Interpelacja nr 16696
Interpelacja w sprawie kopalni na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kopalni na Jurze Krakowsko-Czestochowskiej
Interpelacja nr 16696
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kopalni na Jurze Krakowsko-Czestochowskiej
Zgłaszający: Kamil Wnuk
Data wpływu: 19-04-2026
Szanowna Pani Minister,
z coraz większym niepokojem mieszkańcy powiatu zawierciańskiego, lokalne samorządy oraz organizacje społeczne obserwują działania zmierzające do uznania złóż rud cynku i ołowiu „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne. Tego rodzaju decyzja nie jest bowiem neutralnym aktem administracyjnym, lecz realnym otwarciem drogi do budowy kopalni rud cynku i ołowiu na terenie regionu, który od lat rozwija się w oparciu o zupełnie inny model gospodarczy - oparty na środowisku, krajobrazie, turystyce, rolnictwie i jakości życia mieszkańców.
W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację nr 14576 ministerstwo powoływało się na formalną procedurę wynikającą z ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Trudno jednak uznać samo odwoływanie się do procedury za wystarczającą odpowiedź w sytuacji, gdy lokalna społeczność odbiera działania ministerstwa jako próbę przepchnięcia decyzji o ogromnych konsekwencjach społecznych, środowiskowych i gospodarczych bez rzeczywistego uwzględnienia głosu mieszkańców.
Mieszkańcy, samorządowcy oraz organizacje społeczne alarmują, że uznanie tych złóż za strategiczne może uruchomić proces prowadzący do degradacji środowiska naturalnego, obniżenia poziomu wód gruntowych, zagrożenia dla zasobów wody pitnej, zanieczyszczenia gleby i powietrza oraz nieodwracalnego osłabienia potencjału turystycznego Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W praktyce oznacza to postawienie pod znakiem zapytania przyszłości całego regionu po to, by uprzywilejować ryzykowną inwestycję wydobywczą, wobec której społeczny sprzeciw jest jednoznaczny i wielokrotnie artykułowany.
Trudno nie odnieść wrażenia, że w tej sprawie interes społeczności lokalnej traktowany jest jako przeszkoda, a nie jako podmiot ochrony. Tymczasem państwo nie może mówić o zrównoważonym rozwoju, jeśli jednocześnie próbuje narzucić mieszkańcom inwestycję, która może zniszczyć ich przestrzeń życia, zagrozić wodzie, zdrowiu, lokalnej gospodarce i dorobkowi wielu lat pracy samorządów oraz mieszkańców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza nadal procedować uznanie złóż „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne pomimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców, samorządów i organizacji społecznych?
2. Czy Pani Minister uważa, że interes państwa w zakresie zabezpieczenia surowców usprawiedliwia podejmowanie decyzji wbrew interesowi lokalnych społeczności, których codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo mogą zostać trwale naruszone?
3. Czy ministerstwo sporządziło analizę pełnych kosztów społecznych, środowiskowych i gospodarczych potencjalnej inwestycji wydobywczej, obejmującą skutki dla zasobów wodnych, rolnictwa, turystyki, zdrowia mieszkańców i jakości życia w regionie?
Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych wniosków.
4. Czy ministerstwo posiada ekspertyzy potwierdzające, że planowana działalność wydobywcza nie zagrozi zasobom wody pitnej oraz nie doprowadzi do obniżenia poziomu wód gruntowych na terenach objętych inwestycją i w ich sąsiedztwie?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować mieszkańcom, że region nie zostanie narażony na skażenie gleby, powietrza oraz trwałe zniszczenie walorów krajobrazowych i przyrodniczych?
6. Czy w ocenie ministerstwa budowa kopalni rud cynku i ołowiu na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej pozostaje zgodna z dotychczasowym kierunkiem rozwoju regionu, opartym na turystyce, środowisku i jakości życia mieszkańców?
7. Jakie konkretne stanowiska w tej sprawie zajęły właściwe gminy, powiaty i organizacje społeczne oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione w toku postępowania?
8. Czy ministerstwo przeprowadziło rzeczywiste konsultacje społeczne, czy jedynie ograniczyło się do formalnego zebrania stanowisk bez realnej gotowości do zmiany kierunku działania?
9. Czy Pani Minister może jednoznacznie zadeklarować, że bez społecznej akceptacji i bez pełnego wykazania braku zagrożeń środowiskowych inwestycja nie będzie dalej forsowana?
10. Jak ministerstwo zamierza odbudować zaufanie mieszkańców, którzy odbierają działania resortu jako próbę lekceważenia ich głosu i marginalizowania ich obaw?
11. Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że forsowanie tej decyzji może doprowadzić do trwałego konfliktu społecznego i utraty zaufania obywateli do instytucji państwa?
12. Czy Pani Minister jest gotowa jednoznacznie odstąpić od działań zmierzających do uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne, jeżeli nie zostanie wykazane ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja nie zagraża wodzie, zdrowiu mieszkańców i przyszłości regionu?
W mojej ocenie państwo nie może budować swojej polityki surowcowej przeciwko własnym obywatelom. Nie można mówić o odpowiedzialnym rozwoju, jeśli jego ceną miałaby być degradacja środowiska, zagrożenie dla zasobów wody, uderzenie w lokalną gospodarkę i zniszczenie potencjału regionu, który od lat rozwija się dzięki swoim walorom przyrodniczym i krajobrazowym. Głos mieszkańców nie może być traktowany jako niewygodny dodatek do procedury. Powinien być jednym z kluczowych kryteriów podejmowania decyzji.
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm RP
Kamil Wnuk
Interpelacja nr 16696
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie kopalni na Jurze Krakowsko-Czestochowskiej
Zgłaszający: Kamil Wnuk
Data wpływu: 19-04-2026
Szanowna Pani Minister,
z coraz większym niepokojem mieszkańcy powiatu zawierciańskiego, lokalne samorządy oraz organizacje społeczne obserwują działania zmierzające do uznania złóż rud cynku i ołowiu „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne. Tego rodzaju decyzja nie jest bowiem neutralnym aktem administracyjnym, lecz realnym otwarciem drogi do budowy kopalni rud cynku i ołowiu na terenie regionu, który od lat rozwija się w oparciu o zupełnie inny model gospodarczy - oparty na środowisku, krajobrazie, turystyce, rolnictwie i jakości życia mieszkańców.
W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację nr 14576 ministerstwo powoływało się na formalną procedurę wynikającą z ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Trudno jednak uznać samo odwoływanie się do procedury za wystarczającą odpowiedź w sytuacji, gdy lokalna społeczność odbiera działania ministerstwa jako próbę przepchnięcia decyzji o ogromnych konsekwencjach społecznych, środowiskowych i gospodarczych bez rzeczywistego uwzględnienia głosu mieszkańców.
Mieszkańcy, samorządowcy oraz organizacje społeczne alarmują, że uznanie tych złóż za strategiczne może uruchomić proces prowadzący do degradacji środowiska naturalnego, obniżenia poziomu wód gruntowych, zagrożenia dla zasobów wody pitnej, zanieczyszczenia gleby i powietrza oraz nieodwracalnego osłabienia potencjału turystycznego Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W praktyce oznacza to postawienie pod znakiem zapytania przyszłości całego regionu po to, by uprzywilejować ryzykowną inwestycję wydobywczą, wobec której społeczny sprzeciw jest jednoznaczny i wielokrotnie artykułowany.
Trudno nie odnieść wrażenia, że w tej sprawie interes społeczności lokalnej traktowany jest jako przeszkoda, a nie jako podmiot ochrony. Tymczasem państwo nie może mówić o zrównoważonym rozwoju, jeśli jednocześnie próbuje narzucić mieszkańcom inwestycję, która może zniszczyć ich przestrzeń życia, zagrozić wodzie, zdrowiu, lokalnej gospodarce i dorobkowi wielu lat pracy samorządów oraz mieszkańców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza nadal procedować uznanie złóż „Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne pomimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców, samorządów i organizacji społecznych?
2. Czy Pani Minister uważa, że interes państwa w zakresie zabezpieczenia surowców usprawiedliwia podejmowanie decyzji wbrew interesowi lokalnych społeczności, których codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo mogą zostać trwale naruszone?
3. Czy ministerstwo sporządziło analizę pełnych kosztów społecznych, środowiskowych i gospodarczych potencjalnej inwestycji wydobywczej, obejmującą skutki dla zasobów wodnych, rolnictwa, turystyki, zdrowia mieszkańców i jakości życia w regionie?
Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych wniosków.
4. Czy ministerstwo posiada ekspertyzy potwierdzające, że planowana działalność wydobywcza nie zagrozi zasobom wody pitnej oraz nie doprowadzi do obniżenia poziomu wód gruntowych na terenach objętych inwestycją i w ich sąsiedztwie?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować mieszkańcom, że region nie zostanie narażony na skażenie gleby, powietrza oraz trwałe zniszczenie walorów krajobrazowych i przyrodniczych?
6. Czy w ocenie ministerstwa budowa kopalni rud cynku i ołowiu na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej pozostaje zgodna z dotychczasowym kierunkiem rozwoju regionu, opartym na turystyce, środowisku i jakości życia mieszkańców?
7. Jakie konkretne stanowiska w tej sprawie zajęły właściwe gminy, powiaty i organizacje społeczne oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione w toku postępowania?
8. Czy ministerstwo przeprowadziło rzeczywiste konsultacje społeczne, czy jedynie ograniczyło się do formalnego zebrania stanowisk bez realnej gotowości do zmiany kierunku działania?
9. Czy Pani Minister może jednoznacznie zadeklarować, że bez społecznej akceptacji i bez pełnego wykazania braku zagrożeń środowiskowych inwestycja nie będzie dalej forsowana?
10. Jak ministerstwo zamierza odbudować zaufanie mieszkańców, którzy odbierają działania resortu jako próbę lekceważenia ich głosu i marginalizowania ich obaw?
11. Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że forsowanie tej decyzji może doprowadzić do trwałego konfliktu społecznego i utraty zaufania obywateli do instytucji państwa?
12. Czy Pani Minister jest gotowa jednoznacznie odstąpić od działań zmierzających do uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne, jeżeli nie zostanie wykazane ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja nie zagraża wodzie, zdrowiu mieszkańców i przyszłości regionu?
W mojej ocenie państwo nie może budować swojej polityki surowcowej przeciwko własnym obywatelom. Nie można mówić o odpowiedzialnym rozwoju, jeśli jego ceną miałaby być degradacja środowiska, zagrożenie dla zasobów wody, uderzenie w lokalną gospodarkę i zniszczenie potencjału regionu, który od lat rozwija się dzięki swoim walorom przyrodniczym i krajobrazowym. Głos mieszkańców nie może być traktowany jako niewygodny dodatek do procedury. Powinien być jednym z kluczowych kryteriów podejmowania decyzji.
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm RP
Kamil Wnuk
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
60%
Konkretność
40%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„pozostaje poza zakresem”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17730 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.7.2026.JW
4340666.17668211.14382422
Warszawa, 11-05-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację Posła Kamila Wnuka (K10INT16696)
W sprawie: kopalni na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16696 Posła Kamila Wnuka przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska oraz podkreślam, że Ministerstwo
dostrzega i analizuje wszystkie zgłaszane stanowiska, w tym głosy mieszkańców,
samorządów i organizacji społecznych.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza nadal procedować uznanie złóż
„Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne pomimo wyraźnego
sprzeciwu mieszkańców, samorządów i organizacji społecznych?
Minister Klimatu i Środowiska jako organ administracji geologicznej, działa na podstawie
oraz w granicach prawa. Okoliczność, że część środowisk jest przeciwna uznaniu złóż cynku
i ołowiu za złoże strategiczne nie może spowodować, że organ odstąpi od realizacji zadań,
za których prawidłową realizację odpowiada. Realizacja zadań w tym obszarze podlega
regularnym kontrolom zewnętrznym, w szczególności przez Najwyższą Izbę Kontroli.
Jednocześnie należy wskazać, że w związku z prowadzonymi w ministerstwie
postępowaniami dotyczącymi złóż strategicznych zgłaszane są różne, często wykluczające
się postulaty. Część środowisk, mająca świadomość znaczenia surowców dla rozwoju
gospodarczego kraju postuluje przyspieszenie prowadzenia postępowań o uznanie złóż
kopalin za złoża strategiczne oraz objęcie nimi również innych złóż.
Należy również zwrócić uwagę na to, że w społeczeństwie istnieją błędne wyobrażenia o
skutkach przedmiotowego postępowania, dlatego należy podkreślić, że:
1) niezależnie od tego, czy określone złoże kopaliny zostanie uznane za złoże
strategiczne, podlega ustawowej ochronie od ponad 45 lat;
2) uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie oznacza budowy kopalni, ponieważ
udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża odbywa się w innym
postępowaniu, po wcześniejszym uzgodnieniu takiej koncesji z wójtem,
burmistrzem lub prezydentem miasta.
Postępowania dotyczące złóż strategicznych realizowane są na podstawie art. 94a ustawy –
Prawo geologiczne i górnicze1 (dalej jako „P.g.g.”).
1 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 69),
-- 1 of 6 --
Strona 2 z 6
Proces ten odbywa się z poszanowaniem prawa, zasad zrównoważonego rozwoju,
ale również w dialogu z władzami lokalnymi oraz mieszkańcami. Przedstawione stanowiska
samorządów i organizacji społecznych będą analizowane w toku postepowań o uznanie złóż
rud cynku i ołowiu za strategiczne.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że celem tego rodzaju postępowań jest
zapewnienie ochrony złóż surowców istotnych dla bezpieczeństwa surowcowego i rozwoju
gospodarczego państwa, przy jednoczesnym zachowaniu transparentności procesu oraz
umożliwieniu pełnego przedstawienia stanowisk wszystkich stron.
2. Czy Pani Minister uważa, że interes państwa w zakresie zabezpieczenia
surowców usprawiedliwia podejmowanie decyzji wbrew interesowi lokalnych
społeczności, których codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo mogą zostać
trwale naruszone?
Minister właściwy ds. środowiska działa na podstawie przepisów prawa, realizując
powierzone mu zadania w dziale środowisko, związane z racjonalnym wykorzystaniem
zasobów naturalnych, jakimi są złoża kopalin (art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o działach
administracji rządowej2).
Należy podkreślić, że uznanie złoża za strategiczne nie oznacza rozpoczęcia wydobycia,
zatem nie może wpłynąć na codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo ludzi.
Rozstrzygnięcie to oznacza wyłącznie, że istnieją obiektywne i merytoryczne przesłanki do
uznania, że określone złoże kopaliny jest ważne dla gospodarki kraju. Rozwiązanie to ma
charakter zabezpieczający i długoterminowy, a jego celem jest ochrona interesu
publicznego przy jednoczesnym uwzględnianiu zasad zrównoważonego rozwoju.
Bez względu na obecne lub przyszłe plany eksploatacji minister ma obowiązek ochrony złóż
kopalin w celu zabezpieczenia dostępu do surowców dla obecnych oraz przyszłych pokoleń.
Wszystkie złoża kopalin na terenie Polski niezmiennie, od kilkudziesięciu lat są objęte
ochroną wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, a gospodarowanie nimi powinno
odbywać się zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w interesie dobra ogólnego.
Złoża kopalin podlegają ochronie na mocy następujących przepisów:
art. 95 i 96 P.g.g.,
art. 72 i 125 ustawy - Prawo ochrony środowiska3,
art. 7 ust. 2 pkt 3 lit. c i art. 13b pkt 3 lit. h ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym4,
art. 1 pkt 4 i art. 3 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych
zasobów naturalnych kraju5.
3. Czy Ministerstwo sporządziło analizę pełnych kosztów społecznych,
środowiskowych i gospodarczych potencjalnej inwestycji wydobywczej,
obejmującą skutki dla zasobów wodnych, rolnictwa, turystyki, zdrowia
mieszkańców i jakości życia w regionie? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej
głównych wniosków.
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy. Decyzje dotyczące realizacji inwestycji, w szczególności jej
2 ustawa z dnia 4 września 1997 r., o działach administracji rządowej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1275 ze zm.),
3 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.),
4 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 538 ),
5 ustawa z dnia 6 lipca 2001 r o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1235),
-- 2 of 6 --
Strona 3 z 6
wpływu na środowisko, są podejmowane w ramach innych postępowań oraz wówczas
podlegają analizie.
4. Czy Ministerstwo posiada ekspertyzy potwierdzające, że planowana działalność
wydobywcza nie zagrozi zasobom wody pitnej oraz nie doprowadzi do obniżenia
poziomu wód gruntowych na terenach objętych inwestycją i w ich sąsiedztwie?
Przepisy prawa nie przewidują przeprowadzenia takich analiz na etapie postępowania o
uznanie złóż kopalin za złoża strategiczne.
Uznania złoża kopaliny za złoże strategiczne nie zagrozi zasobom wodnym i nie doprowadzi
do obniżenia poziomu wód gruntowych.
W przypadku gdy powstaną plany budowy konkretnej kopalni inwestor zobowiązany
będzie do uzyskania odpowiednich decyzji określających środowiskowe uwarunkowania
realizacji przedsięwzięcia. System oceny oddziaływania na środowisko stanowi kluczowy
mechanizm ochrony interesów społecznych i środowiskowych na etapie realizacyjnym.
5. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zagwarantować mieszkańcom, że region
nie zostanie narażony na skażenie gleby, powietrza oraz trwałe zniszczenie
walorów krajobrazowych i przyrodniczych?
Zagadnienie to pozostaje poza zakresem właściwości ministra. Kwestia ewentualnego
wpływu wydobycia na obszary cenne przyrodniczo, korytarze ekologiczne oraz grunty
rolne podlegałaby badaniu w ramach postępowania dotyczącego środowiskowych
uwarunkowań ewentualnego przedsięwzięcia.
Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu wydobycia
(budowy kopalni), a tym samym nie stoi w sprzeczności z ochroną gleb, powietrza czy
walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Jednocześnie należy podkreślić, że ochrona złóż
oraz ochrona środowiska są elementami spójnego systemu, który ma zapewniać
równowagę pomiędzy istniejącymi wartościami publicznymi.
6. Czy w ocenie Ministerstwa budowa kopalni rud cynku i ołowiu na obszarze Jury
Krakowsko- Częstochowskiej pozostaje zgodna z dotychczasowym kierunkiem
rozwoju regionu, opartym na turystyce, środowisku i jakości życia mieszkańców?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy.
Ponownie należy zwrócić uwagę na to, że ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu
wydobycia (budowy kopalni), a tym samym nie stoi w sprzeczności z kierunkami rozwoju
regionu. Decyzje w tym zakresie są podejmowane z uwzględnieniem zarówno interesu
państwa, jak i lokalnych uwarunkowań społeczno-gospodarczych.
7. Jakie konkretne stanowiska w tej sprawie zajęły właściwe gminy, powiaty i
organizacje społeczne oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione w toku
postępowania?
Uzyskane zostały opinie wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na terenie
których są położone złoża rud cynku i ołowiu „Zawiercie I” RC 13 i „Zawiercie 3” RC 17226.
Opnie te są negatywne, jednak wyrażają one głównie sprzeciw związany z wydobyciem
złoża, a nie samą jego ochroną, jaką ma dać status złoża strategicznego.
Podobnie stanowiska przedstawione przez organizacje społeczne skupiają się na
negatywnych skutkach wydobycia złóż rud cynku i ołowiu. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na
pytanie 2, uznanie złoża za strategiczne nie jest równoznaczne z rozpoczęciem wydobycia.
-- 3 of 6 --
Strona 4 z 6
Celem tej decyzji jest zabezpieczenie zasobów na przyszłość– dla obecnych i przyszłych
pokoleń.
Ponadto w projekcie decyzji przekazanym gminom Minister nie wskazał warunków, jakie
gmina powinna uwzględnić w toku realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt
1 i art. 95 P.g.g., a wynikających z art. 94 a ust. 12 P.g.g. Złoża kopalin podlegają ochronie od
ponad 45 lat, a ograniczenia ustawowe związane z ochroną złóż kopalin nie stanowią
nowych rozwiązań ani ograniczeń. Decyzja ta nie będzie więc wpływać na władztwo
planistyczne gmin.
Wszystkie stanowiska są dogłębnie analizowane w toku prowadzonych postępowań.
Stanowiska samorządów oraz organizacji społecznych stanowią ważny element procesu
decyzyjnego i są każdorazowo uwzględniane w analizie sprawy.
8. Czy Ministerstwo przeprowadziło rzeczywiste konsultacje społeczne, czy jedynie
ograniczyło się do formalnego zebrania stanowisk bez realnej gotowości do
zmiany kierunku działania?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne jest postępowaniem
prowadzonym na podstawie przepisów prawa, w których określone zostały przesłanki
związane z uznaniem złoża kopaliny za złoże strategiczne, które podlegają analizie w
ramach prowadzonego postępowania.
Postępowanie to przewiduje uzyskanie opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gmin,
na terenie których jest położone złoże kopaliny, którego dotyczy dokumentacja
geologiczna albo dodatek do dokumentacji geologicznej. Wójt (burmistrz, prezydent
miasta) przedstawia opinię, w drodze postanowienia, w zakresie projektowanych granic
złoża strategicznego oraz sposobu zagospodarowania terenu, na którym jest położone to
złoże, z uwzględnieniem uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych, środowiskowych i
kulturowych tego terenu.
W przypadku gdy opinia gminy wykracza poza zakres postępowania, np. dotyczy sprzeciwu
wobec budowy kopalni, co nie jest przedmiotem postępowania, nie wpłynie na treść
rozstrzygnięcia. Organ otwarty jest na dialog ze społecznością lokalną, dialog ten w wielu
przypadkach prowadzi do wypracowania konstruktywnych rozwiązań. Dlatego w
Ministerstwie otwarci jesteśmy na merytoryczną dyskusję.
9. Czy Pani Minister może jednoznacznie zadeklarować, że bez społecznej
akceptacji i bez pełnego wykazania braku zagrożeń środowiskowych inwestycja
nie będzie dalej forsowana?
Minister Klimatu i Środowiska jest organem administracji, nie prowadzi działalności
gospodarczej, dlatego niewłaściwe jest zwrócenie się o złożenie deklaracji dot. forsowania
inwestycji.
Uzupełniająco należy wskazać, że w chwili obecnej nie jest prowadzone postępowanie
mające na celu wydanie koncesji wydobywczej dla złóż rud cynku i ołowiu „Zawiercie I” RC
13 i „Zawiercie 3” RC 17226. Nie wpłynął również wniosek w ww. sprawie.
Należy również podkreślić, że zgodnie z przepisami prawa oraz orzecznictwem sądowym
ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu umożliwienia budowy kopalni.
Decyzja o dopuszczeniu działalności górniczej zawsze należy do społeczności lokalnej.
-- 4 of 6 --
Strona 5 z 6
10. Jak Ministerstwo zamierza odbudować zaufanie mieszkańców, którzy odbierają
działania resortu jako próbę lekceważenia ich głosu i marginalizowania ich obaw?
Minister Klimatu i Środowiska działa jako organ administracji geologicznej oraz realizuje
nałożone na niego obowiązki. Ich wykonanie podlega regularnym kontrolom, w
szczególności przez Najwyższą Izbę Kontroli, dla której obszar gospodarowania surowcami
oraz ich ochrony jest bardzo ważny (znaczenie dla gospodarki kraju).
Realizacja ustawowych zadań nie oznacza jednak lekceważenia głosu społeczności
lokalnych. Należy jednak podkreślić, że wielokrotnie w wystąpieniach mamy do czynienia z
powielaniem nieprawdziwych zarzutów, błędną interpretacji przepisów oraz niewłaściwą
oceną skutków prawnych. Przykładowo pewna organizacja społeczna, wbrew literalnemu
brzmieniu przepisu, zarzuca organowi, że wszczął postępowanie bez uprzedniego
wystąpienia o opinię państwowej służby geologicznej, pomimo że przepisy wyraźnie
przewidują, że wystąpienie o taką opinię stanowi dopiero element postępowania
administracyjnego. Takich przykładów jest więcej. Pisma będące efektem szerzenia
dezinformacji oraz powielanie nieprawdziwych twierdzeń nie mogą stanowić podstawy do
odstąpienia przez organ od realizacji nałożonych na niego zadań, ważnych dla interesu
całego państwa. Dlatego w ministerstwie każdorazowo merytorycznie ustosunkowujemy
się do pism oraz prowadzimy działania edukacyjne.
Minister Klimatu i Środowiska zorganizował spotkanie poświęcone zagadnieniom ochrony
złóż kopalin w kontekście procesów planowania i zagospodarowania przestrzennego, które
odbyło się 11 marca 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz online.
Spotkanie to było okazją do omówienia aktualnych wyzwań związanych z tworzeniem
aktów planowania przestrzennego w gminach. W szczególności w powiązaniu z ochroną
złóż kopalin. Była to okazja do wymiany poglądów i stanowisk pomiędzy przedstawicielami
administracji rządowej i samorządów reprezentujących głos mieszkańców.
Organ pozostaje otwarty na dialog ze społeczeństwem i z uwagą analizuje stanowiska
zarówno samorządów, jak i organizacji społecznych. Ministerstwo przywiązuje szczególną
wagę do budowania transparentności procesu oraz utrzymywania dialogu w toku
prowadzonych postępowań. Jednocześnie należy podkreślić, że rolą Ministra Klimatu i
Środowiska jest prowadzenie polityki w obszarze zasobów naturalnych w sposób
uwzględniający różne interesy publiczne — lokalne, regionalne i krajowe — oraz
perspektywę długoterminową, obejmującą m.in. bezpieczeństwo surowcowe, energetyczne
i rozwój gospodarczy państwa w horyzoncie wielu dekad.
Dodatkowo należy podkreślić, że w dotychczasowej praktyce Ministra jako organu
współdziałającego w procesie planowania przestrzennego zawsze brał pod uwagę
i respektował prawa nabyte, tj. prawo do zabudowy na terenach, które w planach
miejscowych są przeznaczone pod zabudowę.
11. Czy Ministerstwo bierze pod uwagę, że forsowanie tej decyzji może doprowadzić
do trwałego konfliktu społecznego i utraty zaufania obywateli do instytucji
państwa?
Działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska związane z uznaniem wybranych złóż za
strategiczne mają na celu ochronę krajowych zasobów kopalin i zapewnienie
bezpieczeństwa surowcowego Rzeczypospolitej Polskiej. Celem tych działań jest również
zapewnienie racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi w interesie społecznym.
Ministerstwo dąży do równoważenia różnych interesów publicznych, w tym
bezpieczeństwa surowcowego oraz jakości życia wszystkich mieszkańców.
Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie złoża za strategiczne nie oznacza rozpoczęcia
wydobycia. Taka interpretacja nie znajduje uzasadnienia w przepisach regulujących
-- 5 of 6 --
Strona 6 z 6
instytucję złóż strategicznych. Instytucja złóż strategicznych nie obejmuje etapu
realizacyjnego przedsięwzięcia wydobywczego. Celem tej decyzji jest zabezpieczenie
zasobów na przyszłość– dla obecnych i przyszłych pokoleń.
12. Czy Pani Minister jest gotowa jednoznacznie odstąpić od działań zmierzających
do uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne, jeżeli nie zostanie
wykazane ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja nie zagraża wodzie, zdrowiu
mieszkańców i przyszłości regionu?
Pytanie opiera się na błędnym założeniu (błąd kategorii), które nie uwzględnia odrębności
instytucji uznania złoża za strategiczne oraz etapów procesu decyzyjnego inwestycji
wydobywczej. Uznanie złoża za strategiczne nie jest równoznaczne z decyzją o realizacji
inwestycji wydobywczej.
Strategiczność stanowi instrument ochrony zasobu przyrodniczego, analogiczny
funkcjonalnie do innych form ochrony zasobów przyrodniczych, takich jak ochrona
przyrody, parki narodowe czy ochrona zasobów wodnych i krajobrazowych. Natomiast
ewentualna inwestycja wydobywcza podlega odrębnym procedurom, w szczególności w
zakresie koncesjonowania, ocen środowiskowych oraz planowania przestrzennego. Złoża
kopalin stanowią jeden z zasobów przyrodniczych podlegających ochronie. Inne zasoby
przyrodnicze oraz zdrowie mieszkańców podlegają również ochronie, lecz są realizowane w
innych postępowaniach przewidzianych przepisami prawa.
Ochrona złóż kopalin wyraża zasadę sprawiedliwości międzypokoleniowej, zabezpieczenie
złóż następuje na potrzeby obecnych oraz przyszłych pokoleń.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.7.2026.JW
4340666.17668211.14382422
Warszawa, 11-05-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację Posła Kamila Wnuka (K10INT16696)
W sprawie: kopalni na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16696 Posła Kamila Wnuka przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska oraz podkreślam, że Ministerstwo
dostrzega i analizuje wszystkie zgłaszane stanowiska, w tym głosy mieszkańców,
samorządów i organizacji społecznych.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza nadal procedować uznanie złóż
„Zawiercie 3” oraz „Zawiercie 1” za złoża strategiczne pomimo wyraźnego
sprzeciwu mieszkańców, samorządów i organizacji społecznych?
Minister Klimatu i Środowiska jako organ administracji geologicznej, działa na podstawie
oraz w granicach prawa. Okoliczność, że część środowisk jest przeciwna uznaniu złóż cynku
i ołowiu za złoże strategiczne nie może spowodować, że organ odstąpi od realizacji zadań,
za których prawidłową realizację odpowiada. Realizacja zadań w tym obszarze podlega
regularnym kontrolom zewnętrznym, w szczególności przez Najwyższą Izbę Kontroli.
Jednocześnie należy wskazać, że w związku z prowadzonymi w ministerstwie
postępowaniami dotyczącymi złóż strategicznych zgłaszane są różne, często wykluczające
się postulaty. Część środowisk, mająca świadomość znaczenia surowców dla rozwoju
gospodarczego kraju postuluje przyspieszenie prowadzenia postępowań o uznanie złóż
kopalin za złoża strategiczne oraz objęcie nimi również innych złóż.
Należy również zwrócić uwagę na to, że w społeczeństwie istnieją błędne wyobrażenia o
skutkach przedmiotowego postępowania, dlatego należy podkreślić, że:
1) niezależnie od tego, czy określone złoże kopaliny zostanie uznane za złoże
strategiczne, podlega ustawowej ochronie od ponad 45 lat;
2) uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie oznacza budowy kopalni, ponieważ
udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża odbywa się w innym
postępowaniu, po wcześniejszym uzgodnieniu takiej koncesji z wójtem,
burmistrzem lub prezydentem miasta.
Postępowania dotyczące złóż strategicznych realizowane są na podstawie art. 94a ustawy –
Prawo geologiczne i górnicze1 (dalej jako „P.g.g.”).
1 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 69),
-- 1 of 6 --
Strona 2 z 6
Proces ten odbywa się z poszanowaniem prawa, zasad zrównoważonego rozwoju,
ale również w dialogu z władzami lokalnymi oraz mieszkańcami. Przedstawione stanowiska
samorządów i organizacji społecznych będą analizowane w toku postepowań o uznanie złóż
rud cynku i ołowiu za strategiczne.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że celem tego rodzaju postępowań jest
zapewnienie ochrony złóż surowców istotnych dla bezpieczeństwa surowcowego i rozwoju
gospodarczego państwa, przy jednoczesnym zachowaniu transparentności procesu oraz
umożliwieniu pełnego przedstawienia stanowisk wszystkich stron.
2. Czy Pani Minister uważa, że interes państwa w zakresie zabezpieczenia
surowców usprawiedliwia podejmowanie decyzji wbrew interesowi lokalnych
społeczności, których codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo mogą zostać
trwale naruszone?
Minister właściwy ds. środowiska działa na podstawie przepisów prawa, realizując
powierzone mu zadania w dziale środowisko, związane z racjonalnym wykorzystaniem
zasobów naturalnych, jakimi są złoża kopalin (art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o działach
administracji rządowej2).
Należy podkreślić, że uznanie złoża za strategiczne nie oznacza rozpoczęcia wydobycia,
zatem nie może wpłynąć na codzienne życie, zdrowie i bezpieczeństwo ludzi.
Rozstrzygnięcie to oznacza wyłącznie, że istnieją obiektywne i merytoryczne przesłanki do
uznania, że określone złoże kopaliny jest ważne dla gospodarki kraju. Rozwiązanie to ma
charakter zabezpieczający i długoterminowy, a jego celem jest ochrona interesu
publicznego przy jednoczesnym uwzględnianiu zasad zrównoważonego rozwoju.
Bez względu na obecne lub przyszłe plany eksploatacji minister ma obowiązek ochrony złóż
kopalin w celu zabezpieczenia dostępu do surowców dla obecnych oraz przyszłych pokoleń.
Wszystkie złoża kopalin na terenie Polski niezmiennie, od kilkudziesięciu lat są objęte
ochroną wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, a gospodarowanie nimi powinno
odbywać się zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w interesie dobra ogólnego.
Złoża kopalin podlegają ochronie na mocy następujących przepisów:
art. 95 i 96 P.g.g.,
art. 72 i 125 ustawy - Prawo ochrony środowiska3,
art. 7 ust. 2 pkt 3 lit. c i art. 13b pkt 3 lit. h ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym4,
art. 1 pkt 4 i art. 3 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych
zasobów naturalnych kraju5.
3. Czy Ministerstwo sporządziło analizę pełnych kosztów społecznych,
środowiskowych i gospodarczych potencjalnej inwestycji wydobywczej,
obejmującą skutki dla zasobów wodnych, rolnictwa, turystyki, zdrowia
mieszkańców i jakości życia w regionie? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej
głównych wniosków.
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy. Decyzje dotyczące realizacji inwestycji, w szczególności jej
2 ustawa z dnia 4 września 1997 r., o działach administracji rządowej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1275 ze zm.),
3 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.),
4 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 538 ),
5 ustawa z dnia 6 lipca 2001 r o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1235),
-- 2 of 6 --
Strona 3 z 6
wpływu na środowisko, są podejmowane w ramach innych postępowań oraz wówczas
podlegają analizie.
4. Czy Ministerstwo posiada ekspertyzy potwierdzające, że planowana działalność
wydobywcza nie zagrozi zasobom wody pitnej oraz nie doprowadzi do obniżenia
poziomu wód gruntowych na terenach objętych inwestycją i w ich sąsiedztwie?
Przepisy prawa nie przewidują przeprowadzenia takich analiz na etapie postępowania o
uznanie złóż kopalin za złoża strategiczne.
Uznania złoża kopaliny za złoże strategiczne nie zagrozi zasobom wodnym i nie doprowadzi
do obniżenia poziomu wód gruntowych.
W przypadku gdy powstaną plany budowy konkretnej kopalni inwestor zobowiązany
będzie do uzyskania odpowiednich decyzji określających środowiskowe uwarunkowania
realizacji przedsięwzięcia. System oceny oddziaływania na środowisko stanowi kluczowy
mechanizm ochrony interesów społecznych i środowiskowych na etapie realizacyjnym.
5. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zagwarantować mieszkańcom, że region
nie zostanie narażony na skażenie gleby, powietrza oraz trwałe zniszczenie
walorów krajobrazowych i przyrodniczych?
Zagadnienie to pozostaje poza zakresem właściwości ministra. Kwestia ewentualnego
wpływu wydobycia na obszary cenne przyrodniczo, korytarze ekologiczne oraz grunty
rolne podlegałaby badaniu w ramach postępowania dotyczącego środowiskowych
uwarunkowań ewentualnego przedsięwzięcia.
Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu wydobycia
(budowy kopalni), a tym samym nie stoi w sprzeczności z ochroną gleb, powietrza czy
walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Jednocześnie należy podkreślić, że ochrona złóż
oraz ochrona środowiska są elementami spójnego systemu, który ma zapewniać
równowagę pomiędzy istniejącymi wartościami publicznymi.
6. Czy w ocenie Ministerstwa budowa kopalni rud cynku i ołowiu na obszarze Jury
Krakowsko- Częstochowskiej pozostaje zgodna z dotychczasowym kierunkiem
rozwoju regionu, opartym na turystyce, środowisku i jakości życia mieszkańców?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia takiej analizy.
Ponownie należy zwrócić uwagę na to, że ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu
wydobycia (budowy kopalni), a tym samym nie stoi w sprzeczności z kierunkami rozwoju
regionu. Decyzje w tym zakresie są podejmowane z uwzględnieniem zarówno interesu
państwa, jak i lokalnych uwarunkowań społeczno-gospodarczych.
7. Jakie konkretne stanowiska w tej sprawie zajęły właściwe gminy, powiaty i
organizacje społeczne oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione w toku
postępowania?
Uzyskane zostały opinie wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na terenie
których są położone złoża rud cynku i ołowiu „Zawiercie I” RC 13 i „Zawiercie 3” RC 17226.
Opnie te są negatywne, jednak wyrażają one głównie sprzeciw związany z wydobyciem
złoża, a nie samą jego ochroną, jaką ma dać status złoża strategicznego.
Podobnie stanowiska przedstawione przez organizacje społeczne skupiają się na
negatywnych skutkach wydobycia złóż rud cynku i ołowiu. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na
pytanie 2, uznanie złoża za strategiczne nie jest równoznaczne z rozpoczęciem wydobycia.
-- 3 of 6 --
Strona 4 z 6
Celem tej decyzji jest zabezpieczenie zasobów na przyszłość– dla obecnych i przyszłych
pokoleń.
Ponadto w projekcie decyzji przekazanym gminom Minister nie wskazał warunków, jakie
gmina powinna uwzględnić w toku realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt
1 i art. 95 P.g.g., a wynikających z art. 94 a ust. 12 P.g.g. Złoża kopalin podlegają ochronie od
ponad 45 lat, a ograniczenia ustawowe związane z ochroną złóż kopalin nie stanowią
nowych rozwiązań ani ograniczeń. Decyzja ta nie będzie więc wpływać na władztwo
planistyczne gmin.
Wszystkie stanowiska są dogłębnie analizowane w toku prowadzonych postępowań.
Stanowiska samorządów oraz organizacji społecznych stanowią ważny element procesu
decyzyjnego i są każdorazowo uwzględniane w analizie sprawy.
8. Czy Ministerstwo przeprowadziło rzeczywiste konsultacje społeczne, czy jedynie
ograniczyło się do formalnego zebrania stanowisk bez realnej gotowości do
zmiany kierunku działania?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne jest postępowaniem
prowadzonym na podstawie przepisów prawa, w których określone zostały przesłanki
związane z uznaniem złoża kopaliny za złoże strategiczne, które podlegają analizie w
ramach prowadzonego postępowania.
Postępowanie to przewiduje uzyskanie opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gmin,
na terenie których jest położone złoże kopaliny, którego dotyczy dokumentacja
geologiczna albo dodatek do dokumentacji geologicznej. Wójt (burmistrz, prezydent
miasta) przedstawia opinię, w drodze postanowienia, w zakresie projektowanych granic
złoża strategicznego oraz sposobu zagospodarowania terenu, na którym jest położone to
złoże, z uwzględnieniem uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych, środowiskowych i
kulturowych tego terenu.
W przypadku gdy opinia gminy wykracza poza zakres postępowania, np. dotyczy sprzeciwu
wobec budowy kopalni, co nie jest przedmiotem postępowania, nie wpłynie na treść
rozstrzygnięcia. Organ otwarty jest na dialog ze społecznością lokalną, dialog ten w wielu
przypadkach prowadzi do wypracowania konstruktywnych rozwiązań. Dlatego w
Ministerstwie otwarci jesteśmy na merytoryczną dyskusję.
9. Czy Pani Minister może jednoznacznie zadeklarować, że bez społecznej
akceptacji i bez pełnego wykazania braku zagrożeń środowiskowych inwestycja
nie będzie dalej forsowana?
Minister Klimatu i Środowiska jest organem administracji, nie prowadzi działalności
gospodarczej, dlatego niewłaściwe jest zwrócenie się o złożenie deklaracji dot. forsowania
inwestycji.
Uzupełniająco należy wskazać, że w chwili obecnej nie jest prowadzone postępowanie
mające na celu wydanie koncesji wydobywczej dla złóż rud cynku i ołowiu „Zawiercie I” RC
13 i „Zawiercie 3” RC 17226. Nie wpłynął również wniosek w ww. sprawie.
Należy również podkreślić, że zgodnie z przepisami prawa oraz orzecznictwem sądowym
ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu umożliwienia budowy kopalni.
Decyzja o dopuszczeniu działalności górniczej zawsze należy do społeczności lokalnej.
-- 4 of 6 --
Strona 5 z 6
10. Jak Ministerstwo zamierza odbudować zaufanie mieszkańców, którzy odbierają
działania resortu jako próbę lekceważenia ich głosu i marginalizowania ich obaw?
Minister Klimatu i Środowiska działa jako organ administracji geologicznej oraz realizuje
nałożone na niego obowiązki. Ich wykonanie podlega regularnym kontrolom, w
szczególności przez Najwyższą Izbę Kontroli, dla której obszar gospodarowania surowcami
oraz ich ochrony jest bardzo ważny (znaczenie dla gospodarki kraju).
Realizacja ustawowych zadań nie oznacza jednak lekceważenia głosu społeczności
lokalnych. Należy jednak podkreślić, że wielokrotnie w wystąpieniach mamy do czynienia z
powielaniem nieprawdziwych zarzutów, błędną interpretacji przepisów oraz niewłaściwą
oceną skutków prawnych. Przykładowo pewna organizacja społeczna, wbrew literalnemu
brzmieniu przepisu, zarzuca organowi, że wszczął postępowanie bez uprzedniego
wystąpienia o opinię państwowej służby geologicznej, pomimo że przepisy wyraźnie
przewidują, że wystąpienie o taką opinię stanowi dopiero element postępowania
administracyjnego. Takich przykładów jest więcej. Pisma będące efektem szerzenia
dezinformacji oraz powielanie nieprawdziwych twierdzeń nie mogą stanowić podstawy do
odstąpienia przez organ od realizacji nałożonych na niego zadań, ważnych dla interesu
całego państwa. Dlatego w ministerstwie każdorazowo merytorycznie ustosunkowujemy
się do pism oraz prowadzimy działania edukacyjne.
Minister Klimatu i Środowiska zorganizował spotkanie poświęcone zagadnieniom ochrony
złóż kopalin w kontekście procesów planowania i zagospodarowania przestrzennego, które
odbyło się 11 marca 2026 r. w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz online.
Spotkanie to było okazją do omówienia aktualnych wyzwań związanych z tworzeniem
aktów planowania przestrzennego w gminach. W szczególności w powiązaniu z ochroną
złóż kopalin. Była to okazja do wymiany poglądów i stanowisk pomiędzy przedstawicielami
administracji rządowej i samorządów reprezentujących głos mieszkańców.
Organ pozostaje otwarty na dialog ze społeczeństwem i z uwagą analizuje stanowiska
zarówno samorządów, jak i organizacji społecznych. Ministerstwo przywiązuje szczególną
wagę do budowania transparentności procesu oraz utrzymywania dialogu w toku
prowadzonych postępowań. Jednocześnie należy podkreślić, że rolą Ministra Klimatu i
Środowiska jest prowadzenie polityki w obszarze zasobów naturalnych w sposób
uwzględniający różne interesy publiczne — lokalne, regionalne i krajowe — oraz
perspektywę długoterminową, obejmującą m.in. bezpieczeństwo surowcowe, energetyczne
i rozwój gospodarczy państwa w horyzoncie wielu dekad.
Dodatkowo należy podkreślić, że w dotychczasowej praktyce Ministra jako organu
współdziałającego w procesie planowania przestrzennego zawsze brał pod uwagę
i respektował prawa nabyte, tj. prawo do zabudowy na terenach, które w planach
miejscowych są przeznaczone pod zabudowę.
11. Czy Ministerstwo bierze pod uwagę, że forsowanie tej decyzji może doprowadzić
do trwałego konfliktu społecznego i utraty zaufania obywateli do instytucji
państwa?
Działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska związane z uznaniem wybranych złóż za
strategiczne mają na celu ochronę krajowych zasobów kopalin i zapewnienie
bezpieczeństwa surowcowego Rzeczypospolitej Polskiej. Celem tych działań jest również
zapewnienie racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi w interesie społecznym.
Ministerstwo dąży do równoważenia różnych interesów publicznych, w tym
bezpieczeństwa surowcowego oraz jakości życia wszystkich mieszkańców.
Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie złoża za strategiczne nie oznacza rozpoczęcia
wydobycia. Taka interpretacja nie znajduje uzasadnienia w przepisach regulujących
-- 5 of 6 --
Strona 6 z 6
instytucję złóż strategicznych. Instytucja złóż strategicznych nie obejmuje etapu
realizacyjnego przedsięwzięcia wydobywczego. Celem tej decyzji jest zabezpieczenie
zasobów na przyszłość– dla obecnych i przyszłych pokoleń.
12. Czy Pani Minister jest gotowa jednoznacznie odstąpić od działań zmierzających
do uznania złóż „Zawiercie 3” i „Zawiercie 1” za strategiczne, jeżeli nie zostanie
wykazane ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja nie zagraża wodzie, zdrowiu
mieszkańców i przyszłości regionu?
Pytanie opiera się na błędnym założeniu (błąd kategorii), które nie uwzględnia odrębności
instytucji uznania złoża za strategiczne oraz etapów procesu decyzyjnego inwestycji
wydobywczej. Uznanie złoża za strategiczne nie jest równoznaczne z decyzją o realizacji
inwestycji wydobywczej.
Strategiczność stanowi instrument ochrony zasobu przyrodniczego, analogiczny
funkcjonalnie do innych form ochrony zasobów przyrodniczych, takich jak ochrona
przyrody, parki narodowe czy ochrona zasobów wodnych i krajobrazowych. Natomiast
ewentualna inwestycja wydobywcza podlega odrębnym procedurom, w szczególności w
zakresie koncesjonowania, ocen środowiskowych oraz planowania przestrzennego. Złoża
kopalin stanowią jeden z zasobów przyrodniczych podlegających ochronie. Inne zasoby
przyrodnicze oraz zdrowie mieszkańców podlegają również ochronie, lecz są realizowane w
innych postępowaniach przewidzianych przepisami prawa.
Ochrona złóż kopalin wyraża zasadę sprawiedliwości międzypokoleniowej, zabezpieczenie
złóż następuje na potrzeby obecnych oraz przyszłych pokoleń.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.
-- 6 of 6 --