Interpelacja w sprawie sędziów powołanych z innych zawodów prawniczych po 2018 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16709
do ministra sprawiedliwości
w sprawie sędziów powołanych z innych zawodów prawniczych po 2018 r.
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 20-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zmiana ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która weszła w życie w 2018 roku spowodowała wątpliwości co do niezawisłości sędziów powołanych na stanowiska sędziowskie na wniosek tzw. neoKRS.
Celem przywrócenia normalnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości obecny rząd podjął działania zmierzające do zapewnienia obywatelom prawa do niezależnego i bezstronnego sądu. W tym celu sporządzony został projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na moje zapytanie nr 2846 ustawa ta przewiduje wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego, osoby, która bezpośrednio przed powołaniem do pełnienia urzędu sędziego na podstawie uchwały nie zajmowała stanowiska sędziego, na które została powołana w inny sposób niż w wyniku wniosku o powołanie sędziego przedstawionego prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną z zastosowaniem art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.
24 marca 2026 roku w sprawie statusu sędziego sądu powszechnego powołanego na wniosek tzw. neoKRS wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), wskazując, iż art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej nie stoją na przeszkodzie uznaniu za „niezawisły i bezstronny sąd” składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego.
Wobec powyższego zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
W jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza pogodzić pozbawienie statusu sędziego osób powołanych po 2018 r. na stanowiska sędziowskie z innych zawodów prawniczych z zapadłym 24 marca 2026 roku wyrokiem TSUE wskazującym na brak powiązania udziału w procedurze powołania tzw. neoKRS z faktyczną niezawisłością i bezstronnością danego sędziego?
Czy w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości pozbawienie statusu sędziego wszystkich osób powołanych do pełnienia tego urzędu po 2018 r., z innych zawodów prawniczych, nie będzie zbyt daleko idącym krokiem w świetle zapadłego niedawno wyroku TSUE?
W ilu sądach dojdzie do powstania wakatów na stanowiskach sędziowskich w związku z wejściem w życie proponowanych przepisów? Proszę o przedstawienie tych danych z podziałem na konkretne sądy oraz liczbę stanowisk sędziowskich, które pozostaną w tych sądach nieobsadzone w wyniku dokonanej zmiany przepisów.
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10989 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.230.2026
Warszawa, 25 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16709 Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie
sędziów powołanych z innych zawodów prawniczych po 2018 r., uprzejmie przedstawiam
stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Ad 1, 2
Osoby powołane na stanowiska sędziowskie z innych zawodów prawniczych na skutek
uchwał wadliwie obsadzonej Krajowej Rady Sądownictwa stanowiły istotny problem
regulacyjny dla twórców reform ukierunkowanych na przywrócenie praworządności w
Polsce w związku z naruszeniem porządku konstytucyjnego m.in. wadliwego obsadzenia
KRS. W odniesieniu do tych osób nie istniał bowiem żaden pierwotny akt nominacyjny,
który nie budziłby zastrzeżeń natury konstytucyjnej. Z tych też względów zdecydowano,
że wskazana grupa osób powinna utracić status zawodowy sędziego. W projekcie ustawy
o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie
prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w
latach 2018-2025 przewidziano, że osoby te uzyskują status referendarzy sądowych z
-- 1 of 10 --
możliwością ubiegania się o objęcie stanowisk sędziowskich na zasadach ogólnych.
Celem tego projektu ustawy jest zatem przywrócenie obowiązującego ładu
normatywnego, z którym nie do pogodzenia jest fakt funkcjonowania w ramach władzy
sądowniczej osób bez żadnego prawidłowego aktu nominacyjnego na urząd sędziowski.
Należy przy tym wyraźnie odróżnić kwestie faktycznej niezależności osoby zasiadającej w
składzie sędziowskim (o której wypowiadał się Trybunał Sprawiedliwości w wyroku
wskazanym w treści interpelacji), od wadliwości procedury nominacyjnej, którą próbuje
sanować wskazany projekt ustawy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie C-521/2 dotyczył
głównie zagadnienia bezstronności sędziów powołanych na stanowisko sędziowskie z
innych zawodów, orzekających w innych składach sędziowskich. Wyrok ten zapadł na
skutek odesłania prejudycjalnego, skierowanego w związku z rozpoznawanym przez sąd
odsyłający wnioskiem o wyłączenie sędziego, w którym wnioskodawca podnosił, że sędzia
ten nie został skutecznie powołany na urząd sędziego – nie jest sędzią – gdyż uchwałę o
przedstawieniu wniosku o jego powołanie podjęła nieprawidłowo ukształtowana Krajowa
Rada Sądownictwa). W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził m.in., że samo powołanie na
stanowisko sędziego na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa nieprawidłowo
ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) nie
jest wystarczające, aby uznać sąd – w świetle prawa Unii Europejskiej – za niespełniający
wymogu „niezawisłego i bezstronnego sądu”. Orzeczenie to dotyczyło zatem skutków
procesowych zapadłych orzeczeń.
Podkreślenia wymaga jednak, że w uzasadnieniu tego wyroku, TSUE wyraźnie stwierdził
jednocześnie, iż wadliwe powołania na stanowisko sędziowskie mają w Polsce charakter
systemowy. W związku z tym indywidualna ocena przestrzegania standardów
wynikających z prawa Unii Europejskiej nie jest wystarczająca do zapewnienia pełnego
poszanowania wynikającego z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE wymogu, by sprawy objęte
prawem Unii były rozpatrywane przez niezależne sądy. Trybunał zauważył ponadto, że
-- 2 of 10 --
istnienie systemowych naruszeń niezależności krajowego wymiaru sprawiedliwości
wynikających z takich wadliwych powołań może również zagrozić prawidłowemu
funkcjonowaniu procedury odesłania prejudycjalnego. W związku z tym, w celu
przywrócenia zaufania publicznego do systemu sądownictwa i zapewnienia poszanowania
zasady podziału władzy, a także zapewnienia ciągłości i skuteczności funkcjonowania
wymiaru sprawiedliwości w krajowym porządku prawnym muszą zostać ustanowione
ramy normatywne umożliwiające ocenę – uwzględniającą charakter i wagę
nieprawidłowości popełnionych w toku procedury powoływania sędziów – możliwości
dalszego wykonywania zadań przez osoby wadliwie powołane na stanowiska sędziów (pkt
58-63 uzasadnienia wyroku).
Konieczność dokonania zmian legislacyjnych w polskim porządku prawnym wynikała
zatem również z treści przytoczonego wyroku TSUE.
Ad 3
W wyniku wejścia w życie ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego
sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej
Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025, która obecnie jest procedowana w
Sejmie RP, powstanie 379 wakatów w sądach powszechnych, przy czym Ministerstwo
Sprawiedliwości nie dysponuje danymi dotyczącymi sądownictwa administracyjnego oraz
Sądu Najwyższego.
Nazwa Sądu
Liczba
sędziów
Sąd Apelacyjny w Gdańsku 1
Sąd Apelacyjny w Krakowie 3
Sąd Apelacyjny w Łodzi 1
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie 1
Sąd Apelacyjny w Warszawie 1
Sąd Okręgowy w Białymstoku 2
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy 1
-- 3 of 10 --
Sąd Okręgowy w Elblągu 2
Sąd Okręgowy w Gdańsku 7
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim 2
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze 4
Sąd Okręgowy w Katowicach 2
Sąd Okręgowy w Kielcach 2
Sąd Okręgowy w Krakowie 3
Sąd Okręgowy w Krośnie 2
Sąd Okręgowy w Lublinie 1
Sąd Okręgowy w Łodzi 2
Sąd Okręgowy w Olsztynie 12
Sąd Okręgowy w Opolu 4
Sąd Okręgowy w Poznaniu 3
Sąd Okręgowy w Przemyślu 2
Sąd Okręgowy w Rzeszowie 2
Sąd Okręgowy w Słupsku 1
Sąd Okręgowy w Sosnowcu 4
Sąd Okręgowy w Szczecinie 1
Sąd Okręgowy w Świdnicy 2
Sąd Okręgowy w Warszawie 13
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie 2
Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie 1
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi 5
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi 1
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w
Warszawie
6
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie 1
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie 2
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie 8
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 3
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 8
-- 4 of 10 --
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie 3
Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku 3
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku 1
Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach 2
Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach 3
Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w
Świdniku
1
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie 3
Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu 1
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie 1
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie 1
Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim 1
Sąd Rejonowy w Augustowie 1
Sąd Rejonowy w Bartoszycach 1
Sąd Rejonowy w Będzinie 1
Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej 2
Sąd Rejonowy w Białogardzie 1
Sąd Rejonowy w Biłgoraju 1
Sąd Rejonowy w Biskupcu 1
Sąd Rejonowy w Bolesławcu 1
Sąd Rejonowy w Braniewie 2
Sąd Rejonowy w Brzezinach 2
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy 1
Sąd Rejonowy w Bytomiu 4
Sąd Rejonowy w Chełmie 1
Sąd Rejonowy w Chorzowie 2
Sąd Rejonowy w Choszcznie 1
Sąd Rejonowy w Ciechanowie 1
Sąd Rejonowy w Częstochowie 2
Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej 4
Sąd Rejonowy w Dębicy 2
-- 5 of 10 --
Sąd Rejonowy w Drawsku Pomorskim 1
Sąd Rejonowy w Działdowie 2
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie 2
Sąd Rejonowy w Elblągu 1
Sąd Rejonowy w Garwolinie 2
Sąd Rejonowy w Giżycku 1
Sąd Rejonowy w Gliwicach 4
Sąd Rejonowy w Głogowie 3
Sąd Rejonowy w Gnieźnie 1
Sąd Rejonowy w Gostyninie 2
Sąd Rejonowy w Gostyniu 2
Sąd Rejonowy w Grajewie 1
Sąd Rejonowy w Grudziądzu 1
Sąd Rejonowy w Hrubieszowie 1
Sąd Rejonowy w Iławie 3
Sąd Rejonowy w Inowrocławiu 7
Sąd Rejonowy w Janowie Lubelskim 1
Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju 2
Sąd Rejonowy w Jaworze 1
Sąd Rejonowy w Jaworznie 4
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze 3
Sąd Rejonowy w Jędrzejowie 1
Sąd Rejonowy w Kaliszu 2
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze 1
Sąd Rejonowy w Kartuzach 1
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu 1
Sąd Rejonowy w Kętrzynie 3
Sąd Rejonowy w Kielcach 2
Sąd Rejonowy w Kłodzku 2
Sąd Rejonowy w Kole 2
-- 6 of 10 --
Sąd Rejonowy w Koninie 1
Sąd Rejonowy w Koszalinie 1
Sąd Rejonowy w Kraśniku 1
Sąd Rejonowy w Kutnie 3
Sąd Rejonowy w Legionowie 1
Sąd Rejonowy w Legnicy 1
Sąd Rejonowy w Leżajsku 1
Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim 1
Sąd Rejonowy w Lipsku 1
Sąd Rejonowy w Lubartowie 1
Sąd Rejonowy w Lubinie 2
Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim 1
Sąd Rejonowy w Łukowie 1
Sąd Rejonowy w Malborku 1
Sąd Rejonowy w Mielcu 1
Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu 2
Sąd Rejonowy w Mikołowie 1
Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim 1
Sąd Rejonowy w Mławie 3
Sąd Rejonowy w Mogilnie 2
Sąd Rejonowy w Mrągowie 1
Sąd Rejonowy w Myśliborzu 1
Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią 1
Sąd Rejonowy w Nisku 1
Sąd Rejonowy w Nowej Soli 1
Sąd Rejonowy w Nowym Mieście Lubawskim 3
Sąd Rejonowy w Olecku 1
Sąd Rejonowy w Oleśnie 1
Sąd Rejonowy w Opocznie 3
Sąd Rejonowy w Opolu 1
Sąd Rejonowy w Ostrołęce 2
-- 7 of 10 --
Sąd Rejonowy w Ostródzie 1
Sąd Rejonowy w Piasecznie 2
Sąd Rejonowy w Pile 2
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim 1
Sąd Rejonowy w Pleszewie 1
Sąd Rejonowy w Płocku 3
Sąd Rejonowy w Płońsku 1
Sąd Rejonowy w Pruszkowie 2
Sąd Rejonowy w Przasnyszu 4
Sąd Rejonowy w Przemyślu 1
Sąd Rejonowy w Przysusze 2
Sąd Rejonowy w Pszczynie 1
Sąd Rejonowy w Pułtusku 1
Sąd Rejonowy w Raciborzu 1
Sąd Rejonowy w Radomiu 4
Sąd Rejonowy w Radomsku 3
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim 1
Sąd Rejonowy w Ropczycach
Sąd Rejonowy w Rybniku 4
Sąd Rejonowy w Rypinie 1
Sąd Rejonowy w Siedlcach 2
Sąd Rejonowy w Sierpcu 2
Sąd Rejonowy w Skierniewicach 2
Sąd Rejonowy w Sochaczewie 3
Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim 2
Sąd Rejonowy w Sosnowcu 5
Sąd Rejonowy w Stalowej Woli 1
Sąd Rejonowy w Stargardzie 1
Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim 2
Sąd Rejonowy w Strzelcach Krajeńskich 1
-- 8 of 10 --
Sąd Rejonowy w Strzyżowie 1
Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej 1
Sąd Rejonowy w Suwałkach 1
Sąd Rejonowy w Szamotułach 1
Sąd Rejonowy w Szczecinku 1
Sąd Rejonowy w Szczytnie 1
Sąd Rejonowy w Szubinie 1
Sąd Rejonowy w Świdnicy 1
Sąd Rejonowy w Świebodzinie 1
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach 1
Sąd Rejonowy w Tczewie 1
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim 1
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim 1
Sąd Rejonowy w Tucholi 1
Sąd Rejonowy w Turku 1
Sąd Rejonowy w Wadowicach 1
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu 3
Sąd Rejonowy w Wałczu 1
Sąd Rejonowy w Wejherowie 1
Sąd Rejonowy w Węgrowie 1
Sąd Rejonowy w Wieliczce 1
Sąd Rejonowy w Wieluniu 2
Sąd Rejonowy w Wołominie 1
Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem 2
Sąd Rejonowy w Zamościu 3
Sąd Rejonowy w Zawierciu 1
Sąd Rejonowy w Zgierzu 1
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu 1
Sąd Rejonowy w Złotowie 1
Sąd Rejonowy w Zwoleniu 1
Sąd Rejonowy w Żaganiu 2
-- 9 of 10 --
Sąd Rejonowy w Żarach 3
Sąd Rejonowy w Żorach 1
Sąd Rejonowy w Żyrardowie 2
Sąd Rejonowy we Włocławku 2
Sąd Rejonowy we Włoszczowie 1
Sąd Rejonowy we Wschowie 3
Suma 379
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 10 of 10 --