Interpelacja w sprawie dostosowania procedur kontaktu organów ścigania z obywatelami do współczesnych standardów cyfrowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16738
do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości
w sprawie dostosowania procedur kontaktu organów ścigania z obywatelami do współczesnych standardów cyfrowych
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk, Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 20-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z wnioskiem o podjęcie prac legislacyjnych mających na celu dostosowanie procedur kontaktu organów ścigania – Policji i prokuratury – z obywatelami do współczesnych standardów technologicznych oraz realiów mobilności społecznej. Obecny stan prawny i praktyka działania instytucji publicznych prowadzą do wykluczenia obywateli, utrudniają dochodzenie praw oraz generują niepotrzebny stres.
Problem ten ma charakter systemowy. Na przykładzie sprawy dotyczącej zgłoszenia przestępstwa (oszustwo internetowe) złożonego drogą elektroniczną – z wykorzystaniem profilu zaufanego – ujawniają się istotne luki proceduralne.
Po pierwsze, mimo skorzystania z oficjalnej cyfrowej ścieżki komunikacji, organy ścigania nie wykorzystują dostępnych kanałów kontaktu. W praktyce dochodzi do sytuacji, w której zamiast telefonu, e-maila czy komunikatu w systemie ePUAP, podejmowana jest jedynie próba osobistego kontaktu pod adresem zameldowania, co w przypadku osób mobilnych okazuje się nieskuteczne.
Po drugie, system doręczeń prokuratorskich pozostaje w dużej mierze analogowy. Korespondencja wymagająca odbioru „do rąk własnych” nie może być odebrana przez osobę upoważnioną, nawet najbliższego członka rodziny, ani udostępniona w formie cyfrowej, co znacząco utrudnia dostęp do informacji o sprawie.
Po trzecie, brak jest efektywnych narzędzi dla osób często zmieniających miejsce pobytu, w tym przebywających za granicą. Aktualizacja adresu do doręczeń odbywa się w sposób niesystemowy i nie zapewnia natychmiastowego skutku we wszystkich prowadzonych postępowaniach.
Po czwarte, obywatel nie ma możliwości uzyskania podstawowych informacji o sprawie w sposób zdalny, nawet po potwierdzeniu tożsamości, co prowadzi do niepewności i utrudnia podjęcie dalszych kroków prawnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane wprowadzenie obowiązku podejmowania przez organy ścigania prób kontaktu z obywatelami za pomocą dostępnych kanałów elektronicznych (telefon, e-mail, ePUAP, mObywatel) przed podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania z powodu braku możliwości uzyskania informacji?
Czy rozważane jest wprowadzenie możliwości ustanowienia – w formie cyfrowej – pełnomocnika do odbioru korespondencji z organów ścigania, w szczególności dla osób przebywających poza miejscem zameldowania?
Czy planowane jest rozszerzenie systemu e-Doręczeń lub aplikacji mObywatel o funkcjonalność umożliwiającą odbiór pism procesowych z prokuratury i Policji z zachowaniem skutków prawnych doręczenia?
Czy możliwe jest stworzenie bezpiecznego mechanizmu weryfikacji tożsamości umożliwiającego obywatelowi uzyskanie podstawowych informacji o awizowanej korespondencji (np. sygnatury sprawy i jej charakteru)?
Czy planowane wdrożenie jednolitego, zintegrowanego formularza zmiany adresu do doręczeń, działającego w czasie rzeczywistym dla wszystkich postępowań prowadzonych wobec danego obywatela?
Obecny model funkcjonowania systemu w praktyce przerzuca ciężar niedostosowania technologicznego na obywatela – wymagając od niego cyfrowej identyfikacji na etapie składania zawiadomienia, a następnie zmuszając do fizycznej obecności w dalszym toku postępowania. Wymaga to pilnej korekty.
Proszę o przedstawienie stanowiska w tej sprawie oraz informacji o ewentualnych planowanych działaniach legislacyjnych.
Z poważaniem
Sekretarz stanu Czesław Mroczek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4420 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.232.2026
Warszawa, 25 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16738 w sprawie dostosowania procedur kontaktu
organów ścigania z obywatelami do współczesnych standardów cyfrowych, którą złożyły
Panie Posłanki Małgorzata Niemczyk i Gabriela Lenartowicz, przedstawiam następujące
informacje.
Ministerstwo Sprawiedliwości przykłada wielką wagę do cyfryzacji postępowania
sądowego. Przyszłość polskiego sądownictwa to nie tylko nowoczesna infrastruktura
materialna. To w coraz większym stopniu nowe rozwiązania cyfrowe. Musimy nadążać
za postępem technologicznym i korzystać z tego postępu. Już w styczniu 2026 r.
w Ministerstwie Sprawiedliwości został powołany roboczy zespół, którego celem jest
wypracowanie kompleksowych rozwiązań normatywnych, które umożliwią
w postępowaniu karnym:
prowadzenie w określonych kategoriach spraw elektronicznych akt (zarówno
na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego);
pełną funkcjonalność elektroniczną wzajemnej komunikacji pomiędzy stronami
i uczestnikami postępowania a organami postępowania karnego (prokuraturą
i sądem), w tym wnoszenie przez strony i uczestników pism oświadczeń
i wniosków) elektronicznie;
-- 1 of 3 --
2
wydawanie przez organy w tych określonych kategoriach spraw orzeczeń
i zarządzeń w postaci elektronicznej.
Główna część projektu została wstępnie ukończona. Trwa analiza regulacji, które dotyczą
sądownictwa m.in. ustawy o ustroju sądów powszechnych oraz regulaminu urzędowania
sądów powszechnych. Celem jest dostosowanie tych aktów prawnych do projektowanych
zmian.
Na etapie sądowego postępowania karnego już obecnie wdrożono rozwiązania, które
dostosowują komunikację z wymiarem sprawiedliwości do nowoczesnych narzędzi
teleinformatycznych. Realizując zamiar pełnej cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości,
stworzony został Portal Informacyjny Sądów Powszechnych. Korzysta z niego już ponad
pół miliona użytkowników. Portal, który początkowo był wyłącznie narzędziem
do przeglądania akt i stanu sprawy, staje się obecnie dwukierunkową platformą
komunikacji procesowej – kanałem kontaktu z sądem dla profesjonalnych
pełnomocników i stron.
To kolejny etap cyfryzacji sądów powszechnych, który skraca obieg dokumentów,
upraszcza składanie określonych pism procesowych i ogranicza papierową
korespondencję. Wśród nowych udogodnień Portalu Informatycznego wymienić należy:
w postępowaniu karnym od 1 marca 2026 r. uruchomione zostało elektroniczne
„biuro podawcze”. Oznacza to, że określone pisma sąd może doręczyć
profesjonalnej stronie bezpośrednio przez portal – bez konieczności korzystania
z operatora pocztowego;
nowa funkcjonalność, skierowana do tej pory przede wszystkim
do profesjonalistów, tj. prokuratorów, obrońców i pełnomocników będących
adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratorii Generalnej RP, od 1 czerwca
2026 r. będzie dostępna także dla każdej strony, która dokonała wyboru takiego
sposobu doręczania;
-- 2 of 3 --
3
od 1 czerwca 2026 r. za pośrednictwem portalu możliwe będzie wnoszenie
do sądu przez strony niektórych pism procesowych, m.in. wniosków
o uzasadnienie, apelacji i zażaleń.
Obszerny opis funkcjonalności portalu dostępny jest pod adresem internetowym:
Portal Informacyjny Sądów Powszechnych z nowymi funkcjonalnościami. Od 1 marca
2026 r. rusza elektroniczne „Biuro Podawcze” - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal
Gov.pl
Nowa odsłona Portalu jest już dostępna po zalogowaniu pod adresem:
https://portal.wroclaw.sa.gov.pl.
Celem Ministerstwa Sprawiedliwości na lata 2026–2027 jest stworzenie jednolitego
punktu dostępu do wnoszenia pism, odbioru doręczeń oraz przeglądania akt sprawy.
To jeden z pierwszych etapów budowy elektronicznych akt sądowych w Polsce
oraz konsekwentnej modernizacji wymiaru sprawiedliwości.
Pozostałe kwestie poruszone w interpelacji pozostają poza zakresem uprawnień Ministra
Sprawiedliwości. Dotyczą relacji pomiędzy obywatelem a organami ścigania, które
są nadzorowane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Policja), Ministra
Obrony Narodowej (Żandarmeria Wojskowa) i Ministra Finansów (Krajowa Administracja
Skarbowa).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --