Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-8.054.4.2024
Warszawa, 10 kwietnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1685 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie
radykalnego pogorszenia się sytuacji kierowców z uwagi na podwyżki cen paliw,
absurdalne stawki mandatów, podatki na auta spalinowe oraz projektowane strefy
wykluczenia transportowego, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Odnosząc się do wysokich cen paliw informuję, iż ceny detaliczne paliw należą do kategorii
cen umownych, tj. ustalanych przez producentów w oparciu o mechanizmy rynkowe.
Oznacza to, że rząd nie ma bezpośredniego wpływu na kształtowanie ich poziomu.
Na cenę paliw wpływają: koszty surowców, koszty produkcji, marże nakładane przez
producentów oraz podmioty dokonujące obrotu tymi paliwami, kurs złotego w stosunku
do dolara oraz podatek VAT i kwotowy podatek akcyzowy, który nie jest zależny od ceny
danego paliwa silnikowego.
Należy podkreślić, że obecne wahania cen paliw nie są wynikiem polityki rządu. Przyczyną
takiej sytuacji na stacjach paliw jest wzrost cen surowca ropy naftowej na rynkach
światowych, a Polska jako importer ropy naftowej nie ma możliwości narzucania cen
producentom tego surowca. Według danych GUS ceny benzyny w styczniu br. spadły
o 2,2% w stosunku do miesiąca poprzedniego, a w lutym wzrosły o 3,2%. Z kolei ceny oleju
napędowego w styczniu obniżyły się o 2,2%, a w lutym wzrosły o 3,7%. Niemniej jednak
według danych ze strony ORLEN S.A. w przypadku cen hurtowych np. oleju napędowego
w okresie 7.02.2024 - 22.03. 2024 r. mamy do czynienia z niewielkim spadkiem ceny
o 1 gr na litrze.
Jednocześnie informuję, że czynnikami determinującymi obecne wahania cen na rynku
paliw są przede wszystkim zakłócenia wywołane agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę,
oraz niestabilna sytuacja w regionie Bliskiego Wschodu, która powoduje zakłócenia
w łańcuchu dostaw na Morzu Czerwonym. Monitorowanie poziomu cen paliw na polskim
rynku jest jednym z elementów prowadzonego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
monitoringu bezpieczeństwa w zakresie zaopatrzenia rynku paliwowego. Obecną sytuację
na rynku pomimo ww. uwarunkowań należy uznać za stabilną. W związku z powyższym
nie jest uzasadniona szczególna interwencja państwa. Należy podkreślić, że ceny paliw

-- 1 of 5 --

2
w Polsce nadal należą do jednych z najniższych w Europie. Aktualnie polityka państwa
w zakresie paliw skupiona jest na zapewnianiu ciągłości w zaopatrzeniu rynku w paliwa
oraz na zwiększaniu udziału Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) w paliwach
wprowadzanych na rynek. Działania te mają na celu przede wszystkim poprawę sytuacji
konsumentów i realizację polityki Unii Europejskiej w dążeniu do zmniejszenia emisyjności
transportu, a tym samym ograniczenie jego negatywnego wpływu na jakość powietrza.
Zaostrzenie sankcji karnych wobec kierowców, w tym zwiększenie wysokości kwot
mandatów karnych nakładanych za wykroczenia w ruchu drogowym, nastąpiło z dniem
1 stycznia 2022 r. wraz z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.
o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
2328, z późn. zm) i rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2021 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze
mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz. U. z 2013 r. poz. 1624, z późn. zm.).
Z kolei 1 lipca 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30
czerwca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych
w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz. U. poz. 1256). Wśród
najważniejszych rozwiązań zawartych w powyższych przepisach jest możliwość orzekania
przez sądy powszechne kar grzywny w wysokości do 30 tys. złotych za wybrane naruszenia
z Rozdziału XI „Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji”
ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119), m.in. za
przekroczenie dopuszczalnej prędkości jazdy o ponad 30 km/h i nieustąpienie
pierwszeństwa pieszemu. Ponadto, ww. przepisy rozporządzenia dają również możliwość
nakładania przez organy kontroli ruchu drogowego grzywien w wysokości do 5 tys. złotych
w postępowaniu mandatowym.
Głównym celem wdrożonych przez ustawodawcę regulacji jest zwiększenie poziomu
ochrony bezpieczeństwa na polskich drogach poprzez istotne wzmocnienie oddziaływania
prewencyjnego względem kierowców pojazdów mechanicznych dopuszczających się
rażących naruszeń przepisów ruchu drogowego, a co za tym idzie powodujących istotnie
podwyższone ryzyko wypadkowe. W tym miejscu można również przywołać
rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r.
w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego
(Dz. U. poz. 1897), które wprowadziło m.in. nowe zasady punktowania wykroczeń w ruchu
drogowym.
Jednocześnie należy podkreślić, że w 2022 r.1) liczba osób zabitych w wypadkach
drogowych w naszym kraju wyniosła 1896 – co w porównaniu z danymi z 2021 r., w którym
liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 2245 osób – oznacza spadek o 15,5%. Ponadto, z danych
gromadzonych przez Komisję Europejską wynika, że w Polsce nastąpił znaczny spadek
wskaźnika liczby zabitych w wypadkach drogowych w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców
1) https://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,Wypadki-drogowe-raporty-roczne.html

-- 2 of 5 --

3
(w 2022 r. wyniósł on 51, natomiast jeszcze w 2019 r. wynosił – 77)2). W 2023 r. Polska
została po raz pierwszy laureatem nagrody Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu
(ETSC) Road Safety Performance Index (PIN) Award3). W ten sposób doceniono podjęte
działania, które przyczyniły się do niemal 50% spadku liczby ofiar śmiertelnych w naszym
kraju w ciągu ostatnich dziesięciu lat.
Odnosząc się do kwestii projektowanych „stref wykluczenia transportowego” uprzejmie
informuje, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności
i paliwach alternatywnych (Dz.U. 2023 poz. 875, z późn. zm.) gminy dysponują autonomią
w zakresie tworzenia stref czystego transportu. Należy zwrócić uwagę, że powyższy
przepis nadaje przede wszystkim gminom prawo, a nie nakłada na nie obowiązki
w zakresie tworzenia stref czystego transportu. Decyzja o utworzeniu strefy ma na celu
ograniczenie negatywnego wpływu emisji zanieczyszczeń pochodzących z transportu na
zdrowie ludzkie oraz środowisko naturalne. Ustanawiana jest na czas nieoznaczony lub
oznaczony, nie krótszy niż 5 lat. Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności
i paliwach alternatywnych daje możliwość bezpłatnego wjazdu do stref czystego
transportu dla wszystkich pojazdów elektrycznych, napędzanych wodorem lub
napędzanych gazem ziemnym. Aktualne przepisy są wynikiem kompromisu pomiędzy
administracją centralną, jednostkami samorządu terytorialnego oraz przedstawicielami
organizacji społecznych. Ustawodawca nadając gminom wyłączne prawo do decydowania
o tworzeniu i sposobie funkcjonowania stref czystego transportu, umożliwił im realizację
działań dostosowanych do ich lokalnych potrzeb i specyfiki, co zakłada również
uwzględnienie sytuacji ekonomicznej mieszkańców. Na podstawie art. 39 ust. 4 ww.
ustawy, rada gminy ma prawo do rozszerzenia listy pojazdów zwolnionych z zakazu
wjazdu do strefy czystego transportu. Zapewnia to gminom swobodę w kształtowaniu
wyłączeń przedmiotowych i podmiotowych dostosowanych do lokalnej specyfiki. Należy
podkreślić, że tworzenie stref czystego transportu jest zgodne z ideą rozwoju
zrównoważonego transportu. Głównym założeniem tej koncepcji jest dążenie do
stabilności ekologicznej i efektywności ekonomicznej. Poprzez promowanie korzystania
z transportu zbiorowego oraz alternatywnych metod przemieszczania się, dąży się do
redukcji negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne i zdrowie ludzi. Warto
nadmienić, że strefy czystego transportu wprowadzane są na obszarach, gdzie funkcjonują
alternatywne sposoby przemieszczania, przede wszystkim komunikacja miejska. Należy
założyć, że władze lokalne, projektując takie strefy, uwzględniają rozwój miejskich sieci
komunikacyjnych, które stanowią główną alternatywę.
Należy podkreślić, że strefy czystego transportu są tworzone ze względu na potrzebę
poprawy jakości powietrza. Emisja zanieczyszczeń do powietrza z sektora transportu
drogowego stanowi drugie co do wielkości źródło przekroczeń norm jakości powietrza
w Polsce. Pomiary blisko 150 tys. pojazdów wykazały, że samochody wyprodukowane
przed 2006 r., choć stanowiły tylko 17 % floty, odpowiadały za 37% emisji tlenków azotu
2) https://transport.ec.europa.eu/background/road-safety-statistics-2022-more-detail_en
3) https://etsc.eu/poland-wins-international-road-safety-award-as-deaths-fall-by-half-in-ten-
years/

-- 3 of 5 --

4
(NOx) i 52% emisji pyłów (PM). Zanieczyszczenia z sektora transportu drogowego
wpływają negatywnie w szczególności na jakość powietrza w największych ośrodkach
miejskich. Należy podkreślić że Warszawa, jak wszystkie miasta Unii Europejskiej, do
2030 r. musi obniżyć poziom średniorocznych stężeń tlenków azotu do progu 20
mikrogram na metr sześcienny. Obecnie stężenia te są średnio dwa razy wyższe, zatem
utworzenie strefy czystego powietrza w tej aglomeracji jest uargumentowane.
Proces tworzenia stref czystego transportu obejmuje obszerne konsultacje społeczne co
ma walor również edukacyjny. Funkcjonowanie stref czystego transportu ma na celu nie
tylko poprawę jakości powietrza, ale także rozwój i promocję bardziej zrównoważonych
środków transportu i zmianę nawyków transportowych wśród mieszkańców, bez
wprowadzania preferencji czy dyskryminacji któregokolwiek z nich. Władze lokalne,
uwzględniając potrzeby kierowców, wprowadzają strefy czystego transportu etapami,
zgodnie z ustalonym i ogłoszonym wcześniej harmonogramem. W związku z tym,
mieszkańcy mają czas na dostosowanie się do nowych warunków. Przykładem takiego
podejścia jest pierwsza strefa czystego transportu w Polsce, która powstanie
w Warszawie. Z przeprowadzonych w grudniu 2022 r. badań opinii publicznej
w Warszawie wynika, że 87% badanych popiera inicjatywy miejscowych władz dążące do
zmniejszenia poziomu zanieczyszczeń powietrza, a 76% jest zwolennikami utworzenia
obszaru strefy czystego transportu.
Ponadto, uprzejmie informuję, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Klimatu
i Środowiska, resort ten jest świadomy, że samochód jest dla wielu mieszkańców
podstawowym lub jedynym dostępnym środkiem transportu, dlatego też
w ustawie z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych
przewidziane są rozwiązania mające na celu złagodzenie potencjalnych niedogodności
związanych z tworzeniem stref czystego transportu. Jak wspomniano powyżej, obejmują
one możliwość wprowadzania wyjątków dla określonych grup pojazdów, jak również
rozwój alternatywnych form transportu.
W zakresie podatków od spalinowych pojazdów samochodowych uprzejmie informuję, że
reforma związana z opłatą rejestracyjną, której termin wprowadzenia w Krajowym Planie
Odbudowy (KPO) określony został na IV kwartał 2024 r., nie zakłada wprowadzenia nowej
opłaty. W procesie opracowywania reformy Ministerstwo Klimatu i Środowiska
współpracuje z Ministerstwem Finansów, a celem proponowanej zmiany jest ograniczenie
importu starszych i wysokolitrażowych pojazdów o wysokiej emisji zanieczyszczeń
poprzez modyfikację sposobu obliczania podatku akcyzowego, który będzie uzależniony
od emisyjności pojazdu. Tak jak ma to miejsce przy obecnej akcyzie, opłata dotyczyć
będzie wyłączenie pierwszej rejestracji w kraju. W związku z tym, opłata ta nie będzie
ponoszona przy nabyciu pojazdu wcześniej zarejestrowanego w Polsce. Ponadto ideą
Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest, aby proponowana zmiana była neutralna
finansowo dla obywateli i sprawiedliwa społecznie. Szczegółowe rozwiązania, po
zakończeniu prac koncepcyjnych, zostaną zaprezentowane publicznie, a przepisy w tym
zakresie podlegać będą szerokim konsultacjom publicznym. Celem administracji jest, aby

-- 4 of 5 --

5
każdy miał czas na zapoznanie się z projektem oraz możliwość zgłoszenia swoich uwag lub
wątpliwości.
Jednocześnie informuję, że na wniosek Ministra Klimatu i Środowiska w przekazanej przez
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej do Komisji Europejskiej rewizji KPO,
proponuje się usunięcie kamienia milowego dotyczącego wprowadzenia podatku od
posiadania pojazdów samochodowych, którego wprowadzenie pierwotnie planowane
było na 2026 rok. W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska opłata ta może stanowić
nadmierne obciążenie dla obywateli. Obecnie resort klimatu oczekuje na odpowiedź
Komisji Europejskiej odnośnie do wnioskowanej rewizji.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.

-- 5 of 5 --