Interpelacja w sprawie braku ustawowych gwarancji uprzedzenia pracownika o zmianie grafiku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16875
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku ustawowych gwarancji uprzedzenia pracownika o zmianie grafiku pracy
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 28-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2025 roku do mojego biura poselskiego zaczęły napływać sygnały od pracowników sieci Biedronka. Dotyczyły nagłych zmian grafików w okresie przedświątecznym, pracy nocnej z rażąco krótkim odpoczynkiem, a także odmów udzielania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem - uprawnienia zagwarantowanego przez art. 188 Kodeksu pracy. W odpowiedzi na złożoną przeze mnie interwencję poselską główny inspektor pracy przeprowadził kontrole w 176 sklepach sieci. Ich wyniki, przekazane mi pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r., ujawniają problem, który wymaga pilnej interwencji ustawodawczej.
Kontrole nie wykazały naruszeń „systemowych" w rozumieniu stosowanym przez Inspekcję Pracy. Wykazały jednak 840 decyzji nakazowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, nieprawidłową ewidencję czasu pracy w 14 sklepach, brak terminowego przekazywania harmonogramów pracownikom w 10 placówkach i 16 stwierdzonych wykroczeń. Trudno uznać te liczby za świadectwo wzorowego przestrzegania prawa pracy.
Najpoważniejszym problemem ujawnionym przez kontrole jest jednak nie skala stwierdzonych naruszeń, lecz treść wykładni prawnej, którą GIP przytacza jako obowiązującą. Powołując się na stanowisko Departamentu Prawa Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2013 r., Inspekcja Pracy informuje, że tygodniowy termin przekazania harmonogramu, o którym mowa w art. 129 § 3 Kodeksu pracy, odnosi się wyłącznie do pierwotnego ustalenia rozkładu czasu pracy - nie do jego późniejszych zmian. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie określają natomiast żadnego minimalnego terminu, z jakim pracodawca powinien poinformować pracownika o zmianie grafiku. To pracodawca ma określić ten termin w przepisach wewnątrzzakładowych.
Oznacza to w praktyce, że pracodawca może zmienić harmonogram pracownika dosłownie w ostatniej chwili - byleby stosowna informacja zdążyła do niego dotrzeć przed wejściem nowego grafiku w życie. Pracownicy dużych sieci handlowych, często zatrudnieni na elastycznych umowach, pozbawieni są tym samym jakiejkolwiek gwarancji stabilności czasu pracy. Problem jest szczególnie dotkliwy dla rodziców, opiekunów osób zależnych oraz osób łączących pracę z nauką - a więc grup, dla których możliwość planowania czasu ma kluczowe znaczenie.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymuje stanowisko z dnia 18 października 2013 r., zgodnie z którym tygodniowy termin z art. 129 § 3 Kodeksu pracy nie dotyczy zmian harmonogramów czasu pracy - a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej i czy ministerstwo rozważało jego aktualizację w świetle zmian na rynku pracy, jakie nastąpiły w ciągu ostatnich ponad dziesięciu lat?
Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do uregulowania w Kodeksie pracy minimalnego terminu, z jakim pracodawca powinien informować pracownika o zmianie harmonogramu czasu pracy - a jeśli tak, jaki jest przewidywany harmonogram tych prac?
Jakie mechanizmy ochrony pracowników przed nadużywaniem elastyczności harmonogramów ministerstwo uznaje za wystarczające w obecnym stanie prawnym, w szczególności w odniesieniu do pracowników dużych sieci handlowych zatrudnionych na podstawie umów o pracę?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do Kodeksu pracy regulacji przyznającej pracownikom prawo do odmowy przyjęcia zmienionego harmonogramu, jeśli zmiana została ogłoszona z niewystarczającym wyprzedzeniem - na wzór rozwiązań stosowanych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej?
W jaki sposób ministerstwo ocenia skuteczność obowiązku uregulowania kwestii zmian harmonogramów w przepisach wewnątrzzakładowych - biorąc pod uwagę, że w dużych sieciach handlowych układy zbiorowe i regulaminy pracy mogą być kształtowane przy ograniczonej faktycznej sile przetargowej pracowników?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3376 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.277.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16875 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie braku
ustawowych gwarancji uprzedzenia pracownika o zmianie grafiku pracy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do przepisu art. 129 § 3 Kodeksu pracy, należy stwierdzić, że minimalny
tygodniowy termin, o którym w nim mowa dotyczy jedynie przekazania pracownikowi
sporządzonego rozkładu czasu pracy (grafiku) na konkretny okres rozliczeniowy lub na okres
od niego krótszy, lecz obejmujący co najmniej 1 miesiąc. Art. 129 § 3 Kodeksu pracy nie
reguluje, czy i z jakim wyprzedzeniem mogą być dokonywane ewentualne zmiany
przekazanego pracownikowi grafiku.
Związane jest to z tym, że zmiany rozkładu czasu pracy (harmonogramu pracy) w trakcie
okresu rozliczeniowego są dopuszczalne jedynie w wyjątkowych (niemożliwych do
przewidzenia w momencie jego tworzenia) okolicznościach, wskazanych np. w regulaminie
pracy. Do okoliczności takich można zaliczyć m.in. nieobecność w pracy spowodowaną:
chorobą pracownika, sprawowaniem opieki nad dzieckiem, korzystaniem z urlopu na
żądanie, itp., których wystąpienie powoduje konieczność zorganizowania zastępstwa
nieobecnego pracownika lub pracowników.
Warunkiem przeprowadzenia takich zmian jest oczywiście przestrzeganie przepisów
ochronnych z zakresu czasu pracy, takich jak: planowanie pracy w ramach wymiaru czasu
pracy w danym okresie rozliczeniowym, przestrzeganie zasady przeciętnie pięciodniowego
tygodnia pracy w okresie rozliczeniowym, zagwarantowanie 11-godzinnego dobowego i 35-
godzinnego tygodniowego okresu odpoczynku, zapewnienie liczby dni wolnych od pracy
w przyjętym okresie rozliczeniowym odpowiadającej co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz
dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym
okresie, nienaruszanie doby pracowniczej, czy zapewnienie minimum co czwartej niedzieli
wolnej od pracy.
Wobec wyjątkowego charakteru zmian rozkładów czasu pracy kierownictwo Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje podjęcia prac legislacyjnych zmierzających
do uregulowania w Kodeksie pracy minimalnego terminu, w jakim pracodawca powinien
poinformować pracownika o zmianie dotyczącej rozkładu czasu pracy. Taka modyfikacja
mogłaby spowodować skutek odwrotny, tzn. znormalizować zmiany w ustalonym przez
pracodawcę rozkładzie czasu pracy, uniemożliwiając je przy tym w sytuacjach
spowodowanych obiektywnymi, niedającymi się przewidzieć przesłankami, związanymi
z wystąpieniem szczególnych okoliczności.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Trzeba podkreślić, że nie oznacza to, iż pracodawca może informować pracownika o zmianie
rozkładu czasu pracy z wyprzedzeniem niedającym możliwości dostosowania się do niej.
Doktryna przyjmuje, że powinno to nastąpić najpóźniej do końca ostatniej dniówki roboczej,
po której ma nastąpić zmiana rozkładu czasu pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --