Interpelacja w sprawie zabezpieczenia sytuacji polskich przewoźników w kontekście nieuczciwej konkurencji ze strony firm ukraińskich
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9014 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-6.054.9.2024
Warszawa, 26 marca 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1675 Posła na Sejm RP, Pana Daniela Milewskiego,
w sprawie sytuacji polskich przewoźników w kontekście nieuczciwej konkurencji ze strony
firm ukraińskich, przedstawiam następujące informacje.
Sprawa zapewnienia uczciwej konkurencji pomiędzy przewoźnikami polskimi
a ukraińskimi stanowi aktualnie jeden z głównych celów w ramach aktywności
Ministerstwa Infrastruktury, mając na uwadze zaburzenia równowagi na rynku transportu
drogowego na skutek wejścia w życie umowy pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą
o transporcie drogowym towarów z 29 czerwca 2022 roku. Jeszcze podczas trwania
ubiegłorocznych protestów przewoźników drogowych przy granicy polsko – ukraińskiej,
w kontaktach z przedsiębiorcami, a także w relacjach z Komisją Europejską i stroną
ukraińską zainicjowano działania pozwalające wyrównać warunki wykonywania
przewozów przez polskich przewoźników, w warunkach czasowego zwolnienia z wymogu
posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych
towarów pomiędzy Unią Europejska a Ukrainą.
Pan Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury, niezwłocznie po objęciu urzędu spotkał się
z reprezentantami branży transportowej i zapoznał się z postulatami przewoźników.
W wyniku konstruktywnej dyskusji Ministerstwa Infrastruktury z organizatorami
trwających od 6 listopada 2023 r. zgromadzeń przed drogowymi przejściami granicznymi
w Dorohusku, Hrebennem i Korczowej, w dniu 16 stycznia 2024 r. doszło do podpisania
porozumienia, na mocy którego przewoźnicy zawiesili protesty do 1 marca 2024 r.
Na prośbę Ministra Infrastruktury, przedsiębiorcy nie powrócili do protestów.
Porozumienie przewiduje działania zmierzające do poprawy przepustowości przejść
granicznych. W tym kontekście uzgodniono ze stroną ukraińską m. in. uruchomienie
w ramach pilotażu w przejściu Dorohusk-Jagodzin rejestracji w e-kolejce pojazdów
ciężarowych bez ładunku w ramach osobnego strumienia i wydzielenie dla pojazdów
na pusto 4 odrębnych pasów ruchu; całkowite wyłączenie w ramach pilotażu z systemu
e-kolejka na DPG Malhowice-Niżankowice wszystkich pustych pojazdów powracających
z Ukrainy. Pomimo, że pierwotnie działanie te określone zostały na okres jednego
miesiąca, to w wyniku uzgodnień polsko – ukraińskich funkcjonują one do chwili obecnej.
Ponadto, Minister Infrastruktury Zarządzeniem nr 30 z dnia 22 grudnia 2023 r. powołał
Zespół do spraw rozwiązania problemów występujących na granicy polsko – ukraińskiej,
związanych z wykonywaniem międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy. Pierwsze
-- 1 of 3 --
2
posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 29 grudnia 2023 r. z udziałem przedstawicieli
resortów: infrastruktury, finansów, spraw wewnętrznych i administracji wraz z podległymi
służbami. W spotkaniu wzięli udział także przedstawiciele Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz wojewody lubelskiego,
podkarpackiego i zachodniopomorskiego. Kolejne posiedzenia Zespołu, z udziałem
przedstawicieli przewoźników drogowych, w tym zaangażowanych w protesty na granicy
z Ukraina, odbyły się w dniach 26 stycznia i 26 lutego 2024 r.
Dodatkowo, w wyniku dialogu z przewoźnikami drogowymi, Ministerstwo Infrastruktury
przygotowało rozwiązania prawne, wspierające polskich przedsiębiorców wobec
przewoźników z państw trzecich. Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie
drogowym ma na celu zwiększenie efektywności wykonywania kontroli podmiotów
uczestniczących w przewozach drogowych oraz wzmocnienie egzekucji przepisów prawa
dotyczących wykonywania przewozu drogowego rzeczy przez podmioty uprawnione.
Rozwiązania przewidziane w projekcie nakierowane są na przedsiębiorców, którzy nie
posiadają odpowiednich uprawnień do wykonywania przewozów drogowych lub do
wykonywania określonych operacji transportowych, w szczególności przewozów
kabotażowych, przewozów typu cross-trade czy też do/z krajów trzecich. Wdrożenie
rozwiązań przewidzianych w ustawie powinno złagodzić negatywne skutki czynników
zewnętrznych na rynku międzynarodowym względem polskich przedsiębiorców
transportu drogowego i zwiększyć szanse na funkcjonowanie polskich podmiotów na
równych i uczciwych zasadach.
Projekt ustawy przewiduje szczegółowe określenie obowiązków podmiotów
wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym jako spedytorzy,
nadawcy lub podwykonawcy tych podmiotów, zlecających krajowe przewozy drogowe
rzeczy, międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy lub przewozy kabotażowe. Podmioty
te nie będą mogły zlecić przewozu podmiotowi nieuprawnionemu, w szczególności
nieposiadającemu wymaganego zezwolenia na transport drogowy lub licencji.
Z kolei poprzez ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie
drogowym, dokonano zmian w ustawie o transporcie drogowym oraz w ustawie
o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu
paliwami opałowymi (SENT). Wskazane zmiany wprowadziły wobec wszystkich
przewoźników zagranicznych wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy
na podstawie zezwolenia zagranicznego wydanego przez ministra właściwego do spraw
transportu oraz wielokrotnego zagranicznego zezwolenia EKMT wydanego przez
Międzynarodowe Forum Transportu, obowiązek zgłoszenia w systemie SENT takich
przewozów.
Obowiązkowi zgłoszenia będzie podlegał także przewóz wykonywany przez przewoźnika
zagranicznego, który jest zwolniony na mocy wiążących RP umów międzynarodowych
o transporcie drogowym z obowiązku posiadania zezwoleń. Aktualnie przepis ten dotyczy
przewoźników ukraińskich i mołdawskich, którzy zostali zwolnieni z obowiązku zezwoleń
w przewozach dwustronnych i tranzytowych pomiędzy Unią Europejską a tymi państwami
na mocy zawartych przez Ukrainę i Mołdawię umów z UE o transporcie drogowym
towarów.
-- 2 of 3 --
3
W wyniku konsultacji z przewoźnikami drogowymi, zdecydowano o przyspieszeniu wejścia
w życie tych rozwiązań. Planuje się skrócenie vacatio legis przepisów wprowadzających
obowiązek rejestracji w systemie SENT przewozów wykonywanych przez przewoźników z
państw trzecich (spoza UE).
Niezależnie od powyższego, w Ministerstwie Infrastruktury opracowano program
wsparcia finansowego przewoźników drogowych, którzy utracili możliwość wykonywania
międzynarodowych przewozów drogowych do Rosji, Białorusi lub Ukrainy wskutek
wybuchu wojny w Ukrainie (w tym kontrsankcji transportowych wprowadzonych przez
Rosję i Białoruś).
Byłoby to jednorazowe świadczenie pieniężne przeznaczone na ograniczenie skutków
ekonomicznych trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się część branży transportu drogowego,
wskutek wybuchu wojny w Ukrainie. Źródłem wypłaty środków byłby Fundusz Pracy.
Świadczenie wypłacane byłoby za ubezpieczonego, zatrudnionego na stanowisku
kierowcy wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, dla podmiotów
które utraciły możliwość wykonywania przewozów na rynkach wschodnich, a przed wojną
w Ukrainie świadczyły usługi transportowe na tym kierunku w określonym wymiarze.
Polska jako państwo członkowskie UE prowadzi aktywny dialog z Komisja Europejską
zarówno na szczeblu Komisarza UE, jak i Dyrekcji w KE odpowiedzialnej za sprawy
transportu drogowego. Podczas licznych spotkań Ministra Infrastruktury RP, a także
z moim udziałem, przedstawiano urzędnikom na wysokim szczeblu KE szczegółowe
informacje na temat zakresie funkcjonowania rynku przewozów drogowych w relacji
Polska – Ukraina wraz z danymi liczbowymi wskazującymi na drastyczny wzrost udziału
przewoźników ukraińskich na rynku przewozowym w ciągu ostatnich dwóch lat.
KE z uwagą zapoznała się z przedstawianymi informacjami i danymi statystycznymi
wskazując na konieczność dalszej analizy i monitorowania problemu. Komisja wyraziła
otwartość do prowadzenia dalszego dialogu ze stroną polską, w tym w ramach dyskusji
nad zmianą umowy UE – Ukraina na poziomie UE.
W tym miejscu należy podkreślić, że w konsekwencji, we współpracy z przewoźnikami
drogowymi do umowy UE – Ukraina w sprawie przewozów drogowych towarów z 2022 r.
która tymczasowo reguluje relacje transportowe Unii Europejskiej z Ukrainą, opracowane
zostały propozycje zmian. Propozycje te przedstawiono KE w dniu 16 stycznia 2024 r. KE
po analizie propozycji strony polskiej w dniu 5 marca 2024 r. rozpoczęła procedurę rewizji
Umowy UE – Ukraina o transporcie drogowym towarów. Zgoda Komisji Europejskiej na
zmianę tej umowy jest m.in. efektem intensywnych i wielopłaszczyznowych starań strony
polskiej, która konsekwentnie wskazywała, że jej dotychczasowe funkcjonowanie
negatywnie oddziałuje nie tylko na polską branżę przewozów drogowych, lecz na cały
rynek przewozów UE.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --