Interpelacja nr 16773
Interpelacja w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Podatki, Finanse i Budżet (58%)
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Interpelacja nr 16773
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 21-04-2026
Gdańsk, 21 kwietnia 2026 r.
Szanowny Panie Premierze,
polskie przetwórstwo rybne stanowi jeden z filarów krajowego przemysłu spożywczego oraz istotny element bezpieczeństwa żywnościowego państwa. Jest to sektor nowoczesny, rozwijający się, generujący znaczące wpływy podatkowe oraz tworzący tysiące miejsc pracy. Jednocześnie od dłuższego czasu obserwowane są narastające problemy systemowe związane z funkcjonowaniem administracyjnej i operacyjnej obsługi importu produktów rybołówstwa w polskich portach morskich.
Z informacji przekazanych przez przedstawicieli branży wynika, że obecny model organizacji kontroli granicznych oraz obsługi kontenerów w portach w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie prowadzi do powstawania istotnych zatorów logistycznych. W konsekwencji negatywne skutki ponoszą nie tylko przedsiębiorcy, ale również budżet państwa oraz konkurencyjność polskich portów.
Polska branża rybna pozostaje sektorem o dużym znaczeniu gospodarczym. Roczna wartość importu produktów rybołówstwa wynosi około 3,2 mld euro, przy zbliżonym poziomie eksportu. Model funkcjonowania branży opiera się w znacznym stopniu na imporcie surowców z państw trzecich, które następnie poddawane są zaawansowanemu przetworzeniu w kraju.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera sprawność obsługi importu w portach morskich. Tymczasem, jak wskazują przedsiębiorcy, procedury kontrolne w portach Europy Zachodniej trwają zazwyczaj 2-3 dni robocze, podczas gdy w portach polskich proces ten wydłuża się do 10-21 dni. Różnica ta ma charakter systemowy i przekłada się bezpośrednio na decyzje logistyczne importerów.
Jedną z istotnych przyczyn tej sytuacji jest rozproszenie kompetencji pomiędzy cztery instytucje kontrolne: Graniczny Inspektorat Weterynarii, Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspektorat Rybołówstwa Morskiego oraz Krajową Administrację Skarbową. W praktyce oznacza to wieloetapowość procedur oraz brak ich odpowiedniej koordynacji.
Kluczowym problemem pozostaje jednak niewystarczająca liczba etatów w służbach odpowiedzialnych za kontrole graniczne. Pomimo znaczącego wzrostu liczby obsługiwanych kontenerów – w porcie w Gdańsku nawet sześciokrotnego w ostatnich latach – poziom zatrudnienia nie został adekwatnie zwiększony. Niedobory kadrowe dotyczą w szczególności granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
W ocenie przedstawicieli branży brak odpowiedniej obsady kadrowej prowadzi do wydłużenia czasu kontroli, powstawania zatorów oraz generowania znacznych kosztów po stronie przedsiębiorstw. Opóźnienia skutkują m.in. koniecznością ponoszenia wysokich opłat za przestój kontenerów (demurrage), zakłóceniami w procesach produkcyjnych oraz ryzykiem kar umownych za opóźnienia w dostawach.
W konsekwencji coraz częściej obserwowane jest zjawisko przekierowywania importu do portów Europy Zachodniej, takich jak Hamburg, Bremerhaven czy Antwerpia. Oznacza to nie tylko osłabienie konkurencyjności polskich portów, ale również realną utratę dochodów budżetowych, gdyż odprawa celna i rozliczenia podatkowe realizowane są poza granicami kraju.
W świetle powyższego szczególnego znaczenia nabiera kwestia pilnego wzmocnienia kadrowego systemu kontroli granicznych. Z dostępnych informacji wynika, że zwiększenie liczby etatów oraz poprawa warunków wynagradzania – zwłaszcza w odniesieniu do granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów IJHARS – stanowi warunek niezbędny dla przywrócenia sprawności systemu.
Jednocześnie wskazuje się, że organizacja pracy granicznych punktów kontroli powinna zostać dostosowana do aktualnego wolumenu obrotu, w tym poprzez wprowadzenie wydłużonego czasu pracy (np. system 12-godzinny).
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Rada Ministrów dysponuje analizami dotyczącymi niedoborów kadrowych w granicznych punktach kontroli w portach morskich? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?
Czy planowane jest zwiększenie liczby etatów granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów IJHARS? Jeśli tak, w jakim zakresie i horyzoncie czasowym?
Czy rozważane jest podniesienie poziomu wynagrodzeń w tych służbach w celu zwiększenia atrakcyjności zatrudnienia?
Czy planowane jest wprowadzenie zmian organizacyjnych, w tym wydłużenie czasu pracy punktów kontroli granicznej?
Jakie działania podejmowane są w celu uproszczenia i usprawnienia procedur kontrolnych?
Czy rozważane jest ograniczenie liczby instytucji uczestniczących w kontroli jednego towaru lub lepsza koordynacja ich działań?
Jakie działania planowane są w celu przeciwdziałania odpływowi obsługi importu do portów zagranicznych?
Interpelacja nr 16773
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 21-04-2026
Gdańsk, 21 kwietnia 2026 r.
Szanowny Panie Premierze,
polskie przetwórstwo rybne stanowi jeden z filarów krajowego przemysłu spożywczego oraz istotny element bezpieczeństwa żywnościowego państwa. Jest to sektor nowoczesny, rozwijający się, generujący znaczące wpływy podatkowe oraz tworzący tysiące miejsc pracy. Jednocześnie od dłuższego czasu obserwowane są narastające problemy systemowe związane z funkcjonowaniem administracyjnej i operacyjnej obsługi importu produktów rybołówstwa w polskich portach morskich.
Z informacji przekazanych przez przedstawicieli branży wynika, że obecny model organizacji kontroli granicznych oraz obsługi kontenerów w portach w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie prowadzi do powstawania istotnych zatorów logistycznych. W konsekwencji negatywne skutki ponoszą nie tylko przedsiębiorcy, ale również budżet państwa oraz konkurencyjność polskich portów.
Polska branża rybna pozostaje sektorem o dużym znaczeniu gospodarczym. Roczna wartość importu produktów rybołówstwa wynosi około 3,2 mld euro, przy zbliżonym poziomie eksportu. Model funkcjonowania branży opiera się w znacznym stopniu na imporcie surowców z państw trzecich, które następnie poddawane są zaawansowanemu przetworzeniu w kraju.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera sprawność obsługi importu w portach morskich. Tymczasem, jak wskazują przedsiębiorcy, procedury kontrolne w portach Europy Zachodniej trwają zazwyczaj 2-3 dni robocze, podczas gdy w portach polskich proces ten wydłuża się do 10-21 dni. Różnica ta ma charakter systemowy i przekłada się bezpośrednio na decyzje logistyczne importerów.
Jedną z istotnych przyczyn tej sytuacji jest rozproszenie kompetencji pomiędzy cztery instytucje kontrolne: Graniczny Inspektorat Weterynarii, Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspektorat Rybołówstwa Morskiego oraz Krajową Administrację Skarbową. W praktyce oznacza to wieloetapowość procedur oraz brak ich odpowiedniej koordynacji.
Kluczowym problemem pozostaje jednak niewystarczająca liczba etatów w służbach odpowiedzialnych za kontrole graniczne. Pomimo znaczącego wzrostu liczby obsługiwanych kontenerów – w porcie w Gdańsku nawet sześciokrotnego w ostatnich latach – poziom zatrudnienia nie został adekwatnie zwiększony. Niedobory kadrowe dotyczą w szczególności granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
W ocenie przedstawicieli branży brak odpowiedniej obsady kadrowej prowadzi do wydłużenia czasu kontroli, powstawania zatorów oraz generowania znacznych kosztów po stronie przedsiębiorstw. Opóźnienia skutkują m.in. koniecznością ponoszenia wysokich opłat za przestój kontenerów (demurrage), zakłóceniami w procesach produkcyjnych oraz ryzykiem kar umownych za opóźnienia w dostawach.
W konsekwencji coraz częściej obserwowane jest zjawisko przekierowywania importu do portów Europy Zachodniej, takich jak Hamburg, Bremerhaven czy Antwerpia. Oznacza to nie tylko osłabienie konkurencyjności polskich portów, ale również realną utratę dochodów budżetowych, gdyż odprawa celna i rozliczenia podatkowe realizowane są poza granicami kraju.
W świetle powyższego szczególnego znaczenia nabiera kwestia pilnego wzmocnienia kadrowego systemu kontroli granicznych. Z dostępnych informacji wynika, że zwiększenie liczby etatów oraz poprawa warunków wynagradzania – zwłaszcza w odniesieniu do granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów IJHARS – stanowi warunek niezbędny dla przywrócenia sprawności systemu.
Jednocześnie wskazuje się, że organizacja pracy granicznych punktów kontroli powinna zostać dostosowana do aktualnego wolumenu obrotu, w tym poprzez wprowadzenie wydłużonego czasu pracy (np. system 12-godzinny).
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Rada Ministrów dysponuje analizami dotyczącymi niedoborów kadrowych w granicznych punktach kontroli w portach morskich? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?
Czy planowane jest zwiększenie liczby etatów granicznych lekarzy weterynarii oraz inspektorów IJHARS? Jeśli tak, w jakim zakresie i horyzoncie czasowym?
Czy rozważane jest podniesienie poziomu wynagrodzeń w tych służbach w celu zwiększenia atrakcyjności zatrudnienia?
Czy planowane jest wprowadzenie zmian organizacyjnych, w tym wydłużenie czasu pracy punktów kontroli granicznej?
Jakie działania podejmowane są w celu uproszczenia i usprawnienia procedur kontrolnych?
Czy rozważane jest ograniczenie liczby instytucji uczestniczących w kontroli jednego towaru lub lepsza koordynacja ich działań?
Jakie działania planowane są w celu przeciwdziałania odpływowi obsługi importu do portów zagranicznych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
23%
Konkretność
77%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12047 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 15 maja 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.bhż.058.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16773 w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych
w polskich portach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16773 złożoną przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Jarosława Wałęsę, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Resort rolnictwa na bieżąco analizuje kwestie organizacyjne związane z obsługą
przesyłek towarów przywożonych z państw trzecich i poddawanych urzędowej kontroli
w portach morskich. Dotyczy to zarówno możliwości wzrostu zatrudnienia
odpowiedniego personelu, jak również innych rozwiązań organizacyjnych, które
usprawniłyby proces ww. urzędowych kontroli.
W zakresie funkcjonowania organów Inspekcji Weterynaryjnej (IW), resort rolnictwa
podjął starania w celu uzyskania środków finansowych na zwiększenie zatrudnienia
w granicznych inspektoratach weterynarii w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie. Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpił do Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o
przyznanie środków z przeznaczeniem na sfinansowanie wynagrodzeń osobowych dla
18 członków korpusu służby cywilnej przewidzianych do zatrudnienia w tych
granicznych inspektoratach weterynarii.
Dodatkowo, wśród rozważanych rozwiązań znajdują się zmiany w systemie pracy
granicznych inspektoratów weterynarii oraz zwiększenie dostępności urzędowych
-- 1 of 6 --
kontroli weterynaryjnych w poszczególnych dniach tygodnia, co docelowo powinno
przyczynić się do dalszego usprawnienia obsługi podmiotów i ograniczenia czasu
oczekiwania.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że trwają zaawansowane prace legislacyjne nad
nowelizacją ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych
innych ustaw (UC72) mające na celu poprawę efektywności kontroli granicznych oraz
zwiększenie ich elastyczności poprzez umożliwienie kontroli nawet niewielkich partii
produktów oraz produktów deklarowanych niezgodnie z prawdą jako nieprzeznaczone
do spożycia (np. olej rzepakowy jako olej techniczny). Wraz z ww. pracami legislacyjnymi
podejmowane są działania mające na celu wzmocnienie kadrowe Inspekcji Jakości
Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (IJHARS) poprzez zapewnienie
dodatkowych etatów inspektorów na przejściach granicznych.
W odniesieniu do obowiązujących przepisów kontrolnych i ich ewentualnego
uproszczenia uprzejmie informuję, że przepisy UE dotyczące bezpieczeństwa żywności
nie przewidują specyficznej, uproszczonej ścieżki kontroli dla surowców rybnych i
produktów rybołówstwa. Wymagania w zakresie zdrowia zwierząt i zdrowia
publicznego są jednolite dla wszystkich produktów rybołówstwa przywożonych z
państw trzecich na teren UE.
Urzędowi lekarze weterynarii stosują jednocześnie analizę ryzyka w sposób określony w
przepisach UE, przeprowadzając pełną kontrolę identyfikacyjną wyłącznie w sytuacji,
kiedy przesyłka nie spełnia wymaganych warunków lub gdy została wytypowana do
kontroli bezpośredniej, w tym do pobrania prób urzędowych do badań
organoleptycznych lub laboratoryjnych. Minimalne poziomy częstotliwości kontroli
indentyfikacyjnych i bezpośrednich dla poszczególnych kategorii produktów określone
są w przepisach UE. Produkty rybołówstwa z akwakultury i małże przeznaczone do
spożycia przez ludzi, które nie znajdują się w hermetycznie zamkniętych pojemnikach,
mających na celu utrzymanie ich w temperaturze otoczenia, należą do grupy II ryzyka, tj.
co najmniej 30% przesyłek musi zostać poddanych kontroli bezpośredniej. Natomiast
pozostałe produkty rybołówstwa należą do grupy III ryzyka, co przekłada się na
częstotliwość kontroli bezpośredniej przesyłek na poziomie 15%.
Natomiast w zakresie kontroli urzędowych przeprowadzanych przez organy IJHARS,
uprzejmie informuję, że obecnie obowiązujące przepisy przewidują rozwiązania, które
-- 2 of 6 --
mogą stanowić ułatwienie dla importerów/przetwórców w branży rybnej. Zgodnie z art.
10 ust. 1a ustawy (1), artykuły rolno-spożywcze przywożone z państw niebędących
członkami UE, z wyłączeniem państw członkowskich Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
w przypadku konieczności wykonania badań laboratoryjnych, mogą być za zgodą organu
celnego skierowane do miejsca przeznaczenia i poddane badaniom laboratoryjnym przez
właściwy miejscowo organ IJHARS. O zakresie i trybie kontroli decyduje inspektor,
uwzględniając specyfikę produktu, przedłożoną dokumentację oraz warunki techniczne
przeprowadzenia kontroli.
Ponadto, w przypadku artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych dla
konsumenta finalnego, które będą poddane dalszemu przetwarzaniu przez importera
i stanowią surowiec do dalszej produkcji, IJHARS nie wymaga na etapie kontroli
granicznej oznakowania towaru w języku polskim, co stanowi istotne ułatwienie dla
podmiotów importujących.
Dodatkowo, od 15 lipca 2024 r., dzięki wdrożeniu Platformy PKWD-SINGLE WINDOW
w IJHARS, możliwe jest świadczenie usługi dla przedsiębiorców pozwalającej na pełną
elektroniczną obsługę związaną z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych w ramach kontroli granicznych.
Platforma PKWD-SINGLE WINDOW, której właścicielem biznesowym jest Szef
Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), służy do elektronicznej wymiany danych
i dokumentów pomiędzy Służbą Celno-Skarbową, klientem oraz inspekcjami w procesie
obsługi obrotu towarowego z krajami trzecimi i wsparcia koordynacji wspólnych
kontroli. Wdrożone rozwiązanie usprawnia wymianę danych pomiędzy organami KAS
i inspekcjami zaangażowanymi w kontrolę obrotu towarowego z krajami trzecimi,
a także przyspiesza obsługę klienta. Przy okazji spotkań z przedstawicielami
producentów, IJHARS zachęca do korzystania z usprawnień na jakie pozwala Platforma
PKWD-SINGLE WINDOW oraz do zakładania kont użytkowników w systemie.
W odniesieniu do postulatu dotyczącego ograniczenia liczby instytucji uczestniczących
w kontroli jednego towaru lub lepszej koordynacja ich działań, pragnę przypomnieć, że
w przeszłości w Polsce podejmowano próby konsolidacji inspekcji odpowiedzialnych za
bezpieczeństwo i jakość żywności. Było to duże wyzwanie organizacyjne, tym bardziej
skomplikowane, że dotyczyło kilku podmiotów administracji rządowej o zróżnicowanej
-- 3 of 6 --
organizacji, w tym o zróżnicowanej liczbie jednostek terenowych i terytorialnych
zakresach działania tych jednostek.
W toku dotychczasowych prób takiej reformy występowały istotne rozbieżności
dotyczące zakresu zadań i organizacji przyszłej skonsolidowanej inspekcji, a różnice
w tym zakresie były trudne do przezwyciężenia. Negatywne stanowisko w sprawie
konsolidacji prezentował wówczas Minister Zdrowia, Główny Inspektor Sanitarny oraz
związki zawodowe.
Aktualnie, biorąc pod uwagę warunki geopolityczne, będące w szczególności efektem
agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, których skutki znajdują także odzwierciedlenie w
działalności instytucji państwowych, nie jest zasadne dokonywanie zmian
organizacyjnych w służbach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i jakość żywności
w Polsce. Mając to na uwadze, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktualnie nie
są prowadzone prace w tym zakresie.
Aby zapewnić niezakłócone działanie systemu nadzoru nad łańcuchem rolno-
spożywczym w Polsce, konieczne są natomiast: współdziałanie, współpraca, dobra
komunikacja i koordynacja działań inspekcji w nim uczestniczących, w tym inspekcji
podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Współpraca ta jest realizowana w
trybie ciągłym przy pomocy narzędzi formalnych, takich jak np. porozumienia o
współdziałaniu i współpracy zawierane przez organy zaangażowane w system nadzoru
nad łańcuchem rolno-spożywczym. Współpracę formalną skutecznie uzupełniają
kontakty robocze i inne dobre praktyki wzajemnych relacji między inspekcjami.
W odniesieniu do kwestii przeciwdziałania odpływowi obsługi importu do portów
zagranicznych, uprzejmie informuję, że resort rolnictwa również analizuje przedmiotowe
zagadnienie.
Analizy Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do kontroli weterynaryjnych
przeprowadzanych w punktach kontroli granicznej aktualnie nie koncentrują się jednak
na czasie trwania pojedynczej kontroli. Kontrole takie, z uwagi na różnorodność
towarów wprowadzanych do UE w polskich portach wymagają różnego czasu
niezbędnego do analizy dokumentów oraz przeprowadzenia dalszych etapów kontroli.
Ponadto czas trwania kontroli wszystkich służb i inspekcji w portach jest koordynowany
-- 4 of 6 --
przez system elektroniczny administrowany przez KAS na podstawie art. 60 ust. 2–5
ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (2).
Płynność podaży kontenerów do kontroli jest przy tym czynnikiem niezależnym od
funkcjonowania granicznego inspektoratu weterynarii i wynika z organizacji pracy
operatorów portowych. Ponadto podaż jest bardzo różna w zależności od czynników
takich jak np. rozładunek statku, warunki pogodowe czy stan osobowy pracowników
terminali. Dodatkowo na ten proces ma wpływ również przedkładana wraz ze
zgłoszeniem do kontroli dokumentacja dotycząca danej przesyłki. Często dokumentacja
taka wymaga uzupełnień, w tym niejednokrotnie konieczności wezwania strony do
wyjaśnień, co wydłuża czas prowadzenia czynności urzędowych.
Statystyki kontroli1 przeprowadzanych dla produktów rybołówstwa przeznaczonych do
Polski w punktach weterynaryjnej kontroli granicznej w UE (porty morskie) za lata 2024-
2025 wyraźnie wskazują na przewagę polskich portów nad innymi w UE. W ww. okresie
w porcie Gdańsk przeprowadzono 3935 kontroli, w Szczecinie 3195 kontroli, a w Gdyni
– 2168 kontroli. Dla porównania w portach niemieckich - w Hamburgu przeprowadzono
2974 kontrole, a w Bremerhaven 83 kontrole.
Ponadto weryfikacja czasu, który upłynął pomiędzy zarejestrowaną w TRACES NT datą
i godziną złożenia I części dokumentu CHEDP (Common Health Entry Document –
Wspólny zdrowotny dokument wejścia) w punkcie kontroli granicznej port Hamburg,
a datą i godziną wydania decyzji granicznego lekarza weterynarii wskazuje, że czas ten
średnio wynosił 10 dni roboczych w latach 2025-2026. Wskazuje to na fakt, że również
w innych portach UE czas kontroli może być dłuższy niż wskazywane przez sektor 2-3
dni.
W zakresie kontroli jakości, kontrole te w portach morskich realizowane są na bieżąco
przez pracowników wojewódzkich inspektoratów IJHARS, na podstawie wpływających
zgłoszeń. Czynności urzędowe w portach morskich niezbędne do dopuszczenia towaru
do obrotu odbywają się w ciągu 24 godzin od momentu przedstawienia towaru do
kontroli granicznej (tzw. „Porty24”). Czynności kontrolne podejmowane są po
otrzymaniu zgłoszenia oraz udostępnieniu danego kontenera do działań inspekcyjnych.
1 Na podstawie danych dostępnych w unijnym systemie informatycznym służącym do obsługi przesyłek
na granicy – TRACES NT (Trade Control and Expert System New Technology)
-- 5 of 6 --
W przypadku wzmożonego importu porty w Szczecinie i Świnoujściu realizują kontrole
również w weekendy.
Podsumowując, uprzejmie informuję, że resort rolnictwa jest otwarty na wszelkie
rozmowy i współpracę w zakresie wypracowania rozwiązań usprawniających
funkcjonowanie przejść granicznych oraz prowadzenie kontroli. W tym celu odbyły się
liczne spotkania przedstawicieli służb kontrolnych podległych Ministrowi Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z przedstawicielami branży. Kwestie te były również przedmiotem
szczegółowej dyskusji podczas posiedzenia Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi
Śródlądowej Sejmu RP w dniu 13 maja 2026 r. Rozmowy w tym zakresie będą
kontynuowane.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1980)
(2) ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1131)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 15 maja 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.bhż.058.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16773 w sprawie odpraw weterynaryjnych surowców rybnych
w polskich portach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16773 złożoną przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Jarosława Wałęsę, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Resort rolnictwa na bieżąco analizuje kwestie organizacyjne związane z obsługą
przesyłek towarów przywożonych z państw trzecich i poddawanych urzędowej kontroli
w portach morskich. Dotyczy to zarówno możliwości wzrostu zatrudnienia
odpowiedniego personelu, jak również innych rozwiązań organizacyjnych, które
usprawniłyby proces ww. urzędowych kontroli.
W zakresie funkcjonowania organów Inspekcji Weterynaryjnej (IW), resort rolnictwa
podjął starania w celu uzyskania środków finansowych na zwiększenie zatrudnienia
w granicznych inspektoratach weterynarii w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie. Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpił do Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o
przyznanie środków z przeznaczeniem na sfinansowanie wynagrodzeń osobowych dla
18 członków korpusu służby cywilnej przewidzianych do zatrudnienia w tych
granicznych inspektoratach weterynarii.
Dodatkowo, wśród rozważanych rozwiązań znajdują się zmiany w systemie pracy
granicznych inspektoratów weterynarii oraz zwiększenie dostępności urzędowych
-- 1 of 6 --
kontroli weterynaryjnych w poszczególnych dniach tygodnia, co docelowo powinno
przyczynić się do dalszego usprawnienia obsługi podmiotów i ograniczenia czasu
oczekiwania.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że trwają zaawansowane prace legislacyjne nad
nowelizacją ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych
innych ustaw (UC72) mające na celu poprawę efektywności kontroli granicznych oraz
zwiększenie ich elastyczności poprzez umożliwienie kontroli nawet niewielkich partii
produktów oraz produktów deklarowanych niezgodnie z prawdą jako nieprzeznaczone
do spożycia (np. olej rzepakowy jako olej techniczny). Wraz z ww. pracami legislacyjnymi
podejmowane są działania mające na celu wzmocnienie kadrowe Inspekcji Jakości
Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (IJHARS) poprzez zapewnienie
dodatkowych etatów inspektorów na przejściach granicznych.
W odniesieniu do obowiązujących przepisów kontrolnych i ich ewentualnego
uproszczenia uprzejmie informuję, że przepisy UE dotyczące bezpieczeństwa żywności
nie przewidują specyficznej, uproszczonej ścieżki kontroli dla surowców rybnych i
produktów rybołówstwa. Wymagania w zakresie zdrowia zwierząt i zdrowia
publicznego są jednolite dla wszystkich produktów rybołówstwa przywożonych z
państw trzecich na teren UE.
Urzędowi lekarze weterynarii stosują jednocześnie analizę ryzyka w sposób określony w
przepisach UE, przeprowadzając pełną kontrolę identyfikacyjną wyłącznie w sytuacji,
kiedy przesyłka nie spełnia wymaganych warunków lub gdy została wytypowana do
kontroli bezpośredniej, w tym do pobrania prób urzędowych do badań
organoleptycznych lub laboratoryjnych. Minimalne poziomy częstotliwości kontroli
indentyfikacyjnych i bezpośrednich dla poszczególnych kategorii produktów określone
są w przepisach UE. Produkty rybołówstwa z akwakultury i małże przeznaczone do
spożycia przez ludzi, które nie znajdują się w hermetycznie zamkniętych pojemnikach,
mających na celu utrzymanie ich w temperaturze otoczenia, należą do grupy II ryzyka, tj.
co najmniej 30% przesyłek musi zostać poddanych kontroli bezpośredniej. Natomiast
pozostałe produkty rybołówstwa należą do grupy III ryzyka, co przekłada się na
częstotliwość kontroli bezpośredniej przesyłek na poziomie 15%.
Natomiast w zakresie kontroli urzędowych przeprowadzanych przez organy IJHARS,
uprzejmie informuję, że obecnie obowiązujące przepisy przewidują rozwiązania, które
-- 2 of 6 --
mogą stanowić ułatwienie dla importerów/przetwórców w branży rybnej. Zgodnie z art.
10 ust. 1a ustawy (1), artykuły rolno-spożywcze przywożone z państw niebędących
członkami UE, z wyłączeniem państw członkowskich Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
w przypadku konieczności wykonania badań laboratoryjnych, mogą być za zgodą organu
celnego skierowane do miejsca przeznaczenia i poddane badaniom laboratoryjnym przez
właściwy miejscowo organ IJHARS. O zakresie i trybie kontroli decyduje inspektor,
uwzględniając specyfikę produktu, przedłożoną dokumentację oraz warunki techniczne
przeprowadzenia kontroli.
Ponadto, w przypadku artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych dla
konsumenta finalnego, które będą poddane dalszemu przetwarzaniu przez importera
i stanowią surowiec do dalszej produkcji, IJHARS nie wymaga na etapie kontroli
granicznej oznakowania towaru w języku polskim, co stanowi istotne ułatwienie dla
podmiotów importujących.
Dodatkowo, od 15 lipca 2024 r., dzięki wdrożeniu Platformy PKWD-SINGLE WINDOW
w IJHARS, możliwe jest świadczenie usługi dla przedsiębiorców pozwalającej na pełną
elektroniczną obsługę związaną z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych w ramach kontroli granicznych.
Platforma PKWD-SINGLE WINDOW, której właścicielem biznesowym jest Szef
Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), służy do elektronicznej wymiany danych
i dokumentów pomiędzy Służbą Celno-Skarbową, klientem oraz inspekcjami w procesie
obsługi obrotu towarowego z krajami trzecimi i wsparcia koordynacji wspólnych
kontroli. Wdrożone rozwiązanie usprawnia wymianę danych pomiędzy organami KAS
i inspekcjami zaangażowanymi w kontrolę obrotu towarowego z krajami trzecimi,
a także przyspiesza obsługę klienta. Przy okazji spotkań z przedstawicielami
producentów, IJHARS zachęca do korzystania z usprawnień na jakie pozwala Platforma
PKWD-SINGLE WINDOW oraz do zakładania kont użytkowników w systemie.
W odniesieniu do postulatu dotyczącego ograniczenia liczby instytucji uczestniczących
w kontroli jednego towaru lub lepszej koordynacja ich działań, pragnę przypomnieć, że
w przeszłości w Polsce podejmowano próby konsolidacji inspekcji odpowiedzialnych za
bezpieczeństwo i jakość żywności. Było to duże wyzwanie organizacyjne, tym bardziej
skomplikowane, że dotyczyło kilku podmiotów administracji rządowej o zróżnicowanej
-- 3 of 6 --
organizacji, w tym o zróżnicowanej liczbie jednostek terenowych i terytorialnych
zakresach działania tych jednostek.
W toku dotychczasowych prób takiej reformy występowały istotne rozbieżności
dotyczące zakresu zadań i organizacji przyszłej skonsolidowanej inspekcji, a różnice
w tym zakresie były trudne do przezwyciężenia. Negatywne stanowisko w sprawie
konsolidacji prezentował wówczas Minister Zdrowia, Główny Inspektor Sanitarny oraz
związki zawodowe.
Aktualnie, biorąc pod uwagę warunki geopolityczne, będące w szczególności efektem
agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, których skutki znajdują także odzwierciedlenie w
działalności instytucji państwowych, nie jest zasadne dokonywanie zmian
organizacyjnych w służbach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i jakość żywności
w Polsce. Mając to na uwadze, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktualnie nie
są prowadzone prace w tym zakresie.
Aby zapewnić niezakłócone działanie systemu nadzoru nad łańcuchem rolno-
spożywczym w Polsce, konieczne są natomiast: współdziałanie, współpraca, dobra
komunikacja i koordynacja działań inspekcji w nim uczestniczących, w tym inspekcji
podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Współpraca ta jest realizowana w
trybie ciągłym przy pomocy narzędzi formalnych, takich jak np. porozumienia o
współdziałaniu i współpracy zawierane przez organy zaangażowane w system nadzoru
nad łańcuchem rolno-spożywczym. Współpracę formalną skutecznie uzupełniają
kontakty robocze i inne dobre praktyki wzajemnych relacji między inspekcjami.
W odniesieniu do kwestii przeciwdziałania odpływowi obsługi importu do portów
zagranicznych, uprzejmie informuję, że resort rolnictwa również analizuje przedmiotowe
zagadnienie.
Analizy Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do kontroli weterynaryjnych
przeprowadzanych w punktach kontroli granicznej aktualnie nie koncentrują się jednak
na czasie trwania pojedynczej kontroli. Kontrole takie, z uwagi na różnorodność
towarów wprowadzanych do UE w polskich portach wymagają różnego czasu
niezbędnego do analizy dokumentów oraz przeprowadzenia dalszych etapów kontroli.
Ponadto czas trwania kontroli wszystkich służb i inspekcji w portach jest koordynowany
-- 4 of 6 --
przez system elektroniczny administrowany przez KAS na podstawie art. 60 ust. 2–5
ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (2).
Płynność podaży kontenerów do kontroli jest przy tym czynnikiem niezależnym od
funkcjonowania granicznego inspektoratu weterynarii i wynika z organizacji pracy
operatorów portowych. Ponadto podaż jest bardzo różna w zależności od czynników
takich jak np. rozładunek statku, warunki pogodowe czy stan osobowy pracowników
terminali. Dodatkowo na ten proces ma wpływ również przedkładana wraz ze
zgłoszeniem do kontroli dokumentacja dotycząca danej przesyłki. Często dokumentacja
taka wymaga uzupełnień, w tym niejednokrotnie konieczności wezwania strony do
wyjaśnień, co wydłuża czas prowadzenia czynności urzędowych.
Statystyki kontroli1 przeprowadzanych dla produktów rybołówstwa przeznaczonych do
Polski w punktach weterynaryjnej kontroli granicznej w UE (porty morskie) za lata 2024-
2025 wyraźnie wskazują na przewagę polskich portów nad innymi w UE. W ww. okresie
w porcie Gdańsk przeprowadzono 3935 kontroli, w Szczecinie 3195 kontroli, a w Gdyni
– 2168 kontroli. Dla porównania w portach niemieckich - w Hamburgu przeprowadzono
2974 kontrole, a w Bremerhaven 83 kontrole.
Ponadto weryfikacja czasu, który upłynął pomiędzy zarejestrowaną w TRACES NT datą
i godziną złożenia I części dokumentu CHEDP (Common Health Entry Document –
Wspólny zdrowotny dokument wejścia) w punkcie kontroli granicznej port Hamburg,
a datą i godziną wydania decyzji granicznego lekarza weterynarii wskazuje, że czas ten
średnio wynosił 10 dni roboczych w latach 2025-2026. Wskazuje to na fakt, że również
w innych portach UE czas kontroli może być dłuższy niż wskazywane przez sektor 2-3
dni.
W zakresie kontroli jakości, kontrole te w portach morskich realizowane są na bieżąco
przez pracowników wojewódzkich inspektoratów IJHARS, na podstawie wpływających
zgłoszeń. Czynności urzędowe w portach morskich niezbędne do dopuszczenia towaru
do obrotu odbywają się w ciągu 24 godzin od momentu przedstawienia towaru do
kontroli granicznej (tzw. „Porty24”). Czynności kontrolne podejmowane są po
otrzymaniu zgłoszenia oraz udostępnieniu danego kontenera do działań inspekcyjnych.
1 Na podstawie danych dostępnych w unijnym systemie informatycznym służącym do obsługi przesyłek
na granicy – TRACES NT (Trade Control and Expert System New Technology)
-- 5 of 6 --
W przypadku wzmożonego importu porty w Szczecinie i Świnoujściu realizują kontrole
również w weekendy.
Podsumowując, uprzejmie informuję, że resort rolnictwa jest otwarty na wszelkie
rozmowy i współpracę w zakresie wypracowania rozwiązań usprawniających
funkcjonowanie przejść granicznych oraz prowadzenie kontroli. W tym celu odbyły się
liczne spotkania przedstawicieli służb kontrolnych podległych Ministrowi Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z przedstawicielami branży. Kwestie te były również przedmiotem
szczegółowej dyskusji podczas posiedzenia Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi
Śródlądowej Sejmu RP w dniu 13 maja 2026 r. Rozmowy w tym zakresie będą
kontynuowane.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1980)
(2) ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1131)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --