Interpelacja w sprawie niekontrolowanego tworzenia tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych oraz braku skutecznych narzędzi prawnych dla samorządów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16722
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie niekontrolowanego tworzenia tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych oraz braku skutecznych narzędzi prawnych dla samorządów
Zgłaszający: Magdalena Sroka
Data wpływu: 20-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do samorządów gminnych w całej Polsce napływa coraz więcej skarg mieszkańców dotyczących zjawiska zbiorowego zakwaterowania osób w budynkach przeznaczonych pierwotnie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub wielorodzinną. Obiekty te funkcjonują w praktyce jako tzw. kwatery pracownicze lub hostele pracownicze, mimo że formalnie nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku. Tego rodzaju praktyka prowadzi do faktycznej zmiany charakteru całych obszarów zabudowy mieszkaniowej. W wielu przypadkach w jednym budynku przebywa rotacyjnie kilkanaście lub kilkadziesiąt osób, co generuje szereg problemów społecznych i infrastrukturalnych. Mieszkańcy okolicznych nieruchomości zgłaszają m.in. zakłócanie ciszy nocnej, zwiększony ruch pojazdów, problemy z parkowaniem, a także dużą rotację osób przebywających w danym obiekcie.
Samorządy podejmują próby reagowania na tego typu sytuacje poprzez kierowanie spraw do właściwych organów, jednak w praktyce obowiązujące przepisy nie pozwalają na jednoznaczne i skuteczne działania kontrolne. Organy nadzoru budowlanego oraz inne instytucje działają w granicach swoich kompetencji, lecz brak jest jasnych regulacji umożliwiających jednoznaczne stwierdzenie, kiedy dochodzi do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na obiekt zamieszkania zbiorowego. Należy również podkreślić, że budynki mieszkalne podlegają innym wymaganiom technicznym, sanitarnym oraz przeciwpożarowym niż obiekty przeznaczone do zbiorowego zakwaterowania. W przypadku faktycznego użytkowania ich jako hosteli pracowniczych może to rodzić poważne ryzyka dla bezpieczeństwa przebywających tam osób, a także dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości.
Wobec rosnącej skali zjawiska pojawia się potrzeba systemowego uregulowania tej kwestii oraz wyposażenia samorządów i właściwych służb w skuteczne narzędzia prawne umożliwiające kontrolę i przeciwdziałanie nadużyciom.
1. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skali zjawiska funkcjonowania tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych bez formalnej zmiany sposobu użytkowania?
2. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu tego zjawiska na ład przestrzenny oraz funkcjonowanie obszarów zabudowy mieszkaniowej?
3. Czy planowane są zmiany w przepisach prawa budowlanego lub innych aktach prawnych, które jednoznacznie określą zasady użytkowania budynków mieszkalnych w przypadku zbiorowego zakwaterowania pracowników?
4. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku zgłoszenia lub rejestracji obiektów wykorzystywanych jako kwatery pracownicze?
5. Czy planowane jest doprecyzowanie przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku w sytuacji, gdy faktycznie pełni on funkcję obiektu zamieszkania zbiorowego?
6. Czy rząd planuje wzmocnienie uprawnień kontrolnych samorządów lub organów nadzoru budowlanego w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6250 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-II.054.4.2026
Warszawa, 08 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16722 Pani Poseł Magdaleny Sroki
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację w sprawie niekontrolowanego tworzenia tzw. kwater
pracowniczych w budynkach mieszkalnych oraz braku skutecznych narzędzi prawnych dla
samorządów skierowaną do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a następnie
przekazaną Ministrowi Finansów i Gospodarki, przedstawiam następujące informacje
i wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania 1 uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii
(MRiT) nie posiada konkretnych danych liczbowych dotyczących skali zjawiska
funkcjonowania tzw. kwater pracowniczych w budynkach mieszkalnych bez formalnej
zmiany sposobu użytkowania. MRiT dysponuje jedynie ogólną informacją dotyczącą
problemów generowanych takim zjawiskiem w wyniku otrzymanych interpelacji
poselskich, petycji oraz korespondencji od strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu
i Samorządu Terytorialnego.
W związku z tym oraz odpowiadając na pytanie 2 w MRiT nie są prowadzone analizy
dotyczące wpływu tego zjawiska na ład przestrzenny oraz funkcjonowanie obszarów
zabudowy mieszkaniowej, przy czym wydaje się, że wpływ ten może być różny,
w zależności od lokalnych uwarunkowań oraz może być zbadany w okolicznościach
konkretnej sprawy.
Podstawowym narzędziem kształtującym ład przestrzenny jest miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego. Gmina, działając w ramach władztwa planistycznego,
określa przeznaczenie poszczególnych terenów, a także m.in. zasady ochrony i
kształtowania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,
zasady kształtowania krajobrazu, zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki
zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną nadziemną intensywność zabudowy,
minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalny udział powierzchni
zabudowy, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę i sposób realizacji miejsc do
parkowania, w tym miejsc przeznaczonych do parkowania pojazdów zaopatrzonych w
kartę parkingową, oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.
Dlatego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części musi być
zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania
przestrzennego. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo
budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524), zwanej dalej „ustawą Pb”, zmiana sposobu
użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi
administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia
należy dołączyć zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta
miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji,
w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego.
W odniesieniu do pytania 3 informuję, iż przygotowane zostały wstępne propozycje zmian
w ustawie Pb dotyczące doprecyzowania zmiany sposobu użytkowania budynku
mieszkalnego jednorodzinnego lub jego części w kontekście wykorzystywania go na cele
zakwaterowania pracowniczego, bowiem ze wspomnianej na wstępie korespondencji
otrzymanej przez MRiT dotyczącej tego problemu wynika, iż dotyczy on budynków
mieszkalnych jednorodzinnych.
Ww. propozycje zmian nie przewidują wprowadzenia obowiązku zgłoszenia lub rejestracji
obiektów wykorzystywanych jako kwatery pracownicze (pytanie 4), bowiem ustawa Pb nie
dotyczy kwestii rejestracji działalności polegającej na wynajmie obiektów budowlanych lub
ich części, w tym również w celu zakwaterowania pracowników. Natomiast sam
obowiązek (lub jego brak) zgłoszenia lub rejestracji obiektów wykorzystywanych jako
kwatery pracownicze nie znosi skutku działania przepisów ustawy Pb, w tym dotyczących
zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Odpowiadając na pytanie 5 uprzejmie informuję, że w chwili obecnej poza ww.
propozycjami zmian w ustawie Pb nie są planowane inne zmiany, w tym mające na celu
doprecyzowanie przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku w sytuacji,
gdy faktycznie pełni on funkcję obiektu zamieszkania zbiorowego.
Odnośnie do pytania 6, czyli czy Rząd planuje wzmocnienie uprawnień kontrolnych
samorządów lub organów nadzoru budowlanego w tym zakresie informuję,
iż przygotowane ww. propozycje zmian w ustawie Pb obejmują również rozwiązania
mające zwiększyć skuteczność organów nadzoru budowlanego w zakresie
przeciwdziałania samowolnym zmianom sposobu użytkowania budynków mieszkalnych
jednorodzinnych lub ich części. Natomiast nie są planowane zmiany w zakresie uprawnień
organów samorządu wynikające z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538). Należy mieć bowiem na
uwadze, że ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688,
z późn. zm.), zwana dalej: „reformą”, wprowadziła do ww. ustawy art. 35a zgodnie
z którym, w przypadku zmiany zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny
z obowiązującym planem miejscowym wójt, burmistrz albo prezydent miasta może,
w drodze decyzji, zakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości
zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym.
Podkreślić jednak należy, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do sytuacji, które nie są
uregulowane przepisami szczególnymi.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --