tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 13 maja 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 16714 Posła Jacka Osucha
Znak sprawy: BP11.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16714 Posła Jacka Osucha z 22 kwietnia br.,
działając w porozumieniu z Ministrem Zdrowia oraz Pełnomocnikiem Rządu do
spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy, poniżej
przedstawiam wyjaśnienia do pytań zawartych w interpelacji.
Ad 1. Jakie konkretne działania naprawcze w celu stabilizacji finansów publicznych
zamierza Pan podjąć jako Prezes Rady Ministrów?
Należy podkreślić, że system finansów publicznych w Polsce jest uregulowany
zarówno na poziomie konstytucyjnym, jak i ustawowym, w szczególności ustawą
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Regulacje zawarte w ustawie
określają zasady prowadzenia gospodarki finansowej państwa oraz nakładają na
uczestników tego procesu konkretne obowiązki w zakresie planowania,
wykonywania i kontroli budżetu. System ten ma charakter ciągły na wszystkich
etapach oraz opiera się na bieżącym monitorowaniu sytuacji finansowej państwa,
co umożliwia identyfikowanie odchyleń od założeń budżetowych oraz
podejmowanie adekwatnych działań korygujących.
Działania na rzecz stabilizacji finansów publicznych są prowadzone w sposób
systemowy i wielowymiarowy, przy wykorzystaniu instrumentów zarówno po
stronie dochodowej, jak i wydatkowej budżetu państwa, z uwzględnieniem
uwarunkowań prawnych, makroekonomicznych oraz zobowiązań wynikających
z członkostwa w Unii Europejskiej. Podejście to zakłada równoczesne wzmacnianie
dochodów publicznych, kontrolę dynamiki wydatków oraz zapewnienie stabilności

-- 1 of 6 --

2/6
finansów państwa przy zachowaniu zdolności do realizacji kluczowych polityk
publicznych, w szczególności w obszarze bezpieczeństwa, inwestycji i wsparcia
społecznego.
Kierunki podejmowanych działań w celu zwiększenia przejrzystości i stabilności
finansów publicznych oraz wzmacniania roli budżetu państwa, zostały określone
w Białej Księdze finansów publicznych1. Działania te są sukcesywnie realizowane,
w szczególności poprzez:
 publikację aktualnych planów finansowych oraz danych o wykonaniu planów
funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi
Gospodarstwa Krajowego;
 prezentowanie planów finansowych tych funduszy w uzasadnieniu do
projektu ustawy budżetowej oraz informacji o ich wykonaniu w sprawozdaniu
z wykonania ustawy budżetowej;
 finansowanie z budżetu państwa części zobowiązań funduszy, w tym wykupu
obligacji oraz kosztów ich obsługi;
 ograniczanie nakładania nowych zadań na wybrane fundusze oraz działania
zmierzające do wygaszania ich działalności (w szczególności Funduszu
Przeciwdziałania COVID-19, Fundusz Pomocy);
 zmniejszanie zakresu wykorzystania skarbowych papierów wartościowych
w finansowaniu zadań publicznych;
 wzmocnienie stabilizującej reguły wydatkowej poprzez rozszerzenie jej
zakresu podmiotowego oraz objęcie nią dodatkowych kategorii operacji
finansowych;
 wprowadzenie od 2025 r. nowego modelu kształtowania dochodów JST
opartego w większym stopniu na stabilnych dochodach własnych oraz
bardziej przewidywalnych zasadach finansowania zadań publicznych.
Rozwiązania te wzmacniają zdolność planowania finansowego jednostek
samorządu terytorialnego oraz stabilizują sytuację finansową całego sektora
instytucji rządowych i samorządowych, co w dłuższym okresie ogranicza
presję na stosowanie nadzwyczajnych mechanizmów finansowania zadań
publicznych poza budżetem państwa, w tym poprzez fundusze funkcjonujące
poza sektorem finansów publicznych;
 powołanie Rady Fiskalnej jako niezależnej instytucji monitorującej stan
finansów publicznych oraz wzmacniającej przejrzystość i dyscyplinę fiskalną.
Jednocześnie należy zauważyć, że obecna polityka fiskalna prowadzona jest
w warunkach istotnej niepewności geopolitycznej związanej z trwającą wojną
w Ukrainie, co wiąże się z koniecznością ponoszenia ponadstandardowych
wydatków na rzecz bezpieczeństwa państwa oraz ochrony obywateli.
Dodatkowym czynnikiem ryzyka pozostaje niestabilna sytuacja na rynkach
1 https://www.gov.pl/web/finanse/stan-polskich-finansow-publicznych-2016-2023-biala-
ksiega2

-- 2 of 6 --

3/6
energetycznych, związana m.in. z napięciami geopolitycznymi na Bliskim
Wschodzie, w tym w rejonie cieśniny Ormuz, co wpływa na poziom cen surowców
energetycznych oraz zwiększa niepewność w zakresie kosztów funkcjonowania
gospodarki (obecnie realizowany jest z budżetu państwa program „maksymalnych
cen paliw” przewidujący obniżkę podatku VAT od ceny paliwa do 8% z 23% i oraz
obniżoną akcyzę do minimum unijnego). Działania te stanowią znaczące obciążenie
dla finansów publicznych, jednak mają charakter priorytetowy i nie mogą podlegać
ograniczeniom bez ryzyka naruszenia podstawowych funkcji państwa.
Po stronie dochodowej budżetu państwa podejmowane są działania o charakterze
legislacyjnym i operacyjnym, ukierunkowane zarówno na zwiększenie dochodów
budżetowych, jak i poprawę efektywności ich poboru. Obejmują one zmiany
w wybranych podatkach i opłatach publicznych, rozszerzanie bazy dochodowej
oraz dalsze uszczelnianie systemu podatkowego i wzmacnianie egzekucji
należności publicznoprawnych. Jednocześnie skuteczność tych działań jest
uzależniona od przebiegu procesu ustawodawczego, w tym od etapu podpisu ustaw
przez Prezydenta RP. W obecnych uwarunkowaniach część rozwiązań
zmierzających do zwiększenia dochodów budżetowych (np. objęcie fundacji
rodzinnych nowymi restrykcjami w zakresie podatku CIT, ograniczenie dostępności
ekonomicznej napojów słodzonych oraz podwyżkę podatku od wygranych, wzrost
akcyzy na wyroby tytoniowe i nowatorskie wyroby tytoniowe), z uwagi na weta
Prezydenta, nie mogła wejść w życie, co w sposób obiektywny ogranicza zakres
dostępnych instrumentów po stronie dochodowej.
Po stronie wydatkowej budżetu państwa działania koncentrują się na utrzymaniu
dyscypliny fiskalnej oraz racjonalizacji struktury wydatków. Należy przy tym
podkreślić, że znacząca część wydatków ma charakter prawnie zdeterminowany
i wynika z obowiązujących ustaw, wcześniej podjętych zobowiązań oraz
programów wieloletnich, co ogranicza możliwość ich krótkookresowej redukcji.
W tych warunkach prowadzone są działania polegające na bieżącym
monitorowaniu wykonania budżetu, identyfikacji potencjalnych oszczędności oraz
stosowaniu instrumentów przewidzianych w ustawie o finansach publicznych. Ich
skuteczność pozostaje jednak uzależniona od współpracy dysponentów części
budżetowych odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań.
Kluczowym elementem prowadzonej polityki fiskalnej są również zobowiązania
wynikające z objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu. 21 stycznia 2025 r.
Rada Unii Europejskiej przyjęła zalecenie określające ścieżkę jego redukcji,
wskazując na konieczność przestrzegania tempa wzrostu wydatków określonego
w „Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025–2028”.
Realizacja tych zaleceń podlega bieżącemu monitorowaniu i raportowaniu – dwa
razy w roku Polska przedstawia informacje o postępach we wdrażaniu działań
korygujących. 28 kwietnia 2026 r. Rada Ministrów przyjęła sprawozdanie
z wdrażania tego planu, zawierające aktualne informacje o działaniach na rzecz
redukcji nadmiernego deficytu.
W konsekwencji działania stabilizujące finanse publiczne są prowadzone w sposób
wyważony i dostosowany do istniejących uwarunkowań, przy uwzględnieniu

-- 3 of 6 --

4/6
zarówno reguł fiskalnych i zobowiązań międzynarodowych, jak i konieczności
zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz stabilnego rozwoju gospodarczego.
Mają one charakter systemowy i konsekwentny oraz są ukierunkowane na
zwiększenie przejrzystości finansów publicznych, wzmocnienie roli budżetu
państwa oraz ograniczanie stosowania mechanizmów pozabudżetowych, przy
jednoczesnym zapewnieniu stabilności finansów publicznych i ciągłości realizacji
kluczowych zadań państwa.
Ad 2. Czy w świetle pogłębiającego się zadłużenia Państwa Polskiego, Rząd podejmie
decyzję o rezygnacji z dodatkowych, wieloletnich i znacznych obciążeń finansowych,
w tym unijnej pożyczki SAFE?
28 listopada 2025 r. Polska złożyła do Komisji Europejskiej oficjalny wniosek
o pomoc finansową w ramach instrumentu SAFE, który został poddany
szczegółowym analizom pod kątem potrzeb obronnych państwa oraz
uwarunkowań finansowych. Priorytety inwestycyjne zostały określone przez Sztab
Generalny Wojska Polskiego, a Plan inwestycyjny SAFE odzwierciedla rzeczywiste
potrzeby operacyjne Sił Zbrojnych RP oraz kierunki modernizacji wynikające
z aktualnej sytuacji bezpieczeństwa.
Plan ten został przyjęty decyzją Rady UE z 17 lutego 2026 r., a następnie ujęty
w krajowych ramach programowych, w tym w uchwale nr 96 Rady Ministrów z dnia
13 marca 2026 r. w sprawie Programu „Polska Zbrojna”.
Instrument SAFE ma charakter celowy i służy finansowaniu wydatków
o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa, przy wykorzystaniu
preferencyjnych warunków oferowanych na poziomie Unii Europejskiej.
Jednocześnie należy podkreślić, że finansowanie to nie jest realizowane
bezpośrednio w ramach wydatków budżetu państwa.
W obecnych uwarunkowaniach geopolitycznych wydatki na obronność mają
charakter priorytetowy, a wykorzystanie instrumentu SAFE stanowi racjonalne
narzędzie ich finansowania. W związku z tym nie są prowadzone prace nad
rezygnacją z tego instrumentu.
8 maja br. nastąpiło podpisanie kluczowych dokumentów, w tym umowy pożyczki
SAFE.
Ad 3. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Pan jako Premier Polskiego Rządu
w celu wyciągnięcia Narodowego Funduszu Zdrowia ze stanu zapaści finansowej?
Minimalna wysokość środków publicznych przeznaczanych na ochronę zdrowia
jest zdeterminowana ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych2.
2 Dz. U. z 2025 poz. 1461, z późn. zm.

-- 4 of 6 --

5/6
Ustawa zakłada minimalne nakłady na finansowanie ochrony zdrowia: w 2025 r. –
6,5% PKB - 221,7 mld zł, w 2026 – 6,8% PKB - 247,6 mld zł. Procentowo wzrost
rok do roku: w 2025 – 16,1%, w 2026 – 11,7%.
Odnosząc się do kwestii sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia należy
wskazać, że pierwotnie planowane koszty realizacji zadań NFZ w 2026 r. wyniosły
ponad 214 mld zł, co w porównaniu do planu pierwotnego NFZ na 2023 r. oznacza
wzrost w wysokości blisko 72 mld zł.
Dotacja podmiotowa dla NFZ, która stanowi największe pod względem
finansowym wsparcie ze strony Ministra Zdrowia, przeznaczona jest na
uzupełnienie środków na ochronę zdrowia do wysokości minimalnej wynikającej z
obowiązujących przepisów, przy uwzględnieniu wszystkich elementów składowych
nakładów na ochronę zdrowia. Nakłady te w 2026 r. pozwoliły na zaplanowaną w
budżecie Ministra Zdrowia dotację podmiotową na poziomie 26 mld zł, co stanowi
niemal 40% wydatków zaplanowanych w części 46 – Zdrowie. Jednocześnie w
wyniku działań podjętych przez Ministra Zdrowia już w marcu br. na podstawie art.
131 d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, NFZ otrzymał dodatkowe środki z budżetu państwa
z rezerwy celowej zaplanowanej na ochronę zdrowia, w kwocie 4 mld zł. Środki te
stanowiły uzupełnienie środków przeznaczonych na finansowanie świadczeń
opieki zdrowotnej, zwiększając jednocześnie dotację podmiotową dla NFZ
zaplanowaną na bieżący rok do 30 mld zł.
Trwają analizy w sprawie możliwości kolejnych zwiększeń dotacji podmiotowej dla
NFZ na bieżący rok. Dodatkowo prowadzone są stałe analizy wykonania budżetu w
części 46 – Zdrowie, a zidentyfikowane oszczędności będą możliwe do
przeznaczenia na kolejne zwiększenia dotacji podmiotowej dla NFZ.
Pomimo nieustannie podejmowanych działań mających na celu zwiększenie
środków w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia, które skutkują istotnym
zwiększaniem nakładów na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, środki te są
niewystarczające.
Obecna sytuacja jest wynikiem szeregu działań nawarstwiających się w systemie, w
tym zmiany rozwiązań okresowych na trwałe bez zabezpieczenia źródeł pokrycia
wydatków generujących skutki finansowe, np. ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o
zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego
niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych
innych ustaw3.
Aktualnie największą część zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe
środki dla NFZ stanowią skutki realizacji tej ustawy. Tylko w 2025 r. skumulowany
koszt rekomendacji Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, wyniósł
ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Poprawa sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest priorytetem, wobec czego
aktualnie jest ona szeroko dyskutowana oraz analizowana na wszystkich
3 Dz. U. poz. 1352

-- 5 of 6 --

6/6
poziomach, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w
tym m.in. w ramach prac Trójstronnego Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia.
Priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych
rozwiązaniach jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania bezpieczeństwa
zdrowotnego pacjentów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 6 of 6 --