Interpelacja w sprawie finansowania projektów dotyczących surowców krytycznych ze środków krajowych i europejskich w kontekście wdrażania rozporządzenia Critical Raw Materials Act
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16848
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie finansowania projektów dotyczących surowców krytycznych ze środków krajowych i europejskich w kontekście wdrażania rozporządzenia Critical Raw Materials Act
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 27-04-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją do właściwego ministra w sprawie przygotowania instrumentów finansowych wspierających rozwój projektów związanych z surowcami krytycznymi.
W kontekście wdrażania rozporządzenia Critical Raw Materials Act oraz rosnącego znaczenia surowców krytycznych dla bezpieczeństwa gospodarczego i technologicznego państwa, kluczowe jest zapewnienie skutecznych mechanizmów finansowania projektów wydobywczych, przetwórczych oraz badawczo-rozwojowych, w szczególności z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Rzeczpospolita Polska przygotowała krajowy program finansowania projektów dotyczących surowców krytycznych? Jeśli tak – proszę wskazać nazwę dokumentu, datę jego przyjęcia oraz instytucję odpowiedzialną za jego realizację. Jeśli nie – proszę wskazać, czy trwają prace nad jego przygotowaniem, jaki jest harmonogram tych prac oraz które instytucje są za nie odpowiedzialne.
Jakie środki Unii Europejskiej mogą zostać przeznaczone w Polsce na finansowanie projektów związanych z wdrażaniem rozporządzenia Critical Raw Materials Act? Proszę o wskazanie konkretnych programów, instrumentów finansowych oraz szacunkowej alokacji środków możliwych do wykorzystania w tym obszarze.
Czy Polska przygotowała listę projektów, które mogą ubiegać się o finansowanie w ramach programów Unii Europejskiej dotyczących surowców krytycznych, w tym projektów mogących uzyskać status projektów strategicznych w rozumieniu Critical Raw Materials Act? Jeśli tak – proszę o jej przedstawienie lub wskazanie miejsca publikacji.
Czy w ostatnich latach organizowano wizyty studyjne, spotkania typu „exchange of views” lub spotkania eksperckie dotyczące finansowania projektów surowcowych? Jeśli tak – proszę wskazać:
a) daty spotkań,
b) instytucje uczestniczące,
c) zakres tematyczny,
d) ewentualne wnioski lub rekomendacje wynikające z tych spotkań.
Z uwagi na strategiczne znaczenie finansowania projektów surowcowych dla budowy niezależności gospodarczej oraz realizacji celów wynikających z polityk Unii Europejskiej, proszę o udzielenie szczegółowych i wyczerpujących odpowiedzi.
Z poważaniem
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9094 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Geolog Kraju
Krzysztof Galos
DGL-WSM.0500.5.2026.WK
4378689.17930492.14491219
Warszawa, 26-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Grzegorza Płaczka (K10INT16848).
Temat: w sprawie finansowania projektów dotyczących surowców krytycznych ze środków
krajowych i europejskich w kontekście wdrażania rozporządzenia Critical Raw Materials Act
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16848 Posła Grzegorza Płaczka przekazuję odpowiedź
w zakresie Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Na wstępie należy zaznaczyć, że część pytań zawartych w interpelacji jest zbieżna
z pytaniami skierowanymi wcześniej w ramach interpelacji Posła Grzegorza Płaczka
(K10INT16846) w sprawie przygotowania i wdrażania w Polsce rozwiązań wynikających
z rozporządzenia Critical Raw Materials Act oraz prowadzenia Polityki Surowcowej
Państwa. W związku z powyższym część przedstawionych odpowiedzi pozostaje tożsama
lub analogiczna do informacji przekazanych w odpowiedzi na ww. interpelację.
1. Czy Rzeczpospolita Polska przygotowała krajowy program finansowania projektów
dotyczących surowców krytycznych?
2. a) Jeśli tak – proszę wskazać nazwę dokumentu, datę jego przyjęcia oraz instytucję
odpowiedzialną za jego realizację.
Poniżej przedstawiam informację w zakresie opracowania Krajowego Programu Poszukiwań
Surowców Krytycznych.
Aktualnie procedowana Uchwała Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu
wieloletniego „Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych” jest w trakcie
uzgodnień międzyresortowych i opiniowania, w związku z czym ostateczny jej kształt może
jeszcze ulec zmianie.
Harmonogram realizacji Programu ustalono na 8 lat (2026–2033), podczas których będą
prowadzone badania pod kątem poszukiwania i rozpoznawania złóż zawierających
-- 1 of 4 --
potencjał występowania do pozyskania surowców krytycznych. Program będzie podlegał
przeglądowi co najmniej co trzy lata, a w razie potrzeby – na bieżąco aktualizowany. Zgodnie
z projektem, Program będzie finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Łączny koszt finansowania Programu ze
środków NFOŚiGW wyniesie 185,698 mln zł.
Wykonawcą Programu będzie Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut
Badawczy, pełniący rolę państwowej służby geologicznej, a nadzorowany będzie przez
ministra właściwego do spraw środowiska działającego przy pomocy Głównego Geologa
Kraju.
Ponadto w zakresie wypracowania innych programów finansowania projektów
dotyczących surowców krytycznych pragnę zaznaczyć, że 31 marca 2026 roku Prezes Rady
Ministrów powołał Zespół ds. Polityki Surowcowej Państwa, w której planowane jest
podjęcie rozmów w sprawie wypracowania programów finansowania projektów
dotyczących surowców krytycznych. Dodatkowo 25 maja 2026 roku, przy współpracy z
Siecią Badawczą Łukasiewicz - Instytutem Metali Nieżelaznych zorganizowano spotkanie
z przedstawicielami przemysłu, nauki i administracji w celu wypracowania założeń dla
nowego programu strategicznego w NCBiR.
3. Jakie środki Unii Europejskiej mogą zostać przeznaczone w Polsce na finansowanie
projektów związanych z wdrażaniem rozporządzenia Critical Raw Materials Act? Proszę o
wskazanie konkretnych programów, instrumentów finansowych oraz szacunkowej alokacji
środków możliwych do wykorzystania w tym obszarze.
W ramach CRMA kluczowym mechanizmem umożliwiającym ubieganie się o wsparcie
finansowe na poziomie UE są projekty strategiczne. Dopiero po uznaniu danego
przedsięwzięcia przez Komisję Europejską za projekt strategiczny UE możliwe jest
korzystanie z dedykowanych instrumentów finansowych.
Zgodnie z planem ReSourceEU przedstawionym przez Komisję Europejską w grudniu 2025
r., projekty strategiczne mogą ubiegać się o wsparcie m.in. w ramach InvestEU, Innovation
Fund, Battery Booster, instrumentów Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EIB) oraz
Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD). Komisja Europejska planuje również
utworzenie CRM Financing Hub, którego zadaniem będzie koordynacja wsparcia
finansowego, doradztwo techniczne oraz przyspieszanie realizacji projektów
strategicznych.
Wśród planowanych instrumentów w ReSourceEU wskazano m.in.:
możliwość mobilizacji ok. 2 mld EUR dodatkowych inwestycji związanych
z surowcami krytycznymi w ramach InvestEU w latach 2026–2027,
przeznaczenie co najmniej 1 mld EUR w ramach Innovation Fund na projekty
związane z clean-tech i łańcuchami wartości surowców krytycznych,
Battery Booster o wartości 1,8 mld EUR, w ramach którego do 300 mln EUR może
zostać przeznaczone na projekty dotyczące m.in. litu, niklu, kobaltu, manganu
i grafitu,
-- 2 of 4 --
finansowanie EIB sięgające do 2 mld EUR rocznie dla projektów związanych
z surowcami krytycznymi,
instrument EBRD umożliwiający mobilizację do 100 mln EUR na projekty
poszukiwawcze dotyczące surowców krytycznych.
Komisja Europejska wskazała również, że w ramach Innovation Fund wsparcie otrzymał już
polski projekt Polvolt dotyczący recyklingu surowców bateryjnych. Jednocześnie należy
podkreślić, że ostateczna możliwość uzyskania finansowania uzależniona jest od spełnienia
kryteriów określonych przez Komisję Europejską oraz uzyskania statusu projektu
strategicznego UE w ramach CRMA.
4. Czy Polska przygotowała listę projektów, które mogą ubiegać się o finansowanie w ramach
programów Unii Europejskiej dotyczących surowców krytycznych, w tym projektów
mogących uzyskać status projektów strategicznych w rozumieniu Critical Raw Materials
Act? Jeśli tak – proszę o jej przedstawienie lub wskazanie miejsca publikacji.
Przedsiębiorcy samodzielnie przygotowują dokumentację projektową oraz podejmują
decyzję o ubieganiu się o status projektu strategicznego w rozumieniu CRMA, składając
wnioski bezpośrednio do Komisji Europejskiej w ramach organizowanych przez KE
naborów. Rola państw członkowskich ogranicza się przede wszystkim do wydawania opinii
dotyczących projektów przewidzianych do realizacji na ich terytorium. Ostateczną decyzję
o wyborze projektów strategicznych podejmuje Komisja Europejska zgodnie z procedurą
określoną w CRMA. MKiŚ komunikuje przedsiębiorcom możliwość ubiegania się w KE o
status projektu strategicznego oraz o możliwych korzyściach wynikających z uzyskaniu
statusu.
Dotychczas rozstrzygnięty został pierwszy nabór na projekty strategiczne w ramach CRMA,
w ramach którego dwa projekty z Polski uzyskały status projektów strategicznych UE.
Szczegółowe informacje dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/klimat/dwa-polskie-projekty-na-liscie-strategicznych-inicjatyw-
ue
Aktualnie Komisja Europejska oraz państwa członkowskie analizują wnioski zgłoszone
w trakcie drugiego naboru uznania za projekty strategiczne w ramach CRMA. Polska liczy,
że kolejne projekty zlokalizowane na terytorium RP uzyskają status projektów
strategicznych UE. Informacje dotyczące drugiego naboru dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/klimat/komisja-europejska-oglosila-druga-ture-naborow-na-
projekty-strategiczne-w-ramach-critical-raw-materials-act.
5. Czy w ostatnich latach organizowane były wizyty studyjne, spotkania typu „exchange of
views” lub spotkania eksperckie dotyczące finansowania projektów surowcowych? Jeśli tak
– proszę wskazać:
6. a) daty spotkań,
7. b) instytucje uczestniczące,
8. c) zakres tematyczny,
9. d) ewentualne wnioski lub rekomendacje wynikające z tych spotkań.
-- 3 of 4 --
W ramach rozporządzenia CRMA funkcjonuje Europejska Rada ds. Surowców Krytycznych
(CRM Board), w obrębie której utworzono podgrupę ds. finansowania. Dotychczas odbyły
się trzy spotkania tej podgrupy: 17.12. 2024 r., 10.04. 2025 r., 23.04.2026 r.
W spotkaniach uczestniczą przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za finansowanie
i rozwój projektów w państwach członkowskich UE oraz zaproszone instytucje finansowe,
w tym m.in. banki i instytucje europejskie.
Zakres tematyczny spotkań dotyczy przede wszystkim możliwości finansowania projektów
strategicznych w ramach CRMA, dostępnych instrumentów finansowych UE wskazanych
w odpowiedzi na pyt nr. 4.
Wnioski ze spotkań wskazują na konieczność zwiększenia koordynacji finansowania
projektów strategicznych na poziomie UE, rozwoju instrumentów ograniczających ryzyko
inwestycyjne oraz zwiększenia zaangażowania sektora prywatnego w finansowanie
projektów dotyczących wydobycia, przetwarzania i recyklingu surowców krytycznych.
Dodatkowo w ramach powołanego przez Prezesa Rady Ministrów Zespołu ds. Polityki
Surowcowej Państwa, planowane jest powołanie dedykowanej grupy roboczej ds.
finansowych, której celem będzie wypracowanie możliwych programów wsparcia
finansowego dla projektów dot. surowców krytycznych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --