Interpelacja w sprawie ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. oraz skutków tych decyzji dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16710
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. oraz skutków tych decyzji dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Zgłaszający: Sławomir Skwarek
Data wpływu: 20-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z pytaniami od urzędów pracy, podmiotów ekonomii społecznej oraz przedsiębiorstw społecznych dotyczącymi znaczącego ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. oraz jego skutków dla realizacji działań aktywizacyjnych i reintegracyjnych zwracam się z interpelacją w przedmiotowej sprawie.
Z dostępnych danych wynika, że środki przeznaczone na programy promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej zostały zmniejszone z 3,65 mld zł w 2025 r. do 2,15 mld zł w 2026 r., co oznacza redukcję o ponad 40%, a w zakresie środków niewspółfinansowanych z EFS+ nawet o 57%. Już obecnie docierają sygnały o wstrzymywaniu nowych naborów, ograniczaniu instrumentów wsparcia oraz problemach z realizacją wcześniej zawartych zobowiązań.
Szczególnie dotkliwe konsekwencje tych decyzji odczuwają przedsiębiorstwa społeczne, dla których ograniczenie finansowania oznacza realne ryzyko utraty miejsc pracy oraz przerwania procesów reintegracji społeczno-zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były przyczyny tak znaczącego obniżenia środków Funduszu Pracy w 2026 r.?
2. Czy dokonano oceny wpływu tej decyzji na funkcjonowanie urzędów pracy i realizację ich ustawowych zadań?
3. Jaka jest skala ograniczeń w zawieraniu nowych umów przez urzędy pracy w kraju?
4. Czy rząd monitoruje wpływ tych ograniczeń na przedsiębiorstwa społeczne i zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem?
5. Czy planowane jest zwiększenie środków Funduszu Pracy jeszcze w trakcie 2026 r. lub wprowadzenie działań osłonowych?
Z poważaniem
Sławomir Skwarek
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9672 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.262.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16710 Pana Posła Sławomira Skwarka, w sprawie
ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. oraz skutków tych decyzji dla
przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej
„FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP.
Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków.
Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego 429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Minister Finansów i Gospodarki wielokrotnie zwracał uwagę na fakt objęcia Polski
procedurą nadmiernego deficytu (EDP), który wymaga konsolidacji finansów publicznych
i redukcji deficytu w kolejnych latach. Znajduje to odzwierciedlenie w Średniookresowym
planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028, określającym ścieżkę wydatków,
której przestrzeganie jest konieczne do ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu
w średnim okresie. Minister wskazywał też, że wydatki FP objęte są stabilizująca regułą
wydatkową (SRW) oraz limitem wskazywanym rokrocznie w ustawie budżetowej, w
związku z czym każda dotycząca ich zmiana ma bezpośredni wpływ na ograniczenie
wydatków pozostałych podmiotów objętych SRW. Ewentualne zwiększenie tych kwot
powinno być poprzedzone analizą potrzeb i wskazaniem oszczędności w wydatkach na inne
zadania. Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministra Finansów i Gospodarki na dzień
dzisiejszy nie ma wygenerowanych oszczędności, które można by przeznaczyć na
finansowanie form pomocy. Mimo to rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w
sprawie zwiększenia zasobów FP w bieżącym roku z przeznaczeniem na działania
aktywizacyjne trwają.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia3 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu
przewidzianych w ustawie, przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw.
zadań fakultatywnych. W ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków
ponoszonych w związku z zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy
(m.in. kosztów zakupu części wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi).
Finansowane są z nich również dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych
urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Już w grudniu 2025 r. oraz na początku stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy
pracy ok. 1,7 mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego Plus (EFS+), a także ponad 50 mln zł z rezerwy FP na zabezpieczenie
środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących
z 2025 na 2026 rok.
Mając na uwadze zgłaszane przez urzędy pracy potrzeby w zakresie przeznaczenia
dodatkowych środków FP na aktywizację zawodową podjęłam też decyzję o uruchomieniu
3 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
4 lutego br. naboru z rezerwy FP, który pozwolił przekazać dodatkowe środki na
finansowanie działań aktywizujących osoby bezrobotne. Trwający do 16 lutego nabór
skierowany był do powiatowych urzędów pracy działających w regionach z wysoką stopą
bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na finansowanie wszystkich
form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Łączna wartość
wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które spełniały warunki udziału
wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zwiększyłam alokację o 23,5 mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzymał wsparcie z rezerwy
Funduszu Pracy. Środki przyznano urzędom 9 marca br.
W ramach naboru sześć powiatowych urzędów pracy wnioskowało m.in. o środki rezerwy
FP na formy pomocy ujęte w art. 300 ust. 2 ustawy:
— pkt 19 (środki na utworzenie stanowiska pracy oraz finansowanie kosztów
wynagrodzenia zatrudnionych w spółdzielni socjalnej lub przedsiębiorstwie
społecznym, o których mowa w art. 167 ustawy) – Powiatowy Urząd Pracy w Łobzie,
— pkt 28 (zatrudnienie wspierane, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia
13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym) – Powiatowy Urząd Pracy w Pabianicach,
— pkt 29 (wsparcie, o którym mowa w art. 12 ust. 3a ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r.
o spółdzielniach socjalnych) – Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu,
— pkt 30 (wsparcie, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii
społecznej): Powiatowy Urząd Pracy w Puławach, Wieluniu oraz w Wodzisławiu
Śląskim.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
W obliczu obniżenia środków na aktywizację wsparcie klientów urzędów pracy wymaga
intensyfikacji pomocy świadczonej w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa
zawodowego. W tych dwóch formach, co do zasady, nie jest konieczne angażowanie
środków FP. Korzystając z pośrednictwa pracy osoba bezrobotna czy poszukująca pracy
może otrzymać propozycje oferty pracy dopasowane do jej kwalifikacji, doświadczenia
zawodowego oraz oczekiwań, a także propozycje udziału w targach pracy lub giełdach
pracy, pozwalających na bezpośredni kontakt z pracodawcami poszukującymi
pracowników. Osoba poszukująca pracy może też skorzystać z nowoczesnych narzędzi
teleinformatycznych tj. internetowej wyszukiwarki ofert pracy ePraca oraz aplikacji ePraca.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --