Interpelacja w sprawie kontynuacji działań edukacyjnych oraz monitoringu (liczenia) populacji wilka na terenie Polski, ze szczególnym uwzględnieniem woj. pomorskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16813
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kontynuacji działań edukacyjnych oraz monitoringu (liczenia) populacji wilka na terenie Polski, ze szczególnym uwzględnieniem woj. pomorskiego
Zgłaszający: Zbigniew Konwiński
Data wpływu: 23-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do wcześniejszej odpowiedzi ministerstwa DP-WOŚ.050.80.2022.MK, w której wskazano m.in. na znaczenie edukacji społeczeństwa w zakresie współistnienia z dużymi drapieżnikami oraz na prowadzenie działań monitoringowych populacji wilka, zwracam się z prośbą o doprecyzowanie aktualnego stanowiska resortu.
W ostatnich latach obserwowany jest dalszy wzrost liczebności wilków oraz coraz częstsze ich pojawianie się w pobliżu zabudowań mieszkalnych i gospodarstw rolnych. Sytuacja ta budzi uzasadnione obawy mieszkańców oraz rodzi konflikty społeczne, przy jednoczesnej konieczności zachowania wysokich standardów ochrony przyrody.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podtrzymuje działania edukacyjne skierowane do mieszkańców obszarów wiejskich i leśnych w zakresie zasad postępowania w przypadku obecności wilków? Jakie konkretne programy edukacyjne są obecnie realizowane?
Czy planowane jest rozszerzenie działań informacyjnych, w szczególności w regionach, gdzie obserwuje się wzrost liczby incydentów z udziałem wilków?
Czy ministerstwo kontynuuje systematyczny monitoring populacji wilka w Polsce, w tym jej liczenie oraz czy wyniki monitoringu są wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji dotyczących zarządzania populacją wilka?
Uprzejmie proszę o odniesienie się do powyższych kwestii.
Z poważaniem
Zbigniew Konwiński
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8234 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.31.2026.KB
4349443.17774131.14495162
Warszawa, 27-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Zbigniewa Konwińskiego (K10INT16813)
Temat: kontynuacja działań edukacyjnych oraz monitoringu (liczenia) populacji wilka na
terenie Polski
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16813 Posła Zbigniewa Konwińskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Resort środowiska od wielu lat prowadzi działania edukacyjne skierowane do mieszkańców
obszarów wiejskich i leśnych w zakresie zasad postępowania w przypadku obecności
wilków. Zarówno Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (dalej „GDOŚ”), jak i regionalne
dyrekcje ochrony środowiska (rdoś) od 2018 roku przeprowadzili szereg działań o
charakterze instruktarzowym i/lub edukacyjnym, które skierowane były do przedstawicieli
urzędów gmin oraz mieszkańców, w szczególności osób poszkodowanych w zdarzeniach z
udziałem wilka. Od kilku lat upowszechniana jest wiedza nt. biologii wilka czy sposobów
zabezpieczania dobytku przez jego atakami. W 2018 r. na stronie internetowej GDOŚ
oraz w sierpniu 2021 r., również na stronach internetowych wszystkich rdoś pojawił się
artykuł pn. „Czy taki wilk straszny jak go malują?”, gdzie przybliżono biologię tego gatunku,
jego rolę w ekosystemie, a także etiologię konfliktów na linii człowiek-wilk. RDOŚ w 2018 i
2021 roku przeprowadziły szkolenia, na które zostali zaproszeni przedstawiciele i
mieszkańcy gmin. Podczas szkoleń pracownicy rdoś przekazywali informacje dot. biologii i
ekologii wilków, sposobów postępowania w sytuacjach konfliktowych człowiek-wilk, metod
zabezpieczania mienia przed wilkami oraz istniejących instrumentów prawnych, z których
mogą skorzystać osoby, u których wystąpiły sytuacje konfliktowe.
W 2021 roku GDOŚ zamieścił na swojej stronie internetowej komunikat pn. „Jak
odpowiednio reagować na incydenty z udziałem wilków? Informacja dla gmin1”, w którym
przedstawiono podstawowe informacje dla samorządów dot. zapobiegania incydentom z
udziałem wilków lub reagowania na nie we właściwy sposób. Do komunikatu załączona
została opracowana na potrzeby GDOŚ „Procedura postępowania w sytuacjach
konfliktowych człowiek-wilk”, która stanowi matrycę w ocenie skali eskalacji konfliktów na
linii człowiek-wilk, a także zawiera rekomendacje dot. sposobu zarządzania tymi konfliktami.
1 https://www.gov.pl/web/gdos/jak-odpowiednio-reagowac-na-incydenty-z-udzialem-wilkow-
informacja-dla-gmin
-- 1 of 3 --
W 2023 r. GDOŚ przygotował pismo zawierające najważniejsze informacje i wskazówki dot.
postępowania w sytuacjach konfliktowych człowiek-wilk. Pismo to wysłane zostało do
wszystkich gmin w Polsce.
Warto również zaznaczyć, iż pracownicy rdoś każdorazowo podczas oględzin i szacowania
szkód, które powstały z udziałem wilków edukują osoby poszkodowane w zakresie biologii
i ekologii wilków, sposobów postępowania w sytuacjach konfliktowych człowiek-wilk,
metod zabezpieczania mienia przed wilkami oraz istniejących instrumentów prawnych, z
których mogą skorzystać osoby, u których wystąpiły sytuacje konfliktowe.
Działalność edukacyjną prowadzą również parki narodowe. Ich działania opierają się
głównie na organizowanych przez nie zajęciach dydaktycznych (zarówno dla dzieci, jak i
dorosłych) na terenie parków oraz w ich ośrodkach edukacyjnych. Są to cykle pogadanek,
odczyty, konkursy tematyczne, spotkania z młodzieżą, pokazy filmów, warsztaty, zajęcia
tematyczne, itp. W większości parków narodowych działają muzea przyrodnicze, ośrodki
edukacyjne lub sale ekspozycyjne. Edukacja przyrodnicza stanowi ważne zadanie
wspierające ochronę zasobów przyrodniczych. Parki narodowe prowadząc działania
edukacyjne czynią to tak, aby w jak największym stopniu spopularyzować walory
przyrodnicze i sposoby ich ochrony oraz ograniczyć negatywne oddziaływanie człowieka na
przyrodę.
Działania edukacyjne mają na celu:
1) kształtowanie świadomości ekologicznej społeczności lokalnej;
2) edukację ekologiczną osób zwiedzających Park;
3) doskonalenie kadr związanych z ochroną przyrody, edukacją ekologiczną i
udostępnianiem Parku do zwiedzania.
Programy edukacyjne w pierwszej kolejności są kierowane do tych, którzy z przyrodą obcują
na co dzień, a więc ludności mieszkającej w Parku oraz w jego otulinie. Oferta edukacyjna
adresowana jest szczególnie do dzieci oraz młodzieży szkolnej, którzy stają się
„ambasadorami” idei ochrony przyrody w swoich domach. Programy edukacyjne
realizowane przez parki narodowe mają często charakter komplementarny, gdyż polegają
na całościowym poznaniu i rozumieniu funkcjonowania przyrody parku narodowego oraz
jego dziedzictwa kulturowego. Istotnym elementem realizowanych programów jest
rozbudzenie czynnego zainteresowania i umiłowania przyrody przez bliższe z nią
obcowanie. W ramach edukacji parki prowadzą również kampanie dotyczące zwierząt
chronionych, w tym wilka i niedźwiedzia.
Dla przykładu na stronie podmiotowej Bieszczadzkiego Parku Narodowego cyklicznie
zamieszczane są materiały edukacyjne dotyczące wilka i niedźwiedzia. W materiałach
zamieszczane są informację dotyczące liczebności, zagrożeń, przyczynach zmiany zachowań
zwierząt i działań, jakie należy podejmować, by przeciwdziałać zagrożeniom. Publikowane
są także informacje odnośnie do tego, jak należy się zachować na szlakach, by bezpiecznie
poruszać się po obszarze parku narodowego.
W Białowieskim Parku Narodowym od lat organizowane jest wydarzenie o nazwie „Wilcza
noc”. Uczestnicy wydarzenia mają okazję poznać zachowanie wilków, uczestniczyć w
tropieniu wilków. W ramach akcji przewidziane są wyjścia terenowe dedykowane
poszczególnym grupom uczestników, w tym przedstawicielom samorządów, dzieciom.
Również poszczególne jednostki organizacyjne Lasów Państwowych ze względu na swoją
lokalizacje i występowanie wilków zamieszczały informacje edukacyjne w zakresie zasad
postępowania w przypadku obecności wilków. Natomiast od 2020 r. na stronie
internetowej Lasów Państwowych znajduje się przystępny poradnik:
http://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/co-zrobic-gdy-spotkasz-wilka.
-- 2 of 3 --
W tym miejscu należy podkreślić, iż istotnym z punktu widzenia odbioru przez
społeczeństwo obecności wilka jest ograniczanie przypadków dezinformacji czy
misinformacji jaka funkcjonuje w mediach w odniesieniu do funkcjonowania wilka w
środowisku.
Odnośnie do kwestii związanej z monitoringiem populacji wilka w Polsce i zagadnieniem
zarządzania populacją oraz co się z tym wiąże pośrednio - wnioskiem o redukcję liczby
wilków w Polsce - chciałbym nadmienić, iż plany czy też strategie zarządzania gatunkami
objętymi ochroną nie stanowią w Polsce źródła powszechnie obowiązującego prawa.
Oznacza to, że zapisy zawarte w takim dokumencie mogłyby jedynie stanowić wytyczne w
zakresie postępowania z takim gatunkiem, ale nie będą obligować żadnego podmiotu do
podejmowania konkretnych działań, a co za tym idzie sankcjonowania braku ich realizacji.
Dodatkowo wprowadzenie programu zarządzania populacją wilka poprzez ustalenia
docelowego limitu populacyjnego tego gatunku w Polsce wiązałby się bezpośrednio
z odgórną redukcją osobników stanowiących niejako nadwyżkę. Powyższe zaś stoi w
sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, ideą ochrony przyrody i definicją ochrony
ścisłej, wynikającą z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody2. Ponadto
mogłoby to prowadzić do likwidacji przypadkowych osobników, a także do rozbicia rodzin
wilczych i zagrożenia dla dalszej egzystencji młodych wilków nie przygotowanych do
samodzielnego życia.
Na zakończenie chciałbym nadmienić, iż resort środowiska stale monitoruje sytuację
związaną z obecnością wilków na terenie Polski i podejmuje działania w celu zapewnienia
dobrej koegzystencji człowieka i wilka.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 13 i 426.
-- 3 of 3 --