Interpelacja nr 16707
Interpelacja w sprawie planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej
Interpelacja nr 16707
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 20-04-2026
Gniezno, 20 kwietnia 2026 r.
Szanowna Pani Ministro,
w ostatnich latach w debacie publicznej oraz dokumentach strategicznych dotyczących polityki społecznej coraz częściej pojawia się koncepcja tzw. deinstytucjonalizacji usług społecznych, obejmująca również funkcjonowanie domów pomocy społecznej. Idea ta zakłada rozwój usług środowiskowych i wsparcia świadczonego w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej, co w wielu przypadkach stanowi kierunek słuszny i potrzebny.
Jednocześnie należy podkreślić, że domy pomocy społecznej pełnią fundamentalną rolę w systemie wsparcia osób najbardziej potrzebujących – przewlekle chorych, niesamodzielnych, osób z niepełnosprawnościami, seniorów wymagających całodobowej opieki, a także osób pozbawionych realnego wsparcia rodzinnego. W odniesieniu do tych grup żadna forma wsparcia środowiskowego nie jest w stanie w pełni zastąpić profesjonalnej, całodobowej i kompleksowej opieki świadczonej przez DPS.
Domy pomocy społecznej nie powinny być postrzegane wyłącznie jako instytucje wymagające ograniczania, lecz jako niezbędna przestrzeń bezpieczeństwa, opieki i godnego życia dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej i zdrowotnej. W wielu miejscach w kraju DPS-y są także ważnym elementem lokalnych społeczności oraz miejscem zatrudnienia wykwalifikowanej kadry opiekuńczej, terapeutycznej i medycznej.
Niepokój budzą sygnały o możliwym ograniczaniu roli DPS-ów, zmniejszaniu liczby miejsc lub przekierowywaniu środków finansowych wyłącznie na usługi środowiskowe, bez zapewnienia równoległego wzmacniania opieki instytucjonalnej tam, gdzie jest ona konieczna.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace legislacyjne lub strategiczne zmierzające do ograniczenia roli domów pomocy społecznej w ramach procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych?
Czy rząd planuje utrzymanie i rozwój sieci domów pomocy społecznej jako stałego elementu systemu wsparcia osób wymagających całodobowej opieki?
Jakie działania są planowane w celu poprawy warunków funkcjonowania DPS-ów, w tym zwiększenia finansowania, modernizacji infrastruktury oraz wsparcia kadrowego?
Czy ministerstwo rozważa wypracowanie modelu równowagi pomiędzy usługami środowiskowymi a opieką instytucjonalną, tak aby osoby najbardziej potrzebujące nie zostały pozbawione dostępu do specjalistycznej całodobowej pomocy?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest odejście od narracji zakładającej marginalizowanie DPS-ów na rzecz uznania ich za jeden z filarów systemu pomocy społecznej?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 16707
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 20-04-2026
Gniezno, 20 kwietnia 2026 r.
Szanowna Pani Ministro,
w ostatnich latach w debacie publicznej oraz dokumentach strategicznych dotyczących polityki społecznej coraz częściej pojawia się koncepcja tzw. deinstytucjonalizacji usług społecznych, obejmująca również funkcjonowanie domów pomocy społecznej. Idea ta zakłada rozwój usług środowiskowych i wsparcia świadczonego w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej, co w wielu przypadkach stanowi kierunek słuszny i potrzebny.
Jednocześnie należy podkreślić, że domy pomocy społecznej pełnią fundamentalną rolę w systemie wsparcia osób najbardziej potrzebujących – przewlekle chorych, niesamodzielnych, osób z niepełnosprawnościami, seniorów wymagających całodobowej opieki, a także osób pozbawionych realnego wsparcia rodzinnego. W odniesieniu do tych grup żadna forma wsparcia środowiskowego nie jest w stanie w pełni zastąpić profesjonalnej, całodobowej i kompleksowej opieki świadczonej przez DPS.
Domy pomocy społecznej nie powinny być postrzegane wyłącznie jako instytucje wymagające ograniczania, lecz jako niezbędna przestrzeń bezpieczeństwa, opieki i godnego życia dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej i zdrowotnej. W wielu miejscach w kraju DPS-y są także ważnym elementem lokalnych społeczności oraz miejscem zatrudnienia wykwalifikowanej kadry opiekuńczej, terapeutycznej i medycznej.
Niepokój budzą sygnały o możliwym ograniczaniu roli DPS-ów, zmniejszaniu liczby miejsc lub przekierowywaniu środków finansowych wyłącznie na usługi środowiskowe, bez zapewnienia równoległego wzmacniania opieki instytucjonalnej tam, gdzie jest ona konieczna.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace legislacyjne lub strategiczne zmierzające do ograniczenia roli domów pomocy społecznej w ramach procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych?
Czy rząd planuje utrzymanie i rozwój sieci domów pomocy społecznej jako stałego elementu systemu wsparcia osób wymagających całodobowej opieki?
Jakie działania są planowane w celu poprawy warunków funkcjonowania DPS-ów, w tym zwiększenia finansowania, modernizacji infrastruktury oraz wsparcia kadrowego?
Czy ministerstwo rozważa wypracowanie modelu równowagi pomiędzy usługami środowiskowymi a opieką instytucjonalną, tak aby osoby najbardziej potrzebujące nie zostały pozbawione dostępu do specjalistycznej całodobowej pomocy?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest odejście od narracji zakładającej marginalizowanie DPS-ów na rzecz uznania ich za jeden z filarów systemu pomocy społecznej?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
0
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4032 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.252.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16707 Pana posła Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie
planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji
deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Całość aktualnych działań w obszarze polityki społecznej, zwłaszcza w sferze rozwoju usług
społecznych, podejmowanych jest przy uwzględnieniu idei deinstytucjonalizacji. Jest
to podejście przyjęte zarówno na szczeblu ogólnoeuropejskim, w licznych inicjatywach Unii
Europejskiej o wymiarze społecznym, jak również od lat obecne w polskiej polityce
społecznej, w planowanych i wdrażanych rozwiązaniach z zakresu zabezpieczenia
społecznego, rozwoju usług społecznych i wsparcia osób najbardziej potrzebujących
pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Koncepcja ta, rozumiana jest jako dążenie do zapewnienia różnych możliwości i form opieki
jak najbliżej środowiska osoby będącej ich beneficjentką lub beneficjentem. Zakłada
również zapewnienie prawa wyboru i prawa do niezależnego życia w środowisku znanym
osobom korzystającym ze wsparcia tak długo, jak będą sobie tego życzyły i będą do tego
zdolne w zakresie psychicznym, fizycznym i intelektualnym.
Projekt ustawy stanowi odpowiedź między innymi na postulaty od lat zgłaszane przez
stronę społeczną i przedstawicieli samorządów wszystkich szczebli. Proponowane
rozwiązania uwzględniają też wnioski przedstawione m.in. w raportach Najwyższej Izby
Kontroli, wystąpieniach generalnych i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz
Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane rozwiązania są także efektem prac Zespołu do
spraw reformy systemu pomocy społecznej powołanego jako organ opiniodawczo-
doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w skład którego weszli zarówno
eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem pomocy społecznej.
Projektowane przepisy nie ograniczają działalności domów pomocy społecznej. Istotnym
elementem reformy systemu pomocy społecznej są kwestie związane z rozwijaniem usług
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
środowiskowych, w tym z rozwojem mieszkalnictwa. Projekt ustawy o zmianie ustawy o
pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw zawiera wymóg zaproponowania osobie
potrzebującej wsparcia – najpierw usług w jej środowisku lokalnym (włącznie z mieszkaniem
wspomaganym) przed ewentualnym skierowaniem do domu pomocy społecznej. Zmiana ta
ma spowodować rozwój usług środowiskowych, jednak nie prowadzi do wyeliminowania
domów pomocy społecznej z systemu wsparcia.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.252.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16707 Pana posła Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie
planowanych zmian w systemie pomocy społecznej oraz odejścia od koncepcji
deinstytucjonalizacji domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych
ustaw, wpisanego do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
numerem UD315, jest zainicjowanie reformy ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i
jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie
skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin wymagających
wsparcia.
Bezpośrednią przyczyną podjęcia prac legislacyjnych jest konieczność dostosowania
przepisów ustawy o pomocy społecznej do aktualnych wyzwań, w tym potrzeb
wynikających z procesu rozwoju usług, rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i
środowiskowych form wsparcia.
Całość aktualnych działań w obszarze polityki społecznej, zwłaszcza w sferze rozwoju usług
społecznych, podejmowanych jest przy uwzględnieniu idei deinstytucjonalizacji. Jest
to podejście przyjęte zarówno na szczeblu ogólnoeuropejskim, w licznych inicjatywach Unii
Europejskiej o wymiarze społecznym, jak również od lat obecne w polskiej polityce
społecznej, w planowanych i wdrażanych rozwiązaniach z zakresu zabezpieczenia
społecznego, rozwoju usług społecznych i wsparcia osób najbardziej potrzebujących
pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Koncepcja ta, rozumiana jest jako dążenie do zapewnienia różnych możliwości i form opieki
jak najbliżej środowiska osoby będącej ich beneficjentką lub beneficjentem. Zakłada
również zapewnienie prawa wyboru i prawa do niezależnego życia w środowisku znanym
osobom korzystającym ze wsparcia tak długo, jak będą sobie tego życzyły i będą do tego
zdolne w zakresie psychicznym, fizycznym i intelektualnym.
Projekt ustawy stanowi odpowiedź między innymi na postulaty od lat zgłaszane przez
stronę społeczną i przedstawicieli samorządów wszystkich szczebli. Proponowane
rozwiązania uwzględniają też wnioski przedstawione m.in. w raportach Najwyższej Izby
Kontroli, wystąpieniach generalnych i stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich oraz
Rzecznika Praw Dziecka. Wypracowane rozwiązania są także efektem prac Zespołu do
spraw reformy systemu pomocy społecznej powołanego jako organ opiniodawczo-
doradczy Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w skład którego weszli zarówno
eksperci jak i praktycy zajmujący się obszarem pomocy społecznej.
Projektowane przepisy nie ograniczają działalności domów pomocy społecznej. Istotnym
elementem reformy systemu pomocy społecznej są kwestie związane z rozwijaniem usług
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
środowiskowych, w tym z rozwojem mieszkalnictwa. Projekt ustawy o zmianie ustawy o
pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw zawiera wymóg zaproponowania osobie
potrzebującej wsparcia – najpierw usług w jej środowisku lokalnym (włącznie z mieszkaniem
wspomaganym) przed ewentualnym skierowaniem do domu pomocy społecznej. Zmiana ta
ma spowodować rozwój usług środowiskowych, jednak nie prowadzi do wyeliminowania
domów pomocy społecznej z systemu wsparcia.
Zwracam szczególną uwagę na fakt, że ostateczny kształt projektowanych przepisów
zależy od dalszych etapów procesu legislacyjnego. Zakończony został pierwszy etap
konsultacji publicznych projektu, trwa analiza zebranych opinii i na dalszych etapach będą
komunikowane ewentualne zmiany wynikające z uwzględnienia zgłoszonych propozycji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --