Interpelacja w sprawie braku systemowej kontroli nad gospodarką odpadami zawierającymi amalgamat dentystyczny, oznaczonymi kodem 18 01 10*, oraz naruszeń rozporządzenia UE 2017/852
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16867
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku systemowej kontroli nad gospodarką odpadami zawierającymi amalgamat dentystyczny, oznaczonymi kodem 18 01 10*, oraz naruszeń rozporządzenia UE 2017/852
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 28-04-2026
Zostałem poproszony przez jednego z mieszkańców Pomorza Zachodniego o skierowanie niniejszej interpelacji, dotyczącej problemu braku skutecznej kontroli nad obrotem, ewidencją i unieszkodliwianiem odpadów zawierających amalgamat dentystyczny. Sprawa ta ma istotne znaczenie zarówno z punktu widzenia ochrony środowiska, jak i bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Z informacji uzyskanych od Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska wynika niepokojący obraz braku jednolitego i skutecznego nadzoru nad tym obszarem. Z przekazanych odpowiedzi wynika, że w latach 2019-2026 w większości regionów nie prowadzono celowych kontroli gabinetów stomatologicznych pod kątem posiadania i prawidłowej eksploatacji obowiązkowych separatorów amalgamatu, a działalność ta bywała traktowana jako „niskoszkodliwa“.
Takie podejście budzi poważne wątpliwości w świetle obowiązujących przepisów prawa Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2017/852, które przewiduje obowiązek stosowania separatorów amalgamatu o skuteczności co najmniej 95%. Brak realnej kontroli wykonywania tego obowiązku oznacza ryzyko, że przepisy pozostają jedynie formalnym wymogiem, bez rzeczywistego przełożenia na praktykę funkcjonowania gabinetów stomatologicznych.
Należy podkreślić, że problem nie dotyczy wyłącznie formalnej ewidencji odpadów, lecz także bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli oraz ochrony środowiska. Rtęć należy do substancji szczególnie toksycznych, a niekontrolowane przedostawanie się odpadów zawierających ten metal do kanalizacji i środowiska wodnego może powodować poważne skutki dla zdrowia ludzi oraz ekosystemów.
Przy funkcjonowaniu w Polsce około 37 000 gabinetów stomatologicznych brak systemowej kontroli w tym zakresie może prowadzić do rozproszonego, trudnego do wykrycia i długotrwałego zanieczyszczania środowiska. Szczególnie niepokojące jest to, że mimo istnienia na rynku wyspecjalizowanych technologii oraz podmiotów zajmujących się odbiorem i unieszkodliwianiem tego rodzaju odpadów, organy kontrolne nie prowadziły działań o charakterze ogólnopolskim i systemowym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę na temat braku jednolitych wytycznych centralnych dla Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska w zakresie kontroli gospodarki odpadami o kodzie 18 01 10* w latach 2019-2026?
Jak ministerstwo odnosi się do przypadków traktowania przez organy ochrony środowiska działalności związanej z emisją lub potencjalną emisją rtęci jako działalności „niskoszkodliwej“?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wydanie wytycznych dla Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w celu przeprowadzenia ogólnopolskiej akcji kontrolnej w gabinetach stomatologicznych w zakresie posiadania i prawidłowej eksploatacji separatorów amalgamatu?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza przeanalizować skalę problemu nieprawidłowego postępowania z odpadami zawierającymi amalgamat dentystyczny oraz przedstawić dane dotyczące liczby kontroli, stwierdzonych naruszeń i zastosowanych sankcji w tym zakresie?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4935 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.15.2026.UW
4360533.17884736.14471855
Warszawa, 22-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Dariusza Mateckiego (znak: K10INT16867)
Temat: brak systemowej kontroli nad gospodarką odpadami zawierającymi amalgamat
dentystyczny oznaczonymi kodem 18 01 10* oraz naruszeń rozporządzenia UE 2017/852
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16867 posła Dariusza Mateckiego dotyczącą kontroli
wymagań odnoszących się do odpadów amalgamatu dentystycznego, uprzejmie informuję.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę na temat braku jednolitych
wytycznych centralnych dla Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska
w zakresie kontroli gospodarki odpadami o kodzie 18 01 10* w latach 2019–2026?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza przeanalizować skalę problemu
nieprawidłowego postępowania z odpadami zawierającymi amalgamat dentystyczny
oraz przedstawić dane dotyczące liczby kontroli, stwierdzonych naruszeń
i zastosowanych sankcji w tym zakresie?
Jednym ze stałych ogólnopolskich celów kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska jest
nadzór nad gospodarką odpadami medycznymi i weterynaryjnymi. W ramach
kontroli przeprowadzanych na podstawie tego celu w gabinetach
stomatologicznych, weryfikowana jest również zasadność posiadania przez nie
separatorów amalgamatu. Brak centralnych, szczegółowych wytycznych
dotyczących kontroli w zakresie separatorów amalgamatu nie oznacza, że takie
działania nie są przez Inspekcję Ochrony Środowiska prowadzone. Niemniej jednak,
z uwagi na ograniczone zasoby Inspekcji Ochrony Środowiska, działania tego typu
są prowadzone w oparciu o ocenę ryzyka związanego z prowadzeniem danej
działalności gospodarczej, skupiając się w pierwszej kolejności na potencjalnie
najwyższym ryzyku w odniesieniu do zdrowia i życia ludzkiego, środowiska oraz
działaniach interwencyjnych, które również stanowią priorytet w działalności
Inspekcji.
Zagadnienie gospodarowania amalgamatem stomatologicznym jest ściśle
regulowane przez przepisy prawa unijnego oraz krajowego, w szczególności przez
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja
2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/20081, zwane
dalej: „rozporządzeniem 2017/852”.
Natomiast amalgamat dentystyczny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu
z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów2, ze względu na zawartość
rtęci klasyfikowany jest jako odpad niebezpieczny o kodzie 18 01 10* oraz zaliczany
1 Dz.U. UE. L. z 2017 r. Nr 137, str. 1
2 Dz. U. z 2020 r. poz. 10
-- 1 of 2 --
do odpadów medycznych. Postępowanie z odpadami medycznymi reguluje przede
wszystkim rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie
szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi3. W tym zakresie,
zgodnie z informacjami przekazanymi przez Głównego Inspektora Ochrony
Środowiska (dalej: „GIOŚ”) kontrole w gabinetach stomatologicznych prowadzone
są we współpracy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Inspekcji Ochrony
Środowiska na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji
Sanitarnej4 (dalej: „ustawa PIS”) oraz ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji
Ochrony Środowiska5.
2. Jak Ministerstwo odnosi się do przypadków traktowania przez organy ochrony
środowiska działalności związanej z emisją lub potencjalną emisją rtęci jako działalności
„niskoszkodliwej”?
Na podstawie informacji uzyskanych od GIOŚ uprzejmie informuję, że powyższe
sformułowanie nie znajduje potwierdzenia w żadnym oficjalnym stanowisku
Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Jednocześnie GIOŚ nie posiada wiedzy
o istnieniu jakiegokolwiek stanowiska wojewódzkich inspektorów ochrony
środowiska, które aprobowałoby lub potwierdzało przedstawione twierdzenie.
Należy uznać, że teza zawarta w przedmiotowym pytaniu pozostaje nieuprawniona
oraz nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach ani w praktyce organów
ochrony środowiska.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wydanie wytycznych dla Głównego
Inspektoratu Ochrony Środowiska w celu przeprowadzenia ogólnopolskiej akcji
kontrolnej w gabinetach stomatologicznych w zakresie posiadania i prawidłowej
eksploatacji separatorów amalgamatu?
Wydanie wytycznych dotyczących posiadania i prawidłowej eksploatacji
separatorów amalgamatu będzie przedmiotem ewentualnych prac konceptualnych
w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
3 Dz.U. z 2017 r. poz. 1975
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 416
5 Dz. U. z 2024 r. poz. 425
-- 2 of 2 --