Interpelacja w sprawie braku danych, wydzielonej kategorii i skutecznego systemu zbiórki oraz zagospodarowania odpadów po jednorazowych e-papierosach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16692
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku danych, wydzielonej kategorii i skutecznego systemu zbiórki oraz zagospodarowania odpadów po jednorazowych e-papierosach
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk, Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 17-04-2026
Szanowna Pani Minister,
jednorazowe e-papierosy to rosnący strumień niebezpiecznych odpadów (ZSEE z bateriami litowo-jonowymi), wobec których obecne rozwiązania systemowe pozostają w praktyce nieskuteczne:
- brak jest wydzielonej kategorii odpadu w sprawozdawczości,
- brak danych o masie i liczbie odpadów,
a obowiązki odbioru w punktach sprzedaży są fikcją, albowiem są w praktyce nieweryfikowalne.
W piśmie przekazanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom (w odpowiedzi na pytania o skalę odpadu po jednorazowych e-papierosach) resort wskazał, że e-papierosy są ujmowane w grupie małogabarytowego sprzętu ZSEE (grupa 5, ≤ 50 cm) i że ministerstwo dysponuje danymi wyłącznie zagregowanymi dla całej tej grupy. W konsekwencji (jak wynika z pisma) nie ma możliwości wyodrębnienia w obecnych rejestrach danych dotyczących jednorazowych e-papierosów jako osobnej kategorii (ani z kodów odpadów, ani z danych o wprowadzeniu).
Równolegle, w korespondencji przekazanej po posiedzeniu zespołu, prezes Stowarzyszenia „Polski Recykling” Sławomir Pacek wskazał jednoznacznie, że recykling e-papierosów w Polsce „nie istnieje” – brakuje instalacji i metody recyklingu tych produktów. Oznacza to, że w praktyce zużyte urządzenia w najlepszym wariancie trafiają do odpadów zmieszanych lub pozostają w środowisku. W piśmie podkreślono również ryzyko pożarowe związane z bateriami (wskazywane jako w dużej części nadal naładowane) oraz przerzucanie kosztów zagospodarowania na gminy i mieszkańców – także tych, którzy nigdy z tych produktów nie korzystali. Autor wskazuje potrzebę szybkiego wprowadzenia opłaty środowiskowej jako rozwiązania pomostowego, równolegle do prac nad docelowym zakazem.
Z powyższego wynika zasadniczy problem: państwo nie posiada dziś narzędzi, by rzetelnie policzyć strumień odpadu po jednorazowych e-papierosach, ocenić koszty i skuteczność zbiórki oraz zaprojektować instrumenty finansowania i egzekucji oparte na rzetelnych danych.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Dane i kategoryzacja
Czy MKiŚ planuje wprowadzenie wydzielonej kategorii odpadu dla jednorazowych e-papierosów w systemach ewidencji i sprawozdawczości (BDO/ZSEE/ROP) tak, aby możliwe było raportowanie osobno liczby i masy tych odpadów?
Jeśli tak: w jakim trybie (zmiana rozporządzeń/aktów wykonawczych/wytycznych), w jakim terminie i który departament jest za to odpowiedzialny?
Masa referencyjna i metodologia liczenia
Czy MKiŚ zleci lub przeprowadzi przegląd rynku w celu ustalenia masy referencyjnej jednorazowego e-papierosa (w tym baterii i pozostałości płynu) – tak, aby dało się wiarygodnie przeliczać sztuki na masę i koszty?
Jeśli tak, kiedy i w jakim zakresie?
System zbiórki w punktach sprzedaży
Jak MKiŚ ocenia rzeczywiste wykonywanie obowiązków dystrybutorów (odbiór 1:1 oraz nieodpłatny odbiór małogabarytowego ZSEE w dużych sklepach) w odniesieniu do jednorazowych e-papierosów?
Czy MKiŚ planuje wprowadzenie standardu minimalnego: widoczna informacja dla klientów, pojemnik/urządzenie do zbiórki oraz procedura przyjęcia w każdym punkcie sprzedaży, który oferuje e-papierosy?
Kontrole i sankcje
Kto konkretnie i w jakim modelu odpowiada za kontrolę obowiązków informacyjnych i odbioru (IOŚ/Inspekcja Handlowa/inne podmioty)?
Jakie są plany kontroli na 2026 r. (liczba kontroli, priorytety, działania koordynacyjne) oraz jakie sankcje są stosowane w praktyce?
Ryzyka pożarowe i chemiczne w strumieniu komunalnym
Czy MKiŚ dysponuje analizą ryzyk pożarowych dla sortowni/składowisk wynikających z obecności baterii z jednorazowych e-papierosów w odpadach zmieszanych albo sygnałami że e-papierosy rzeczywiście stały się przyczyną pożaru?
Czy MKiŚ dysponuje informacjami lub analizami dotyczącymi incydentów związanych z wyciekami płynu z jednorazowych e-papierosów w strumieniu odpadów komunalnych (na etapie zbiórki, transportu, sortowania lub składowania), w tym zgłoszeniami od operatorów instalacji, JST, Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej lub innych służb? Jeśli tak - proszę o podanie skali i charakteru tych zdarzeń (liczba zgłoszeń, okres, typ instalacji).
Jakie działania prewencyjne i interwencyjne planuje resort (wytyczne dla instalacji, kampania informacyjna, wsparcie JST)? Czy resort prowadził działania tego typu? Jeśli tak, jakie konkretnie?
Koszty dla gmin i finansowanie
Czy MKiŚ posiada szacunki kosztów ponoszonych przez JST i system komunalny w związku ze zbieraniem, transportem i zagospodarowaniem odpadów po jednorazowych e-papierosach?
Jeśli nie, czy i kiedy takie oszacowanie zostanie wykonane?
Opłata środowiskowa - instrument pomostowy i działania tu i teraz
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom przedstawiciel MKiŚ zadeklarował, że resort nie planuje obecnie prac nad opłatą środowiskową dla jednorazowych e-papierosów i rozważałby własne instrumenty dopiero wtedy, gdyby zakaz po stronie Ministerstwa Zdrowia (UD213) nie wszedł w życie.
Proszę o potwierdzenie, czy jest to nadal obowiązujące stanowisko MKiŚ. Projekt UD213 nie został jeszcze uwzględniony w kalendarzu prac Sejmu RP.
Jeżeli MKiŚ podtrzymuje decyzję o niepodejmowaniu prac nad opłatą środowiskową, proszę o wskazanie, jakie konkretne narzędzia resort wdroży tu i teraz, aby ograniczyć strumień odpadu i koszty po stronie gmin oraz zwiększyć realny odbiór w punktach sprzedaży, w tym:
Jak MKiŚ zamierza doprowadzić do faktycznego wykonywania obowiązku przyjmowania zużytego sprzętu przez sprzedawców oraz obowiązku informowania konsumentów (kto kontroluje, jaka jest metodyka kontroli, jak często, jakie sankcje)?
Czy MKiŚ planuje wprowadzić obowiązek ewidencji i raportowania liczby lub masy przyjętych jednorazowych e-papierosów w punktach sprzedaży i w jakim terminie?
Czy MKiŚ planuje wyodrębnienie jednorazowych e-papierosów w sprawozdawczości, tak aby państwo dysponowało danymi o masie i skali tego strumienia odpadu, oraz jaki jest harmonogram takich zmian?
W dyskusji pojawiał się też argument o prawie UE dotyczącym baterii. W przekazanej informacji i w odpowiedziach MKiŚ brak jednoznacznego wskazania, czy rozporządzenie bateryjne jest traktowane jako uzasadnienie dla wstrzymania działań krajowych. Proszę więc o jasną odpowiedź:
Czy MKiŚ powołuje się na rozporządzenie bateryjne jako argument za niepodejmowaniem działań pomostowych w Polsce?
Jeśli tak, proszę wskazać konkretnie, które przepisy i od kiedy miałyby w praktyce ograniczyć problem jednorazowych e-papierosów oraz dlaczego - zdaniem MKiŚ - miałoby to wystarczyć, skoro przepisy unijne nie rozwiązują problemu urządzeń już obecnych na rynku ani nie tworzą same z siebie systemu zbiórki, raportowania i egzekucji w punktach sprzedaży.
Relacja w stosunku do działań innych resortów i prawa UE
Jak MKiŚ planuje zapewnić skuteczne zarządzanie odpadem „tu i teraz” niezależnie od przebiegu prac legislacyjnych po stronie zdrowia oraz niezależnie od terminów stosowania wymogów wynikających z unijnych regulacji bateryjnych?
System kaucji lub depozytu - zwrot w punkcie sprzedaży (model akumulatorowy)
W Polsce funkcjonuje mechanizm depozytowy dla akumulatorów samochodowych, w którym sprzedawca pobiera opłatę depozytową, jeżeli konsument nie odda zużytego akumulatora przy zakupie, a następnie jest zobowiązany do przyjęcia zużytego akumulatora i zwrotu depozytu w ustawowym terminie.
Proszę o informację, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało możliwość zastosowania analogicznego mechanizmu depozytowego, kaucji lub dopłaty zwracanej przy oddaniu zużytego urządzenia, dla jednorazowych e-papierosów, jako instrumentu działającego tu i teraz, niezależnie od losu projektów zakazowych?
Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników analizy, wariantów modelu (kto pobiera, kto zwraca, jak działa odbiór w punktach sprzedaży, jak zabezpiecza się magazynowanie i transport baterii, kto finansuje demontaż i bezpieczne zagospodarowanie) oraz powodów ewentualnej rezygnacji. Jeśli nie, proszę o wskazanie, czy i kiedy taka analiza zostanie wykonana oraz które przepisy, ryzyka lub bariery administracyjne resort uznaje za kluczowe przy próbie wdrożenia takiego mechanizmu dla jednorazowych e-papierosów?
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26307 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.16.2026.MS
4340665.17715127.14383816
Warszawa, 11-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanek Małgorzaty Niemczyk oraz Gabrieli
Lenartowicz (znak: K10INT16692)
Temat: brak danych, wydzielonej kategorii i skutecznego systemu zbiórki oraz
zagospodarowania odpadów po jednorazowych e-papierosach.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr K10INT16692 Posłanek Małgorzaty Niemczyk oraz Gabrieli
Lenartowicz poniżej przekazuję odpowiedzi na poszczególne pytania.
I. Dane i kategoryzacja
1. Czy MKiŚ planuje wprowadzenie wydzielonej kategorii odpadu dla jednorazowych
epapierosów w systemach ewidencji i sprawozdawczości (BDO / ZSEE / ROP) tak, aby
możliwe było raportowanie osobno liczby i masy tych odpadów?
2. Jeśli tak: w jakim trybie (zmiana rozporządzeń/aktów wykonawczych/wytycznych),
w jakim terminie i który departament jest za to odpowiedzialny?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje wprowadzenia wydzielonej kategorii odpadu
dla jednorazowych e-papierosów, zarówno w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zużytym
sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 573) zwanej dalej „ustawą
sprzętową”, jak i katalogu odpadów zawartym w Rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia
2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10).
E-papierosy należą do grupy sprzętu nr 5 („Sprzęt małogabarytowy, którego żaden
z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm”) wyszczególnionej w załączniku nr 1 do
ustawy sprzętowej. Podział na grupy sprzętowe, wprowadzony w art. 5 ustawy sprzętowej,
wynika z wdrożenia prawa unijnego, a w szczególności Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu
elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (Dz. Urz. UE L 197 z 24.7.2012 str. 38 z późn. zm.).
Dyrektywa 2012/19 nie określa osobnej kategorii dla jednorazowych e-papierosów.
II. Masa referencyjna i metodologia liczenia
1. Czy MKiŚ zleci lub przeprowadzi przegląd rynku w celu ustalenia masy referencyjnej
jednorazowego e-papierosa (w tym baterii i pozostałości płynu) – tak, aby dało się
wiarygodnie przeliczać sztuki na masę i koszty?
-- 1 of 9 --
2. Jeśli tak: kiedy i w jakim zakresie?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje przeprowadzenia bądź zlecenia przeglądu
rynku w celu ustalenia masy referencyjnej jednorazowego e-papierosa. Jednocześnie
wskazuję, że pojęcie masy referencyjnej pojedynczego produktu nie występuje w obecnym
ustawodawstwie dotyczącym gospodarowania zużytym sprzętem.
Wprowadzający na rynek sprzęt elektryczny i elektroniczny mają obowiązek prowadzenia
dodatkowej ewidencji obejmującej informacje o masie wprowadzonego do obrotu sprzętu
na mocy art. 22 ustawy sprzętowej. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 11 grudnia
2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
o odpadach”, wprowadzający mają również obowiązek przedstawić roczne sprawozdanie
o masie wprowadzonego do obrotu sprzętu z podziałem na grupy sprzętu. Nie są
ewidencjonowane bądź sprawozdawane dane o wprowadzaniu produktów w sztukach.
Informacje o masie wprowadzonych na rynek towarów są zbierane głównie na potrzeby
obliczeń osiągniętych poziomów zbierania, odzysku oraz przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu, oraz w celach monitorowania i kontroli osiągania tychże poziomów.
Uzyskanie informacji o masie poszczególnych komponentów e-papierosów miałoby walor
z punktu widzenia uzyskania precyzyjnych informacji na potrzeby przetwarzania odpadów
z konkretnych produktów. Niemniej, nie jest powszechne, by zakłady przetwarzania
zajmowały się recyklingiem bądź odzyskiem konkretnego produktu. Mając to na uwadze,
ramy prawne systemu gospodarowania zużytym sprzętem nie opierają się na
rozpowszechnianiu najlepszych dostępnych technik gospodarowania odpadami
z konkretnych produktów. Wspomniany wcześniej podział na grupy sprzętowe zapobiega
ryzyku fragmentacji systemu, oraz odzwierciedla jego rzeczywiste uwarunkowania
logistyczne.
III. System zbiórki w punktach sprzedaży
1. Jak MKiŚ ocenia rzeczywiste wykonywanie obowiązków dystrybutorów (odbiór 1:1 oraz
nieodpłatny odbiór małogabarytowego ZSEE w dużych sklepach) w odniesieniu do
jednorazowych e-papierosów?
2. Czy MKiŚ planuje wprowadzenie standardu minimalnego: widoczna informacja dla
klientów, pojemnik/urządzenie do zbiórki oraz procedura przyjęcia w każdym punkcie
sprzedaży, który oferuje e-papierosy?
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy sprzętowej, dystrybutorzy sprzętu są obowiązani do
nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych
w punkcie sprzedaży (o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje
co sprzęt przez nich sprzedawany). Art. 37 ust. 2 ustawy sprzętowej przewiduje,
że w sytuacji dostawy sprzętu, dystrybutor jest obowiązany do nieodpłatnego odbioru
zużytego sprzętu (o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co
sprzęt dostarczony). Z kolei art. 37 ust 3 ustawy sprzętowej nakłada na dystrybutorów
prowadzących jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży wynoszącej co
najmniej 400 m2 obowiązek nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce sprzętu pochodzącego
z gospodarstw domowych bez konieczności zakupu nowego sprzętu.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (zwanego dalej „GUS”) z 2024 r.,1
w Polsce działało 20 617 sklepów o powierzchni sprzedaży powyżej 400 m2. O ile jedynie
1 GUS, „Rynek wewnętrzny w 2024 r.” (Warszawa 2025),
https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5466/7/31/1
/rynek_wewnetrzny_2024.pdf (Dostęp: 29.04.2026).
-- 2 of 9 --
część z nich sprzedaje sprzęt elektryczny lub elektroniczny, dane te pozwalają zobrazować
istnienie sieci punktów zobligowanych do prowadzenia zbiórki. W kontekście
nieodpłatnego zbywania zużytego sprzętu, należy również wskazać, że konsument ma
możliwość oddania zużytych jednorazowych e-papierosów do punktów selektywnej zbiórki
odpadów komunalnych. W kontekście dystrybutorów sprzętu, którzy są obowiązani do
nieodpłatnego odbioru sprzętu na zasadzie bezpośredniej wzajemnej relacji (in. „odbiór
1:1”), należy wskazać, że Polska została zobowiązana do wprowadzenia możliwości zwrotu
na tej zasadzie przez art. 5 ust. 2 lit. b dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego
i elektronicznego (WEEE) (Dz. Urz. UE L 197 z 24.7.2012, str. 38 z późn. zm.). Ministerstwo
Klimatu i Środowiska nie planuje wprowadzenia dodatkowych wymagań w zakresie
minimalnego standardu w zakresie odbioru e-papierosów. Ustanowiony na mocy przepisów
ustawy sprzętowej system zbierania jest korzystny dla użytkowników końcowych
zbywających sprzęt małogabarytowy.
IV. Kontrole i sankcje
1. Kto konkretnie i w jakim modelu odpowiada za kontrolę obowiązków informacyjnych
i odbioru (IOŚ / Inspekcja Handlowa / inne podmioty)?
2. Jakie są plany kontroli na 2026 r. (liczba kontroli, priorytety, działania koordynacyjne)
oraz jakie sankcje są stosowane w praktyce?
Zgodnie z art. 87 ustawy sprzętowej, kontrolę przestrzegania przez dystrybutorów
zobowiązań dotyczących odbioru zużytego sprzętu i umieszczania informacji o możliwości
odbioru oraz o punktach zbierania z art. 37 i art. 39 ustawy sprawuje Inspekcja Handlowa.
Zadania Inspekcji Handlowej, na mocy art. 5 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2000 r.
o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 229) wykonuje Prezes Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „UOKiK”). Tym samym, Ministerstwo Klimatu
i Środowiska zwróciło się do Prezesa UOKiK z prośbą o udostępnienie informacji o planie
inspekcji na rok 2026.
W nadesłanym do Ministerstwa Klimatu i Środowiska piśmie z dnia 6 maja 2026 r., UOKIK
poinformował, że powyższe zagadnienia są regularnie kontrolowane przez Inspekcję
Handlową w ramach kontroli planowych lub działań własnych. W bieżącym roku kontrole
te zostały zaplanowane przez poszczególne inspektoraty jako działania własne – łącznie
zaplanowano 103 kontrole.
Mając na uwadze posiadane kompetencje, Inspekcja Handlowa w 2025 r. przeprowadziła
182 kontrole dystrybutorów oferujących sprzęt gospodarstwa domowego w zakresie
przestrzegania powyższych obowiązków stwierdzając u 71 z nich nieprawidłowości
w zakresie przekazywania konsumentom informacji o postępowaniu ze zużytym sprzętem.
Na przedsiębiorców tych nałożono administracyjne kary pieniężne o łącznej wartości
434 tys. zł, w 2024 r. przeprowadzono 103 kontrole kwestionując brak spełnienia
obowiązków informacyjnych u 15 dystrybutorów oraz nałożono kary administracyjne
w łącznej kwocie 169,5 tys. zł, w 2023 r. przeprowadzono 769 kontroli kwestionując
przestrzeganie nałożonych obowiązków w przypadku 198 dystrybutorów, co
w konsekwencji spowodowało nałożenie na nich sankcji administracyjnych o łącznej kwocie
922,5 tys. zł.
Jednocześnie UOKiK poinformował, że nie jest prowadzona bardziej szczegółowa statystka
w zakresie naruszeń przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
w zakresie kontrolowanym przez organy Inspekcji Handlowej. Zarówno do Prezesa UOKiK,
jak i wojewódzkich inspektoratów Inspekcji Handlowej nie wpływały sygnały od
-- 3 of 9 --
konsumentów wskazujące na problemy z przyjęciem przez dystrybutorów zużytego sprzętu
gospodarstwa domowego od konsumentów. Istotne jest również, aby wskazać, że nadzór
nad przestrzeganiem przez dystrybutorów przepisów ustawy o zużytym sprzęcie
elektrycznym i elektronicznym, jest jednym z wielu zadań realizowanych przez Inspekcję
Handlową. Dlatego też przy konstruowaniu planu kontroli na dany rok uwzględnia się m.in.
posiadane przez wojewódzkich inspektorów zasoby, liczbę nieprawidłowości
występujących na rynku stwierdzonych w latach ubiegłych oraz wyniki analizy ryzyka
wystąpienia danych nieprawidłowości w działalności gospodarczej.
V. Ryzyka pożarowe i chemiczne w strumieniu komunalnym
1. Czy MKiŚ dysponuje analizą ryzyk pożarowych dla sortowni/składowisk wynikających
z obecności baterii z jednorazowych e-papierosów w odpadach zmieszanych albo
sygnałami że e-papierosy rzeczywiście stały się przyczyną pożaru?
2. Czy MKiŚ dysponuje informacjami lub analizami dotyczącymi incydentów związanych
z wyciekami płynu z jednorazowych e-papierosów w strumieniu odpadów komunalnych
(na etapie zbiórki, transportu, sortowania lub składowania), w tym zgłoszeniami od
operatorów instalacji, JST, Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej
lub innych służb? Jeśli tak - proszę o podanie skali i charakteru tych zdarzeń (liczba
zgłoszeń, okres, typ instalacji).
3. Jakie działania prewencyjne i interwencyjne planuje resort (wytyczne dla instalacji,
kampania informacyjna, wsparcie JST)? Czy resort prowadził działania tego typu? Jeśli
tak – jakie konkretnie?
Przepisy ustawy o odpadach określają obowiązki i wymagania w zakresie gospodarowania
odpadami. Ma to na celu ograniczenie występowania zagrożeń, które może powodować
gospodarka odpadami. Jednocześnie jedną z podstawowych zasad dotyczących
gospodarowania odpadami jest konieczność uzyskania zezwolenia na zbieranie lub
przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach). W związku z tym, każdy kto
chce rozpocząć działalność polegającą na zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów w pierwszej
kolejności ma obowiązek uzyskania zezwolenia w ww. zakresie. W celu uzyskania
ww. zezwolenia podmiot ma obowiązek spełnić również wymagania wynikające
z ww. ustawy, jak np.:
prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania lub składowania
odpadów (tj. zwiększenie nadzoru nad działalnością w zakresie
gospodarowania odpadów, a w przypadku pożaru pomóc w ustaleniu przyczyn
i ewentualnych sprawców takiego zdarzenia);
przystosować teren, na którym będzie prowadzone zbieranie lub
przetwarzanie odpadów pod kątem ochrony przeciwpożarowej – konieczne
jest przedłożenie operatu przeciwpożarowego i uzyskanie opinii Państwowej
Straży Pożarnej pod względem dopuszczenia do eksploatacji obiektu i innych
miejsc magazynowania odpadów.
Powyższe wymagania zostały wprowadzone w 2018 r. i w latach kolejnych ze względu na
wzrost występujących pożarów odpadów w 2018 r. Wyniki ewaluacji wprowadzonych
rozwiązań wskazują na zmniejszenie od 2018 r. liczby pożarów nagromadzonych odpadów
i liczby miejsc gospodarowania odpadami niespełniających wymagań przeciwpożarowych.
W związku z powyższym należy zauważyć, że przepisy ustawy o odpadach nakładają
obowiązki dla prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami pod
względem ochrony przeciwpożarowej. Podkreślić należy, że kwestie dotyczące pożarów
odpadów oraz ich przyczyn pozostają w gestii właściwych organów i są rozpatrywane
indywidualnie i nie podlegają one odrębnej analizie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
-- 4 of 9 --
VI. Koszty dla gmin i finansowanie
1. Czy MKiŚ posiada szacunki kosztów ponoszonych przez JST i system komunalny
w związku ze zbieraniem, transportem i zagospodarowaniem odpadów po
jednorazowych e-papierosach?
2. Jeśli nie – czy i kiedy takie oszacowanie zostanie wykonane?
Jednorazowe e-papierosy zbierane są w ramach strumienia zużytego sprzętu elektrycznego
i elektronicznego (ZSEE) pochodzącego z gospodarstw domowych. Odpady takie zbierane
są przede wszystkim w ramach:
punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK),
okresowych zbiórek organizowanych przez gminy (np. odbiór elektroodpadów spod
domu),
obowiązku przyjęcia starego sprzętu przy zakupie nowego.
ZSEE zbiera się bez szczegółowego rozróżniania na poszczególne grupy sprzętowe, które
wchodzą w skład danego strumienia odpadów. W związku z powyższym Ministerstwo
Klimatu i Środowiska nie dysponuje danymi dotyczącymi kosztów zbierania, transportu oraz
zagospodarowania przez jednostki samorządu terytorialnego odpadów w postaci
jednorazowych e-papierosów.
W zakresie opłat oraz kosztów systemu Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ostatnim
czasie zlecało ekspertyzę pn. „Analiza systemów finansowania gospodarki odpadami
komunalnymi oraz metod egzekucji selektywnego zbierania odpadów komunalnych w wybranych
krajach UE”.2 Na chwilę obecną nie jest planowane zlecanie kolejnych ekspertyz w zakresie
ponoszonych kosztów.
VII. Opłata środowiskowa - instrument pomostowy i działania tu i teraz oraz system kaucji
lub depozytu - zwrot w punkcie sprzedaży (model akumulatorowy)
1. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom
przedstawiciel MKiŚ zadeklarował, że resort nie planuje obecnie prac nad opłatą
środowiskową dla jednorazowych e-papierosów i rozważałby własne instrumenty
dopiero wtedy, gdyby zakaz po stronie Ministerstwa Zdrowia (UD213) nie wszedł
w życie.
2. Proszę o potwierdzenie, czy jest to nadal obowiązujące stanowisko MKiŚ. Projekt
UD213 nie został jeszcze uwzględniony w kalendarzu prac Sejmu.
Jeżeli MKiŚ podtrzymuje decyzję o niepodejmowaniu prac nad opłatą środowiskową, proszę
o wskazanie, jakie konkretne narzędzia resort wdroży tu i teraz, aby ograniczyć strumień odpadu
i koszty po stronie gmin oraz zwiększyć realny odbiór w punktach sprzedaży, w tym:
3. jak MKiŚ zamierza doprowadzić do faktycznego wykonywania obowiązku przyjmowania
zużytego sprzętu przez sprzedawców oraz obowiązku informowania konsumentów (kto
kontroluje, jaka jest metodyka kontroli, jak często, jakie sankcje),
4. czy MKiŚ planuje wprowadzić obowiązek ewidencji i raportowania liczby lub masy
przyjętych jednorazowych e-papierosów w punktach sprzedaży i w jakim terminie,
5. czy MKiŚ planuje wyodrębnienie jednorazowych e-papierosów w sprawozdawczości, tak
aby państwo dysponowało danymi o masie i skali tego strumienia odpadu, oraz jaki jest
harmonogram takich zmian.
2 Bluehill, „Raport - Analizy systemów finansowania gospodarki odpadami komunalnymi
oraz metod egzekucji selektywnego zbierania odpadów komunalnych w wybranych krajach
UE”, https://www.gov.pl/web/klimat/ekspertyza-analiza-systemow-finansowania-
gospodarki-odpadami-komunalnymi-oraz-metod-egzekucji-selektywnego-zbierania-
odpadow-komunalnych-w-wybranych-krajach-ue (dostęp: 29.04.2026).
-- 5 of 9 --
W dyskusji pojawiał się też argument o prawie UE dotyczącym baterii. W przekazanej informacji
i w odpowiedziach MKiŚ brak jednoznacznego wskazania, czy rozporządzenie bateryjne jest
traktowane jako uzasadnienie dla wstrzymania działań krajowych. Proszę więc o jasną
odpowiedź:
6. czy MKiŚ powołuje się na rozporządzenie bateryjne jako argument za
niepodejmowaniem działań pomostowych w Polsce,
7. jeśli tak, proszę wskazać konkretnie, które przepisy i od kiedy miałyby w praktyce
ograniczyć problem jednorazowych e-papierosów oraz dlaczego - zdaniem MKiŚ -
miałoby to wystarczyć, skoro przepisy unijne nie rozwiązują problemu urządzeń już
obecnych na rynku ani nie tworzą same z siebie systemu zbiórki, raportowania i egzekucji
w punktach sprzedaży.
W Polsce funkcjonuje mechanizm depozytowy dla akumulatorów samochodowych, w którym
sprzedawca pobiera opłatę depozytową, jeżeli konsument nie odda zużytego akumulatora przy
zakupie, a następnie jest zobowiązany do przyjęcia zużytego akumulatora i zwrotu depozytu
w ustawowym terminie.
1. Proszę o informację, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało możliwość
zastosowania analogicznego mechanizmu depozytowego, kaucji lub dopłaty zwracanej
przy oddaniu zużytego urządzenia, dla jednorazowych e-papierosów, jako instrumentu
działającego tu i teraz, niezależnie od losu projektów zakazowych.
2. Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników analizy, wariantów modelu (kto pobiera, kto
zwraca, jak działa odbiór w punktach sprzedaży, jak zabezpiecza się magazynowanie
i transport baterii, kto finansuje demontaż i bezpieczne zagospodarowanie) oraz
powodów ewentualnej rezygnacji. Jeśli nie, proszę o wskazanie, czy i kiedy taka analiza
zostanie wykonana oraz które przepisy, ryzyka lub bariery administracyjne resort uznaje
za kluczowe przy próbie wdrożenia takiego mechanizmu dla jednorazowych
epapierosów.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podtrzymuje stanowisko przedstawione na posiedzeniu
Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom z dnia 22 stycznia 2026 r.
Ministerstwo obecnie nie planuje prac nad wprowadzeniem opłaty środowiskowej dla
jednorazowych e-papierosów. Rozwiązania proponowane w projekcie ustawy o zmianie
ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
UD213 takie jak zakaz wprowadzania do obrotu jednorazowych e-papierosów pozwoliłyby
na usunięcie pierwotnej przyczyny zarówno problemów zdrowotnych, jak i środowiskowych
wynikających z rozpowszechnienia tych urządzeń. Według przedłożonej przez
Ministerstwo Zdrowia oceny skutków regulacji do projektu UD213, oczekiwanym efektem
projektu ustawy jest ograniczenie liczby osób używających jednorazowe e-papierosy,
w szczególności wśród osób młodych. Tak zaprojektowana zmiana przepisów przyniosłaby
następstwa w kwestiach środowiskowych, gdyż z tytułu mniejszego wprowadzenia do
obrotu jednorazowych e-papierosów, w instalacjach znajdywałoby się mniej odpadów
ze zużytych jednorazowych e-papierosów.
Należy zauważyć, że ewentualny projekt opłaty środowiskowej odnosiłby się do spraw
związanych z gospodarką odpadami, jako częścią działu administracji rządowej „klimat”
określonego w art. 13a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1275). Tym samym, zmiana preferencji konsumenckich i redukcja liczby
osób używających tego rodzaju produkty nie byłaby naczelnym celem opłaty
środowiskowej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada narzędzi prawnych do inicjowania kontroli
faktycznego wykonywania obowiązków przyjmowania zużytego sprzętu przez
sprzedawców oraz informowania konsumentów. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy sprzętowej,
-- 6 of 9 --
minister właściwy do spraw klimatu ma zapisane jedynie kompetencje do współpracy w celu
ustanowienia odpowiedniego przepływu informacji wraz z organami inspekcji ochrony
środowiska, organami inspekcji handlowej oraz marszałkami województw.
Według szacunkowych danych Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych w 2023 r.
wprowadzono do obrotu w Polsce niemal 100 milionów jednorazowych e-papierosów.3
Przyjmując, że jednorazowy e-papieros waży 46 gramów, oznaczałoby to, że masa
wprowadzonych na rynek e-papierosów wyniosła 4 600 ton. Masa całego sprzętu
elektrycznego i elektronicznego z grupy 5 („Sprzęt małogabarytowy, którego żaden
z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm”) za rok 2023 wyniosła 167 777,39 ton,
a sprzętu ze wszystkich grup – 972 440,06 ton. Pod względem masy, e-papierosy stanowią
więc około 2,7% wprowadzanego na rynek sprzętu z samej grupy 5 oraz 0,47% całego
sprzętu. Mimo publicznej percepcji ryzyka środowiskowego związanego
z gospodarowaniem odpadami z jednorazowych e-papierosów, należy mieć na uwadze
proporcjonalność proponowanych środków do materialnej zmiany w gospodarowaniu
strumienia odpadów jakim jest zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.
Jak nadmieniono w odpowiedzi na pytania dotyczące danych i kategoryzacji, obecnie nie
ma w planach wyodrębnienia odpadów z e-papierosów na potrzeby sprawozdawczości.
W kwestii ewidencji masy przyjętych zużytych e-papierosów, należy zauważyć, że obecne
ustawodawstwo przewiduje jedynie rejestrowanie w zaświadczeniach o zużytym sprzęcie
informacji o całkowitej masie zużytego sprzętu przyjętego do zakładu przetwarzania na
rzecz konkretnego wprowadzającego sprzęt. Jedyny podział jaki jest stosowany na tym
etapie dotyczy rozgraniczenia masy zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw
domowych oraz masy zużytego sprzętu z innych źródeł. Ze względu na materialną
różnorodność zużytego sprzętu, specjalne rejestrowanie masy jednego typu zużytych
produktów byłoby logistycznie trudne do wdrożenia. Wdrożenie specjalnego etapu
sortowania zużytych jednorazowych e-papierosów od pozostałego zużytego sprzętu
wiązałoby się również ze znaczącym zwiększeniem kosztów gospodarowania odpadami.
Jako obowiązek sprawozdawczy, podlegałby on również pod zasadę równoważenia
obowiązków administracyjnych zawartą w art. 67 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – prawo
przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480), a więc wymagałby usunięcia równoważnego
obciążenia ciążącego na zakładach przetwarzania. Tym samym, wprowadzenie takiej zmiany
wymogłoby konieczność luzowania obecnych zobowiązań sprawozdawczych, które
gwarantują dane o sprawności systemu gospodarowania całym strumieniem odpadów jakim
jest zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r.
w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniające dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie
(UE) 2019/1020 oraz uchylające dyrektywę 2006/66/WE (Dz. Urz. UE L 191 z 28.7.2023
str. 1 z późn. zm.) reguluje kwestie związane z cyklem życia jednej składowej części
jednorazowych e-papierosów, tj. baterii. Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia obowiązuje
wprowadzających do obrotu produkty z bateriami przenośnymi do zapewnienia, by baterie
te były łatwe do wyjęcia i wymiany przez użytkownika końcowego. Rozwiązanie to zmusza
producentów jednorazowych e-papierosów do znaczącej zmiany w projektowaniu tych
urządzeń. Następstwem tej zmiany będzie zaniechanie wprowadzania do obrotu
e-papierosów z niewymiennymi i niezdolnymi do ponownego ładowania bateriami. Należy
więc oczekiwać, że na rynku będzie pojawiać się mniej jednorazowych e-papierosów.
3 Instytut Prognoz i Analiz Gospodarczych, „Rynek jednorazowych e-papierosów w Polsce”
(Warszawa, luty 2024), https://www.ipag.org.pl/files/4c325b0c-c099-407c-9fea-
5a86dc665a88/c3891436-08e0-4ec9-8fa7-863ad7697078_639081534862379320.pdf
(dostęp: 29.04.2026).
-- 7 of 9 --
Zgodnie z artykułem 96 ust. 2 lit. a rozporządzenia, przepis dotyczący obowiązku
zapewnienia możliwości wyjęcia i wymiany baterii zacznie być stosowany od 18 lutego
2027 r.
Artykuł 63 rozporządzenia, natomiast, zakłada, że do 31 grudnia 2027 r. Komisja Europejska
oceni wykonywalność i potencjalne korzyści wynikające z ustanowienia systemu
kaucyjnego dla baterii, w szczególności dla baterii przenośnych ogólnego stosowania. Mając
na uwadze, że w zainteresowaniu Komisji Europejskiej jest więc potencjalne wprowadzenie
systemu kaucyjnego dla baterii przenośnych, budowa analogicznego systemu dla
konkretnego produktu zawierającego baterie na chwilę obecną byłaby działaniem
pochopnym.
Z tego samego powodu, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie widzi potrzeby wykonania
analizy możliwości zastosowania mechanizmu depozytowego stosowanego dla
akumulatorów samochodowych.
VIII. Relacja w stosunku do działań innych resortów i prawa UE
1. Jak MKiŚ planuje zapewnić skuteczne zarządzanie odpadem „tu i teraz” niezależnie od
przebiegu prac legislacyjnych po stronie zdrowia oraz niezależnie od terminów
stosowania wymogów wynikających z unijnych regulacji bateryjnych?
Miarodajnymi wskaźnikami wykonania obowiązków związanych z gospodarowaniem
zużytym sprzętem takim jak jednorazowe e-papierosy są dane na temat wypełnienia celów
poziomów selektywnego zbierania, recyklingu oraz odzysku. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy
sprzętowej, w przypadku grupy 5,75% masy zużytego sprzętu ma być przeznaczane do
odzysku, a 55% przygotowane do ponownego użycia, w tym recyklingu. W 2023 r.
wskaźniki te stały na poziomie, odpowiednio, 87,68% i 85,29%. Odnośnie do minimalnego
rocznego poziomu zbierania zużytego sprzętu, został on określony w art. 20 ust 1 pkt 2
ustawy sprzętowej jako nie mniej niż 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na
terytorium kraju. W roku 2023 poziom ten wyniósł 104,53%.
Mając na uwadze sprawność ram prawnych systemu oraz powszechną dostępność
możliwości odbioru zużytych jednorazowych e-papierosów w sklepach (o czym mowa
powyżej) oraz w punktach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, Ministerstwo
Klimatu i Środowiska nie widzi obecnie zasadności reform w systemie gospodarowania
zużytym sprzętem.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 8 of 9 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 9 of 9 --