Interpelacja w sprawie obowiązku prowadzenia pełnej księgowości przez spółki prawa handlowego niezależnie od skali działalności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16770
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie obowiązku prowadzenia pełnej księgowości przez spółki prawa handlowego niezależnie od skali działalności
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 21-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie spółek prawa handlowego, wskazując na znaczące obciążenia administracyjne wynikające z obowiązku prowadzenia pełnej księgowości, niezależnie od skali prowadzonej działalności. Problem ten dotyczy w szczególności najmniejszych spółek kapitałowych, których przychody oraz poziom operacyjny są porównywalne z działalnością prowadzoną w formie jednoosobowej lub spółek osobowych.
Obowiązujące przepisy różnicują obowiązki ewidencyjne przede wszystkim ze względu na formę prawną, a nie faktyczną skalę działalności. W efekcie spółki osobowe mogą korzystać z uproszczonych form ewidencji do określonego poziomu przychodów, podczas gdy spółki kapitałowe objęte są obowiązkiem pełnej rachunkowości niezależnie od wielkości obrotów. Jednocześnie w innych obszarach systemu prawnego wprowadzane są rozwiązania upraszczające – przykładem jest możliwość stosowania uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez najmniejsze organizacje pozarządowe.
W opinii części środowiska przedsiębiorców obecne rozwiązania mogą stanowić barierę dla rozwoju najmniejszych podmiotów działających w formie spółek kapitałowych, a także wpływać na wybór formy prowadzenia działalności nie z przyczyn biznesowych, lecz regulacyjnych. Może to prowadzić do nieoptymalnych decyzji strukturalnych oraz ograniczać przejrzystość i skalowalność działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są główne przesłanki utrzymywania obowiązku prowadzenia pełnej księgowości przez wszystkie spółki kapitałowe, niezależnie od poziomu osiąganych przychodów?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało możliwość wprowadzenia uproszczonych form ewidencji księgowej dla najmniejszych spółek kapitałowych (np. mikrospółek), analogicznie do rozwiązań stosowanych wobec innych podmiotów?
Czy rozważane jest wprowadzenie uproszczonej formy sprawozdawczości finansowej dla najmniejszych spółek (np. skrócony bilans i rachunek wyników, ograniczenie informacji dodatkowej)?
Czy Ministerstwo Finansów planuje rozwój narzędzi teleinformatycznych umożliwiających automatyzację prowadzenia ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości dla najmniejszych podmiotów gospodarczych?
Z uwagi na znaczenie omawianej kwestii dla funkcjonowania najmniejszych przedsiębiorstw uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska oraz ewentualnych kierunków zmian w tym obszarze.
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10319 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 12 maja 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 16770
Znak sprawy: DWR5.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16770
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16770 Pana posła Marcina Skonieczki dotyczącej
rachunkowości spółek kapitałowych uprzejmie przedstawiam następujące
informacje w świetle regulacji ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz.U. z 2026 r. poz. 522), zwanej dalej uor.
Ad. 1
Obowiązek stosowania przepisów ustawy o rachunkowości przez spółki
kapitałowe
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 uor przepisy tej ustawy mają zastosowanie m.in. do spółek
kapitałowych, w tym również spółek kapitałowych w organizacji. Przepis ten
stanowi implementację do polskiego porządku prawnego regulacji zawartych w
dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych
sprawozdań finansowych oraz powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów
jednostek, zmieniającej dyrektywę 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady
78/660/EWG i 83/349/EWG (Dz. Urz. UE L 182 z 29.06.2013, s. 19).
Powyższe oznacza, że brak jest możliwości wprowadzenia do krajowego porządku
prawnego rozwiązań, zgodnie z którymi spółki kapitałowe mogłyby w całości
zostać wyłączone ze stosowania przepisów uor, gdyż byłoby to sprzeczne z
prawem Unii Europejskiej.
Należy podkreślić, iż ujęte w dyrektywie UE i zaimplementowane do polskiego
porządku prawnego podejście, w którym spółki kapitałowe są obowiązkowo objęte
-- 1 of 5 --
2/5
obowiązkami w zakresie rachunkowości, wynika z ich formy prawnej, która
charakteryzuje się ograniczoną odpowiedzialnością właścicieli oraz oddzieleniem
majątku spółki od majątku właścicieli. W celu ochrony wierzycieli i innych
interesariuszy konieczne jest zapewnienie im wiarygodnej informacji o sytuacji
finansowej spółki. Z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego i
ochrony interesariuszy nie byłoby właściwe zwolnienie spółek kapitałowych z
obowiązków informacyjnych w zakresie rachunkowości.
Jednocześnie należy wskazać, iż przepisy różnicują sytuację spółek kapitałowych w
zależności od skali i rodzaju działalności. Uor przewiduje dla spółek kapitałowych,
które spełniają kryteria dla jednostki mikro bądź jednostki małej, szereg
uproszczeń ewidencyjnych i sprawozdawczych. Zakres uproszczeń przedstawiono
poniżej. Niemniej jednak w tym miejscu należy podkreślić, iż ze względu na
szczególny rodzaj działalności następujące jednostki nie mogą korzystać z
uproszczeń:
jednostki sektora finansowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3;
jednostki zamierzające ubiegać się albo ubiegające się o zezwolenie na
wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art.
2 ust. 1 pkt 3, lub wpis do rejestru zarządzających ASI na podstawie
przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi;
alternatywne spółki inwestycyjne w rozumieniu przepisów o funduszach
inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
w tym uprawnione do posługiwania się nazwą „EuVECA” albo „EuSEF”;
emitenci papierów wartościowych dopuszczeni, emitenci zamierzający
ubiegać się lub ubiegający się o jego dopuszczenie do obrotu na jednym z
rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
emitenci papierów wartościowych dopuszczeni do obrotu w alternatywnym
systemie obrotu;
krajowe instytucje płatnicze;
instytucje pieniądza elektronicznego.
Ad. 2
Uproszczenia ewidencyjne dla spółek kapitałowych będących jednostkami mikro
i jednostkami małymi
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1a uor przez jednostkę mikro rozumie się jednostkę,
która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku
poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej
działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą –
roku, w którym rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych, nie
przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:
• 2 000 000 zł – suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
• 4 000 000 zł – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za
rok obrotowy,
• 10 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty.
Jednostka traci status jednostki mikro, jeżeli w roku obrotowym, za który
sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok
obrotowy, przekroczyła co najmniej dwie z powyższych wielkości.
Natomiast w przypadku jednostki małej ww. progowe wielkości wynoszą
odpowiednio:
-- 2 of 5 --
3/5
• 33 000 000 zł – suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
• 66 000 000 zł – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za
rok obrotowy,
• 50 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty.
Spółki kapitałowe posiadające status jednostki mikro lub jednostki małej mogą
stosować następujące uproszczenia ewidencyjne:
• kwalifikować umowy leasingowe dla celów ujęcia księgowego według
przepisów podatkowych (art. 3 ust. 6 uor);
• w zakresie ustalania kosztu wytworzenia produktu włączyć do tego
kosztu koszty pośrednie niezależnie od poziomu wykorzystania
zdolności produkcyjnych (art. 28 ust. 4a uor);
• niestosować przepisów rozporządzenia w sprawie instrumentów
finansowych1 (art. 28b uor),
• odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku
dochodowego (art. 37 ust. 10 uor).
Jednocześnie jednostki mikro, zgodnie z art. 28a uor, które korzystają z uproszczeń
sprawozdawczych, o których mowa poniżej (na podstawie art. 46 ust. 5 pkt 4, art.
47 ust. 4 pkt 4 lub art. 48 ust. 3 uor) lub korzystają ze zwolnienia ze sporządzenia
sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 4 uor, nie wyceniają aktywów i
pasywów według wartości godziwej i skorygowanej ceny nabycia. W takim
przypadku jednostki te nie stosują przepisów rozporządzenia w sprawie
instrumentów finansowych.
Decyzję o zastosowaniu tych uproszczeń podejmuje kierownik jednostki (art. 4 ust.
5 uor).
Ad. 3
Uproszczenia sprawozdawcze dla spółek kapitałowych będących jednostkami
mikro i jednostkami małymi
Zgodnie z art. 45 ust. 3 pkt 1 uor sprawozdanie finansowe jednostek mikro i małych
nie obejmuje zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunku
przepływów pieniężnych.
Ponadto spółki kapitałowe posiadające status jednostki mikro lub jednostki małej
mogą korzystać z następujących uproszczeń sprawozdawczych:
jednostki mikro – mogą sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z
załącznikiem nr 4 do uor stosując uproszczony: bilans, rachunek zysków i
strat (art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4) oraz mogą nie sporządzać
informacji dodatkowej pod warunkiem, że przedstawią informacje
uzupełniające do bilansu określone w załączniku nr 4 do uor (art. 48 ust. 3
uor);
jednostki małe – mogą sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z
załącznikiem nr 5 do uor stosując uproszczony: bilans, rachunek zysków i
1 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania
i prezentacji instrumentów finansowych z dnia 17 listopada 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz.
1750)
-- 3 of 5 --
4/5
strat oraz informację dodatkową (art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5
oraz art. 48 ust. 4 uor).
Obie wskazane grupy jednostek mogą również odstąpić od sporządzania
sprawozdania z działalności, o ile spełnione są warunki określone w art. 49 ust. 4 i 5
uor, a w przypadku jego sporządzenia mogą nie ujawniać kluczowych
niefinansowych wskaźników efektywności związanych z działalnością jednostki ani
informacji dotyczących zagadnień pracowniczych oraz środowiska naturalnego
(art. 49 ust. 6 uor).
Decyzję o zastosowaniu tych uproszczeń podejmuje organ zatwierdzający
jednostki (art. 49c ust. 1 uor).
Ponadto należy podkreślić, iż wszystkie jednostki stosujące ustawę o
rachunkowości, kierując się zasadą istotności, mogą w ramach przyjętych zasad
(polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie
ujemnego wpływu na realizację obowiązku zapewnienia jasnego i rzetelnego
obrazu sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego.
Pomocnym w stosowaniu ww. uproszczeń jest Krajowy Standard Rachunkowości
Nr 16 „Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości” wydany przez
Komitet Standardów Rachunkowości.
Ad. 4
Narzędzia teleinformatyczne umożliwiające automatyzację sprawozdawczości
W odniesieniu do narzędzi teleinformatycznych umożliwiających automatyzację
sporządzania sprawozdawczości finansowej dla spółek kapitałowych (w tym
jednostek mikro i jednostek małych), uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Finansów zapewnia bezpłatną aplikację e‑Sprawozdania Finansowe dla jednostek
sporządzających sprawozdania finansowe zgodnie z załącznikiem do uor:
• nr 1 - zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o
którym mowa w art. 45 uor, dla jednostek innych niż banki, zakłady
ubezpieczeń i zakłady reasekuracji;
• nr 4 - zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o
którym mowa w art. 45 uor, dla jednostek mikro oraz jednostek, o
których mowa w art. 80 ust. 4 uor, korzystających z uproszczeń
odnoszących się do sprawozdania finansowego;
• nr 5 - zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o
którym mowa w art. 45 uor, dla jednostek małych korzystających z
uproszczeń odnoszących się do sprawozdania finansowego.
Aplikacja e-Sprawozdania Finansowe umożliwia:
wprowadzenie danych do sprawozdania finansowego,
zapisanie wprowadzonych danych sprawozdania finansowego,
otwarcie zapisanego sprawozdania finansowego,
przygotowanie przez podmioty składające sprawozdania finansowe do
Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i podpisanie wysyłki do Szefa KAS
sprawozdania finansowego wraz z dokumentami dodatkowymi, a następnie
pobranie UPO.
-- 4 of 5 --
5/5
Aplikacja nie stanowi systemu finansowo‑księgowego i nie umożliwia prowadzenia
ksiąg rachunkowych. Na obecnym etapie Ministerstwo Finansów nie przewiduje
wdrożenia tego rodzaju funkcjonalności.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --