Interpelacja w sprawie stosowania przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16836
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stosowania przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 26-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w publicznym obiegu pojawiają się informacje dotyczące stosowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej instrumentów umożliwiających blokadę rachunków bankowych, w szczególności w ramach mechanizmów związanych z Systemem Teleinformatycznym Izby Rozliczeniowej, tzw. STIR.
Zgodnie z założeniami ustawodawcy narzędzia te miały służyć przede wszystkim przeciwdziałaniu wyłudzeniom skarbowym, w tym wyłudzeniom podatku VAT, oraz ochronie interesów Skarbu Państwa przed działalnością podmiotów wykorzystujących system finansowy do nadużyć podatkowych. Jednocześnie należy podkreślić, że blokada rachunku bankowego jest środkiem wyjątkowo dolegliwym.
W ostatnim czasie pojawiają się informacje sugerujące, że mechanizmy analizy ryzyka wykorzystywane przez administrację skarbową mogą w niektórych przypadkach prowadzić do nadmiernie rygorystycznego stosowania przepisów. Wskazuje się przy tym na możliwość blokowania rachunków w sytuacjach, które nie muszą mieć oczywistego związku z rzeczywistym ryzykiem wyłudzeń skarbowych.
Jako poseł opowiadający się za ochroną wolności gospodarczej, proporcjonalnością działania organów państwa oraz poszanowaniem praw podatników, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile przypadków blokady rachunków bankowych na podstawie przepisów dotyczących STIR odnotowano w latach 2022, 2023, 2024 oraz w 2025 r., z podziałem na blokady pierwotne oraz blokady przedłużone?
W ilu przypadkach blokada rachunku została następnie uchylona, skrócona albo uznana za niezasadną przez organ odwoławczy, sąd administracyjny lub inny właściwy organ?
Czy do Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej lub podległych im jednostek wpływały skargi dotyczące nieuzasadnionego, nadmiernego lub nieproporcjonalnego stosowania blokady rachunków bankowych?
Jeżeli takie skargi wpływały, ile ich było w poszczególnych latach od 2022 r. i jaki był sposób ich rozpatrzenia?
Czy według wiedzy Ministerstwa Finansów wystąpiły sytuacje, w których blokada rachunku została zastosowana wobec podmiotu, co do którego ostatecznie nie potwierdzono ryzyka wyłudzeń skarbowych lub poważnych nieprawidłowości podatkowych?
Jakie konkretne przesłanki są obecnie brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o blokadzie rachunku bankowego i w jakim zakresie decyzja ta opiera się na analizie automatycznej, a w jakim na indywidualnej ocenie urzędnika?
Czy Pan Minister dostrzega potrzebę dokonania przeglądu obowiązujących przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12495 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 21 maja 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 16836 Pana Posła Jacka Tomczaka
Znak sprawy: DNK1.054.4.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację w sprawie stosowania przepisów dotyczących blokady
rachunków bankowych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16836 złożoną przez Pana Posła Jacka Tomczaka
w sprawie stosowania przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych przez
organy Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) przekazuję na ręce Pana Marszałka
następujące informacje i wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę wyjaśnić, że przepisy działu IIIB Ordynacji podatkowej ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa1, dalej: „Ordynacja podatkowa”,
zostały dodane ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu
przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych2.
Celem tej ustawy było uszczelnienie systemu podatkowego, w szczególności
ograniczenie luki w podatku VAT.
Na gruncie Ordynacji podatkowej wprowadzenie potencjalnej możliwości blokady
rachunku podmiotu kwalifikowanego, jako jednego z elementów systemu analizy
ryzyka, było niezbędne dla ochrony interesu publicznego w szczególności ze
względu na dużą skalę wyłudzeń podatków, godzącą w interesy finansowe państwa,
realizowanie procederu wyłudzeń przez zorganizowane grupy przestępcze oraz
niezadawalającą skuteczność dotychczasowych rozwiązań zapobiegających
wyłudzeniom (m. in. znaczne opóźnienia w wykrywaniu oszustw).
Wprowadzenie potencjalnej możliwości blokady rachunku podmiotu
kwalifikowanego ma istotne znaczenie. Uniemożliwia bowiem korzystanie ze
środków pieniężnych niezbędnych do realizowania działalności przestępczej.
2 Dz. U. z 2017 r. poz. 2491
-- 1 of 5 --
2/5
Stosowanie tego środka jest ograniczone tylko do przypadków, w których
zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa nie jest możliwe przy użyciu środków
łagodniejszych, nie ingerujących tak dalece w prawo własności. System działa tak,
aby podmioty kwalifikowane prowadzące uczciwie działalność nie odczuły jego
istnienia.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji Pana Posła.
1. Ile przypadków blokady rachunków bankowych na podstawie przepisów
dotyczących STIR odnotowano w latach 2022, 2023, 2024 oraz w 2025 r.,
z podziałem na blokady pierwotne oraz blokady przedłużone?
Tabela nr 1. Liczba blokad Szefa KAS oraz upoważnionych naczelników urzędów
celno-skarbowych3 w latach 2022-2025
Rok Liczba blokad na 72 godziny Liczba blokad przedłużonych na
okres do 3 miesięcy
2022 267 266
2023 315 308
2024 258 257
2025 295 295
2. W ilu przypadkach blokada rachunku została następnie uchylona, skrócona
albo uznana za niezasadną przez organ odwoławczy, sąd administracyjny lub
inny właściwy organ?
3. Czy do Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej lub
podległych im jednostek wpływały skargi dotyczące nieuzasadnionego,
nadmiernego lub nieproporcjonalnego stosowania blokady rachunków
bankowych?
4. Jeżeli takie skargi wpływały, ile ich było w poszczególnych latach od 2022 r. i
jaki był sposób ich rozpatrzenia?
Tabela nr 2. Informacja o orzecznictwie STIR w latach 2022-20254
2022 2023 2024 2025
Łączna liczba blokad 267 315 258 295
Liczba zażaleń na postanowienia
organów KAS w przedmiocie
przedłużenia blokady rachunków
bankowych (w ramach tego
postępowania badana jest również
prawidłowość ustanowienia blokady
na okres 72 godzin)
90 96 65 113
3 Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 2 grudnia 2022 roku w sprawie upoważnienia organów Krajowej
Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu
przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2501) do
ustanawiania blokady rachunków bankowych upoważnionych jest 5 naczelników urzędów celno-skarbowych,
(tj. Naczelnik: Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu, Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego
w Łodzi, Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie, Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego
w Białymstoku oraz Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu).
4 Dane zostały podane łącznie dla Szefa KAS i 5 upoważnionych naczelników urzędów celno-skarbowych.
-- 2 of 5 --
3/5
Liczba postanowień uchylających
zaskarżone postanowienia w całości i
orzeczenia co do istoty sprawy
5 6 0 3
Liczba skarg złożonych przez
podmioty kwalifikowane do WSA w
sprawach dotyczących postanowień
organów KAS przedłużających termin
blokady rachunków bankowych
53 41 29 54
Liczba wyroków WSA uchylających
postanowienie organu KAS w
przedmiocie przedłużenia blokady
rachunków bankowych
8 13 2 4
Liczba skarg kasacyjnych złożonych
przez podmioty kwalifikowane do
NSA w sprawach dotyczących
postanowień organów KAS
przedłużających termin blokady
rachunków bankowych
13 2 9 10
Liczba wyroków NSA
uwzględniających skargę kasacyjną
podmiotu kwalifikowanego
0 1 1 0
Dodatkowo uprzejmie informuję, że w latach 2022-2025 ustanowionych zostało
łącznie 1135 blokad rachunków bankowych z wykorzystaniem systemu
teleinformatycznego izby rozliczeniowej (STIR). Na ustanowione blokady STIR
podmioty złożyły 364 zażalenia, po rozpatrzeniu których w II instancji wydano 14
rozstrzygnięć zmieniających postanowienia organów I instancji. Na zasadność
blokad rachunków bankowych wniesionych zostało 177 skarg do wojewódzkich
sądów administracyjnych. Sądy te tylko w 34 sprawach orzekły na niekorzyść
organów. W okresie 2022-2025 wniesiono 34 skargi do Naczelnego Sądu
Administracyjnego, który uwzględnił dwie takie skargi.
Zaprezentowana powyżej statystyka pokazuje, że działania organów w sprawach
związanych z blokadami rachunków bankowych, w zdecydowanej większości
przypadków, oceniane są jako zasadne i prawidłowe. Jednocześnie, dokonując
oceny tych danych, należy mieć na względzie, że instytucja prawna blokady
rachunków bankowych z użyciem systemu STIR, była nową instytucją, która
wcześniej nie funkcjonowała w obrocie prawnym. W związku z czym, pojawiające się
na przestrzeni lat orzecznictwo sądowoadministracyjne, wyjaśniało i rozstrzygało
różne kwestie związane z jej stosowaniem, kształtując linię orzeczniczą w tym
zakresie. W sprawach, w których doszło do uchylenia rozstrzygnięcia organu przez
sądy, były formułowane nowe poglądy dotyczące stosowania instytucji blokady
rachunków bankowych oraz ich przedłużenia, były one niezwłocznie stosowane
przez organy w kolejnych sprawach.
5. Czy według wiedzy Ministerstwa Finansów wystąpiły sytuacje, w których
blokada rachunku została zastosowana wobec podmiotu, co do którego
ostatecznie nie potwierdzono ryzyka wyłudzeń skarbowych lub poważnych
nieprawidłowości podatkowych?
-- 3 of 5 --
4/5
We wnioskowanym okresie wystąpiło 6 przypadków5, w których blokada rachunku
została zastosowana wobec podmiotu, co do którego ostatecznie nie potwierdzono
ryzyka wyłudzeń skarbowych. Jednakże ww. działanie ujawniło inne ryzyka m.in.
związane z praniem pieniędzy. Należy dodatkowo wskazać, iż dopiero na etapie
kontroli celno-skarbowej pojawiły się nowe okoliczności umożliwiające pełną
identyfikację oraz merytoryczną ocenę transakcji pod kątem prawidłowości
rozliczeń podatkowych.
Jednocześnie informuję, że prawidłowość realizacji zadań Szefa KAS związanych
z blokowaniem rachunków bankowych, jest objęta kontrolą ministra właściwego do
spraw finansów publicznych, nie rzadziej niż raz na kwartał, na podstawie przepisów
art. 119zv § 9 Ordynacji podatkowej.
6. Jakie konkretne przesłanki są obecnie brane pod uwagę przy podejmowaniu
decyzji o blokadzie rachunku bankowego i w jakim zakresie decyzja ta opiera
się na analizie automatycznej, a w jakim na indywidualnej ocenie urzędnika?
Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest możliwa na 72 godziny
z możliwością przedłużenia jej o 3 miesiące, po spełnieniu ustawowych przesłanek
określonych odpowiednio w art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej Szef KAS może zażądać blokady
rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli
posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa
w art. 119zn § 1 , wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać
działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów
mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do
wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest
konieczna, aby temu przeciwdziałać.
Z kolei art. 119zn § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że Szef KAS dokonuje analizy
ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas
oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami
skarbowymi, uwzględniając posiadane dane, w tym wskaźnik ryzyka oraz informacje
i zestawienia, o których mowa w art. 119zq oraz art. 119zs Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 119zq pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej izba rozliczeniowa, na
podstawie informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zp § 1, przekazuje
Szefowi KAS, nie rzadziej niż raz dziennie: informacje o rachunkach podmiotów
kwalifikowanych prowadzonych i otwieranych przez banki i spółdzielcze kasy
oszczędnościowo-kredytowe oraz dzienne zestawienia transakcji dotyczących
rachunków podmiotów kwalifikowanych.
Natomiast stosownie do art. 119zs § 1 pkt 1 i 4 Ordynacji podatkowej w celu
weryfikacji lub uzupełnienia posiadanych przez Szefa KAS informacji niezbędnych
do wykonywania zadań, o których mowa w Dziale IIIB Ordynacji podatkowej, Szef
KAS może żądać przekazania przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-
kredytową: informacji lub zestawień innych niż przekazane na podstawie art. 119zq
oraz adresów IP - jeżeli są dostępne - z których:
następowały logowania do usług bankowości elektronicznej
umożliwiających dostęp do rachunku podmiotu kwalifikowanego wraz ze
5 Dotyczących zarówno działań Szefa KAS i upoważnionych naczelników urzędów celno-skarbowych.
-- 4 of 5 --
5/5
wskazaniem identyfikatora, z którego użyciem dokonano logowania, oraz
daty i godziny tych logowań oraz
zostały złożone dyspozycje przeprowadzenia transakcji dotyczących
rachunku podmiotu kwalifikowanego wraz ze wskazaniem identyfikatora,
z którego użyciem złożono dyspozycję, oraz daty i godziny złożenia tych
dyspozycji - w przypadku gdy dyspozycje nie zostały złożone
z wykorzystaniem usług bankowości elektronicznej.
Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona
istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania
z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich przekraczających
równowartość 10.000 euro6, Szef KAS może wydać postanowienie o przedłużeniu
terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie
dłuższy niż 3 miesiące (art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej).
Analiza podmiotów poprzedzająca dokonanie blokady odbywa się zatem zgodnie
z powyższymi zasadami oraz przy uwzględnieniu wymienionych i posiadanych przez
Szefa KAS informacji.
7. Czy Pan Minister dostrzega potrzebę dokonania przeglądu obowiązujących
przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych?
Uprzejmie informuję, że nie ma aktualnie przesłanek wskazujących na potrzebę
zmian przepisów dotyczących blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego,
zawartych w dziale IIIB Ordynacji podatkowej.
Zauważam przy tym, że obowiązywanie przepisów regulujących blokady rachunku
podmiotu kwalifikowanego, w kontekście oznaczonego celu przepisów działu IIIB
Ordynacji podatkowej nie jest sprzeczne z interesem przedsiębiorców. Przeciwnie,
ograniczenie nadużyć i oszustw podatkowych, w tym w zakresie VAT, przekłada się
na poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla wszystkich
podatników poprzez przywrócenie uczciwej konkurencji na rynku.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
6 Przeliczenie na złote następuje według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy
Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano
postanowienie.
-- 5 of 5 --