Interpelacja w sprawie braku środków na utworzenie miejsca pracy dla osoby z niepełnosprawnością
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16789
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku środków na utworzenie miejsca pracy dla osoby z niepełnosprawnością
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 22-04-2026
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego zgłosił się pracodawca zainteresowany utworzeniem miejsca pracy dla osoby z niepełnosprawnością. Jak wynika z przedstawionych informacji, od trzech miesięcy jest on odsyłany pomiędzy różnymi instytucjami. PCPR oraz PFRON kierują go do powiatowego urzędu pracy, natomiast urząd pracy tłumaczy brak możliwości udzielenia wsparcia brakiem środków finansowych. W rezultacie pracodawca, który chce stworzyć miejsce pracy dla osoby z niepełnosprawnością, od wielu tygodni nie może uzyskać ani konkretnej pomocy, ani jednoznacznej informacji, gdzie i na jakich zasadach może skutecznie ubiegać się o wsparcie. Osoba ta jest już wyraźnie zmęczona całą sytuacją i poczuciem bezradności wobec niejasnych procedur oraz wzajemnego odsyłania przez instytucje publiczne.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie aktualnie obowiązujące programy i instrumenty wsparcia umożliwiają uzyskanie środków na utworzenie miejsca pracy dla osoby z niepełnosprawnością, w tym na wyposażenie lub przystosowanie stanowiska pracy?
Która instytucja jest faktycznie właściwa do przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o takie wsparcie w sytuacji, gdy PCPR i PFRON odsyłają pracodawcę do urzędu pracy, a urząd pracy powołuje się na brak środków?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby wyeliminować sytuacje, w których pracodawcy przez wiele tygodni lub miesięcy są odsyłani pomiędzy instytucjami bez uzyskania realnej pomocy?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków lub wprowadzenie rozwiązań organizacyjnych, które zapewnią rzeczywistą dostępność wsparcia dla pracodawców chcących zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami?
Z wyrazami szacunku
Iwona Kozłowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6984 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.266.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16789 z 27 kwietnia br. Pani posłanki Iwony Kozłowskiej
wraz z grupą posłanek, w sprawie braku środków na utworzenie miejsca pracy dla osoby
z niepełnosprawnością, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.)
pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osoby niepełnosprawne
może otrzymać, na wniosek, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON), zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy do potrzeb
osób niepełnosprawnych, w tym:
— adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych,
w szczególności poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub
istniejących stanowisk pracy dla tych osób stosownie do potrzeb wynikających z ich
niepełnosprawności;
— adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie z niepełnosprawnością
wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy;
— zakupu i autoryzacji oprogramowania na użytek pracowników z niepełnosprawnościami
oraz urządzeń i technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb
wynikających z ich niepełnosprawności;
— rozpoznania przez służby medycyny pracy ww. potrzeb.
Zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby z niepełnosprawnością
dotyczy osób bezrobotnych lub poszukujących pracy niepozostających w zatrudnieniu lub
pozostających w zatrudnieniu u pracodawcy występującego o zwrot kosztów, z wyjątkiem
przypadków, gdy przyczyną powstania niepełnosprawności w okresie zatrudnienia u tego
pracodawcy było zawinione przez niego lub pracownika naruszenie przepisów, w tym
przepisów prawa pracy. Zwrot kosztów nie może przekraczać dwudziestokrotności
przeciętnego wynagrodzenia za każde przystosowane stanowisko pracy osoby
z niepełnosprawnością.
Zgodnie z art. 26e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osobę
z niepełnosprawnością, która zarejestrowana jest w powiatowym urzędzie pracy jako
bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostającą w zatrudnieniu, może otrzymać, na
wniosek, ze środków (PFRON) zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy do wysokości
piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Zwrotu kosztów dokonuje starosta na
warunkach i w wysokości określonych umową zawartą z pracodawcą, z tym że zwrotowi nie
podlegają koszty poniesione przed dniem jej zawarcia. Warunkiem zwrotu kosztów jest
uzyskanie wydanej na wniosek starosty pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy -
odpowiednio o przystosowaniu do potrzeb wynikających z niepełnosprawności osoby
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zatrudnionej na wyposażanym stanowisku pracy lub o spełnieniu warunków
bezpieczeństwa i higieny pracy na tym stanowisku.
Instrumenty określone w art. 26 i art. 26e ustawy o rehabilitacji są realizowane w imieniu
starosty przez powiatowe urzędy pracy, zgodnie z art. 35a ust. 2 tego aktu.
Jeżeli chodzi o wysokość środków dostępnych na poszczególne formy działania i możliwości
wsparcia zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, to zależy ona od sytuacji finansowej
PFRON, który przekazuje określoną pulę środków samorządom powiatowym na realizację
zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 35a ust. 3 ustawy o rehabilitacji decyzję o przeznaczeniu środków PFRON na
określone zadania podejmuje rada powiatu, która dokonując rozstrzygnięć powinna
uwzględniać zapisy powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych oraz
aktualne, zidentyfikowane potrzeby niepełnosprawnych mieszkańców i pracodawców.
Jeżeli pracodawcy zgłaszali takie zapotrzebowanie, rada powiatu w uchwale o podziale
środków, powinna uwzględnić zadanie wynikające z art. 26 i art. 26e ustawy o rehabilitacji.
Starosta (urząd pracy) może wówczas podjąć decyzję o zawarciu z pracodawcą umowy.
Wniosek o środki PFRON na przystosowanie i/lub wyposażenie stanowiska pracy osoby
z niepełnosprawnością pracodawca powinien złożyć do powiatowego urzędu pracy
właściwego ze względu na:
— miejsce zarejestrowania osoby z niepełnosprawnością jako bezrobotnej
albo poszukującej pracy niepozostającej w zatrudnieniu – w przypadku gdy zwrot
kosztów dotyczy tej osoby;
— miejsce zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością, miejsce siedziby albo miejsce
zamieszkania pracodawcy – w pozostałych przypadkach.
W powiatowym urzędzie pracy dostępne są odpowiednie formularze i można uzyskać
pomoc w zakresie ich wypełnienia i procedowania.
Na stronie Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
www.niepelnosprawni.gov.pl zamieszczane są informacje na temat możliwości wsparcia
pracodawców w zakresie zatrudniania osób z niepełnosprawnością. W Bazie wiedzy
umieszczone się zarówno informacje dotyczące uprawnień pracowników
z niepełnosprawnościami, jak i korzyści oraz pomocy, na jakie liczyć mogą pracodawcy
zamierzający zatrudnić lub już zatrudniający osoby z niepełnosprawnościami. W opisach
poszczególnych form pomocy znaleźć można procedury wnioskowania o dotacje.
Szczegółowych informacji na ten temat udzielają również urzędy pracy oraz wortal
publicznych służb zatrudnienia, dostępny pod adresem: https://psz.praca.gov.pl/.
Jak wskazano wyżej, rady powiatów w swoich uchwałach decydują o podziale środków
Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych na poszczególne formy wspierania
zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.
Podział środków PFRON na 2026 rok przedstawia się następująco:1
— łączna kwota na zadania samorządowe: plan finansowy na 2026 r. przewiduje na
realizację przelewów redystrybucyjnych (łącznie z kosztami obsługi) o wartości
2 459 578 tys. zł;
— na zadania samorządów wojewódzkich zaplanowano 483 398 tys. zł (bez kosztów
obsługi);
1 https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-podziale-srodkow-
finansowych-dla-samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-2026-1/
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— na zadania samorządów powiatowych (m.in. rehabilitacja społeczna, likwidacja barier)
przeznaczono 1 916 189 tys. zł (bez kosztów obsługi).
Plan finansowy PFRON na rok 2026 przewiduje znaczące środki na wsparcie osób
z niepełnosprawnościami, w tym wysokie nakłady na zadania samorządowe.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --