Interpelacja w sprawie potrzeby przygotowania strategii transformacji przemysłu w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16777
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie potrzeby przygotowania strategii transformacji przemysłu w Polsce
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 21-04-2026
Panie Premierze,
w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy, że problem transformacji polskiego przemysłu jest ujmowany równolegle w kilku dokumentach państwowych, jednak bez dostatecznej spójności operacyjnej. Dotyczy to w szczególności projektu aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r., który został przekazany do dalszego procedowania na poziomie Rady Ministrów, oraz Strategią Rozwoju Polski 2035, stanowiącej średniookresową strategię rozwoju kraju. W dokumentach publicznych dotyczących SRP 2035 wskazano zarazem, że ma ona stanowić podstawę programowania nowej perspektywy finansowej UE po 2027 r., co dodatkowo zwiększa znaczenie jej części gospodarczej i przemysłowej.
Mimo, że KPEiK i SRP 2035 są zgodne co do kierunku zmian, to pozostają zbyt ogólne, nie rozpisują odpowiedzialności instytucjonalnej, harmonogramów ani stabilnych źródeł finansowania dla poszczególnych branż produkcyjnych. Zwraca się też uwagę na niedostateczne uwzględnienie elektryfikacji procesów przemysłowych jako rozwiązania możliwego do szybszego wdrażania w części sektorów, przy jednoczesnym szerszym eksponowaniu wodoru i technologii wychwytywania oraz składowania CO2, które w wielu obszarach mają raczej charakter średnio- i długookresowy.
Z przedstawionych materiałów wynika ryzyko rozproszenia odpowiedzialności między resortami, niedostatecznej hierarchii dokumentów strategicznych oraz braku przełożenia celów ogólnych na mierzalne działania sektorowe. W praktyce może to oznaczać opóźnienia inwestycyjne, słabsze przygotowanie Polski do negocjacji i wykorzystania środków UE po 2027 r., a także niewystarczające użycie dostępnych ram pomocy publicznej dla przemysłu energochłonnego i czystych technologii. Poważne wątpliwości budzi również brak przejrzystego mechanizmu powiązania dochodów z EU ETS z faktyczną redukcją emisyjności i poprawą konkurencyjności krajowego przemysłu.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Rada Ministrów posiada obecnie jeden całościowy dokument lub program dotyczący transformacji przemysłu w Polsce, obejmujący co najmniej sektory: stalowy, chemiczny, cementowy, szklarski, ceramiczny, papierniczy i spożywczy; jeśli tak, proszę o wskazanie jego nazwy, statusu, podstawy prawnej, resortu wiodącego i terminu publikacji?
2. Jakie łączne nakłady inwestycyjne dla transformacji przemysłu przyjmuje obecnie rząd w perspektywie do 2040 r. oraz jaka część tych nakładów przypada na: elektryfikację procesów, efektywność energetyczną, OZE dla przemysłu oraz modernizację infrastruktury przyłączeniowej?
3. Czy rząd dysponuje aktualną matrycą finansowania transformacji przemysłu, z podziałem na środki krajowe, środki UE, środki z EU ETS, instrumenty dłużne i środki prywatne; jeśli tak, proszę o jej udostępnienie lub podanie terminu publikacji?
4. Jakie konkretne działania zostały podjęte po publikacji projektu Planu działań dla zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce oraz kiedy planowane jest zakończenie prac nad jego ostateczną wersją?
5. Jakie instrumenty wsparcia dla przedsiębiorstw przemysłowych zostały już uruchomione albo są przygotowywane w latach 2026-2027 w celu przyspieszenia elektryfikacji procesów przemysłowych, rozwoju umów PPA, poprawy efektywności energetycznej oraz obniżenia kosztów energii dla odbiorców energochłonnych?
6. Który członek Rady Ministrów albo który resort pełni funkcję koordynatora transformacji przemysłu w Polsce i na jakiej podstawie powierzono mu tę rolę?
7. Jakie mechanizmy ewidencji, raportowania i kontroli rząd zamierza wdrożyć, aby możliwe było jednoznaczne wykazanie, jaka część dochodów z EU ETS została przeznaczona na redukcję emisyjności i poprawę konkurencyjności przemysłu?
8. Czy rząd zamierza uzupełnić KPEiK oraz SRP 2035 o sektorowe ścieżki transformacji przemysłu, zawierające mierniki, harmonogramy, wskazanie instytucji odpowiedzialnych oraz plan finansowania; jeśli tak, to w jakim terminie?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 13 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
35012 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPP-VII.054.10.2026
Warszawa, 03 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16777 w sprawie potrzeby przygotowania strategii transformacji
przemysłu w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16777 Pana posła Jarosława Krajewskiego
w sprawie potrzeby przygotowania strategii transformacji przemysłu w Polsce.
Na wstępie zaznaczam, że na uwarunkowania gospodarcze dla polskiego przemysłu
stalowego mają wpływ działania kilku organów: ministra właściwego ds. energii (regulacje
w zakresie cen/rynku energii), ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego (regionalne
instrumenty wsparcia), ministra wł. ds. klimatu (regulacje środowiskowe, CBAM) oraz
ministra wł. ds. gospodarki. Dlatego odpowiedzi na pytania z interpelacji zostały
opracowane z uwzględnieniem wkładu z innych resortów.
Ad 1.
Obecnie nie ma jednego dokumentu lub programu obejmującego transformację przemysłu
w Polsce.
Tym niemniej warto zaznaczyć, że pytanie dotyczy dokumentów strategicznych wyższego i
niższego rzędu, które wspierają, ale nie warunkują działań Rządu na rzecz transformacji
energetycznej przemysłu. Sama odpowiedzialność za kształtowanie polityki przemysłowej
jest określona ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji. Więcej informacji
na temat zakresu odpowiedzialności poszczególnych ministrów zostało zawarte
w odpowiedzi na pytanie 6.
Ad 2.
Minister właściwy ds. energii odpowiada m.in. za opracowanie, aktualizację oraz
sprawozdawczość z realizacji dokumentów strategicznych w obszarze energii, jakimi są
Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) oraz Polityka Energetyczna Polski (PEP).
Dokumenty te wyznaczają ramy prowadzenia transformacji energetycznej. Zgodnie
z załącznikiem 5 (Finansowanie transformacji klimatyczno-energetycznej) do projektu
aktualizacji KPEiK, łączne nakłady inwestycyjne niezbędne do poniesienia w sektorze
przemysłowym w obszarze transformacji energetyczno-klimatycznej w latach 2026-2040
wynoszą ok. 112 miliardów PLN (scenariusz WEM) i ok. 177 miliardów PLN (scenariusz
-- 1 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
WAM). Całościowe nakłady w przemyśle obejmują: elektryfikację procesów
przemysłowych, w tym wytwarzanie ciepła przemysłowego (z uwzględnieniem
magazynowania ciepła), w celu dostosowania procesów do funkcjonowania w systemie
energetycznym z dominującym udziałem źródeł pogodozależnych; tam, gdzie bezpośrednia
elektryfikacja nie jest możliwa, jak i jako wsadu procesowego; poprawę efektywności
energetycznej; wymianę lub modernizację kotłów przemysłowych i pieców; wymianę
i modernizację napędów elektrycznych oraz źródeł światła; maksymalizację wykorzystania
ciepła odpadowego zarówno na potrzeby własne zakładów, jak i na potrzeby zewnętrzne
(np. dla sieci ciepłowniczych lub zakładów wymagających ciepła o niższej temperaturze);
a także instalacje CCS tam, gdzie redukcja emisji innymi metodami byłaby technicznie
niemożliwa lub nieuzasadniona kosztowo. Należy przy tym zaznaczyć, że KPEiK nie zawiera
szczegółowego podziału nakładów inwestycyjnych dla sektora przemysłowego na
wskazane przez Pana Posła kategorie – dane zostały przedstawione w sposób zagregowany.
Należy dodać, że Polska jest największym beneficjentem Funduszu na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji (FST) w UE z łączną alokacją w wysokości 3,85 mld euro. Za krajową
koordynację środków z tego funduszu odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki
Regionalnej. Zarządzanie FST jest w całości zdecentralizowane i odbywa się poprzez
programy regionalne. FST ma na celu ograniczenie negatywnych skutków transformacji
w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu. Podział alokacji FST jest następujący:
Dolnośląskie – 581 587 571 EUR,
Łódzkie – 369 522 769 EUR,
Małopolskie – 264 558 697 EUR,
Śląskie – 2 216 868 989 EUR,
Wielkopolskie - 414 808 447 EUR.
Ad 3.
Transformacja przemysłu sama w sobie obejmuje wiele zagadnień, jest też elementem
szeroko pojętego celu oszczędności w zużyciu energii elektrycznej w gospodarce i
mieszkalnictwie. Obecnie w tym zakresie funkcjonuje ponad 100 różnych programów
wspierających efektywność energetyczną u odbiorcy końcowego.
Dane dotyczące oszczędności energii finalnej wynikających z instrumentów wsparcia
efektywności energetycznej są gromadzone w Centralnym Rejestrze Oszczędności Energii
Finalnej. Rejestr agreguje oszczędności energii realizowane dzięki tzw. działaniom
alternatywnym, które finansowane są m.in. z budżetu państwa, budżetu samorządowego,
funduszy europejskich oraz środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej. Pełen wykaz ww. programów znajduje się w obwieszczeniu Ministra
Klimatu i Środowiska z dnia 12 sierpnia 2025 r. w sprawie wykazu programów i instrumentów
finansowych dotyczących przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej
u odbiorcy końcowego1.
Wydatki Rządu na transformację przemysłu są częściowo zawarte w sprawozdaniach, które
Polska jest zobowiązana składać na podstawie Dyrektywy ETS. Z zestawienia (dostępnego
pod adresem https://reportnet.europa.eu/public/country/PL) za 2024 r. wynika, że sam
1 Dz. U. 2025 r. poz. 852
-- 2 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
system rekompensaty kosztów pośrednich dla sektorów i podsektorów energochłonnych
w 2024 r. pochłonął 2,65 mld zł.
Rząd nie dysponuje specyficzną matrycą finansowania transformacji przemysłu w ujęciu,
które jest zawarte w pytaniu nr 3 niniejszej interpelacji.
Ad 4.
Projekt „Planu działań dla zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce” był
efektem prac Zespołu do spraw opracowania rozwiązań mających na celu poprawę sytuacji
branży hutniczej, powołanego w Ministerstwie Przemysłu i został opublikowany w czerwcu
ubiegłego roku w celu przeprowadzenia konsultacji. W toku prac zrealizowano szereg
spotkań poświęconych poszczególnym obszarom tematycznym, z udziałem przedstawicieli
strony pracodawców, pracowników oraz właściwych resortów – w zależności od zakresu
omawianych zagadnień. Ministerstwa były na bieżąco informowane o zidentyfikowanych
problemach sektora hutniczego oraz o rekomendowanych kierunkach działań. Ostatecznie
dokument przyjął formę „Rekomendacji dla zrównoważonego rozwoju przemysłu
stalowego w Polsce”, a jego celem było uporządkowanie kluczowych wyzwań stojących
przed przemysłem stalowym w Polsce oraz wskazanie kierunków działań, które mogą
stanowić punkt odniesienia dla dalszych prac prowadzonych w ramach właściwych polityk
resortowych. Projekt został skonsultowany wewnątrzresortowo i w najbliższym czasie
planowane jest jego przekazanie do konsultacji międzyresortowych, po zakończeniu których
nastąpi finalizacja prac oraz przekazanie do akceptacji Ministra Energii. Zarówno
zidentyfikowane wyzwania, jak i proponowane działania zaradcze wyodrębnione w ww.
dokumencie w formie rekomendacji szczegółowych, zostały przyporządkowane
kompetencyjnie zgodnie z kompetencjami do poszczególnych resortów i instytucji.
Ad 5.
Instrumenty wsparcia dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej
zostały uruchomione z następujących środków:
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(FEnIKS)
W FEnIKS środki przeznaczone są na poprawę efektywności energetycznej w dużych
i średnich przedsiębiorstwach, w tym: modernizację energetyczną budynków zakładowych,
podniesienie efektywności energetycznej procesów wytwórczych, zwiększenie
efektywności energetycznej systemów obiegu mediów w zakładach, ciągów
transportowych oraz systemów pomocniczych, układów odzysku ciepła z procesów
przemysłowych, oświetlenia, instalację urządzeń OZE z magazynami energii oraz instalację
urządzeń do produkcji, magazynowania, transportu wodoru odnawialnego.
Wsparcie udzielane jest w formie instrumentu finansowego, tj. pożyczki z elementem
dotacyjnym w formie umorzenia w ramach jednej operacji. Całkowita kwota pochodząca ze
środków UE możliwa do wykorzystania w tym obszarze to 40 mln EUR. Do tej pory odbyły
się dwa nabory wniosków dla przedsiębiorstw zainteresowanych uzyskaniem finansowania.
Wartość złożonych w naborach wniosków przekracza dostępną alokację, dlatego nie
przewiduje się kolejnych naborów.
-- 3 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krajowego Planu Odbudowy (KPO)
W KPO w ramach inwestycji B1.2.1 „Efektywność energetyczna i OZE
w przedsiębiorstwach – inwestycje o największym potencjale redukcji emisji gazów
cieplarnianych” wsparcie przeznaczone jest wyłącznie dla dużych przedsiębiorstw m.in. na:
budowę, rozbudowę lub modernizację istniejących instalacji przemysłowo‑produkcyjnych,
urządzeń przemysłowych i instalacji elektroenergetycznych, zwiększenie udziału
wykorzystywania niskoemisyjnych lub zeroemisyjnych paliw w procesach wytwarzania,
z zachowaniem najwyższych standardów emisyjnych, zastąpienie niskoefektywnych
energetycznie źródeł ciepła wykorzystujących paliwa (stałe, ciekłe, gazowe) lub energię
elektryczną źródłami charakteryzującymi się wyższą efektywnością energetyczną, czy też
termomodernizację budynków i obiektów wykorzystywanych w procesach przemysłowych.
W ramach inwestycji B1.2.1 podpisanych zostało 13 umów o udzielenie wsparcia
pożyczkowego, a całkowita kwota udzielonego wsparcia wynosi prawie 72 mln EUR.
Przedsięwzięcia będą realizowane do początku 2030 roku. W KPO również nie przewiduje
się kolejnych naborów w tym obszarze.
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG)
W jego ramach transformacja energetyczna przedsiębiorstw została uwzględniona przede
wszystkim w takich działaniach jak:
1) Gwarancja Ekomax - w ramach dwóch typów projektów:
termomodernizacja posiadanych budynków (produkcyjnych, usługowych,
biurowych, handlowych) – obligatoryjny komponent projektu, potwierdzony
audytem energetycznym,
dodatkowy komponent projektu - projekt możliwy do realizacji samodzielnie, tj. bez
powiązania z termomodernizacją, którego zakres wynikający z dokumentu audytu
energetycznego wskazuje, że przyczyni się do wprowadzenia oszczędności zużycia
energii pierwotnej na poziomie minimum 30 proc., polegający na wprowadzeniu:
a) technologii służących zmniejszeniu zużycia energii pierwotnej, w tym
modernizacja linii produkcyjnych, maszyn i urządzeń wykorzystywanych w celu
prowadzenia/rozwoju własnej działalności produkcyjno-usługowej,
b) instalacji odnawialnych źródeł energii, kogeneracja, magazynowanie energii
oraz technologie do wytwarzania paliw alternatywnych służące wytwarzaniu
energii w celu prowadzenia/rozwoju własnej działalności produkcyjno-
usługowej,
c) rozwiązań gospodarki obiegu zamkniętego w prowadzonej działalności
produkcyjnousługowej, przyczyniających się do zwiększenia efektywności
energetycznej przedsiębiorstwa, w tym bezodpadowe lub niskoodpadowe
technologie produkcji, instalacje do recyklingu i selektywnej zbiórki odpadów
oraz służące zmniejszeniu zużycia i odzyskiwaniu surowca w procesach
produkcyjnych,
d) budowa, rozbudowa, wymiana lub odnowienie systemów ciepłowniczych
i chłodniczych w celu zwiększenia efektywności energetycznej źródeł ciepła
lub zimna wykorzystywanych w prowadzonej działalności produkcyjno-
usługowej
-- 4 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
e) rozwiązań służących retencjonowaniu, oczyszczaniu i uzdatnianiu wody, w tym
technologie ograniczające zużycie wody w procesach produkcyjnych
(w wartościach bezwzględnych lub na jednostkę produktu) lub systemy
zamkniętych obiegów wody.
2) Kredyt ekologiczny - środki dostępne w ramach działania są skierowane
na zmodernizowanie posiadanej infrastruktury (np. budynki, maszyny i urządzenia). Efektem
modernizacji musi być ograniczenie zużycia energii pierwotnej w zmodernizowanym
obszarze o przynajmniej 30 proc. W porównaniu do bieżącego zużycia.
3) Fundusz Transformacji Cyfrowej i Przyjaznej dla Środowiska - W części zielonej wsparcie
ukierunkowane będzie na sfinansowanie niezbędnych inwestycji (wdrożenie technologii
środowiskowych), które pomogą w transformacji działalności przedsiębiorcy w kierunku
zrównoważonego rozwoju oraz gospodarki o obiegu zamkniętym (oprócz wsparcia
skierowanego na zwiększenie efektywności energetycznej przedsiębiorstw), w tym
dotyczących rozwoju nowych modeli biznesowych na to ukierunkowanych. Instrument
będzie uzupełniał ofertę programu FENG związaną z „zazielenianiem” firm poprzez
możliwość wsparcia projektów polegających wyłącznie na transformacji firm w kierunku
zrównoważonego rozwoju.
Należy podkreślić, że elektryfikacja przemysłu pełni istotną w kontekście transformacji
energetycznej. Sukces elektryfikacji przemysłu zależy w dużej mierze od kondycji
i elastyczności sieci elektroenergetycznych. Należy pamiętać, że aby tradycyjne zakłady
przemysłowe mogły wykorzystywać energię elektryczną w swoich procesach
produkcyjnych konieczne jest zwiększenie mocy w systemie – istniejące przyłącza często
nie są w stanie obsłużyć tak dużego poboru mocy w systemie. System elektroenergetyczny
musi też radzić sobie z niestabilnymi odnawialnymi źródłami energii oraz być w stanie
przesyłać energię na duże odległości (np. z morskich farm wiatrowych). Z punktu widzenia
przedsiębiorstw chcących zelektryfikować swoje procesy produkcyjne, jednym
z kluczowych aspektów jest też konieczność zapewnienia stabilnych dostaw energii
tj. takich, gdzie wahania napięcia niemal nie występują, dlatego w ramach:
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata
2021-2027 na inwestycje w inteligentne systemy energetyczne dostępne są środki
dotacyjne w wysokości 772 mln EUR.
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności przewidziano, dodatkowe
środki bezzwrotne na rozwój sieci elektroenergetycznych. Ich wysokość wynosi ok.
1,55 mld EUR. Spółki zajmujące się dystrybucją i przesyłem energii elektrycznej
skorzystały też z dostępnych w ramach KPO pożyczek na łączną kwotę ok. 13,4
mld EUR.
W latach 2026–2027 wsparcie dla przedsiębiorstw przemysłowych w zakresie elektryfikacji
procesów, poprawy efektywności energetycznej oraz obniżania kosztów energii w obszarze
kompetencji MKiŚ realizowane jest przede wszystkim poprzez instrumenty już
funkcjonujące w obowiązującym otoczeniu prawnym, tj. mechanizmy wynikające z ustawy
z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii2.
Kluczowym instrumentem skierowanym do odbiorców energochłonnych są przewidziane
w ustawie o odnawialnych źródłach energii ulgi dla odbiorców przemysłowych, które
zostały istotnie zaktualizowane nowelizacją, obowiązującą od 2025 r. Mechanizm ten
2 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478 z późn.
zm.)
-- 5 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
umożliwia przedsiębiorstwom spełniającym kryteria energochłonności oraz prowadzącym
działalność w określonych branżach znaczne obniżenie kosztów energii elektrycznej,
poprzez obniżenie poziomu wolumenu, od którego realizowany jest obowiązek uzyskiwania
i przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia energii z OZE, redukcję opłaty OZE
oraz redukcję opłaty kogeneracyjnej (CHP).
Ulgi te przysługują odbiorcom przemysłowym posiadającym odpowiedni status, ustalany na
podstawie intensywności zużycia energii elektrycznej w relacji do wartości dodanej brutto
oraz prowadzenia działalności w sektorach narażonych lub szczególnie narażonych na
ryzyko przeniesienia działalności poza Unię Europejską. Mechanizm ten ma na celu
zachowanie konkurencyjności przemysłu energochłonnego w okresie transformacji
energetycznej.
W zakresie umów sprzedaży bezpośrednio pomiędzy wytwórcą a odbiorcą końcowym
(Power Purchase Agreement, PPA) należy zwrócić uwagę na procedowany projekt ustawy
o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (UC118).
Przepisy w nim zawarte stanowią implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę 2018/2001,
rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii
ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE) 2015/652, a także uspójnienie
z regulacjami zawartymi w art. 121 i kolejnych ustawy o odnawialnych źródłach energii.
W projekcie ustawy zmieniono definicję umowy PPA, wskazując, że dotyczy ona sprzedaży
paliw lub energii wytworzonych z odnawialnego źródła energii a nie jak do tej pory
wyłącznie energii elektrycznej. Jednocześnie w celu uwzględnienia uwagi Prezesa URE,
doprecyzowano, że stroną tej umowy jest odbiorca końcowy, a nie odbiorca. Ponadto,
w celu wdrożenia art. 15 ust. 8 dyrektywy 2018/2001, art. 121 i 122 ustawy
o odnawialnych źródłach energii dot. gwarancji pochodzenia, zostały rozszerzone o sposób
dostarczania biometanu, biogazu lub biogazu rolniczego za pomocą gazociągu
bezpośredniego. Art. 127b ustawy o odnawialnych źródłach energii objął działaniami
promującymi umowy PPA. Działania te będą wykazywane w zintegrowanym Krajowym
Planie na rzecz Energii i Klimatu oraz jego aktualizacji oraz w sprawozdaniach z postępów
w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 15ab ustawy z dnia 10 kwietnia 1997
r. – Prawo energetyczne3. Same zaś sprawozdania będą dodatkowo zawierały informację na
temat ilości energii elektrycznej objętej umowami PPA.
Upowszechnienie umów PPA w przemyśle zapewni stabilne dostawy paliw i energii na
dłuższy okres wg. warunków elastycznie ustalonych i dopasowanych do potrzeb
przedsiębiorcy, ograniczy ryzyko wzrostu cen, jednocześnie zabezpieczając
przedsiębiorców przed dużą zmiennością na rynku energii, a także pozwoli lepiej
zaplanować budżet firmy. Zawieranie umów PPA dotyczących paliw lub energii
wytworzonych w instalacjach OZE poprawia nie tylko wizerunek przedsiębiorcy,
ale również wspiera budowę nowych instalacji OZE, przyczynia się do transformacji
energetycznej oraz rozwoju lokalnych projektów.
Ponadto, w odniesieniu do efektywności energetycznej należy wskazać, że w Polsce
funkcjonuje wiele instrumentów wspierających jej poprawę. Najważniejszym z nich jest
system zobowiązujący do efektywności energetycznej, zwany inaczej systemem białych
certyfikatów. W ramach tego systemu możliwe jest uzyskanie białych certyfikatów
za realizację przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, w tym m.in.
modernizację instalacji przemysłowych, odzyskiwanie energii lub ograniczanie strat
w procesach przemysłowych. Prawa majątkowe wynikające z białych certyfikatów są
3 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348 z późn. zm.)
-- 6 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
towarem giełdowym, a wnioski o wydanie białych certyfikatów są składane do Prezesa
Urzędu Regulacji Energetyki w trybie ciągłym. Należy podkreślić, że przedsięwzięcie służące
poprawie efektywności energetycznej może również realizować odbiorca energochłonny.
W ramach rozwoju systemu białych certyfikatów w najbliższych latach przewiduje się m.in.
usprawnienie procesu weryfikacji audytów efektywności energetycznej oraz wprowadzenie
cyfryzacji tego systemu. Istotnym elementem będzie również zapewnienie dostępności
dostatecznej liczby wiarygodnych audytorów, mających kompetencje w dziedzinie
efektywności energetycznej, co znacząco poprawi jakość audytów efektywności
energetycznej przedkładanych przez nich do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Wśród obecnie dostępnych instrumentów należy wymienić uruchomiony przez
Ministerstwo Rozwoju i Technologii mechanizm zaliczkowych wypłat rekompensat
kosztów pośrednich dla sektorów energochłonnych oraz wcześniejsze rozliczanie ich
części. Zaliczka to tymczasowe wsparcie finansowe, rozliczane przy wypłacie rekompensat
za dany rok (pierwsze zaliczki wypłacono w lipcu 2025 r.). Wprowadzenie systemu
zaliczkowego wiąże się z szeregiem korzyści dla polskich przedsiębiorstw sektora
energochłonnego. Przede wszystkim system zaliczkowy zapewnia stabilność prowadzenia
działalności przez firmy, ponieważ pomaga utrzymać płynność finansową.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje również wspierać konkurencyjność polskich
przedsiębiorstw energochłonnych na bazie przyjętego w czerwcu 2025 r. przez Komisję
Europejską komunikatu w zakresie pomocy publicznej – komunikat Komisji Ramy środków
pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu, tzw. CISAF (Clean
Industrial Deal State Aid Framework) (Dz. Urz. UE C/2025/3602 z 04.07.2025 r.).
CISAF określa między innymi warunki udzielania wsparcia dla działań służących poprawie
dostępu do przystępnej cenowo energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych.
Dopłata do cen energii dla przemysłu energochłonnego (sekcja 4.5 CISAF) będzie mogła
objąć obniżenie o co najwyżej 50% średniej rocznej hurtowej ceny rynkowej na obszarze
rynkowym, na którym beneficjent jest podłączony, dla nie więcej niż 50% jego rocznego
zużycia energii elektrycznej. Całkowite roczne zużycie energii elektrycznej można mierzyć
albo w roku, w którym powstaje koszt kwalifikowalny, albo w roku poprzednim. Obniżki nie
mogą skutkować ceną poniżej 50 EUR/MWh na kwalifikujące się zużycie.
Beneficjenci będą zobowiązani do dokonywania inwestycji, które przyczynią się do
transformacji przemysłowej i obniżą koszty systemu energetycznego w perspektywie
średnio- i długoterminowej. Kwalifikujące się działania inwestycyjne będą mogły
obejmować na przykład rozwój zdolności wytwórczych energii odnawialnej, rozwiązania
w zakresie magazynowania energii, zwiększenie elastyczności strony popytowej oraz
ulepszenia efektywności energetycznej.
Obecnie trwają prace nad projektem ustawy umożliwiającej przygotowanie programu
dopłat do cen energii według założeń opisanych powyżej. Według obecnego
harmonogramu planowane jest, aby program był dostępny dla przedsiębiorstw
energochłonnych od 2027 r. Zakładane założenia mogą ulec zmianie i nie wykluczają
podjęcia innych działań zmierzających do wsparcia sektora energochłonnego.
Ad 6.
Transformacja przemysłu jest złożonym, rozciągniętym w czasie procesem, który jest
stymulowany przez politykę Rządu i strategiczny kierunek nadawany przez Komisję
Europejską. Jednak faktyczna transformacja pozostaje skutkiem autonomicznych decyzji
-- 7 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
podejmowanych w przedsiębiorstwach. Decyzji dotyczących wielkości i celu inwestycji,
czy ogólnie sposobu adaptacji polityki firmy do warunków otoczenia. Rola Rządu
w transformacji przemysłu obejmuje wyznaczanie celów strategicznych dla gospodarki
i tworzenie ram prawnych, w których poruszają się przedsiębiorcy. Z kolei zarządzanie
polityką gospodarczą, energetyczną czy klimatyczną, leży w gestii dedykowanych resortów,
ponieważ powinno być prowadzone w sposób spójny, niezależnie od branży czy sektora
gospodarki.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych
i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności
społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności
gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej.
Natomiast art. 4. 1. ww. Ustawy wskazuje, że politykę rozwoju prowadzi się na podstawie
strategii rozwoju, programów i dokumentów programowych oraz polityk publicznych oraz
że polityka rozwoju może być prowadzona również na podstawie instrumentów prawnych
i finansowych określonych w odrębnych przepisach.
Zawarte w ww. ustawie przepisy definiujące rolę, zakres i organy odpowiedzialne za
przygotowanie poszczególnych dokumentów strategicznych, programów i planów oraz
zasady ich przygotowywania, tworzą systemowe podstawy dla prowadzenia spójnej,
harmonijnej polityki rozwoju kraju.
Zakres odpowiedzialności poszczególnych członków Rady Ministrów określa ustawa z dnia
4 września 1997 r. o działach administracji, zgodnie z którą sprawy polityki przemysłowej
stanowią część działu gospodarka. Za ten dział odpowiada minister właściwy ds. gospodarki.
Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz.
1141) Ministerstwo Energii przejęło uprzednie kompetencje przekształconego
Ministerstwa Przemysłu. Kluczowe obszary odpowiedzialności Ministerstwa Energii
obejmują politykę energetyczną państwa, bezpieczeństwo energetyczne,
elektroenergetykę, ciepłownictwo, górnictwo, hutnictwo, przemysł naftowy i gazowniczy,
paliwa transportowe, a także rozwijanie alternatywnych i jądrowych źródeł energii.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi działania na rzecz zrównoważonego
i równomiernego rozwoju Polski. Zajmuje się programowaniem funduszy unijnych,
przygotowuje krajowe dokumenty potrzebne do uruchomienia tych środków. Koordynuje
realizację Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, opracowuje i wdraża
programy rozwoju finansowane ze środków krajowych i unijnych, w tym wspomniany
wcześniej Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
Działania prowadzone w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wpływają na sektor
przemysłowy w ramach kształtowania zasad dla transformacji energetycznej oraz
ograniczenia emisyjności polskiej gospodarki. W tym zakresie realizowany jest szereg
działań skierowanych do sektorów energochłonnych, w tym cementowego, stalowego,
chemicznego, szklarskiego i ceramicznego, których celem jest zapewnienie dostępu do
instrumentów dekarbonizacji.
W zakresie posiadanych przez MKiŚ kompetencji należy przede wszystkim wskazać na
podejmowane działania mające na celu zapewnienie przemysłowi dostępu do technologii
wodoru odnawialnego oraz technologii wychwytu, transportu i składowania dwutlenku
węgla tzw. CCS. Rolę obu technologii określono w Strategii Rozwoju kraju do 2035 oraz
Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu. Szczegółowe cele i działania w zakresie rozwoju
gospodarki wodorowej określone są w przyjętej przez rząd w 2021 r. Polskiej Strategii
-- 8 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wodorowej, natomiast rolę technologii CCS oraz działania mające na celu zapewnienie
dostępu do tej technologii dla sektorów energochłonnych, nieposiadających
alternatywnych rozwiązań, określone zostaną w przygotowywanej obecnie przez MKiŚ
strategii rządowej na rzecz wychwytu, transportu, składowania i wykorzystania dwutlenku
węgla.
W ramach wdrażania Polskiej Strategii Wodorowej należy w szczególności wskazać na
realizowany w ramach KPO program wsparcia produkcji wodoru odnawialnego
pochodzenia niebiologicznego oraz wodoru niskoemisyjnego, którego rezultatem będzie
budowa elektrolizerów o łącznej mocy ok 343 MW, zapewniających produkcję ok 50 tys.
ton wodoru.
Jednocześnie w aktualizacji Krajowego programu na rzecz Energii i Klimatu przewidziane są
dalsze instrumenty wsparcia rozwoju gospodarki wodorowej oraz technologii CCS.
W działaniach 56-64 zostały zdefiniowane kierunki i cele działań, które będą realizowane
przez wskazane w dokumencie resorty.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że w mojej opinii podział kompetencji
między resortami jest jasny, a każde ministerstwo realizuje zadania w ramach swojej
właściwości. Przekazanie odpowiedzialności za koordynację transformacji przemysłu do
jednego członka Rady Ministrów bądź resortu wydaje się niecelowe i trudne do wdrożenia
w praktyce.
Ad 7.
Zgodnie z ustawą ETS4, środki uzyskane ze sprzedaży w drodze aukcji uprawnień do emisji
stanowią dochód budżetu państwa z wyjątkami na dedykowane cele. Należy także uściślić,
że mechanizm raportowania wydatkowania środków z aukcji już funkcjonuje. Na obecnym
etapie nie są prowadzone rozmowy w celu uruchomienia kolejnego. Ewentualne zmiany
w zakresie monitorowania wydatków budżetowych wymagają działań ze strony
Ministerstwa Finansów (MF) jako dysponenta środków budżetu państwa.
Warto wyjaśnić, że minister właściwy do spraw klimatu posiada uprawnienia właścicielskie
Skarbu Państwa dotyczące uprawnień do emisji sprzedawanych w drodze aukcji. Co za tym
idzie Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) wykonuje czynności techniczne związane
z przekazaniem środków uzyskanych z aukcji uprawnień na odpowiednie rachunki bankowe.
Wysokość przekazywanych środków i ich odbiorcy są określone ustawowo. Środki
uzyskane ze sprzedaży w drodze aukcji uprawnień do emisji stanowią dochód budżetu
państwa, będący we właściwości ministra właściwego do spraw finansów.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE5 państwo członkowskie określa sposób
wydatkowania dochodów uzyskanych z aukcyjnej sprzedaży uprawnień do emisji, przy
zastrzeżeniu, że od dnia 5 czerwca 2023 r. 100% uzyskanych dochodów (lub ich
równowartość) powinno zostać wykorzystane na wskazane w dyrektywie cele
środowiskowe.
4 Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych (Dz.U.2025.1685 t.j.)
5 Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r.
ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz
zmieniającej dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.Urz. UE.L Nr 275, str. 32)
-- 9 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Co więcej, na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia 2018/19996 państwa członkowskie
zobowiązane są do przygotowania i przedłożenia Komisji Europejskiej sprawozdania
o wykorzystaniu dochodów uzyskanych z aukcyjnej sprzedaży uprawnień do emisji
w terminie do dnia 31 lipca każdego roku.
Należy również wspomnieć o zasadzie jednolitości materialnej budżetu w Polsce zgodnie,
z którą nie łączy się danych dochodów z konkretnymi wydatkami. Co do zasady w budżecie
mamy określone wpływy oraz wydatki, jednak te dwie kategorie nie są ze sobą połączone
celowościowo – wpływ z jakiegoś tytułu (w tym z aukcji uprawnień do emisji w ramach EU
ETS) nie jest połączony z konkretnym wydatkiem.
W ramach budżetu państwa finansowane są zadania, które wpisują się w katalog celów
określonych w dyrektywie ETS. Ich finansowanie nie jest bezpośrednio powiązane
z wpływami z aukcji uprawnień do emisji, jednakże może być utożsamiane
z wydatkowaniem równowartości finansowej wpływów z aukcji, co jest zgodne z zasadami
określonymi w dyrektywie.
Wspomniane sprawozdania przygotowywane przez Polskę od początku wykazują
wykorzystanie równowartości finansowej dochodów uzyskanych z aukcji na wskazane
w dyrektywie 2003/87/WE cele środowiskowe. Podejście to jest zgodne z zasadą
jednolitości materialnej budżetu, o której mowa wcześniej.
Gotowe sprawozdania przekazywane Komisji Europejskiej są dostępne publicznie pod
linkiem https://reportnet.europa.eu/public/country/PL. Instytucją odpowiedzialną za
sporządzanie i składanie do Komisji Europejskiej sprawozdań dotyczących wykorzystania
przychodów z aukcji uprawnień do emisji (EU ETS) jest Minister Klimatu i Środowiska
(wspierany merytorycznie i analitycznie przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania
Emisjami (KOBiZE)).
Ad 8.
Strategia Rozwoju Polski do 2035 r. (SRP2035) – której projekt oczekuje na przyjęcie przez
Radę Ministrów – to kluczowy dokument strategiczny polskiego państwa, określający cele
i kierunki rozwoju kraju w wymiarze społecznym, gospodarczym i przestrzennym.
Kwestie związane z transformacją przemysłu znajdują się w celu 2 SRP2035: Tworzenie
warunków dla konkurencyjnej i sprawiedliwej gospodarki z poszanowaniem dla środowiska
i klimatu, w szczególności w priorytecie 2.4: Aktywna polityka w obszarze przemysłu i nowych
technologii. Należy jednak zaznaczyć, że z uwagi na szeroki zakres tematyczny i wynikający
z tego poziom szczegółowości, dokument wyznacza przede wszystkim ramy strategiczne
(kluczowe kierunki działań) dla transformacji przemysłu. Kompleksowe, sektorowe ścieżki
transformacji mogą zostać doprecyzowane w dokumentach strategicznych niższego rzędu,
takich jak: strategie sektorowe, polityki rozwoju czy programy rozwoju.
Niemniej, należy zaznaczyć, że projekt SRP2035 posiada rozbudowany system realizacji
i monitorowania, w tym m.in. Plan działań na lata 2026-2029 składający się 41
priorytetowych interwencji oraz listę 64 wskaźników z wartościami docelowymi na lata
6 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w
sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu
Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE
i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (EU) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, z późn. zm.).
-- 10 of 11 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
2030 oraz 2035. Część z działań oraz wskaźników dotyczy kwestii szeroko pojętej
transformacji przemysłu. Jako przykłady można wskazać np. wskaźniki: Liczba
pełnoskalowych instalacji CCS/CCU w Polsce, Gęstość robotyzacji – liczba robotów na 10 tys.
osób pracujących w przetwórstwie przemysłowym.
Zakres Krajowego planu na rzecz Energii i Klimatu jest określony w rozporządzeniu
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie
zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. Z uwagi na szeroką
płaszczyznę merytoryczną KPEiK należy traktować jako wskazanie ram strategicznych
i kierunków transformacji energetyczno-klimatycznej, które mogą być doprecyzowane
w odpowiednich planach sektorowych.
Należy podkreślić, że strategie rządowe stanowią dokumenty podlegające konsultacjom
międzyresortowym oraz konsultacjom publicznym, w ramach których zapewniony jest
wpływ na ich ostateczny kształt zarówno ze strony interesariuszy zewnętrznych, w tym
podmiotów reprezentujących sektory przemysłowe, jak również członków Rady Ministrów.
Zapewnia to jednocześnie spójność polityk realizowanych wobec poszczególnych sektorów
gospodarki.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 11 of 11 --