Interpelacja w sprawie instrumentu SAFE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16856
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie instrumentu SAFE
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 27-04-2026
Szanowny Panie Premierze,
zgodnie z informacjami prasowymi Polska może nie zdążyć z podpisaniem wszystkich wymaganych umów do dnia 30 maja 2026 r., co wynika zarówno z ograniczeń proceduralnych na poziomie krajowym, jak i konstrukcji samego instrumentu SAFE. Polski rząd do tej pory nie podpisał umowy pożyczkowej z Komisją Europejską. W konsekwencji rząd podejmuje działania dyplomatyczne mające na celu zmianę rozporządzenia unijnego i wydłużenie tego terminu.
Jednocześnie należy podkreślić, że instrument SAFE przewiduje dla Polski dostęp do środków rzędu ok. 43,7 mld euro w formie pożyczek na cele obronne, co czyni tę sprawę kluczową z punktu widzenia finansów publicznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy istnieją realne szanse na przygotowanie i podpisywanie samodzielnych umów w ramach mechanizmu SAFE z wykonawcami przed 30 maja 2026 r.?
Czy istnieje realne ryzyko utraty części środków przewidzianych dla Polski w ramach SAFE w przypadku niedotrzymania terminu 30 maja 2026 r. w ramach samodzielnych zakupów? Jeśli tak, jaka może być skala potencjalnych strat?
Jakie działania podjął rząd w celu zmiany obowiązującego rozporządzenia UE w zakresie terminu zawierania samodzielnych umów? Na jakim etapie są obecnie te działania?
Jakie państwa członkowskie Unii Europejskiej popierają stanowisko Polski w sprawie wydłużenia terminu? Czy udało się zbudować formalną lub nieformalną koalicję w tej sprawie?
Które resorty i osoby odpowiadają za prowadzenie negocjacji w imieniu Polski?
Jakie będą konsekwencje w przypadku braku zmiany rozporządzenia UE? Jeśli rozporządzenie nie zostanie zmienione - czy oznacza to konieczność rezygnacji z części projektów?
Czy rząd rozważa alternatywne źródła finansowania dla inwestycji, które nie zmieszczą się w terminie?
Czy rząd posiada plan awaryjny na wypadek niepowodzenia negocjacji w Brukseli?
Jakie konkretnie projekty zbrojeniowe są najbardziej zagrożone opóźnieniami w kontekście obecnych terminów?
Kiedy rząd zamierza podpisać umowę pożyczkową i umowę operacyjną z Komisją Europejską w ramach rozporządzenia SAFE?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Magdalena Sobkowiak-Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3529 znakówna rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
BMON-WP.053.463.2026/In-204-26/SL
Warszawa, 25.05.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 16856 Pana Posła Witolda Tumanowicza w sprawie instrumentu
SAFE
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, na interpelację nr 16856 Pana Posła
Witolda Tumanowicza w sprawie instrumentu SAFE, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Zgodnie z postanowieniami art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja
2025 r. ustanawiającego Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
(„instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego (Dz. Urz.
UE L z 2025 r., poz. 1106) warunkiem stosowania instrumentu SAFE w odniesieniu do
zamówień realizowanych przez jedno państwo członkowskie jest podpisanie umowy
w sprawie zamówienia nie później niż do dnia 30 maja 2026 r. Po dniu 30 maja 2026 r.,
zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia, finansowanie w ramach instrumentu SAFE jest
możliwe wyłącznie dla zamówień realizowanych wspólnie przez co najmniej dwa państwa -
jedno państwo nie będzie mogło korzystać z instrumentu SAFE w odniesieniu do zamówień
realizowanych samodzielnie (tzw. single procurement).
W kontekście realizacji instrumentu SAFE należy wskazać, iż umowa pożyczkowa (Loan
Agreement) została zawarta w dniu 8 maja 2026 r. w Warszawie. Jednocześnie strona polska
nie prowadzi obecnie negocjacji w zakresie wydłużenia ww. terminu na zakupy samodzielne
(tj. 30 maja 2026 r.) Po wskazanej dacie zakupy finansowane z SAFE będą realizowane w
formule zamówień wspólnych (common procurement) - wspólnie z co najmniej jednym
państwem UE, EOG lub z Ukrainą – co zwiększy interoperacyjność i efektywność
wydatkowania środków.
Rząd koncentruje się na maksymalizacji wysiłków w celu pełnego wykorzystania dostępnych
środków w obu dopuszczalnych formułach zakupowych – terminem granicznym dla formuły
zamówień wspólnych jest koniec 2030 r. Funkcję głównego realizatora zakupów i podmiotu
odpowiedzialnego za merytoryczną stronę pozyskiwania sprzętu pełni Agencja Uzbrojenia,
która intensyfikuje działania prowadząc prace nad zawieraniem kontraktów z podmiotami
przemysłu obronnego w formule zamówień realizowanych samodzielnie. Proces ten jest
wspierany przez priorytetyzację zadań dokonaną przez Sztab Generalny WP.
Polska aktywnie buduje partnerstwa w celu realizacji zamówień wspólnych. Jako
Pełnomocnik Rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy –
wspólnie z przedstawicielami Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz Ministerstwa
Rozwoju i Technologii - odbywam spotkania z partnerami z UE/EOG, podczas których
aktywnie promowane są za granicą polskie produkty obronne. Jednocześnie, zagraniczni
partnerzy są zachęcani do dołączania do polskich projektów. Formuła common procurement
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
ma dodatkowo ułatwić polskim przedsiębiorstwom wchodzenie w europejskie łańcuchy
dostaw i zwiększać ich potencjał eksportowy.
Dodać należy, iż została przygotowana pula rezerwowa projektów, która ma zagwarantować
pełne wykorzystanie przyznanej alokacji (ok. 43,7 mld euro), także w przypadku wystąpienia
ewentualnych trudności z realizacją niektórych zadań pierwotnych.
Z wyrazami szacunku
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --