Interpelacja w sprawie modelu instytucjonalnego obsługi środków z instrumentu SAFE przez BGK oraz ewentualnego powołania odrębnego podmiotu pośredniczącego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16732
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie modelu instytucjonalnego obsługi środków z instrumentu SAFE przez BGK oraz ewentualnego powołania odrębnego podmiotu pośredniczącego
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Małgorzata Wassermann, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Anna Schmidt, Małgorzata Golińska, Michał Kowalski, Bartłomiej Dorywalski, Filip Kaczyński
Data wpływu: 20-04-2026
Panie Ministrze,
w materiałach rządowych dotyczących wdrożenia SAFE wskazano, że Polska złożyła 28 listopada 2025 r. wniosek o pomoc finansową w wysokości 43 734 100 805 euro. Rządowy projekt ustawy z 11 lutego 2026 r. przewidywał utworzenie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) jako wyodrębnionego instrumentu prowadzonego przez BGK, z pożyczką zaciąganą przez BGK, z zarządzaniem środkami przez BGK oraz z gwarancją udzielaną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Następnie, po odmowie podpisania ustawy o FIZB przez prezydenta RP 12 marca 2026 r., Rada Ministrów przyjęła 13 marca 2026 r. uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna. W oficjalnym komunikacie rządowym wskazano, że pożyczka z SAFE zostanie zaciągnięta przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, MON ma pełnić wiodącą rolę koordynacyjną, a wykorzystanie środków ma podlegać kontroli wewnętrznej, audytowi wewnętrznemu, audytowi szefa KAS oraz osłonie antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej.
W tym stanie rzeczy zasadnicze znaczenie ma nie tylko samo pozyskanie środków, ale również krajowy model ich obsługi. W przeanalizowanych publicznie dostępnych komunikatach dotyczących SAFE wskazano BGK oraz FWSZ, lecz nie przedstawiono jednoznacznie, czy pomiędzy BGK a beneficjentami ma funkcjonować odrębna spółka lub inny podmiot pośredniczący. Kwestia ta pozostaje niewyjaśniona. Jednocześnie w innym publicznym instrumencie finansowania bezpieczeństwa i obronności — Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności — ustawodawca wprost przewidział utworzenie przez BGK spółki specjalnego przeznaczenia, której BGK ma być jedynym właścicielem.
Najpoważniejsze wątpliwości dotyczą obecnie praktycznego toru przepływu środków SAFE: od Komisji Europejskiej, przez BGK i FWSZ, do końcowych beneficjentów, a także kosztów tej obsługi, zasad ich ujmowania oraz odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za weryfikację, wypłatę, rozliczenie i kontrolę środków. Szczególne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy rząd zamierza pozostać przy modelu bezpośrednim BGK – beneficjent, czy też planuje utworzenie odrębnej spółki pośredniczącej. W zawetowanej ustawie przewidywano ponadto, że prowizyjne wynagrodzenie BGK z tytułu obsługi FIZB w 2026 r. miałoby być zawarte w wynagrodzeniu prowizyjnym z tytułu obsługi FWSZ, co pokazuje, że kwestia kosztów obsługi nie jest marginalna i wymaga precyzyjnego ujawnienia także po zmianie modelu wdrożeniowego.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi został przyjęty przez rząd ostateczny krajowy model operacyjny obsługi środków SAFE, obejmujący cały przepływ środków od Komisji Europejskiej, przez BGK i Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych do końcowych beneficjentów; jeżeli tak, proszę o jego szczegółowe przedstawienie wraz ze wskazaniem wszystkich uczestniczących podmiotów i podstaw prawnych ich działania?
2. Czy planowane jest powołanie odrębnej spółki albo innego podmiotu pośredniczącego pomiędzy BGK a beneficjentami środków SAFE; jeżeli tak, proszę wskazać:
a) planowaną formę prawną,
b) planowaną strukturę organów,
c) planowaną wysokość kapitału zakładowego albo innego kapitału założycielskiego,
d) źródła pokrycia tego kapitału,
e) planowaną strukturę udziałową lub akcjonariat, w tym procentowy udział poszczególnych podmiotów?
3. Czy BGK ma być jedynym właścicielem, udziałowcem albo akcjonariuszem ewentualnego podmiotu pośredniczącego, czy też rozważany jest udział Skarbu Państwa, innych państwowych osób prawnych, spółek z udziałem Skarbu Państwa albo innych podmiotów; jeżeli tak, to jakich i w jakiej relacji kapitałowej?
4. Jaki dokładnie zakres czynności ma wykonywać BGK przy obsłudze środków SAFE?
5. Jakie kategorie beneficjentów końcowych są obecnie przewidywane w krajowym modelu SAFE oraz które z nich mają otrzymywać środki bezpośrednio z BGK, a które ewentualnie za pośrednictwem innego podmiotu?
6. Jakie czynności organizacyjne i prawne zostały już wykonane przez Ministerstwo Finansów oraz BGK w celu uruchomienia obsługi środków SAFE, w tym czy przygotowano projekty porozumień, statutów, umów operacyjnych, umów z beneficjentami lub regulaminów naboru i wypłat?
7. Czy zostały już sporządzone analizy prawne, finansowe lub organizacyjne dotyczące utworzenia odrębnej spółki pośredniczącej; jeżeli tak, proszę o wskazanie dat ich sporządzenia, podmiotów przygotowujących oraz głównych wniosków?
8. W jaki sposób zostanie zapewnione pełne rozdzielenie rachunkowe i sprawozdawcze środków SAFE od pozostałych środków FWSZ, tak aby możliwe było jednoznaczne ustalenie wysokości każdej transzy, kosztów obsługi, kosztów finansowania, kosztów zabezpieczeń oraz wydatków ponoszonych na rzecz poszczególnych beneficjentów?
9. Jakie wynagrodzenie, prowizje, marże, opłaty lub inne koszty obsługi przewidziano dla BGK, a jakie — dla ewentualnego podmiotu pośredniczącego, oraz na jakiej podstawie prawnej i według jakiej metodologii koszty te będą ustalane, księgowane i ujawniane?
10. Czy minister planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów przejrzystości i kontroli parlamentarnej nad obsługą środków SAFE przez BGK?
11. Jeżeli rząd nie planuje powołania odrębnej spółki pośredniczącej, to proszę o jednoznaczne potwierdzenie tego stanowiska oraz wskazanie, jaki alternatywny model bezpośredniej obsługi beneficjentów przez BGK zostanie zastosowany i dlaczego został uznany za najwłaściwszy z punktu widzenia bezpieczeństwa, kosztów i kontroli publicznej?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7103 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 maja 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 16732 z dnia 22 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: FS6.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną Interpelacją nr 16732 w sprawie modelu instytucjonalnego
obsługi środków z instrumentu SAFE przez BGK oraz ewentualnego powołania
odrębnego podmiotu pośredniczącego, uprzejmie informuję, co następuje.
1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi został przyjęty przez rząd ostateczny
krajowy model operacyjny obsługi środków SAFE, obejmujący cały przepływ
środków od Komisji Europejskiej, przez BGK i Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych
do końcowych beneficjentów; jeżeli tak, proszę o jego szczegółowe
przedstawienie wraz ze wskazaniem wszystkich uczestniczących podmiotów
i podstaw prawnych ich działania?
Zgodnie z § 1 uchwały nr 96 Rady Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie
Programu Polska Zbrojna (M.P. poz. 291) pożyczka w ramach instrumentu SAFE
zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) na rzecz
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ).
Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, zgodnie z art. 41 ustawy z dnia
11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, został utworzony w Banku Gospodarstwa
Krajowego i działa na podstawie regulacji określonych w tej ustawie.
Wnioski o uruchomienie środków z pożyczki SAFE, zgodnie z § 4 ww. uchwały
nr 96 Rady Ministrów, BGK składa do Komisji Europejskiej po uprzednim
przekazaniu przez Ministra Obrony Narodowej do BGK raportów, o których
mowa w § 1 ust. 3 pkt 3 uchwały, wraz z potwierdzeniem, że zostały spełnione
warunki określone w rozporządzeniu SAFE, umożliwiające zakwalifikowanie do
finansowania z pożyczki SAFE w odniesieniu do zadań lub ich części, które mają
być finansowane lub refinansowane ze środków danej transzy pożyczki SAFE.
2. Czy planowane jest powołanie odrębnej spółki albo innego podmiotu
pośredniczącego pomiędzy BGK a beneficjentami środków SAFE; jeżeli tak,
proszę wskazać:
-- 1 of 3 --
2/3
a) planowaną formę prawną,
b) planowaną strukturę organów,
c) planowaną wysokość kapitału zakładowego albo innego kapitału
założycielskiego,
d) źródła pokrycia tego kapitału,
e) planowaną strukturę udziałową lub akcjonariat, w tym procentowy udział
poszczególnych podmiotów?
3. Czy BGK ma być jedynym właścicielem, udziałowcem albo akcjonariuszem
ewentualnego podmiotu pośredniczącego, czy też rozważany jest udział
Skarbu Państwa, innych państwowych osób prawnych, spółek z udziałem
Skarbu Państwa albo innych podmiotów; jeżeli tak, to jakich i w jakiej relacji
kapitałowej?
Ad. 2 i 3
Nie jest planowane powołanie odrębnej spółki ani innego podmiotu
pośredniczącego miedzy BGK, a beneficjentami SAFE.
4. Jaki dokładnie zakres czynności ma wykonywać BGK przy obsłudze środków
SAFE?
Zakres czynności BGK przy obsłudze środków z instrumentu SAFE, które
zaciągane są na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych obejmuje czynności
wynikające z obsługi Funduszu przyznane BGK na podstawie ustawy z dnia
11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Kwestie te reguluje też uchwała nr 96 Rady
Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna.
Ponadto na BGK będą spoczywać obowiązki wynikające z umowy pożyczkowej,
której sygnatariuszami są BGK, Minister Obrony Narodowej oraz Minister
Finansów i Gospodarki (jako gwarant).
5. Jakie kategorie beneficjentów końcowych są obecnie przewidywane
w krajowym modelu SAFE oraz które z nich mają otrzymywać środki
bezpośrednio z BGK, a które ewentualnie za pośrednictwem innego podmiotu?
Wykaz beneficjentów końcowych instrumentu SAFE posiada klauzulę
"zastrzeżone" nadaną przez MON zgodnie z ustawą o ochronie informacji
niejawnych. W związku z powyższym w przedmiotowej kwestii należy zwrócić się
do Ministerstwa Obrony Narodowej.
6. Jakie czynności organizacyjne i prawne zostały już wykonane przez
Ministerstwo Finansów oraz BGK w celu uruchomienia obsługi środków SAFE,
w tym czy przygotowano projekty porozumień, statutów, umów operacyjnych,
umów z beneficjentami lub regulaminów naboru i wypłat?
Za obsługę uruchomienia środków z instrumentu SAFE odpowiada BGK, zgodnie
z ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz umową pożyczki SAFE.
Ponadto działania związane z SAFE będą podejmowane przez Ministra Obrony
Narodowej.
7. Czy zostały już sporządzone analizy prawne, finansowe lub organizacyjne
dotyczące utworzenia odrębnej spółki pośredniczącej; jeżeli tak, proszę
o wskazanie dat ich sporządzenia, podmiotów przygotowujących oraz
głównych wniosków?
Jak już wspomniano w pkt 2 i 3 nie jest planowane utworzenie odrębnej spółki
pośredniczącej miedzy BGK, a beneficjentami SAFE.
8. W jaki sposób zostanie zapewnione pełne rozdzielenie rachunkowe
i sprawozdawcze środków SAFE od pozostałych środków FWSZ, tak aby
-- 2 of 3 --
3/3
możliwe było jednoznaczne ustalenie wysokości każdej transzy, kosztów
obsługi, kosztów finansowania, kosztów zabezpieczeń oraz wydatków
ponoszonych na rzecz poszczególnych beneficjentów?
W zakresie odpowiedzi na przedmiotowe pytanie właściwym do jej udzielenia
jest Bank Gospodarstwa Krajowego.
9. Jakie wynagrodzenie, prowizje, marże, opłaty lub inne koszty obsługi
przewidziano dla BGK, a jakie — dla ewentualnego podmiotu pośredniczącego,
oraz na jakiej podstawie prawnej i według jakiej metodologii koszty te będą
ustalane, księgowane i ujawniane?
Jak już wspomniano w pkt 1 pożyczka w ramach instrumentu SAFE zostanie
zaciągnięta przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Powyższe znalazło odzwierciedlenie w I zmianie planu finansowego Funduszu
Wsparcia Sił Zbrojnych na 2026 r. dostępnej pod adresem:
https://www.bgk.pl/bip/fwsz-plan-finansowy-na-2026-r-zmiana-1/, zgodnie
z którą wynagrodzenie prowizyjne BGK na 2026 r. nie uległo zwiększeniu
w porównaniu do planu Funduszu na rok 2026 i wynosi 8.750 tys. zł.
10. Czy minister planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów
przejrzystości i kontroli parlamentarnej nad obsługą środków SAFE przez BGK?
Mechanizmy kontroli wykorzystania środków z pożyczki SAFE zawarte są
w uchwale nr 96 Rady Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu
Polska Zbrojna.
Ponadto należy podkreślić, iż pożyczka SAFE będzie dokonywana na rzecz FWSZ.
Regulacje dotyczące FWSZ są zawarte w ustawie z dnia 11 marca 2022 r.
o obronie Ojczyzny.
11. Jeżeli rząd nie planuje powołania odrębnej spółki pośredniczącej, to proszę
o jednoznaczne potwierdzenie tego stanowiska oraz wskazanie, jaki
alternatywny model bezpośredniej obsługi beneficjentów przez BGK zostanie
zastosowany i dlaczego został uznany za najwłaściwszy z punktu widzenia
bezpieczeństwa, kosztów i kontroli publicznej?
Jak już wspomniano w pkt 2, 3 i 7 nie jest planowane utworzenie odrębnej spółki
pośredniczącej między BGK, a beneficjentami SAFE.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --