Interpelacja nr 16728
Interpelacja w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej
Interpelacja nr 16728
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej
Zgłaszający: Anna Schmidt, Jarosław Krajewski, Bartłomiej Dorywalski, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Marcin Porzucek, Filip Kaczyński
Data wpływu: 20-04-2026
W związku z procedowanym przez rząd projektem nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (UD315), apeluję o zajęcie stanowiska oraz głęboką refleksję nad jego rzeczywistymi skutkami społecznymi. Szczególny niepokój budzi proponowane brzmienie art. 54 projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym domy pomocy społecznej mają stać się rozwiązaniem ostatecznym - stosowanym wyłącznie po uprzednim wykorzystaniu wszystkich innych form wsparcia środowiskowego. Co więcej, w praktyce przepisy te prowadzą do eliminacji możliwości kierowania dzieci z niepełnosprawnościami do DPS. Oznacza to zatem fundamentalną zmianę filozofii systemu - odejście od realnej dostępności opieki całodobowej na rzecz modelu, który w obecnych warunkach nie ma wystarczającego zaplecza organizacyjnego ani kadrowego.
Jak wynika z danych:
• około 70% dzieci przebywających w specjalistycznych DPS trafiło tam z pieczy zastępczej, która nie była w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki, ze względu na sprzężone niepełnosprawności, gdzie trafiają z ośrodków regionalnych,
• system pieczy zastępczej znajduje się w kryzysie - w czerwcu 2024 roku liczba 1370 dzieci z prawomocnymi postanowieniami sądowymi pozostawała bez zabezpieczenia, według danych z marca 2025 roku już 1900 dzieci pozostawało bez zabezpieczenia,
• w domach pomocy społecznej przebywa obecnie 917 osób poniżej 18. roku życia,
• w zakładach opiekuńczo-leczniczych przebywa dodatkowo blisko 550 dzieci,
• aż w 90% przypadków dzieci przebywające w DPS nie mają kontaktu z rodziną biologiczną.
To oznacza jedno: dla wielu z nich DPS nie jest „instytucją” - jest jedynym domem, jedynym stabilnym środowiskiem życia, bezpiecznym miejscem gwarantującym ciągłość opieki.
Usługi środowiskowe, które - zgodnie z założeniami art. 54 - mają poprzedzać i zastępować pobyt w DPS, w obecnym kształcie są niewystarczające. Często dostępne są jedynie przez kilka godzin dziennie i nie zapewniają bezpieczeństwa osobom wymagającym stałej, całodobowej opieki.
Zwracamy uwagę Pani Minister na problemy z dostępnością usług opiekuńczych na przykładzie województwa podkarpackiego: funkcjonuje tu 39 publicznych domów pomocy społecznej oraz 17 placówek prywatnych. Większość z nich zlokalizowana jest w większych miastach, co ogranicza dostępność osób zamieszkujących poza dużymi aglomeracjami. Niestety dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną - takich ośrodków jest zaledwie 7 i tylko jedna placówka dla dzieci ze sprzężoną niepełnosprawnością intelektualną prowadzona przez siostry zakonne. Z podobnymi problemami borykają się pozostałe województwa.
To pokazuje skalę problemu i ograniczoną dostępność wyspecjalizowanej opieki, do której - zgodnie z projektowanym art. 54 - dostęp miałby zostać jeszcze bardziej ograniczony.
W świetle tych faktów nie możemy jako posłowie zaakceptować rozwiązań, które pod hasłem deinstytucjonalizacji ograniczają dostęp do realnie funkcjonującej i często jedynej formy całodobowego wsparcia.
W sytuacji braku kadry i rodzin zastępczych, dzieci pozostają w instytucjonalnych formach opieki, takich jak domy pomocy społecznej czy placówki opiekuńczo-wychowawcze. Oznacza to, że mimo założeń deinstytucjonalizacji, system nadal opiera się na rozwiązaniach instytucjonalnych, co pokazuje, że bez odpowiednich zasobów kadrowych i organizacyjnych reforma może mieć jedynie charakter pozorny.
W świetle powyższych danych, zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jakie powody legły u podstaw decyzji o likwidacji DPS jako równorzędnych form wsparcia i sprowadzeniu ich do roli „rozwiązania ostatniego wyboru” w rozumieniu art. 54?
2. Jakie rozwiązania projektodawca przewiduje dla osób, które ze względu na stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność nie są w stanie funkcjonować w środowisku i wymagają stałej, całodobowej opieki, skoro jednocześnie projekt promuje pobyty czasowe zamiast trwałego umieszczenia w DPS?
3. Dlaczego ministerstwo ogranicza możliwość kierowania do DPS osób wymagających całodobowej opieki?
4. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu zapewnienia dostatecznej dostępności usług środowiskowych przed wdrożeniem założeń art. 54?
5. Dlaczego ministerstwo w toku prac nad ustawą nie uwzględniło głosu praktyków, czyli osób pracujących bezpośrednio z osobami niesamodzielnymi?
Interpelacja nr 16728
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej
Zgłaszający: Anna Schmidt, Jarosław Krajewski, Bartłomiej Dorywalski, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Marcin Porzucek, Filip Kaczyński
Data wpływu: 20-04-2026
W związku z procedowanym przez rząd projektem nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (UD315), apeluję o zajęcie stanowiska oraz głęboką refleksję nad jego rzeczywistymi skutkami społecznymi. Szczególny niepokój budzi proponowane brzmienie art. 54 projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym domy pomocy społecznej mają stać się rozwiązaniem ostatecznym - stosowanym wyłącznie po uprzednim wykorzystaniu wszystkich innych form wsparcia środowiskowego. Co więcej, w praktyce przepisy te prowadzą do eliminacji możliwości kierowania dzieci z niepełnosprawnościami do DPS. Oznacza to zatem fundamentalną zmianę filozofii systemu - odejście od realnej dostępności opieki całodobowej na rzecz modelu, który w obecnych warunkach nie ma wystarczającego zaplecza organizacyjnego ani kadrowego.
Jak wynika z danych:
• około 70% dzieci przebywających w specjalistycznych DPS trafiło tam z pieczy zastępczej, która nie była w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki, ze względu na sprzężone niepełnosprawności, gdzie trafiają z ośrodków regionalnych,
• system pieczy zastępczej znajduje się w kryzysie - w czerwcu 2024 roku liczba 1370 dzieci z prawomocnymi postanowieniami sądowymi pozostawała bez zabezpieczenia, według danych z marca 2025 roku już 1900 dzieci pozostawało bez zabezpieczenia,
• w domach pomocy społecznej przebywa obecnie 917 osób poniżej 18. roku życia,
• w zakładach opiekuńczo-leczniczych przebywa dodatkowo blisko 550 dzieci,
• aż w 90% przypadków dzieci przebywające w DPS nie mają kontaktu z rodziną biologiczną.
To oznacza jedno: dla wielu z nich DPS nie jest „instytucją” - jest jedynym domem, jedynym stabilnym środowiskiem życia, bezpiecznym miejscem gwarantującym ciągłość opieki.
Usługi środowiskowe, które - zgodnie z założeniami art. 54 - mają poprzedzać i zastępować pobyt w DPS, w obecnym kształcie są niewystarczające. Często dostępne są jedynie przez kilka godzin dziennie i nie zapewniają bezpieczeństwa osobom wymagającym stałej, całodobowej opieki.
Zwracamy uwagę Pani Minister na problemy z dostępnością usług opiekuńczych na przykładzie województwa podkarpackiego: funkcjonuje tu 39 publicznych domów pomocy społecznej oraz 17 placówek prywatnych. Większość z nich zlokalizowana jest w większych miastach, co ogranicza dostępność osób zamieszkujących poza dużymi aglomeracjami. Niestety dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną - takich ośrodków jest zaledwie 7 i tylko jedna placówka dla dzieci ze sprzężoną niepełnosprawnością intelektualną prowadzona przez siostry zakonne. Z podobnymi problemami borykają się pozostałe województwa.
To pokazuje skalę problemu i ograniczoną dostępność wyspecjalizowanej opieki, do której - zgodnie z projektowanym art. 54 - dostęp miałby zostać jeszcze bardziej ograniczony.
W świetle tych faktów nie możemy jako posłowie zaakceptować rozwiązań, które pod hasłem deinstytucjonalizacji ograniczają dostęp do realnie funkcjonującej i często jedynej formy całodobowego wsparcia.
W sytuacji braku kadry i rodzin zastępczych, dzieci pozostają w instytucjonalnych formach opieki, takich jak domy pomocy społecznej czy placówki opiekuńczo-wychowawcze. Oznacza to, że mimo założeń deinstytucjonalizacji, system nadal opiera się na rozwiązaniach instytucjonalnych, co pokazuje, że bez odpowiednich zasobów kadrowych i organizacyjnych reforma może mieć jedynie charakter pozorny.
W świetle powyższych danych, zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jakie powody legły u podstaw decyzji o likwidacji DPS jako równorzędnych form wsparcia i sprowadzeniu ich do roli „rozwiązania ostatniego wyboru” w rozumieniu art. 54?
2. Jakie rozwiązania projektodawca przewiduje dla osób, które ze względu na stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność nie są w stanie funkcjonować w środowisku i wymagają stałej, całodobowej opieki, skoro jednocześnie projekt promuje pobyty czasowe zamiast trwałego umieszczenia w DPS?
3. Dlaczego ministerstwo ogranicza możliwość kierowania do DPS osób wymagających całodobowej opieki?
4. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu zapewnienia dostatecznej dostępności usług środowiskowych przed wdrożeniem założeń art. 54?
5. Dlaczego ministerstwo w toku prac nad ustawą nie uwzględniło głosu praktyków, czyli osób pracujących bezpośrednio z osobami niesamodzielnymi?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7562 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.254.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16728 Pani Posłanki Anny Schmidt wraz z grupą posłów,
w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stoi na stanowisku, że domy pomocy społecznej pozostają istotnym elementem
systemu wsparcia w ramach opieki długoterminowej, a planowana nowelizacja ustawy o
pomocy społecznej ma na celu uporządkowanie dostępu do różnych form wsparcia i
zwiększenie dostępności środowiskowych form wsparcia w tym mieszkań wspomaganych.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Całość aktualnych działań w obszarze polityki społecznej, zwłaszcza w sferze rozwoju usług
społecznych, podejmowanych jest przy uwzględnieniu idei deinstytucjonalizacji. Jest to
podejście przyjęte zarówno na szczeblu ogólnoeuropejskim, w licznych inicjatywach Unii
Europejskiej o wymiarze społecznym, jak również od lat obecne w polskiej polityce
społecznej, w planowanych i wdrażanych rozwiązaniach z zakresu zabezpieczenia
społecznego, rozwoju usług społecznych i wsparcia osób najbardziej potrzebujących
pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Koncepcja ta, rozumiana jest jako dążenie do zapewnienia różnych możliwości i form opieki
jak najbliżej środowiska osoby będącej ich beneficjentką lub beneficjentem. Zakłada
również zapewnienie prawa wyboru i prawa do niezależnego życia w środowisku znanym
osobom korzystającym ze wsparcia tak długo, jak będą sobie tego życzyły i będą do tego
zdolne w zakresie psychicznym, fizycznym i intelektualnym.
Trzeba podkreślić, że deinstytucjonalizacja nie wiąże się z zamknięciem instytucji
funkcjonujących w obszarze wsparcia. Wyznacza kierunek rozwoju polityki społecznej w
taki sposób by zwiększać dostęp i rodzaje form wsparcia oparte na usługach świadczonych
w środowisku, formach wsparcia dziennego, mieszkaniach wspomaganych (również dla
osób wymagających wsparcia całodobowego).
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Projekt ustawy stanowi odpowiedź między innymi na postulaty od lat zgłaszane przez
stronę społeczną i przedstawicieli samorządów wszystkich szczebli. Proponowane
rozwiązania uwzględniają też wnioski przedstawione m.in. w raportach Najwyższej Izby
Kontroli, wystąpieniach generalnych i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz
Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane rozwiązania są także efektem prac Zespołu do
spraw reformy systemu pomocy społecznej powołanego jako organ opiniodawczo-
doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w skład którego weszli zarówno
eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem pomocy społecznej.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Projekt ustawy przedstawiony do konsultacji zakłada, iż od chwili wejścia jej przepisów w
życie do domów pomocy społecznej powinny być kierowane tylko osoby pełnoletnie. Żadne
zmiany zaproponowane w ustawie nie przewidują zmian dotyczących zamykania lub
wygaszania wsparcia dla dzieci przebywających w DPS ani zamykania lub wygaszania DPS.
Kierownictwo resortu rodziny stoi na stanowisku, że w przypadku kiedy rodzice nie mogą
sprawować opieki nad dzieckiem, podstawową formą wsparcia małoletniego, bez względu
na stopień jego niepełnosprawności, powinno być umieszczenie go w pieczy zastępczej. W
Polsce działają w sumie 103 domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży
niepełnosprawnych intelektualnie oraz domy typu łączonego (dla osób dorosłych z
niepełnosprawnością intelektualną oraz dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością
intelektualną). Według stanu na 31 grudnia 2025 r. (dane wstępne ze sprawozdań
resortowych, w trakcie weryfikacji) we wszystkich domach pomocy społecznej w kraju
przebywało łącznie 972 dzieci, przy czym w tych, w których przebywają dzieci większość
mieszkańców stanowią osoby dorosłe (osoby małoletnie to ok. 23% wszystkich
mieszkańców domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie oraz ok. 6% wszystkich mieszkańców placówek typu łączonego).
Przekazując powyższe informuję, że równolegle do prac nad nowelizacją ustawy o systemie
pomocy społecznej trwają prace nad reformą systemu pieczy zastępczej oraz ustawą
o asystencji osobistej. Razem przepisy wskazanych aktów mają na celu by dzieci - również
z niepełnosprawnościami – wychowywały się w rodzinach.
Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zakłada szereg
rozwiązań polepszających sytuację rodzin zastępczych oraz dzieci, które się w nich
wychowują. Wśród nich wskazać należy m.in. podwyższenie wynagrodzeń minimalnych dla
rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka, wzmocnienie
pracy z rodziną w każdej gminie oraz poprawę sytuacji asystentów rodziny związaną z ich
zatrudnieniem i wykonywanymi zadaniami.
Projektowane przepisy w żaden sposób nie ograniczają działalności pozostałych typów
domów pomocy społecznej. Istotnym elementem reformy systemu pomocy społecznej są
kwestie związane z rozwojem usług środowiskowych, w tym rozwojem mieszkalnictwa.
Projekt nowelizacji zawiera wymóg zaproponowania osobie potrzebującej wsparcia usług
świadczonych w jej środowisku lokalnym (włącznie z mieszkaniem wspomaganym) przed
skierowaniem jej do domu pomocy społecznej zawsze, gdy sytuacja danej osoby na to
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozwala. Zmiana ta ma na celu doprecyzowanie kolejności proponowanych form wsparcia
oraz rozwój usług dostępnych w środowisku równocześnie zachowując prawo do uzyskania
wsparcia w domu pomocy społecznej.
Istotną zaproponowaną zmianą w ustawie jest umożliwienie skorzystania ze wsparcia w
mieszkaniu wspomaganym osobom z najwyższą potrzebą wsparcia i koniecznością wsparcia
całodobowego.
Reasumując projekt ustawy przekazany do konsultacji społecznych ma na celu i zawiera
zapisy dotyczące zwiększenia wsparcia świadczonego jak najbliżej osób go potrzebujących,
poszerzenia dostępu do mieszkalnictwa wspomaganego oraz poszerzenia wsparcia
całodobowego równocześnie zachowując dostęp do wsparcia w domach pomocy
społecznego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.254.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16728 Pani Posłanki Anny Schmidt wraz z grupą posłów,
w sprawie projektowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stoi na stanowisku, że domy pomocy społecznej pozostają istotnym elementem
systemu wsparcia w ramach opieki długoterminowej, a planowana nowelizacja ustawy o
pomocy społecznej ma na celu uporządkowanie dostępu do różnych form wsparcia i
zwiększenie dostępności środowiskowych form wsparcia w tym mieszkań wspomaganych.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Całość aktualnych działań w obszarze polityki społecznej, zwłaszcza w sferze rozwoju usług
społecznych, podejmowanych jest przy uwzględnieniu idei deinstytucjonalizacji. Jest to
podejście przyjęte zarówno na szczeblu ogólnoeuropejskim, w licznych inicjatywach Unii
Europejskiej o wymiarze społecznym, jak również od lat obecne w polskiej polityce
społecznej, w planowanych i wdrażanych rozwiązaniach z zakresu zabezpieczenia
społecznego, rozwoju usług społecznych i wsparcia osób najbardziej potrzebujących
pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Koncepcja ta, rozumiana jest jako dążenie do zapewnienia różnych możliwości i form opieki
jak najbliżej środowiska osoby będącej ich beneficjentką lub beneficjentem. Zakłada
również zapewnienie prawa wyboru i prawa do niezależnego życia w środowisku znanym
osobom korzystającym ze wsparcia tak długo, jak będą sobie tego życzyły i będą do tego
zdolne w zakresie psychicznym, fizycznym i intelektualnym.
Trzeba podkreślić, że deinstytucjonalizacja nie wiąże się z zamknięciem instytucji
funkcjonujących w obszarze wsparcia. Wyznacza kierunek rozwoju polityki społecznej w
taki sposób by zwiększać dostęp i rodzaje form wsparcia oparte na usługach świadczonych
w środowisku, formach wsparcia dziennego, mieszkaniach wspomaganych (również dla
osób wymagających wsparcia całodobowego).
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Projekt ustawy stanowi odpowiedź między innymi na postulaty od lat zgłaszane przez
stronę społeczną i przedstawicieli samorządów wszystkich szczebli. Proponowane
rozwiązania uwzględniają też wnioski przedstawione m.in. w raportach Najwyższej Izby
Kontroli, wystąpieniach generalnych i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz
Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane rozwiązania są także efektem prac Zespołu do
spraw reformy systemu pomocy społecznej powołanego jako organ opiniodawczo-
doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w skład którego weszli zarówno
eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem pomocy społecznej.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Projekt ustawy przedstawiony do konsultacji zakłada, iż od chwili wejścia jej przepisów w
życie do domów pomocy społecznej powinny być kierowane tylko osoby pełnoletnie. Żadne
zmiany zaproponowane w ustawie nie przewidują zmian dotyczących zamykania lub
wygaszania wsparcia dla dzieci przebywających w DPS ani zamykania lub wygaszania DPS.
Kierownictwo resortu rodziny stoi na stanowisku, że w przypadku kiedy rodzice nie mogą
sprawować opieki nad dzieckiem, podstawową formą wsparcia małoletniego, bez względu
na stopień jego niepełnosprawności, powinno być umieszczenie go w pieczy zastępczej. W
Polsce działają w sumie 103 domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży
niepełnosprawnych intelektualnie oraz domy typu łączonego (dla osób dorosłych z
niepełnosprawnością intelektualną oraz dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością
intelektualną). Według stanu na 31 grudnia 2025 r. (dane wstępne ze sprawozdań
resortowych, w trakcie weryfikacji) we wszystkich domach pomocy społecznej w kraju
przebywało łącznie 972 dzieci, przy czym w tych, w których przebywają dzieci większość
mieszkańców stanowią osoby dorosłe (osoby małoletnie to ok. 23% wszystkich
mieszkańców domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie oraz ok. 6% wszystkich mieszkańców placówek typu łączonego).
Przekazując powyższe informuję, że równolegle do prac nad nowelizacją ustawy o systemie
pomocy społecznej trwają prace nad reformą systemu pieczy zastępczej oraz ustawą
o asystencji osobistej. Razem przepisy wskazanych aktów mają na celu by dzieci - również
z niepełnosprawnościami – wychowywały się w rodzinach.
Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zakłada szereg
rozwiązań polepszających sytuację rodzin zastępczych oraz dzieci, które się w nich
wychowują. Wśród nich wskazać należy m.in. podwyższenie wynagrodzeń minimalnych dla
rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka, wzmocnienie
pracy z rodziną w każdej gminie oraz poprawę sytuacji asystentów rodziny związaną z ich
zatrudnieniem i wykonywanymi zadaniami.
Projektowane przepisy w żaden sposób nie ograniczają działalności pozostałych typów
domów pomocy społecznej. Istotnym elementem reformy systemu pomocy społecznej są
kwestie związane z rozwojem usług środowiskowych, w tym rozwojem mieszkalnictwa.
Projekt nowelizacji zawiera wymóg zaproponowania osobie potrzebującej wsparcia usług
świadczonych w jej środowisku lokalnym (włącznie z mieszkaniem wspomaganym) przed
skierowaniem jej do domu pomocy społecznej zawsze, gdy sytuacja danej osoby na to
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pozwala. Zmiana ta ma na celu doprecyzowanie kolejności proponowanych form wsparcia
oraz rozwój usług dostępnych w środowisku równocześnie zachowując prawo do uzyskania
wsparcia w domu pomocy społecznej.
Istotną zaproponowaną zmianą w ustawie jest umożliwienie skorzystania ze wsparcia w
mieszkaniu wspomaganym osobom z najwyższą potrzebą wsparcia i koniecznością wsparcia
całodobowego.
Reasumując projekt ustawy przekazany do konsultacji społecznych ma na celu i zawiera
zapisy dotyczące zwiększenia wsparcia świadczonego jak najbliżej osób go potrzebujących,
poszerzenia dostępu do mieszkalnictwa wspomaganego oraz poszerzenia wsparcia
całodobowego równocześnie zachowując dostęp do wsparcia w domach pomocy
społecznego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --