przypadku udział kosztów dystrybucji w rachunku
za energię wynosi średnio ok. 15-25%, a pozostałe 75-85% stanowią koszty związane
z obrotem (zakupem energii elektrycznej). W związku z tym wstępne propozycje
mechanizmów taryfowych rozważanych w ramach prac Zespołu mają charakter
uzupełniający wobec możliwości optymalizacji kosztów zakupu energii elektrycznej,
m.in. poprzez zagospodarowanie dostępnej tańszej energii pochodzącej z OZE.
W konsekwencji powinno to prowadzić do ograniczenia całkowitych kosztów ponoszonych
przez tę grupę odbiorców.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
$ImięNazwiskoPodpisującego
$StanowiskoOsobyPodpisującej
$DataPodpisuDokumentu $ezdPolePodpisu1
-- 2 of 2 --