Interpelacja w sprawie funkcjonowania przejazdów kolejowych, na przykładzie likwidacji i zmiany klasyfikacji przejazdu kolejowo-drogowego w km 23+475 linii kolejowej nr 284 (odcinek Legnica-Jerzmanice-Zdrój)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16800
do ministra infrastruktury
w sprawie funkcjonowania przejazdów kolejowych, na przykładzie likwidacji i zmiany klasyfikacji przejazdu kolejowo-drogowego w km 23+475 linii kolejowej nr 284 (odcinek Legnica-Jerzmanice-Zdrój)
Zgłaszający: Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 23-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z realizacją inwestycji „Rewitalizacja odcinka Legnica–Złotoryja–Jerzmanice-Zdrój w celu włączenia Złotoryi oraz powiatu złotoryjskiego do sieci regionalnego wojewódzkiego transportu kolejowego” do mojego biura zgłosili się rolnicy z powiatu złotoryjskiego reprezentowani przez Dolnośląską Izbę Rolniczą.
Z przedstawionej dokumentacji wynika, że w ramach modernizacji linii kolejowej nr 284 może dojść do likwidacji dotychczasowego przejazdu kategorii D w km 23+475. Przejazd ten od dziesięcioleci stanowi jedyny realny i technicznie dostępny dojazd do gruntów rolnych (dz. nr 186, 188, 193, 194, obręb 2 Złotoryja). Alternatywne drogi dojazdowe istnieją jedynie formalnie, a ich ukształtowanie terenowe uniemożliwia przejazd ciężkiego i wielkogabarytowego sprzętu rolniczego.
Zarządca infrastruktury proponuje rolnikom urządzenie w tym samym miejscu co dotychczasowy przejazd nowego płatnego przejazdu kategorii F. Podnoszonym argumentem za likwidacją dotychczasowej kategorii D jest planowane podniesienie prędkości pociągów na modernizowanym odcinku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo przewiduje systemowe rozwiązania chroniące interesy rolników w sytuacjach, gdy modernizacja linii kolejowej odcina dostęp do pól, a proponowane rozwiązania zastępcze (przejazdy kat. F) generują koszty finansowe i organizacyjne przekraczające dochodowość z upraw?
Jakie są konkretne powody techniczne uniemożliwiające zachowanie przejazdu ogólnodostępnego (np. poprzez podniesienie jego kategorii z D do C) w km 23+475 zamiast obciążania kosztami prywatnego użytkownika?
Czy w Polsce funkcjonują obecnie przejazdy kolejowo-drogowe, na których zachowano niższą klasyfikację (np. kategoria D lub C), mimo że w wyniku modernizacji linii podniesiono prędkość szlakową pociągów? Jeśli tak, proszę o wskazanie takich lokalizacji i warunków bezpieczeństwa, jakie zostały tam zastosowane.
Czy w ramach programu „Kolej+” przewidziano fundusze na budowę infrastruktury zapewniającej dostępność komunikacyjną dla lokalnych producentów rolnych, aby inwestycja publiczna nie prowadziła do naruszenia prawa własności i ograniczenia produkcji rolnej?
Czy w przypadku tej inwestycji prowadzono korespondencję i uzgodnienia z właściwą miejscowo jednostką samorządu terytorialnego? Jeżeli taka była i właściwa gmina wyraziła zgodę na likwidację przejazdu – proszę o udostępnienie korespondencji w tej sprawie.
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8165 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.73.2026
Warszawa, 08 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16800 Posła na Sejm RP Wojciecha Michała Zubowskiego,
poniżej przedstawiam stosowne informacje.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. prowadzi działania na rzecz dostosowania istniejących
przejazdów kolejowo-drogowych do warunków zawartych w obowiązujących przepisach
prawa, tj. m.in. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz
bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich
użytkowania (Dz.U.2025.1105) (dalej; „rozporządzenie”).
Działania te polegają m.in. na informowaniu jednostek samorządu terytorialnego
o zmianach w przepisach oraz obowiązku upublicznienia dróg, w ciągu których znajdują
się przejazdy kolejowo-drogowe. Ponadto PKP PLK S.A. wprowadziła wewnętrzną
procedurę polegającą na wywieszaniu ogłoszeń na przejazdach kolejowo-drogowych
znajdujących się w ciągu dróg niepublicznych, wobec których gminy nie podjęły działań
zmierzających do upublicznienia drogi.
Ogłoszenia te wywieszane były w okresie wzmożonych prac polowych tj. od maja do
września. O wdrożeniu ww. procedury informowane były również urzędy gmin i miast,
z prośbą o rozwieszenie ogłoszeń na tablicach ogłoszeniowych. W przypadku przejazdów
kolejowo-drogowych zlokalizowanych na terenach leśnych Spółka prowadziła również
korespondencję z właściwymi terenowo nadleśnictwami.
Wprowadzenie ww. procedury miało na celu poinformowanie mieszkańców o statusie
drogi, w ciągu której usytuowany jest przejazd oraz o możliwości zawarcia umowy na
najem przejazdu kolejowo-drogowego kategorii F, a w przypadku braku osób chętnych
o konieczności likwidacji przejazdu.
PKP PLK S.A każde rozpoczęcie procesu inwestycyjnego poprzedza konsultacjami
społecznymi i uzgodnieniami z jednostkami samorządu terytorialnego. W przypadku
działań związanych z funkcjonowaniem przejazdów kolejowo-drogowych, Spółka jeszcze
na etapie przygotowania dokumentacji projektowej uzgadnia z Urzędami Gmin czy Miast
ostateczną siatkę dróg i połączeń lokalnych, uwzględniając miejscowe uwarunkowania.
Należy podkreślić, że w przypadku likwidacji przejazdów kolejowo-drogowych PKP PLK
S.A. niejednokrotnie organizowała komisje terenowe z udziałem przedstawicieli gmin,
sołtysów, radnych a nawet samych mieszkańców. Natomiast decyzje o ich likwidacji
poprzedzone były wyrażeniem zgody gminy lub nadleśnictwa.
Jednocześnie informuję, że linie kolejowe stanowią istotny element krajowego
i regionalnego układu transportowego, dlatego w perspektywie kolejnych lat przewiduje
się dalszą poprawę ich parametrów eksploatacyjnych, obejmującą likwidację wąskich
gardeł oraz sukcesywne podnoszenie dopuszczalnych prędkości jazdy pociągów, w celu
zwiększenia ich przepustowości.
-- 1 of 3 --
2
W ramach tych działań PKP PLK S.A. będzie analizowała i poodejmowała stosowne
działania związane z likwidacją przejazdów kolejowo-drogowych w lokalizacjach
znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie zarówno terenów leśnych, jak i rolniczych,
gdzie iloczyn ruchu jest bardzo niski. Powyższe ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa
zarówno dla uczestników ruchu drogowego, jak również pasażerów oraz obsługi
pociągów.
Odnosząc się do przywołanego w interpelacji przejazdu kolejowo-drogowego w km
23,475 linii kolejowej nr 284 Jerzmanice-Zdrój – Legnica informuję, że PKP PLK S.A. przed
przystąpieniem do rewitalizacji ww. linii kolejowej prowadziła korespondencję z jednostką
samorządu terytorialnego, tj. Urzędem Miejskim w Złotoryi. Urząd Miejski w 2024 r.
wyraził pozytywną opinię w sprawie likwidacji przejazdu kolejowo-drogowego w km
23,475 linii kolejowej nr 284.
Spółka zwracała m.in. uwagę, że pochylenia drogi były niezgodne z obowiązującymi
przepisami, a kąt skrzyżowania niewłaściwy. Ponadto po opadach grunt spływał na tor, co
w konsekwencji groziło degradacją infrastruktury kolejowej po jej rewitalizacji oraz mogło
powodować sytuacje potencjalnie niebezpieczne. Dodatkowo omawiany przejazd był
położony w rejonie upraw rolniczych, które powodują przez część roku ograniczoną
widoczność pociągu od strony drogi, co stwarzało bezpośrednie zagrożenie
bezpieczeństwa ruchu kolejowego i drogowego.
Ze względu na obowiązujące postanowienia ww. rozporządzenia nie ma możliwości
przywrócenia przejazdu kolejowo-drogowego kat. „D” w km 23,475 linii kolejowej nr 284,
który został zlikwidowany i usunięty z bazy przejazdów.
Budowa nowego przejazdu w omawianym kilometrażu nie jest możliwa, ponieważ
zgodnie z postanowieniami § 25 ust. 2 ww. rozporządzenia „nowego przejazdu kolejowo-
drogowego nie projektuje się na skrzyżowaniu istniejącej linii kolejowej lub bocznicy
kolejowej z drogą, jeżeli w odległości nieprzekraczającej 3 km od projektowanego
przejazdu kolejowo-drogowego znajduje się przejazd kolejowo-drogowy lub skrzyżowanie
wielopoziomowe”. Informuję, że obecnie od strony Jerzmanic-Zdrój najbliższy przejazd
zlokalizowany jest w stacji technicznej Jerzmanice-Zdrój w odległości około 850 m
od zlikwidowanego przejazdu w km 23,475 linii kolejowej nr 284.
Jednocześnie informuję, że istnieją przejazdy, na których zachowano niższą klasyfikację
(np. kategoria „D” lub „C”), mimo że w wyniku modernizacji linii podniesiono prędkość
szlakową pociągów.
Warunki pozostawienia zastanej kategorii przejazdu kolejowo-drogowego po
modernizacji linii kolejowej określone są w ww. rozporządzeniu. Jeśli po podniesieniu
prędkości pociągów przejazd będzie mógł funkcjonować w danej kategorii, nie ma
konieczności zmiany jego kategorii. Przejazdy kat. „D” usytuowane w ciągu dróg
publicznych mogą funkcjonować na linii kolejowej, na której ruch prowadzony jest
z prędkością nie większą niż 120 km/h, droga przecina nie więcej niż 2 tory, iloczyn ruchu
nie przekracza wartości 60 000 oraz zostaną spełnione wymagane warunki widoczności.
Warto zaznaczyć, że przy planowaniu modernizacji linii kolejowej i przy ustalaniu
docelowej kategorii przejazdu, poza prognozami natężenia ruchu kolejowego,
w uzgodnieniu z samorządami terytorialnymi uwzględnia się również prognozy natężenia
ruchu drogowego (zwłaszcza na obszarach o dynamicznej zabudowie). Takie działania
mają na celu określenie właściwej kategorii przejazdu na najbliższe lata, tak aby uniknąć
konieczności zmiany kategorii tuż po upływie gwarancji lub po zakończeniu inwestycji.
Odnosząc się do poruszonej kwestii przejazdów kolejowo-drogowych kategorii F,
uprzejmie informuję, że ich funkcjonowanie jest możliwe po podpisaniu odpowiedniej
umowy najmu. Koszty najmu określane są na podstawie wewnętrznych wytycznych
PKP PLK S.A., gdzie czynnikami mającymi największy wpływ na wzrost kosztów jest
utrzymanie półsamoczynnych lub samoczynnych systemów przejazdowych.
W przypadku przejazdów kolejowo-drogowych wyposażonych w rogatki stale zamknięte
(zamykane na kłódki), użytkownik nie ponosi kosztów utrzymania urządzeń. Zaznaczyć
-- 2 of 3 --
3
należy, że umowę na najem przejazdu może zawrzeć więcej niż jeden użytkownik, co daje
realne korzyści finansowe w postaci podziału kosztów proporcjonalnie na każdego
z użytkowników. Ponadto możliwe jest wnoszenie opłat w comiesięcznych ratach.
W odniesieniu do kwestii finansowania infrastruktury zapewniającej dostępność
komunikacyjną dla lokalnych producentów rolnych w ramach Programu Kolej+ informuję,
że zgodnie z postanowieniami § 10 ust. 7 pkt 7 wytycznych naboru projektów do Programu
wydatki poniesione na infrastrukturę towarzyszącą, niebędącą infrastrukturą kolejową
w myśl załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym (m.in. drogi i chodniki
do przystanków, parkingi, węzły przesiadkowe, infrastruktura handlowa) stanowią
wydatki niekwalifikowane. Są one w całości pokrywane przez samorząd terytorialny.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --