Interpelacja nr 16819
Interpelacja w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych
Interpelacja nr 16819
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 24-04-2026
Gniezno, 24 kwietnia 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
Wielkopolska Izba Rolnicza w swoim stanowisku XI Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej VII kadencji z dnia 20 kwietnia 2026 roku dostrzega pilną potrzebę uporządkowania systemu planowania przestrzennego i zapewnienia ładu na obszarach wiejskich. Jednocześnie zauważają, że krótki termin opracowania planów ogólnych (do lipca) niesie za sobą realne ryzyko przyjęcia rozwiązań powierzchownych i niedostatecznie skonsultowanych z rolnikami. W gminach o dominującej funkcji rolniczej, plan ogólny musi w sposób jednoznaczny i trwały zabezpieczać warunki do prowadzenia oraz rozwoju produkcji rolnej, szczególnie zwierzęcej.
Kluczowe zagrożenia wynikające z projektów planów ogólnych:
1. Ograniczenie rozwoju produkcji zwierzęcej i modernizacji: Przyjęty mechanizm wyznaczania obszarów zabudowy uzupełniającej może doprowadzić do „zamknięcia“ miejscowości na rozwój.
Zauważają, że gminy często wyznaczają strefy zabudowy zagrodowej restrykcyjnie – niemal „po obrysie“ istniejących budynków. Brak elastyczności blokuje budowę nowoczesnych, niskoemisyjnych obiektów inwentarskich (powyżej 210 DJP). Proponują, aby w planach ogólnych była możliwość rozbudowy zabudowy siedliskowej i zagrodowej.
2. Presja zabudowy mieszkaniowej i konflikty społeczne: Dopuszczanie rozproszonej zabudowy mieszkaniowej w bezpośrednim sąsiedztwie gospodarstw generuje nieuniknione konflikty. Ludność napływowa często nie akceptuje „wiejskich zapachów” czy pracy maszyn nocą podczas żniw, co skutkuje roszczeniami i próbami administracyjnego ograniczania działalności rolniczej.
Promowanie potrzeb rekreacyjnych kosztem mieszkańców rolników nosi znamiona dyskryminacji. Zatem domagają się nieplanowania działek budowlanych w sąsiedztwie gospodarstw rolnych.
3. Blokowanie inwestycji w OZE i biogazownie: Nieuwzględnienie w planach terenów pod biogazownie rolnicze i infrastrukturę towarzyszącą hamuje rozwój gospodarki obiegu zamkniętego, uniemożliwia właściwe zagospodarowanie nawozów naturalnych oraz poprawę bilansu energetycznego gospodarstw.
4. Marginalizacja funkcji rolniczej i trwałość skutków prawnych: Plan ogólny jako akt prawa miejscowego ma skutki długofalowe. W sytuacjach, gdy większość mieszkańców gminy nie prowadzi działalności rolniczej, dochodzi do przeforsowania rozwiązań eliminujących produkcję zwierzęcą pod presją społeczną. Plan ogólny nie może być narzędziem likwidacji tradycyjnego charakteru wsi.
W związku z powyższym Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o:
Ochronę istniejących gospodarstw (zasada pierwszeństwa): Wprowadzenie zapisów chroniących gospodarstwa przed ograniczeniami wynikającymi z późniejszej zabudowy mieszkaniowej. Postulują, aby odległość nowej zabudowy mieszkaniowej od gospodarstw zwierzęcych wynosiła min. 200 m.
Realne konsultacje społeczne: Domagają się rzeczywistych spotkań z rolnikami, a nie jedynie formalnego wyłożenia dokumentów. Rolnicy muszą mieć możliwość indywidualnego sprawdzenia, czy obszar ich zabudowy zagrodowej pozwala na przyszłe inwestycje, a nie tylko obejmuje obecne fundamenty.
Gwarancję rozwoju zabudowy zagrodowej: Wyłączenie strefy zabudowy zagrodowej z grupy ogólnej zabudowy mieszkaniowej. Powinna ona obejmować cały teren przyległy do działek siedliskowych, umożliwiając młodym rolnikom budowę domu przy swoim gospodarstwie (zapobieganie wyludnianiu wsi).
Nadrzędność funkcji rolniczej: W gminach wiejskich funkcja rolnicza musi mieć charakter nadrzędny wobec presji urbanizacyjnej. Gospodarstwa rodzinne do 300 ha muszą mieć zagwarantowaną przestrzeń do rozbudowy, by zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe kraju. W tym przypadku kluczowa jest ustawa o funkcjach produkcyjnych wsi – powinna być ona spójna z planami ogólnymi, dlatego potrzebne jest jej pilne uchwalenie.
W opinii Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej brak uwzględnienia powyższych uwag doprowadzi do stopniowej eliminacji produkcji zwierzęcej z Wielkopolski, co uderzy w fundamenty gospodarcze regionu.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister odniesie się do przekazanego stanowiska wielkopolskich rolników?
Jakie działania dotychczas podjął rząd, aby wykluczyć kluczowe zagrożenia wynikające z projektów planów ogólnych?
Czy przedstawione przez Wielkopolską Izbę Rolniczą postulaty będą brane pod uwagę?
Jakie rozwiązania planuje rząd, aby opracowywane plany ogólne w sposób jednoznaczny i trwały zabezpieczały warunki do prowadzenia oraz rozwoju produkcji rolnej, szczególnie zwierzęcej?
Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 16819
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 24-04-2026
Gniezno, 24 kwietnia 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
Wielkopolska Izba Rolnicza w swoim stanowisku XI Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej VII kadencji z dnia 20 kwietnia 2026 roku dostrzega pilną potrzebę uporządkowania systemu planowania przestrzennego i zapewnienia ładu na obszarach wiejskich. Jednocześnie zauważają, że krótki termin opracowania planów ogólnych (do lipca) niesie za sobą realne ryzyko przyjęcia rozwiązań powierzchownych i niedostatecznie skonsultowanych z rolnikami. W gminach o dominującej funkcji rolniczej, plan ogólny musi w sposób jednoznaczny i trwały zabezpieczać warunki do prowadzenia oraz rozwoju produkcji rolnej, szczególnie zwierzęcej.
Kluczowe zagrożenia wynikające z projektów planów ogólnych:
1. Ograniczenie rozwoju produkcji zwierzęcej i modernizacji: Przyjęty mechanizm wyznaczania obszarów zabudowy uzupełniającej może doprowadzić do „zamknięcia“ miejscowości na rozwój.
Zauważają, że gminy często wyznaczają strefy zabudowy zagrodowej restrykcyjnie – niemal „po obrysie“ istniejących budynków. Brak elastyczności blokuje budowę nowoczesnych, niskoemisyjnych obiektów inwentarskich (powyżej 210 DJP). Proponują, aby w planach ogólnych była możliwość rozbudowy zabudowy siedliskowej i zagrodowej.
2. Presja zabudowy mieszkaniowej i konflikty społeczne: Dopuszczanie rozproszonej zabudowy mieszkaniowej w bezpośrednim sąsiedztwie gospodarstw generuje nieuniknione konflikty. Ludność napływowa często nie akceptuje „wiejskich zapachów” czy pracy maszyn nocą podczas żniw, co skutkuje roszczeniami i próbami administracyjnego ograniczania działalności rolniczej.
Promowanie potrzeb rekreacyjnych kosztem mieszkańców rolników nosi znamiona dyskryminacji. Zatem domagają się nieplanowania działek budowlanych w sąsiedztwie gospodarstw rolnych.
3. Blokowanie inwestycji w OZE i biogazownie: Nieuwzględnienie w planach terenów pod biogazownie rolnicze i infrastrukturę towarzyszącą hamuje rozwój gospodarki obiegu zamkniętego, uniemożliwia właściwe zagospodarowanie nawozów naturalnych oraz poprawę bilansu energetycznego gospodarstw.
4. Marginalizacja funkcji rolniczej i trwałość skutków prawnych: Plan ogólny jako akt prawa miejscowego ma skutki długofalowe. W sytuacjach, gdy większość mieszkańców gminy nie prowadzi działalności rolniczej, dochodzi do przeforsowania rozwiązań eliminujących produkcję zwierzęcą pod presją społeczną. Plan ogólny nie może być narzędziem likwidacji tradycyjnego charakteru wsi.
W związku z powyższym Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o:
Ochronę istniejących gospodarstw (zasada pierwszeństwa): Wprowadzenie zapisów chroniących gospodarstwa przed ograniczeniami wynikającymi z późniejszej zabudowy mieszkaniowej. Postulują, aby odległość nowej zabudowy mieszkaniowej od gospodarstw zwierzęcych wynosiła min. 200 m.
Realne konsultacje społeczne: Domagają się rzeczywistych spotkań z rolnikami, a nie jedynie formalnego wyłożenia dokumentów. Rolnicy muszą mieć możliwość indywidualnego sprawdzenia, czy obszar ich zabudowy zagrodowej pozwala na przyszłe inwestycje, a nie tylko obejmuje obecne fundamenty.
Gwarancję rozwoju zabudowy zagrodowej: Wyłączenie strefy zabudowy zagrodowej z grupy ogólnej zabudowy mieszkaniowej. Powinna ona obejmować cały teren przyległy do działek siedliskowych, umożliwiając młodym rolnikom budowę domu przy swoim gospodarstwie (zapobieganie wyludnianiu wsi).
Nadrzędność funkcji rolniczej: W gminach wiejskich funkcja rolnicza musi mieć charakter nadrzędny wobec presji urbanizacyjnej. Gospodarstwa rodzinne do 300 ha muszą mieć zagwarantowaną przestrzeń do rozbudowy, by zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe kraju. W tym przypadku kluczowa jest ustawa o funkcjach produkcyjnych wsi – powinna być ona spójna z planami ogólnymi, dlatego potrzebne jest jej pilne uchwalenie.
W opinii Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej brak uwzględnienia powyższych uwag doprowadzi do stopniowej eliminacji produkcji zwierzęcej z Wielkopolski, co uderzy w fundamenty gospodarcze regionu.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister odniesie się do przekazanego stanowiska wielkopolskich rolników?
Jakie działania dotychczas podjął rząd, aby wykluczyć kluczowe zagrożenia wynikające z projektów planów ogólnych?
Czy przedstawione przez Wielkopolską Izbę Rolniczą postulaty będą brane pod uwagę?
Jakie rozwiązania planuje rząd, aby opracowywane plany ogólne w sposób jednoznaczny i trwały zabezpieczały warunki do prowadzenia oraz rozwoju produkcji rolnej, szczególnie zwierzęcej?
Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11235 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.23.2026
Warszawa, 22 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16819 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
uchwalania przez gminy planów ogólnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16819 z dnia 6 maja 2026 r. Pana Posła Tadeusza
Tomaszewskiego w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych, przekazuję
następujące wyjaśnienia, uwzględniające również stanowisko Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
Na wstępie pragnę poinformować, że nowelizacja ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 z 2024 r. z późn. zm., dalej: „nowelizacja”), stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta nowelizacja
jest odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów, środowisk
branżowych i mieszkańców dotyczące zmian w istniejącym systemie planowania
przestrzennego. W ramach procesu legislacyjnego nowe regulacje były szeroko
konsultowane z różnymi środowiskami, w tym reprezentującymi rolników oraz uzgadniane
ze wszystkimi resortami, w tym Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wprowadzony w wyniku nowelizacji plan ogólny gminy jest aktem planowania
przestrzennego o krótkiej liście ustaleń, przedstawia schemat zagospodarowania
przestrzeni, a jego ustalenia są wiążące zarówno dla planów miejscowych, jak i decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Normy zawarte w planie ogólnym
mają na celu wskazanie ram, w jakich ma się mieścić docelowe zagospodarowanie
przestrzeni i stanowią wytyczne dla szczegółowych działań projektowych na kolejnych
etapach procesu planistycznego, niezależnie od formy prawnej jakie te działania przyjmą.
Plan ogólny jest dokumentem elastycznym, w takim znaczeniu, że opisane w nim zasady
będą dawały swobodę w zakresie wariantowania niekonfliktujących ze sobą rozwiązań
na etapie sporządzania planów miejscowych, nie powodując jednocześnie konieczności
zmiany planu ogólnego.
Plan ogólny jest dokumentem, z którym plany miejscowe mają być zgodne, na zasadach
określonych w przepisach ustawy. Realizacja ustaleń planu ogólnego następuje w drodze
sporządzenia planu miejscowego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Stworzenie obowiązujących czytelnych ram dla planów miejscowych oraz decyzji
o warunkach zabudowy spowoduje stopniowe, w drodze realizacji ustaleń planu ogólnego,
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ograniczanie procesu niekontrolowalnej zabudowy miast i wsi, obszarów rolniczych
i przyrodniczych. W ostatnich kilkudziesięciu latach obserwujemy niekorzystne zjawiska
na obszarach wiejskich – mieszanie zabudowy zagrodowej z zabudową mieszkaniową,
wprowadzanie funkcji usługowych i gospodarczych niezwiązanych z charakterem
rolniczym, zabudowywanie gruntów rolnych, degradację krajobrazu. Rodzi to liczne
konflikty społeczne.
Nie podzielam więc stanowiska, że plany ogólne stanowią zagrożenie dla rozwoju
obszarów wiejskich oraz działalności w zakresie produkcji rolnej oraz likwidacji
tradycyjnego charakteru wsi, wręcz przeciwnie pozwolą one na uporządkowanie
przestrzeni i zagwarantowanie ochrony podstawowej funkcji obszarów rolniczych jaką jest
produkcja zdrowej żywności.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w latach 2022-2023 współpracowało
z Ministerstwem Rozwoju i Technologii nad wprowadzoną reformą planowania
przestrzennego. Z perspektywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi kluczowe
znaczenie ma uwzględnienie potrzeb sektora rolnego w pracach nad planami ogólnymi,
w tym zachowanie funkcji produkcyjnej gruntów rolnych oraz zapewnienie odpowiednich
warunków dla rozwoju obszarów wiejskich.
Na podstawie przepisów nowelizacji, minister właściwy do spraw rozwoju wsi opiniuje
plany ogólne gmin w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju
produkcji rolniczej. Na tym etapie minister zwraca uwagę m.in. na potrzebę ochrony
rolniczej przestrzeni produkcyjnej i konieczność zapewnienia odpowiedniej przestrzeni
dla rozwoju produkcji rolniczej. W swoich opiniach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
przedstawia uwagi dotyczące m.in. projektowania stref nierolniczych na obszarach
zabudowy rolniczej, konieczności tworzenia obszarów uzupełnienia zabudowy w strefach
rolniczych, otaczania terenów istniejącej zabudowy zagrodowej strefami nierolniczymi,
zaprojektowania niewielkiej liczby stref rolniczych pomimo istnienia na terenie gminy
istotnych przesłanek funkcjonalnych oraz przestrzennych ku ich wprowadzeniu, ustalania
niekorzystnych dla rolników parametrów w strefach o charakterze rolniczym w zakresie
wysokości zabudowy możliwej do zrealizowania w strefach rolniczych oraz potrzeby
realizacji biogazowni rolniczych na obszarach wiejskich, szczególnie w gminach
z dominującą produkcją zwierzęcą.
Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że opinia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
odgrywa istotną rolę w projektowaniu przestrzeni w gminach. Część bowiem gmin
po uzyskaniu opinii z zastrzeżeniami, po skorygowaniu ustaleń projektu planu, ponownie
zwraca się o stanowisko, pomimo braku takiego obowiązku wynikającego z przepisów
prawa. Z analizy tych projektów wynika, że uwagi Ministra są w części uwzględnianie,
ponadto gminy przedstawiają wyjaśnienia co do poczynionych ustaleń w planie ogólnym.
Dodatkowo analiza zaopiniowanych przez Ministra projektów planów ogólnych pokazuje,
że w planach ogólnych, większość gmin tworzy strefy rolnicze, a w ramach tych stref
wyznacza obszary uzupełnienia zabudowy (OUZ).
Zdaniem MRiRW nowe rozwiązania umożliwią racjonalne gospodarowanie gruntami
rolnymi, istotne jest, jednak, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział
w pracach nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczyć możliwość rozwoju
swoich aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być
zgodne z ustaleniami planów ogólnych. Oczywiście Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dołoży wszelkich starań, aby w swoich opiniach sugerować gminom konieczność
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
uwzględniania w planach ogólnych potrzeby ochrony i rozwoju aktywnych gospodarstw
rolnych.
Wprowadzona zatem reforma planistyczna nie ogranicza możliwości rozwoju produkcji
rolnej w gminach. Nowe rozwiązania umożliwią natomiast skuteczniejszą ochronę ładu
przestrzennego, przy uwzględnieniu potrzeby kształtowania ładu przestrzennego
i racjonalnego gospodarowania gruntami rolnymi – planując na terenie gminy odpowiednie
obszary przewidziane pod strefy: wielofunkcyjne z zabudową zagrodową (SZ), produkcji
rolniczej (SR) oraz strefy otwarte (SO). Odpowiednie planowanie przestrzenne ma
kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede wszystkim dla
utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Z doświadczenia MRiRW wynika, iż decyzje o warunkach zabudowy dotyczące zabudowy
mieszkaniowej lub gospodarczej w ramach zabudowy zagrodowej — które obecnie mogą
być co do zasady wydawane jedynie na obszarach uzupełnienia zabudowy — były
wielokrotnie wykorzystywane przez osoby nieprowadzące działalności rolniczej. Osoby
te realizowały na ich podstawie w istocie zabudowę nierolniczą, co prowadziło
do nieuzasadnionej i niezgodnej z przepisami fragmentaryzacji otwartej rolniczej
przestrzeni produkcyjnej. Dlatego przyjęcie jednolitego mechanizmu wyznaczania
obszarów uzupełnienia zabudowy, niezależnie od tego, czy w ich granicach przewidziano
strefy o charakterze nierolniczym czy rolniczym, należy uznać za uzasadnione.
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planów ogólnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach
sugeruje gminom konieczność uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju
istniejących i tworzenia nowych gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie
przestrzenne ma bowiem kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede
wszystkim dla utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Pragnę podkreślić, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje wdrażanie aktów
prawnych, w szczególności nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym i pozostaje w kontakcie z podmiotami zaangażowanym w jego wdrażanie,
w szczególności jednostkami samorządu terytorialnego w ramach Komisji Wspólnej Rządu
i Samorządu Terytorialnego. Analizowane są zgłaszane postulaty i wnioski.
W uzasadnionych przypadkach podejmowane są działania legislacyjne i przygotowywane
są zmiany przepisów, z których kilka weszło już w życie. M.in. na wniosek samorządów
przedłużony został dwukrotnie termin opracowania planów ogólnych, a procedura
sporządzania planów ogólnych została uproszczona poprzez zastąpienie uzgodnienia
planów ogólnych opiniowaniem przez większość organów, z wyjątkiem dyrektora parku
narodowego, regionalnego dyrektora ochrony środowiska i dyrektora regionalnego
zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
W zakresie ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych należy mieć na uwadze,
że obecnie większość gmin w Polsce jest w trakcie prac nad sporządzaniem projektów
planów ogólnych i wprowadzane zmiany w przepisach nie powinny znacząco wpływać
na aktualnie sporządzane projekty planów ogólnych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozostaje w bieżącej współpracy z Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie analizy problemów związanych z planowaniem
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przestrzennym na obszarach wiejskich oraz z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
w zakresie przepisów dotyczących lokalizacji OZE na obszarach wiejskich, w szczególności
biogazowni rolniczych. Wynikiem tej współpracy była przyjęta w 2023 r. ustawa z dnia
13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1597, z późn.
zm.). Dodatkowo informuję, że w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są
prace nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji
produkcyjnych wsi (UPRO8). Obecnie trwają uzgodnienia międzyresortowe tego projektu
oraz analizowane są uwagi z etapu konsultacji publicznych i opiniowania.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.23.2026
Warszawa, 22 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16819 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
uchwalania przez gminy planów ogólnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16819 z dnia 6 maja 2026 r. Pana Posła Tadeusza
Tomaszewskiego w sprawie uchwalania przez gminy planów ogólnych, przekazuję
następujące wyjaśnienia, uwzględniające również stanowisko Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
Na wstępie pragnę poinformować, że nowelizacja ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 z 2024 r. z późn. zm., dalej: „nowelizacja”), stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta nowelizacja
jest odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów, środowisk
branżowych i mieszkańców dotyczące zmian w istniejącym systemie planowania
przestrzennego. W ramach procesu legislacyjnego nowe regulacje były szeroko
konsultowane z różnymi środowiskami, w tym reprezentującymi rolników oraz uzgadniane
ze wszystkimi resortami, w tym Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wprowadzony w wyniku nowelizacji plan ogólny gminy jest aktem planowania
przestrzennego o krótkiej liście ustaleń, przedstawia schemat zagospodarowania
przestrzeni, a jego ustalenia są wiążące zarówno dla planów miejscowych, jak i decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Normy zawarte w planie ogólnym
mają na celu wskazanie ram, w jakich ma się mieścić docelowe zagospodarowanie
przestrzeni i stanowią wytyczne dla szczegółowych działań projektowych na kolejnych
etapach procesu planistycznego, niezależnie od formy prawnej jakie te działania przyjmą.
Plan ogólny jest dokumentem elastycznym, w takim znaczeniu, że opisane w nim zasady
będą dawały swobodę w zakresie wariantowania niekonfliktujących ze sobą rozwiązań
na etapie sporządzania planów miejscowych, nie powodując jednocześnie konieczności
zmiany planu ogólnego.
Plan ogólny jest dokumentem, z którym plany miejscowe mają być zgodne, na zasadach
określonych w przepisach ustawy. Realizacja ustaleń planu ogólnego następuje w drodze
sporządzenia planu miejscowego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Stworzenie obowiązujących czytelnych ram dla planów miejscowych oraz decyzji
o warunkach zabudowy spowoduje stopniowe, w drodze realizacji ustaleń planu ogólnego,
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ograniczanie procesu niekontrolowalnej zabudowy miast i wsi, obszarów rolniczych
i przyrodniczych. W ostatnich kilkudziesięciu latach obserwujemy niekorzystne zjawiska
na obszarach wiejskich – mieszanie zabudowy zagrodowej z zabudową mieszkaniową,
wprowadzanie funkcji usługowych i gospodarczych niezwiązanych z charakterem
rolniczym, zabudowywanie gruntów rolnych, degradację krajobrazu. Rodzi to liczne
konflikty społeczne.
Nie podzielam więc stanowiska, że plany ogólne stanowią zagrożenie dla rozwoju
obszarów wiejskich oraz działalności w zakresie produkcji rolnej oraz likwidacji
tradycyjnego charakteru wsi, wręcz przeciwnie pozwolą one na uporządkowanie
przestrzeni i zagwarantowanie ochrony podstawowej funkcji obszarów rolniczych jaką jest
produkcja zdrowej żywności.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w latach 2022-2023 współpracowało
z Ministerstwem Rozwoju i Technologii nad wprowadzoną reformą planowania
przestrzennego. Z perspektywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi kluczowe
znaczenie ma uwzględnienie potrzeb sektora rolnego w pracach nad planami ogólnymi,
w tym zachowanie funkcji produkcyjnej gruntów rolnych oraz zapewnienie odpowiednich
warunków dla rozwoju obszarów wiejskich.
Na podstawie przepisów nowelizacji, minister właściwy do spraw rozwoju wsi opiniuje
plany ogólne gmin w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju
produkcji rolniczej. Na tym etapie minister zwraca uwagę m.in. na potrzebę ochrony
rolniczej przestrzeni produkcyjnej i konieczność zapewnienia odpowiedniej przestrzeni
dla rozwoju produkcji rolniczej. W swoich opiniach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
przedstawia uwagi dotyczące m.in. projektowania stref nierolniczych na obszarach
zabudowy rolniczej, konieczności tworzenia obszarów uzupełnienia zabudowy w strefach
rolniczych, otaczania terenów istniejącej zabudowy zagrodowej strefami nierolniczymi,
zaprojektowania niewielkiej liczby stref rolniczych pomimo istnienia na terenie gminy
istotnych przesłanek funkcjonalnych oraz przestrzennych ku ich wprowadzeniu, ustalania
niekorzystnych dla rolników parametrów w strefach o charakterze rolniczym w zakresie
wysokości zabudowy możliwej do zrealizowania w strefach rolniczych oraz potrzeby
realizacji biogazowni rolniczych na obszarach wiejskich, szczególnie w gminach
z dominującą produkcją zwierzęcą.
Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że opinia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
odgrywa istotną rolę w projektowaniu przestrzeni w gminach. Część bowiem gmin
po uzyskaniu opinii z zastrzeżeniami, po skorygowaniu ustaleń projektu planu, ponownie
zwraca się o stanowisko, pomimo braku takiego obowiązku wynikającego z przepisów
prawa. Z analizy tych projektów wynika, że uwagi Ministra są w części uwzględnianie,
ponadto gminy przedstawiają wyjaśnienia co do poczynionych ustaleń w planie ogólnym.
Dodatkowo analiza zaopiniowanych przez Ministra projektów planów ogólnych pokazuje,
że w planach ogólnych, większość gmin tworzy strefy rolnicze, a w ramach tych stref
wyznacza obszary uzupełnienia zabudowy (OUZ).
Zdaniem MRiRW nowe rozwiązania umożliwią racjonalne gospodarowanie gruntami
rolnymi, istotne jest, jednak, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział
w pracach nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczyć możliwość rozwoju
swoich aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być
zgodne z ustaleniami planów ogólnych. Oczywiście Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dołoży wszelkich starań, aby w swoich opiniach sugerować gminom konieczność
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
uwzględniania w planach ogólnych potrzeby ochrony i rozwoju aktywnych gospodarstw
rolnych.
Wprowadzona zatem reforma planistyczna nie ogranicza możliwości rozwoju produkcji
rolnej w gminach. Nowe rozwiązania umożliwią natomiast skuteczniejszą ochronę ładu
przestrzennego, przy uwzględnieniu potrzeby kształtowania ładu przestrzennego
i racjonalnego gospodarowania gruntami rolnymi – planując na terenie gminy odpowiednie
obszary przewidziane pod strefy: wielofunkcyjne z zabudową zagrodową (SZ), produkcji
rolniczej (SR) oraz strefy otwarte (SO). Odpowiednie planowanie przestrzenne ma
kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede wszystkim dla
utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Z doświadczenia MRiRW wynika, iż decyzje o warunkach zabudowy dotyczące zabudowy
mieszkaniowej lub gospodarczej w ramach zabudowy zagrodowej — które obecnie mogą
być co do zasady wydawane jedynie na obszarach uzupełnienia zabudowy — były
wielokrotnie wykorzystywane przez osoby nieprowadzące działalności rolniczej. Osoby
te realizowały na ich podstawie w istocie zabudowę nierolniczą, co prowadziło
do nieuzasadnionej i niezgodnej z przepisami fragmentaryzacji otwartej rolniczej
przestrzeni produkcyjnej. Dlatego przyjęcie jednolitego mechanizmu wyznaczania
obszarów uzupełnienia zabudowy, niezależnie od tego, czy w ich granicach przewidziano
strefy o charakterze nierolniczym czy rolniczym, należy uznać za uzasadnione.
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planów ogólnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach
sugeruje gminom konieczność uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju
istniejących i tworzenia nowych gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie
przestrzenne ma bowiem kluczowe znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede
wszystkim dla utrzymania odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
Pragnę podkreślić, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje wdrażanie aktów
prawnych, w szczególności nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym i pozostaje w kontakcie z podmiotami zaangażowanym w jego wdrażanie,
w szczególności jednostkami samorządu terytorialnego w ramach Komisji Wspólnej Rządu
i Samorządu Terytorialnego. Analizowane są zgłaszane postulaty i wnioski.
W uzasadnionych przypadkach podejmowane są działania legislacyjne i przygotowywane
są zmiany przepisów, z których kilka weszło już w życie. M.in. na wniosek samorządów
przedłużony został dwukrotnie termin opracowania planów ogólnych, a procedura
sporządzania planów ogólnych została uproszczona poprzez zastąpienie uzgodnienia
planów ogólnych opiniowaniem przez większość organów, z wyjątkiem dyrektora parku
narodowego, regionalnego dyrektora ochrony środowiska i dyrektora regionalnego
zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
W zakresie ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych należy mieć na uwadze,
że obecnie większość gmin w Polsce jest w trakcie prac nad sporządzaniem projektów
planów ogólnych i wprowadzane zmiany w przepisach nie powinny znacząco wpływać
na aktualnie sporządzane projekty planów ogólnych.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozostaje w bieżącej współpracy z Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie analizy problemów związanych z planowaniem
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przestrzennym na obszarach wiejskich oraz z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
w zakresie przepisów dotyczących lokalizacji OZE na obszarach wiejskich, w szczególności
biogazowni rolniczych. Wynikiem tej współpracy była przyjęta w 2023 r. ustawa z dnia
13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1597, z późn.
zm.). Dodatkowo informuję, że w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są
prace nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji
produkcyjnych wsi (UPRO8). Obecnie trwają uzgodnienia międzyresortowe tego projektu
oraz analizowane są uwagi z etapu konsultacji publicznych i opiniowania.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --