Interpelacja nr 16956
Interpelacja w sprawie systemu ochrony dóbr osobistych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (45%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemu ochrony dóbr osobistych
Interpelacja nr 16956
do ministra sprawiedliwości
w sprawie systemu ochrony dóbr osobistych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 05-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą narastającej dysfunkcji instytucji ochrony dóbr osobistych w polskim porządku prawnym. Obecna praktyka orzecznicza, oparta niemal wyłącznie na kompensacyjnej funkcji odpowiedzialności deliktowej (art. 24 w zw. z art. 448 Kodeksu cywilnego), wykazuje rażącą nieefektywność w obliczu współczesnych modeli biznesowych opartych na monetyzacji zasięgów i komercjalizacji naruszeń godności ludzkiej.
W doktrynie prawa cywilnego od lat wskazuje się na konieczność synergii trzech funkcji zadośćuczynienia: kompensacyjnej, satysfakcyjnej oraz represyjno-prewencyjnej. Niestety, w polskim orzecznictwie ta ostatnia funkcja uległa marginalizacji. Kwoty zasądzanych zadośćuczynień są zazwyczaj ustalane w oderwaniu od potencjału ekonomicznego sprawcy oraz zysku, jaki wygenerował on poprzez dokonany delikt.
Prowadzi to do zjawiska „kalkulacyjnego naruszania dóbr osobistych”, gdzie podmioty medialne oraz profesjonalni uczestnicy obrotu cyfrowego wliczają niskie sankcje cywilne w koszty operacyjne działalności.
W systemach typu common law instytucja punitive damages skutecznie mityguje takie zachowania. Choć jest ona obca klasycznej kontynentalnej teorii odszkodowawczej, współczesne wyzwania (deepfake, masowy hejt, dezinformacja) wymagają implementacji rozwiązań o zbliżonym skutku ekonomicznym, wzmacniających funkcję prewencji szczególnej i ogólnej.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace analityczne nad nowelizacją Kodeksu cywilnego w celu wyraźnego wyartykułowania represyjnej funkcji zadośćuczynienia, co pozwoliłoby sądom na ustalanie jego wysokości w korelacji z korzyścią majątkową uzyskaną przez naruszyciela?
Czy resort rozważa wprowadzenie do Kodeksu cywilnego instytucji wydania korzyści uzyskanej bezprawnie poprzez naruszenie dobra osobistego, wzorowanej na rozwiązaniach z zakresu prawa własności intelektualnej?
Jaka jest ocena ministerstwa w zakresie implementacji przedstawionego mechanizmu w sprawach o naruszenie dóbr osobistych, w których sprawca działał umyślnie w celu osiągnięcia zysku lub zasięgu medialnego?
Czy planowane jest wzmocnienie instrumentów procesowych umożliwiających szybkie zabezpieczenie roszczeń w sprawach o naruszenie dóbr osobistych w sieci, aby zapobiec nieodwracalnym skutkiem deliktu przed wydaniem prawomocnego wyroku?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 16956
do ministra sprawiedliwości
w sprawie systemu ochrony dóbr osobistych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 05-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą narastającej dysfunkcji instytucji ochrony dóbr osobistych w polskim porządku prawnym. Obecna praktyka orzecznicza, oparta niemal wyłącznie na kompensacyjnej funkcji odpowiedzialności deliktowej (art. 24 w zw. z art. 448 Kodeksu cywilnego), wykazuje rażącą nieefektywność w obliczu współczesnych modeli biznesowych opartych na monetyzacji zasięgów i komercjalizacji naruszeń godności ludzkiej.
W doktrynie prawa cywilnego od lat wskazuje się na konieczność synergii trzech funkcji zadośćuczynienia: kompensacyjnej, satysfakcyjnej oraz represyjno-prewencyjnej. Niestety, w polskim orzecznictwie ta ostatnia funkcja uległa marginalizacji. Kwoty zasądzanych zadośćuczynień są zazwyczaj ustalane w oderwaniu od potencjału ekonomicznego sprawcy oraz zysku, jaki wygenerował on poprzez dokonany delikt.
Prowadzi to do zjawiska „kalkulacyjnego naruszania dóbr osobistych”, gdzie podmioty medialne oraz profesjonalni uczestnicy obrotu cyfrowego wliczają niskie sankcje cywilne w koszty operacyjne działalności.
W systemach typu common law instytucja punitive damages skutecznie mityguje takie zachowania. Choć jest ona obca klasycznej kontynentalnej teorii odszkodowawczej, współczesne wyzwania (deepfake, masowy hejt, dezinformacja) wymagają implementacji rozwiązań o zbliżonym skutku ekonomicznym, wzmacniających funkcję prewencji szczególnej i ogólnej.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace analityczne nad nowelizacją Kodeksu cywilnego w celu wyraźnego wyartykułowania represyjnej funkcji zadośćuczynienia, co pozwoliłoby sądom na ustalanie jego wysokości w korelacji z korzyścią majątkową uzyskaną przez naruszyciela?
Czy resort rozważa wprowadzenie do Kodeksu cywilnego instytucji wydania korzyści uzyskanej bezprawnie poprzez naruszenie dobra osobistego, wzorowanej na rozwiązaniach z zakresu prawa własności intelektualnej?
Jaka jest ocena ministerstwa w zakresie implementacji przedstawionego mechanizmu w sprawach o naruszenie dóbr osobistych, w których sprawca działał umyślnie w celu osiągnięcia zysku lub zasięgu medialnego?
Czy planowane jest wzmocnienie instrumentów procesowych umożliwiających szybkie zabezpieczenie roszczeń w sprawach o naruszenie dóbr osobistych w sieci, aby zapobiec nieodwracalnym skutkiem deliktu przed wydaniem prawomocnego wyroku?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4970 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.260.2026
Warszawa, 23 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16956 Pana Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie
systemu ochrony dóbr osobistych, uprzejmie przedstawiam stanowisko Ministra
Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny1
ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania
tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on
także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych
do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej
treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również
żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na
wskazany cel społeczny. W zakresie odpowiedzialności z tytułu naruszania dóbr osobistych
należy przyjąć koncepcję ochrony za pomocą praw podmiotowych bezwzględnych, opartą
na założeniu o istnieniu (wyrażonego w art. 23 k.c.) powszechnego zakazu naruszania dóbr
osobistych innych osób. Każde naruszenie dobra osobistego jest bezprawne per se,
1 T.J. Dz.U. z 2025 poz. 1071, ze zm.; dalej: k.c.
-- 1 of 3 --
ponieważ narusza ten ustawowy i generalny zakaz2. Z kolei zgodnie z art. 448 § 1 k.c. w
razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało
naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę
albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny,
niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Środki
mające na celu usunięcie skutków naruszenia dobra osobistego nie zostały
skatalogowane, a zatem możliwe jest powzięcie w tym celu wszelkich adekwatnych
(prawnie dopuszczalnych) środków, np. nakazania usunięcia określonych treści z
internetowego archiwum. De lege lata odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych
stanowi odpowiedzialność deliktową.
Odnosząc się do zadanych w interpelacji pytań szczegółowych, należy podkreślić, że
obowiązujące przepisy k.c., regulujące ochronę dóbr osobistych, wymagają całościowej
rewizji w celu uwzględnienia konsekwencji wynikających z rozwoju nowych technologii
informatycznych, sztucznej inteligencji i coraz bardziej poszerzającej się skali
różnorodnych, nieznanych wcześniej środków naruszania dóbr osobistych. Należy przy
tym mieć na uwadze konieczność zapewnienia równowagi i proporcji pomiędzy środkami
ochrony dóbr osobistych a wolnością słowa, co ma szczególne znacznie w zakresie
podnoszonych przez autora interpelacji, naruszeń dóbr osobistych przez podmioty
medialne oraz profesjonalnych uczestników obrotu cyfrowego. Potrzebę kompleksowej
nowelizacji przepisów prawa cywilnego w tym zakresie dostrzegła w szczególności
działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. W
ramach Komisji utworzony został Zespół problemowy ds. ochrony dóbr osobistych i
własności intelektualnej, rozpoczęto także wstępne działania zmierzające do opracowania
założeń rozwiązań służących ochronie dóbr osobistych i wolności słowa w obszarze prawa
cywilnego. Wstępny etap prac uniemożliwia jednak przedstawienie bardziej precyzyjnych
założeń planowanych rozwiązań, w tym także przesądzenie czy projektowane rozwiązania
2 P. Machnikowski, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Legalis/el.
2023, komentarz do art. 24, Nb. 5.
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33 www.gov.pl/sprawiedliwosc
-- 2 of 3 --
obejmować będą: wyraźne wyartykułowanie represyjnej funkcji zadośćuczynienia,
wprowadzenie do k.c. instytucji wydania korzyści uzyskanej bezprawnie poprzez
naruszenie dobra osobistego, wzorowanej na rozwiązaniach z zakresu prawa własności
intelektualnej, implementację instytucji punitive damages jak również czy nowelizacja
obejmować będzie wprowadzenie dodatkowych instrumentów w zakresie zabezpieczenia
roszczeń o ochronę dóbr osobistych. Efekty prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce
dedykowanej pracom Komisji3. W związku z pracami prowadzonymi w ramach Komisji
Kodyfikacyjnej, Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi natomiast odrębnych prac nad
nowelizacją k.c. w zakresie ochrony dóbr osobistych.
Jednocześnie wskazuję, że interpelacja nr 16956 zostanie przedstawiona Przewodniczącej
Zespołu problemowego ds. ochrony dóbr osobistych i własności intelektualnej do
ewentualnego wykorzystania w toku prac Zespołu.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
3 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych3.
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.260.2026
Warszawa, 23 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16956 Pana Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie
systemu ochrony dóbr osobistych, uprzejmie przedstawiam stanowisko Ministra
Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny1
ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania
tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on
także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych
do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej
treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również
żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na
wskazany cel społeczny. W zakresie odpowiedzialności z tytułu naruszania dóbr osobistych
należy przyjąć koncepcję ochrony za pomocą praw podmiotowych bezwzględnych, opartą
na założeniu o istnieniu (wyrażonego w art. 23 k.c.) powszechnego zakazu naruszania dóbr
osobistych innych osób. Każde naruszenie dobra osobistego jest bezprawne per se,
1 T.J. Dz.U. z 2025 poz. 1071, ze zm.; dalej: k.c.
-- 1 of 3 --
ponieważ narusza ten ustawowy i generalny zakaz2. Z kolei zgodnie z art. 448 § 1 k.c. w
razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało
naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę
albo zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny,
niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Środki
mające na celu usunięcie skutków naruszenia dobra osobistego nie zostały
skatalogowane, a zatem możliwe jest powzięcie w tym celu wszelkich adekwatnych
(prawnie dopuszczalnych) środków, np. nakazania usunięcia określonych treści z
internetowego archiwum. De lege lata odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych
stanowi odpowiedzialność deliktową.
Odnosząc się do zadanych w interpelacji pytań szczegółowych, należy podkreślić, że
obowiązujące przepisy k.c., regulujące ochronę dóbr osobistych, wymagają całościowej
rewizji w celu uwzględnienia konsekwencji wynikających z rozwoju nowych technologii
informatycznych, sztucznej inteligencji i coraz bardziej poszerzającej się skali
różnorodnych, nieznanych wcześniej środków naruszania dóbr osobistych. Należy przy
tym mieć na uwadze konieczność zapewnienia równowagi i proporcji pomiędzy środkami
ochrony dóbr osobistych a wolnością słowa, co ma szczególne znacznie w zakresie
podnoszonych przez autora interpelacji, naruszeń dóbr osobistych przez podmioty
medialne oraz profesjonalnych uczestników obrotu cyfrowego. Potrzebę kompleksowej
nowelizacji przepisów prawa cywilnego w tym zakresie dostrzegła w szczególności
działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. W
ramach Komisji utworzony został Zespół problemowy ds. ochrony dóbr osobistych i
własności intelektualnej, rozpoczęto także wstępne działania zmierzające do opracowania
założeń rozwiązań służących ochronie dóbr osobistych i wolności słowa w obszarze prawa
cywilnego. Wstępny etap prac uniemożliwia jednak przedstawienie bardziej precyzyjnych
założeń planowanych rozwiązań, w tym także przesądzenie czy projektowane rozwiązania
2 P. Machnikowski, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Legalis/el.
2023, komentarz do art. 24, Nb. 5.
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33 www.gov.pl/sprawiedliwosc
-- 2 of 3 --
obejmować będą: wyraźne wyartykułowanie represyjnej funkcji zadośćuczynienia,
wprowadzenie do k.c. instytucji wydania korzyści uzyskanej bezprawnie poprzez
naruszenie dobra osobistego, wzorowanej na rozwiązaniach z zakresu prawa własności
intelektualnej, implementację instytucji punitive damages jak również czy nowelizacja
obejmować będzie wprowadzenie dodatkowych instrumentów w zakresie zabezpieczenia
roszczeń o ochronę dóbr osobistych. Efekty prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce
dedykowanej pracom Komisji3. W związku z pracami prowadzonymi w ramach Komisji
Kodyfikacyjnej, Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi natomiast odrębnych prac nad
nowelizacją k.c. w zakresie ochrony dóbr osobistych.
Jednocześnie wskazuję, że interpelacja nr 16956 zostanie przedstawiona Przewodniczącej
Zespołu problemowego ds. ochrony dóbr osobistych i własności intelektualnej do
ewentualnego wykorzystania w toku prac Zespołu.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
3 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych3.
-- 3 of 3 --