Interpelacja w sprawie kryzysu w zakresie świadczeń domowej wentylacji mechanicznej dla dorosłych pacjentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16804
do ministra zdrowia
w sprawie kryzysu w zakresie świadczeń domowej wentylacji mechanicznej dla dorosłych pacjentów
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 23-04-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło wystąpienie Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej (OZŚWM), wskazujące na narastający kryzys w zakresie realizacji świadczeń domowej wentylacji mechanicznej dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową. Z przedstawionych informacji wynika, że pomimo blisko 20-letniego rozwoju tej formy leczenia, obecnie dochodzi do sytuacji, w której pacjenci kwalifikowani przez szpitale do kontynuacji terapii w warunkach domowych nie mogą zostać objęci świadczeniem i pozostają na oddziałach szpitalnych, oczekując na miejsce w systemie opieki domowej.
Według danych przekazanych przez OZŚWM, od dnia 15 stycznia 2026 r. podmioty zrzeszone w związku zostały zmuszone do wstrzymania przyjęć nowych dorosłych pacjentów. Przyczyną tej decyzji jest przede wszystkim brak rozliczenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń udzielonych ponad limity w 2025 r. oraz nieuwzględnienie rzeczywistej liczby pacjentów w planach rzeczowo-finansowych na rok 2026.
Wskazuje się również na narastające ryzyko utraty płynności finansowej przez świadczeniodawców, wynikające m.in. z rosnących kosztów zatrudnienia personelu medycznego, które stanowią znaczącą część kosztów realizacji świadczenia. Z informacji zawartych w piśmie wynika ponadto, że w 2025 r. opieką objęto kilka tysięcy pacjentów ponad obowiązujące limity, a świadczenia te do chwili obecnej nie zostały rozliczone. Jednocześnie w 2026 r. przewidywany jest dalszy wzrost liczby pacjentów wymagających tej formy terapii, przy jednoczesnym braku adekwatnego finansowania.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że brak możliwości objęcia pacjentów opieką domową prowadzi do ich długotrwałego pozostawania na oddziałach szpitalnych, co generuje wielokrotnie wyższe koszty dla systemu ochrony zdrowia oraz ogranicza dostępność łóżek szpitalnych dla innych pacjentów.
Dodatkowo wskazuje się na brak dialogu ze strony Ministerstwa Zdrowia oraz wstrzymanie prac nad nowym modelem świadczenia opracowanym przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, który miał usprawnić organizację i finansowanie tego obszaru.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome skali problemu dotyczącego wstrzymania przyjęć nowych pacjentów do domowej wentylacji mechanicznej?
Jakie działania zostały podjęte w celu zapewnienia ciągłości świadczeń dla pacjentów kwalifikowanych do tej formy leczenia?
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia planuje rozliczenie świadczeń ponadlimitowych zrealizowanych w 2025 r., a jeśli tak – w jakim terminie?
Czy planowane jest dostosowanie planów rzeczowo-finansowych na rok 2026 do rzeczywistej liczby pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu przywrócenia stabilności finansowej świadczeniodawców realizujących te świadczenia?
Dlaczego przerwano prace nad nowym modelem świadczenia opracowanym przez AOTMiT oraz czy planowane jest ich wznowienie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie dialogu z przedstawicielami środowiska świadczeniodawców w celu wypracowania rozwiązań systemowych?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7448 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.128.2026.AK
Warszawa, 13 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 16804 Pana Posła Witolda Tumanowicza w sprawie
kryzysu w zakresie świadczeń domowej wentylacji mechanicznej dla dorosłych pacjentów,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome skali problemu dotyczącego wstrzymania
przyjęć nowych pacjentów do domowej wentylacji mechanicznej?
Zgodnie z danymi z zakresu list oczekujących za marzec 2026 r., liczba osób oczekujących na
objęcie świadczeniem wentylacji mechanicznej domowej wynosiła 162 osoby. Obecnie
przyjęcia nowych pacjentów do domowej wentylacji mechanicznej zostały wznowione.
2. Jakie działania zostały podjęte w celu zapewnienia ciągłości świadczeń dla pacjentów
kwalifikowanych do tej formy leczenia?
W Ministerstwie Zdrowia zostały przygotowane rozwiązania legislacyjne, które pozwolą na
zapewnienie stabilności i ciągłości realizacji świadczeń w zakresie domowej wentylacji
mechanicznej.
3. Czy Narodowy Fundusz Zdrowia planuje rozliczenie świadczeń ponadlimitowych
zrealizowanych w 2025 r., a jeśli tak – w jakim terminie?
Rozliczanie świadczeń opieki zdrowotnej należy do zakresu właściwości NFZ i odbywa się
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.). Przepis art. 132
ust. 6 ustawy stanowi, że świadczenia opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcom w
okresie obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ponad kwotę
zobowiązania, nie stanowią zobowiązania Funduszu wynikającego z tej umowy. Fundusz
może wypłacić wynagrodzenie za świadczenia udzielone świadczeniobiorcom w okresie
obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ponad kwotę
zobowiązania, na wniosek świadczeniodawcy, w ramach środków posiadanych w planie
finansowym. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w ramach dodatkowych środków z
budżetu państwa, w dniu 15 kwietnia br. Prezes NFZ dokonał zwiększenia do planu
finansowego NFZ na 2026 r., w tym z przeznaczeniem na sfinansowanie nadwykonań z 2025
r. w zakresach świadczeń dla pacjentów wentylowanych mechanicznie. Kwestia rozliczenia
nadwykonań wentylacji mechanicznej za 2025 r. powinna być już finalizowana w Oddziałach
Wojewódzkich NFZ.
4. Czy planowane jest dostosowanie planów rzeczowo-finansowych na rok 2026 do
rzeczywistej liczby pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej?
Efektywne i bezpieczne zarządzanie funduszami i mieniem Funduszu należy do zakresu
działania Prezesa NFZ. Narodowy Fundusz Zdrowia dąży do zabezpieczenia świadczeń dla
jak największej liczby świadczeniobiorców, ale zobowiązany jest do przestrzegania
dyscypliny finansów publicznych. Należy zaznaczyć, że na przestrzeni ostatnich lat nastąpił
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dynamiczny wzrost liczby dorosłych pacjentów objętych domową wentylacją mechaniczną –
z 8895 w 2022 r. do 12415 w 2025 r. Jednocześnie analiza danych ujawniła znaczące
zróżnicowanie między poszczególnymi województwami w liczbie pacjentów w przeliczeniu
na 100 tys. mieszkańców, co może wskazywać na nieprawidłowości w kwalifikowaniu do
tego rodzaju świadczeń. W związku z powyższym, w celu zapewnienia dostępu do leczenia
pacjentom rzeczywiście go wymagającym, konieczne jest wprowadzenie zmian
systemowych, w tym precyzyjnego określenia zasad włączania i wyłączania z domowej
wentylacji mechanicznej.
5. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu przywrócenia stabilności
finansowej świadczeniodawców realizujących te świadczenia?
Analiza sytuacji w obszarze wentylacji mechanicznej domowej potwierdza, że zmiany w
warunkach realizacji tych świadczeń są konieczne ze względu na rosnące potrzeby
zdrowotne i nieefektywne wykorzystanie obecnych zasobów. Przygotowane rozwiązania
legislacyjne uwzględniają mniejszą niż dotychczas częstotliwość wizyt domowych dla
poszczególnych grup pacjentów, ścisłe kryteria włączenia i wyłączenia ze świadczeń, sposób
monitorowania jakości i skuteczności leczenia, zniesienie koincydencji wentylacji
mechanicznej domowej z pielęgniarską opieką długoterminową domową i z poradnią
medycyny paliatywnej, a także zakresy czynności lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty.
Projekt zmiany przepisów dotyczących warunków realizacji świadczeń wentylacji
mechanicznej domowej ma na celu poprawę efektywności wykorzystania potencjału
świadczeniodawców do realizacji umów i obniżenie kosztów świadczenia przy zachowaniu
należytej staranności w opiece nad pacjentem.
6. Dlaczego przerwano prace nad nowym modelem świadczenia opracowanym przez
AOTMiT oraz czy planowane jest ich wznowienie?
Na zlecenie Ministra Zdrowia, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
opracowała nowy model świadczeń dla pacjentów z problemami oddechowymi, który był
przedmiotem prekonsultacji w okresie lipiec-sierpień 2025 r. Do udziału w prekonsultacjach
zostali zaproszeni eksperci, którzy współpracowali z AOTMIT w pracach nad opracowaniem
ww. modelu, tj. Konsultant Krajowy w dziedzinie chorób płuc – Pani dr n. med. Małgorzata
Czajkowska-Malinowska oraz przedstawiciele: Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc,
Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Polskiego Towarzystwa
Neurologicznego oraz Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji
Mechanicznej. Prekonsultacje ujawniły brak zgodności ekspertów co do sposobu organizacji
opieki nad świadczeniobiorcami wentylowanymi mechanicznie w warunkach domowych, w
szczególności w zakresie wymagań dotyczących: personelu kwalifikującego do świadczenia,
miejsca kwalifikacji do świadczenia, personelu realizującego świadczenie oraz miejsca
monitorowania skuteczności i jakości leczenia. Z uwagi na różnice stanowisk, nie zostały
wówczas podjęte decyzje dotyczące kierunku i zakresu zmian w warunkach realizacji
świadczeń gwarantowanych. Wstrzymanie wdrożenia modelu, który w zaproponowanym
kształcie budził wątpliwości, było podyktowane troską o właściwą kwalifikację pacjentów do
wentylacji mechanicznej w warunkach domowych oraz zapewnienie odpowiedniej jakości
tych świadczeń.
7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie dialogu z przedstawicielami środowiska
świadczeniodawców w celu wypracowania rozwiązań systemowych?
Ministerstwo Zdrowia zna postulaty środowiska świadczeniodawców wentylacji
mechanicznej i preferowane przez nich rozwiązania systemowe, jak również wielokrotnie
spotykało się na rozmowy z przedstawicielami tej grupy świadczeniodawców. Prace i dialog
trwają od kilkunastu miesięcy. W związku z opracowaniem konkretnych rozwiązań
legislacyjnych, nie jest planowane podjęcie kolejnych bezpośrednich rozmów z
przedstawicielami świadczeniodawców. Projekt zmian w warunkach realizacji świadczeń
wentylacji mechanicznej domowej zostanie skierowany do konsultacji publicznych, w
których wszystkie zainteresowane podmioty będą miały możliwość zgłoszenia uwag.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --