Interpelacja w sprawie potrzeby doprecyzowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie statusu domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16924
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby doprecyzowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie statusu domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 01-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
w związku z pismem skierowanym przez Związek Gmin – Międzygminny Ośrodek Opiekuńczy w Pruszczu, dotyczącym potrzeby uwzględnienia w toku prac nad nowelizacją ustawy o pomocy społecznej sytuacji domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne, zwracam się z uprzejmą prośbą o analizę przedstawionego problemu oraz rozważenie podjęcia stosownych działań legislacyjnych.
Z przekazanych informacji wynika, że Międzygminny Ośrodek Opiekuńczy w Pruszczu prowadzony jest przez związek gmin, w skład którego wchodzą gminy: Świecie, Pruszcz, Dobrcz i Jeżewo. Jednostka ta realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej, w tym prowadzenie domu pomocy społecznej. Problem zgłoszony przez przedstawicieli ośrodka dotyczy braku jednoznacznego uregulowania w ustawie o pomocy społecznej statusu domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne.
Obecne brzmienie przepisów może powodować wątpliwości interpretacyjne, ponieważ dom pomocy społecznej prowadzony przez związek międzygminny nie jest wprost wskazany jako dom gminny, powiatowy ani regionalny. Tymczasem związek międzygminny jest formą współdziałania jednostek samorządu terytorialnego, a prowadzona przez niego placówka realizuje zadania publiczne w obszarze pomocy społecznej na rzecz mieszkańców gmin tworzących związek.
W praktyce brak jednoznacznych regulacji może prowadzić do trudności w zakresie funkcjonowania takich placówek, ich finansowania, udziału w programach rządowych, a także stosowania przepisów dotyczących kierowania i umieszczania osób w domach pomocy społecznej. Wskazywany problem ma zatem istotne znaczenie nie tylko dla organów prowadzących, lecz także dla pracowników jednostek pomocy społecznej oraz mieszkańców korzystających z opieki.
Z uwagi na znaczenie przedmiotowej sprawy dla prawidłowego funkcjonowania systemu pomocy społecznej na poziomie lokalnym uprzejmie proszę o wnikliwe przeanalizowanie przedstawionego zagadnienia oraz przekazanie stanowiska ministerstwa w tej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie możliwości prowadzenia domów pomocy społecznej przez związki międzygminne?
Czy w ramach prowadzonych lub planowanych prac legislacyjnych rozważane jest wprowadzenie przepisów jednoznacznie regulujących status domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne?
Czy ministerstwo przewiduje analizę przepisów dotyczących kierowania osób do domów pomocy społecznej oraz umieszczania ich w tych domach w kontekście placówek prowadzonych przez związki międzygminne?
Czy możliwe jest objęcie takich jednostek analogicznym zakresem uprawnień i wsparcia jak jednostek organizacyjnych pomocy społecznej prowadzonych bezpośrednio przez gminy lub powiaty?
Z poważaniem
Iwona Maria Kozłowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3876 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.278.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16924 Pań Posłanek Iwony Kozłowskiej i Ewy Kołodziej,
w sprawie potrzeby doprecyzowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie
statusu domów pomocy społecznej prowadzonych przez związki międzygminne, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że zasady tworzenia i działania związków międzygminnych regulują przepisy
rozdziału 7 (art. 64 – art. 73b) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.
z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 64 i 65 tego aktu związek międzygminny może być tworzony przez gminy
w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych lub w celu wspólnej obsługi gmin
(administracyjnej, finansowej i organizacyjnej). Związek wykonuje zadania publiczne
w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, posiada również osobowość prawną.
Z kolei art. 64 ust. 5 stanowi, że do związków międzygminnych stosuje się art. 39 ust.4
dający możliwość upoważnienia organu wykonawczego jednostki pomocniczej oraz
organów jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1, do załatwiania
indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.
Przepisy ustawy nie określają źródeł, rodzajów ani charakteru zadań publicznych, które
mogą stanowić zakres działania związku międzygminnego, powierzonego mu przez
gminy. Niemniej, stosując szeroką wykładnię pojęcia zadania publicznego, należy przyjąć, że
prowadzenie domu pomocy społecznej jest zadaniem publicznym służącym zaspokajaniu
zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639) wskazuje
w art. 57 ust. 1 podmioty, które mogą prowadzić domy pomocy społecznej. Są to:
— jednostki samorządu terytorialnego;
— Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne,
fundacje i stowarzyszenia;
— inne osoby prawne;
— osoby fizyczne.
Ustawa o samorządzie gminnym wskazuje na możliwości prawne realizowania przez związki
międzygminne zadań publicznych, ale regulacje ustawy o pomocy społecznej nie
uwzględniają tych podmiotów wprost jako prowadzących domy pomocy społecznej, co
może powodować wątpliwości dotyczące interpretacji przepisów w tym zakresie.
Należy zauważyć, że sytuacje takie jak ta w odniesieniu do placówki w Pruszczu są
incydentalne, z tego względu nie znalazły się wśród kwestii zidentyfikowanych do
nowelizacji.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgłoszona w interpelacji kwestia wymaga rozważenia i dalszych analiz zarówno pod kątem
celowości poszerzenia katalogu podmiotów uprawnionych do prowadzenia domów pomocy
społecznej, jak również pod kątem praktycznych aspektów związanych z realizacją zadania
polegającego na utworzeniu i prowadzeniu takiej jednostki organizacyjnej pomocy
społecznej przez związek międzygminny, w tym pod kątem odpowiedzialności oraz
obowiązków wynikających z realizacji zadania (np. określenia pracodawcy osób
zatrudnionych w domu pomocy społecznej, odpowiedzialności za spełnianie przez
placówkę określonych standardów, w tym ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za nadzór,
a także kwestii związanych z finansowaniem oraz rachunkowością). Należałoby przy tym
uwzględnić również dotychczasowe doświadczenia Związku Międzygminnego
prowadzącego Międzygminny Ośrodek Opiekuńczy w Pruszczu.
Powyższa kwestie zostanie przeanalizowana na obecnym etapie legislacyjnym nowelizacji
ustawy o pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --