Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DAP-WAZ.055.1.2026.TW
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16688
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty
Niemczyk w sprawie rosnącej skali rezygnacji ze studiów oraz niekontynuowania nauki na studiach
II stopnia.
Szanowna Pani Poseł,
uprzejmie informuję, że temat porzucania studiów oraz niepodejmowania studiów II stopnia
jest przedmiotem refleksji analitycznej w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego
i jednocześnie pozostaje jasne, że sprawa jest wielowątkowa i należy ją rozpatrywać łącznie
w kontekście nie tylko funkcjonowania sektora szkolnictwa wyższego i nauki, ale także
innych polityk publicznych oraz szybko zmieniającego się świata, jak również podejmowania
zróżnicowanych ścieżek kariery i życia zawodowego.
Odpowiedź w zakresie pytań 1-2, 4 oraz 6
W 2020 roku na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego OPI PIB zrealizował
badanie1 poświęcone zjawisku przedwczesnej rezygnacji ze studiów (tzw. drop-outu)
na polskich uczelniach. Na podstawie analizy danych z systemu POL-on oszacowano,
że w latach 2012–2020 ponad 1,3 mln osób2 zrezygnowało ze studiowanego kierunku
i w ciągu roku od skreślenia z listy studentów nie podjęło na nim ponownie nauki,
co stanowiło 40% całej populacji studentów w tym okresie. W toku badania jakościowego
zidentyfikowano przyczyny drop-outu, które można podzielić na dwie grupy – instytucjonalne
i indywidualne. Do czynników instytucjonalnych zaliczono: niezadowolenie z programu
i poziomu studiów, proporcji teorii do praktyki, mało elastycznego planu zajęć, integracji
akademickiej i społecznej, poziomu kosztów, infrastruktury oraz organizacji i komunikacji
na uczelni. Z kolei czynniki indywidualne objęły: brak zainteresowania kierunkiem studiów,
problemy zdrowotne lub finansowe, inne zobowiązania (praca, drugi kierunek studiów) oraz
studiowanie poza miejscem zamieszkania, wiążące się z dojazdami. W związku z pandemią
1 Raport „Zjawisko drop-outu na polskich uczelniach”, OPI PIB, 2020.
2 Uwaga metodologiczna: studentów studiujących na wielu kierunkach, po kolei lub równolegle, potraktowano
jak różne osoby i zliczono wielokrotnie.

-- 1 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
COVID-19 i jej skutkami, lata 2020–2025 były okresem intensywnych przeobrażeń
społecznych i gospodarczych, które mogły w istotny sposób wpłynąć na decyzje studentów
dotyczące kontynuowania lub porzucenia edukacji akademickiej. Nagłe przejście na cyfrowe
formy nauczania (zdalne lub hybrydowe), wymuszone przez obostrzenia w okresie pandemii,
stanowiło dodatkowe wyzwanie dla uczelni i studentów w realizacji procesu kształcenia,
a część szkół wyższych do dziś kontynuuje prowadzenie części zajęć w takiej formule.
W czasie pandemii studenci doświadczali spadku kondycji psychicznej, w szczególności
dotyczyło to osób uczestniczących głównie w kształceniu zdalnym. Studenci ci częściej
doświadczali poczucia osamotnienia, stresu i niezadowolenia z nauki, co wynikało
z braku bezpośrednich kontaktów społecznych oraz z dużego obciążenia związanego
z koniecznością samodzielnego kontrolowania własnego procesu uczenia się3. Obecnie
na dobrostan psychofizyczny młodych ludzi wpływać może także zachwiane poczucie
bezpieczeństwa wynikające z niepewnej sytuacji geopolitycznej, dynamicznych zmian
na rynku pracy związanych z rozwojem sztucznej inteligencji czy rosnących kosztów
utrzymania. W latach 2020–2025 wysoka inflacja i wzrost cen znacząco wpłynęły na wzrost
średnich miesięcznych wydatków polskich studentów. Według danych zamieszczonych
w raporcie „Portfel Studenta” w 2025 roku średnie miesięczne wydatki studenta wynosiły
niemal cztery tysiące złotych, co oznacza 50% wzrost w porównaniu do roku 2020. Sytuacja
materialna może znacząco wpływać na decyzję o porzuceniu studiów – w 2025 roku niemal
co piąty student rozważał rezygnację z kształcenia w związku ze swoją sytuacją finansową4.
Jednym z istotnych czynników wpływających na dostęp do studiów i możliwość
ich kontynuowania jest dostępność miejsc w domach studenckich. Dotyczy
to w szczególności studentów pochodzących spoza dużych ośrodków akademickich oraz
osób, dla których koszty najmu komercyjnego stanowią istotną barierę finansową.
Brak dostępnego i relatywnie taniego zakwaterowania może zwiększać obciążenia
ekonomiczne studentów, a w konsekwencji wpływać na ryzyko rezygnacji ze studiów
lub konieczność podejmowania pracy zarobkowej w wymiarze utrudniającym regularne
uczestnictwo w zajęciach.
Według danych na koniec lipca 2024 r. w domach studenckich dostępnych było ok. 100 tys.
miejsc zdatnych do użytku. Potrzeby uczelni w tym zakresie dotyczą zarówno modernizacji
i przebudowy istniejących obiektów, jak i budowy nowych domów studenckich. Wiele
akademików powstało kilkadziesiąt lat temu i wymaga dostosowania do współczesnych
standardów technicznych, sanitarnych, funkcjonalnych oraz do potrzeb osób
z niepełnosprawnościami. Istotne znaczenie mają również inwestycje w efektywność
energetyczną, które mogą ograniczać koszty utrzymania budynków, a tym samym sprzyjać
utrzymaniu opłat za zakwaterowanie na możliwie przystępnym poziomie.
W tym kontekście Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podejmuje działania mające
na celu zwiększenie dostępności i poprawę jakości infrastruktury mieszkaniowej uczelni
publicznych. Działania te należy traktować jako jeden z elementów polityki wspierającej
studentów i ograniczającej bariery, które mogą prowadzić do przerywania studiów.
W szczególności MNiSW realizuje działania w trzech obszarach:
 dotacje celowe na inwestycje w domy studenckie,
 zwiększenie subwencji dla uczelni publicznych na remonty i modernizację
akademików,
3 https://www.gov.pl/web/nauka/raport---analiza-badan-nad-zdrowiem-psychicznym-i-jakoscia-zycia-w-
srodowisku-akademickim.
4 Portfel studenta 2025, Warszawski Instytut Bankowości, 2025.

-- 2 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
 uruchomienie możliwości korzystania przez uczelnie publiczne ze środków
Funduszu Dopłat BGK na inwestycje dotyczące domów studenckich.
W ramach prac nad ustawą budżetową na 2024 r. budżet MNiSW został zwiększony
o 150 mln zł z przeznaczeniem na inwestycje związane z domami studenckimi. W 2024 r.
dofinansowano 29 inwestycji o łącznej wartości ponad 373 mln zł, przy łącznym poziomie
przyznanego dofinansowania wynoszącym prawie 255 mln zł. Inwestycje te obejmowały
zarówno budowę, jak i modernizację istniejących zasobów mieszkaniowych.
Ponadto pod koniec 2023 r. uczelnie publiczne nadzorowane przez MNiSW otrzymały
dodatkową pulę środków w wysokości 150 mln zł w formie zwiększonej subwencji,
przeznaczoną na remonty i modernizację istniejących domów studenckich. W 2024 r.
Minister, kontynuując działania w tym zakresie, przeznaczył dodatkowe środki budżetowe
w wysokości 300 mln zł na wsparcie uczelni publicznych deklarujących realizację zadań
inwestycyjnych dotyczących infrastruktury socjalnej.
Istotnym nowym instrumentem jest również możliwość finansowania inwestycji w domy
studenckie ze środków Funduszu Dopłat Banku Gospodarstwa Krajowego. Rozwiązanie
to zostało wprowadzone ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o społecznych
formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2025 poz. 1077).
Przewiduje ono możliwość przeznaczenia do 10% środków Funduszu Dopłat na budowę,
remont lub zakup domów studenckich. Dofinansowanie może wynieść do 80% kosztów
kwalifikowalnych inwestycji, a w przypadku obiektów zabytkowych – do 90%.
Środki te mogą być przeznaczane m.in. na budowę nowych budynków, remont
lub przebudowę istniejących obiektów oraz zakup budynku z przeznaczeniem
na potrzeby mieszkaniowe studentów i doktorantów. Z pomieszczeń utworzonych lub
zmodernizowanych z wykorzystaniem tego wsparcia korzystać mogą studenci i doktoranci,
a także zgłoszeni do wspólnego zamieszkania członkowie ich gospodarstwa domowego,
tj. dziecko lub małżonek. Przepisy przewidują również mechanizmy zapewniające
utrzymanie opłat za korzystanie z takich miejsc na niewysokim poziomie.
Działania te mają znaczenie nie tylko infrastrukturalne, lecz także społeczne i edukacyjne.
Zwiększenie liczby dostępnych miejsc w akademikach, poprawa standardu istniejących
obiektów, dostosowanie ich do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz ograniczanie
kosztów zamieszkania mogą przyczyniać się do zmniejszania barier w dostępie do studiów.
W konsekwencji mogą one wspierać kontynuowanie kształcenia, szczególnie przez osoby
z mniejszych miejscowości, studentów w trudniejszej sytuacji materialnej oraz osoby
wymagające szczególnych warunków zamieszkania.
W ramach programów MNiSW nie ma obecnie programu dedykowanego drop-outowi.
Przedmiotem programów ministra jest prowadzenie badań naukowych, upowszechnianie
nauki, jej popularyzacja. Jednakże program ministra Perły nauki II, którego przedmiotem jest
wsparcie podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w tworzeniu wybitnie
uzdolnionym studentom studiów drugiego stopnia lub studentom po ukończeniu trzeciego
albo czwartego roku jednolitych studiów magisterskich warunków rozwoju przez
umożliwienie im prowadzenia badań naukowych albo twórczości artystycznej pod
kierunkiem opiekuna naukowego albo artystycznego, na pewno przyczynia się do rozwoju
zawodowego studentów i można przyjąć, że – co do zasady – zachęca młodych ludzi
do pozostania na studiach, czy też kontynuowania kariery naukowej.
W 2024 roku, w celu ograniczenia zjawiska drop-outu, NCBR ogłosił konkurs „Efektywne
zarządzanie uczelnią w celu minimalizowania zjawiska drop-outu”, w ramach którego

-- 3 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
dofinansowanie ze środków FERS w wysokości ponad 3 milionów złotych otrzymały 73
uczelnie5.
Zgłaszane projekty mogły obejmować realizację działań polegających m.in. na:
 zwiększaniu efektywności procesu rekrutacji,
 tworzeniu lub wsparciu struktur odpowiedzialnych za aktywizację zawodową
studentów, współpracę ze szkołami średnimi, podmiotami doradztwa zawodowego
i pracodawcami,
 zmianie w zakresie sposobów kształcenia (w tym kształcenia zdalnego), realizacji
zajęć wyrównawczych, wsparcia psychologicznego i materialnego,
 stworzeniu lub rozwijaniu uczelnianych systemów monitorowania zjawiska drop-
outu6.
W 2025 roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło nabór do projektu
"Wsparcie uczelni w ograniczaniu przedwczesnego kończenia nauki przy wykorzystaniu
danych z systemu ELA”. Celem tej inicjatywy jest wsparcie uczelni w podejmowaniu działań
ograniczających zjawisko drop-outu poprzez wykorzystanie danych z systemu Ekonomiczne
Losy Absolwentów (ELA) oraz w przygotowaniu warsztatów dla studentów dotyczących
planowania kariery zawodowej z wykorzystaniem danych z systemu ELA7 (Działanie 01.05
Umiejętności w szkolnictwie wyższym, Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027), który zakłada wsparcie uczelni w podejmowaniu działań
ograniczających przerywanie studiów przez studentów i studentki, z wykorzystaniem
ogólnopolskiego systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów uczelni.
Projekt odnosi się do zagadnień związanych z aktywnością studentek i studentów na rynku
pracy, w szczególności interakcją kształcenia i aktywności ekonomicznej a ich skutkami.
Według danych z systemu ELA wśród ogółu absolwentów wynagrodzenia są niskie zaraz
po dyplomie, jednak systematycznie rosną, i to szybciej niż przeciętnie wynagrodzenie
w gospodarce. Projekt ma na celu dostarczyć wiedzy, która pozwoli zracjonalizować
indywidualne decyzje edukacyjne i ekonomiczne studentów i studentek.
W ramach projektu zostaną przeprowadzone szkolenia dla kadry akademickiej uczelni
w zakresie:
a) zjawiska drop-outu i jego konsekwencji dla uczelni,
b) umiejętności posługiwania się narzędziem do generowania scenariuszy szkoleń
i scenariuszy warsztatów z wykorzystaniem danych z systemu ELA,
c) umiejętności interpretowania prezentowanych wyników w oparciu o analizę danych
gromadzonych w systemie ELA.
Przeszkolona kadra akademicka przeprowadzi na uczelni warsztaty dla studentów
i studentek (pierwszego roku studiów I stopnia, II stopnia, jednolitych studiów
magisterskich) z kierunków o najwyższym wskaźniku porzucania studiów.
Celem warsztatów jest dostarczenie wiedzy z wykorzystaniem danych z systemu ELA m.in.
o:
a) aktywności zawodowej studentów i studentek danego kierunku,
5 Źródło: https://www.gov.pl/web/ncbr/aktualizacja-wynikow-oceny-projektow-w-naborze-nr-fers0105-ip08-
005-24 ; dostęp: 22.01.2026.
6 Źródło: https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/nabory/efektywne -zarzadzanie-uczelnia-w-celu-
minimalizowania-zjawiska-drop-outu; dostęp: 3.02.2026.
7 https://www.gov.pl/web/nauka/wsparcie-uczelni-w-ograniczaniu-przedwczesnego-konczenia-nauki-przy-
wykorzystaniu-danych-z-systemu-ela; dostęp: 3.02.2026.

-- 4 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
b) osiągnięciach na rynku pracy absolwentek i absolwentów kierunku,
c) konsekwencjach porzucania studiów na kierunku z perspektywy dalszej ścieżki
zawodowej.
W związku z powyższym zakłada się, iż projekt przyczyni się do:
a) podniesienia świadomości studentów nt. perspektyw zawodowych po ukończeniu
danego kierunku studiów,
b) dostarczenia wiarygodnych informacji nt. dalszych losów zawodowych
absolwentów uczelni,
c) wytworzenia narzędzia wspomagającego wybory dokonywane przez osoby
studiujące w trzech aspektach: pozostanie na studiach lub ich przerwanie, podjęcie
aktywności zawodowej podczas studiów, dalsze decyzje edukacyjne,
d) rozwoju umiejętności korzystania z narzędzi oferowanych przez system ELA,
służących rozpoznawaniu ekonomicznej pozycji absolwentów i studentów,
e) rozwój umiejętności prowadzenia zajęć poświęconych planowaniu ścieżek
edukacyjnych i ograniczaniu drop-outu z wykorzystaniem scenariuszy szkoleń
opracowanych w ramach modułu ELA.
Realizację projektu przewidziano do 2028 roku.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjął także działania zmierzające
do szczegółowego zbadania zagadnienia drop-outu, które zrealizuje OPI-PIB. Proponowane
badanie pozwoli na przeprowadzenie dogłębnej analizy doświadczeń osób, które przerwały
studia, określenie form wsparcia, jakie mogłyby oferować uczelnie, aby ograniczać ryzyko
drop-outu, a także wskazanie kierunków działań systemowych przeciwdziałających temu
zjawisku.
Cel główny:
Diagnoza skali i przyczyn zjawiska drop-outu na polskich uczelniach.
Cele szczegółowe:
1) Oszacowanie skali zjawiska drop-outu na polskich uczelniach oraz jej zmian w czasie.
2) Określenie struktury osób porzucających studia ze względu na cechy społeczno-
demograficzne oraz cechy programu kształcenia.
3) Identyfikacja uwarunkowań i przyczyn drop-outu na polskich uczelniach.
4) Ustalenie dalszych losów i planów osób niekontynuujących studiów na danym
kierunku.
5) Diagnoza zjawiska drop-outu wśród studentów-cudzoziemców.
6) Identyfikacja potrzeb i oczekiwanego wsparcia w zakresie ograniczania drop-outu.
7) Sformułowanie propozycji działań służących ograniczaniu skali drop-outu.
W efekcie przeprowadzonego badania powstanie raport opisujący zjawisko drop-outu
na polskich uczelniach wraz z rekomendacjami dotyczącymi możliwych działań mających
na celu ograniczenie skali drop-outu. Wyniki badania będą udostępnione na koniec 2026
roku.
Odpowiedź w zakresie pytania 3
Uczelnie w ramach ustanowionej w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z poźn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, autonomii
programowej samodzielnie ustalają programy studiów na prowadzonych kierunkach,
w których są obowiązane uwzględnić wymagania określone w przepisach ustawy PSWN oraz
rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie

-- 5 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787, ze zm.), a w przypadku studiów przygotowujących
do wykonywania zawodów, o których mowa w art. 68 ust. 1 ustawy PSWN, tj. lekarza, lekarza
dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty,
ratownika medycznego, lekarza weterynarii, architekta i nauczyciela, wymagania określone
w standardzie kształcenia przygotowującego do wykonywania danego zawodu.
W programie studiów uczelnia określa m.in. zajęcia lub grupy zajęć, wraz z przypisaniem
do nich efektów uczenia się i treści programowych zapewniających uzyskanie tych efektów
oraz liczby godzin i punktów ECTS, z tym że w przypadku studiów o profilu praktycznym
ponad połowa punktów ECTS musi być przypisana zajęciom kształtującym umiejętności
praktyczne (art. 64 ust. 2 pkt 1 ustawy PSWN).
Uczelnie są obowiązane do systematycznej oceny i doskonalenia programów studiów.
W programie studiów uwzględnia się wnioski z analizy zgodności efektów uczenia się
z potrzebami rynku pracy oraz wnioski z analizy wyników monitoringu karier studentów
i absolwentów. W celu doskonalenia programu studiów uczelnia może dokonywać w nim
zmian, m.in. w doborze treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć,
uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe, artystyczne lub związane z działalnością
zawodową (§ 7 rozporządzenia w sprawie studiów).
Uczelnia jest odpowiedzialna za jakość kształcenia na prowadzonych studiach i prawidłową
realizację programu studiów. Natomiast jakość kształcenia na prowadzonych przez uczelnie
kierunkach studiów, zgodnie z art. 241 ustawy PSWN, podlega cyklicznej ewaluacji
przeprowadzanej w formie oceny programowej przez Polską Komisję Akredytacyjną (PKA)
– instytucję działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. PKA dokonując
oceny programowej na danym kierunku studiów o profilu praktycznym, bierze pod uwagę
w szczególności: konstrukcję programu studiów i jego realizację, w tym wymiar kształcenia
praktycznego, organizację procesu kształcenia, skuteczność osiągania przez studentów
zakładanych efektów uczenia się, doświadczenie i kwalifikacje kadry dydaktycznej,
infrastrukturę wykorzystywaną do realizacji programu studiów, współpracę z otoczeniem
społeczno-gospodarczym, wsparcie studentów w procesie uczenia się.
Jednocześnie przestrzeganie przez uczelnie przepisów w realizacji studiów jest
monitorowane przez MNiSW, każdy sygnał o możliwych nieprawidłowościach
w funkcjonowaniu uczelni, który dociera do Ministerstwa jest analizowany i brany pod
uwagę po kątem podjęcia określonych w ustawie PSWN działań nadzorczych. Minister
w szczególnych sytuacjach związanych z zarzutami niezapewniania przez uczelnię jakości
kształcenia może wystąpić do PKA o przeprowadzenie na danym kierunku studiów oceny
programowej; ocena taka jest przeprowadzana przez PKA niezwłocznie na wniosek ministra
(art. 242 ust. 3 ustawy PSWN).
Odpowiedź w zakresie pytania 5
Obecnie nie są planowane zmiany przepisów we wskazanym w pytaniu zakresie.
Ad a) Zgodnie z ustawą PSWN, studia są prowadzone jako studia pierwszego stopnia, studia
drugiego stopnia albo jednolite studia magisterskie (art. 64 ust. 1). Dwustopniowy system
studiów w polskim systemie szkolnictwa wyższego został wprowadzony w ramach Procesu
Bolońskiego, który rozpoczął się 19 czerwca 1999 r. podpisaniem tzw. Deklaracji Bolońskiej
przez ministrów edukacji z 29 państw, w tym z Polski. Głównym jej celem było stworzenie
Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (European Higher Education Area – EHEA),
który zbliżyłby systemy szkolnictwa wyższego, m.in. poprzez system kształcenia oparty
na dwóch/trzech poziomach, upowszechnienie systemu punktów ECTS. Obecnie w Procesie
Bolońskim uczestniczy 49 państw. W ramach EHEA promowana jest m.in. mobilność

-- 6 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
studentów, nauczycieli akademickich, naukowców. Europejski wymiar szkolnictwa
wyższego, szczególnie w zakresie mobilności oraz możliwości prowadzenia wspólnych
programów studiów i badań, jest niezwykle istotny z perspektywy uczelni – kadry
akademickiej (rozwój zawodowy, badania na skalę międzynarodową), a zwłaszcza
studentów, którzy w trakcie studiów mogą nabyć wiedzę, umiejętności i kompetencje
nie tylko w polskiej uczelni, ale także w partnerskich uczelniach z innych państw.
Ad b) Uczelnie kształcą zgodnie z przyznaną w ustawie PSWN autonomią programową, która
daje im prawo do swobodnego kształtowania oferty dydaktycznej oraz programów studiów
(obejmujące m.in. koncepcję kształcenia i uwzględnianie w treściach kształcenia najbardziej
aktualnego stanu wiedzy w danej dziedzinie), doboru kadry czy podejmowania współpracy
z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Uczelnie samodzielnie ustalają programy studiów
na prowadzonych kierunkach kompetencja senatu uczelni – (art. 28 ust. 1 pkt 11 ustawy
PSWN), mają możliwość unowocześnienia swojej oferty kształcenia poprzez zmiany
programu studiów, polegające na wprowadzaniu modyfikacji, m.in. w doborze treści
kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć, uwzględniających najnowsze
osiągnięcia naukowe lub związane z działalnością zawodową. Ponadto określany przez
uczelnię program studiów powinien uwzględniać wymagania związane z zapewnieniem
odpowiedniej „elastyczności” programu studiów – student powinien mieć możliwość wyboru
zajęć w wymiarze nie mniejszym niż 30% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia
studiów (§ 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września
2018 r. w sprawie studiów, Dz. U. z 2023 r. poz. 2787, ze zm.). Program studiów na danym
kierunku może zatem zawierać odrębne grupy zajęć/moduły (np. odpowiadające
tzw. „specjalności”) z uwzględnieniem specyfiki kształcenia w zakresie tego kierunku.
Uczelnie mogą też prowadzić studia wspólne (także z uczelniami zagranicznymi); zasady
takiej współpracy określa umowa zawarta w formie pisemnej (art. 60 ustawy PSWN).
Studia te są realizowane na podstawie jednego, wspólnego programu studiów. Uczelnie
akademickie mogą także prowadzić studia wspólne interdyscyplinarne. Absolwent studiów
wspólnych może otrzymać dyplom wspólny – strony umowy mają możliwość wyboru,
czy absolwenci będą otrzymywać dyplom wspólny wydany przez uczelnię wskazaną
w umowie, czy też każdy z podmiotów prowadzących studia wspólne wyda odrębny dyplom
ukończenia tych studiów.
Obowiązujące przepisy zapewniają uczelniom możliwość elastycznego reagowania
na zmiany zachodzące w otoczeniu społeczno-gospodarczym – uwzględniania potrzeb
rozwoju gospodarczego i zapotrzebowania rynku pracy. Wszelkie inicjatywy dotyczące
tworzenia studiów na określonym kierunku, ustalania programów studiów i uwzględniania
w nich określonych treści kształcenia pozostają w gestii uczelni i są autonomiczną decyzją
jej władz.
Ad c) Rozwiązania przyjęte w ustawie PSWN kładą duży nacisk na praktyczny komponent
kształcenia. Uczelnie mogą prowadzić kształcenie przy udziale pracodawcy związanego
z daną branżą, pracodawcy mogą także współtworzyć programy studiów, wspólnie z uczelnią
organizować praktyki, prowadzić zajęcia dla studentów, a także opiniować jej kierunek
rozwoju na przyszłość. Uczelnie mogą prowadzić studia dualne, które są studiami o profilu
praktycznym prowadzonymi z udziałem pracodawcy; organizację studiów określa umowa
zawarta w formie pisemnej (art. 62 ustawy PSWN). Pracodawca ma wpływ na kształtowanie
programu studiów oraz rozwijanie poszukiwanych przez niego kompetencji. Natomiast
student, wykorzystując w praktyce wiedzę zdobytą w uczelni, uzyskuje doświadczenie
w zakresie poruszania się w rzeczywistym środowisku pracy.
Studia mogą też być prowadzone we współpracy z organem nadającym uprawnienie
do wykonywania określonego zawodu, organem przeprowadzającym postępowanie

-- 7 of 8 --

Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
egzaminacyjne w ramach uzyskiwania uprawnień do wykonywania zawodu, organem
samorządu zawodowego, organizacją gospodarczą lub organem rejestrowym. Zasady
współpracy przy prowadzeniu studiów określa umowa zawarta w formie pisemnej, która
może określać udział podmiotu w opracowaniu programu studiów oraz sposób realizacji
praktyk zawodowych (art. 61 ustawy PSWN).
Należy też wskazać na sprofilowanie kształcenia na studiach (art. 64 ust. 2 ustawy PSWN) –
na kierunkach studiów o profilu praktycznym ponad połowa punktów ECTS jest przypisana
zajęciom kształtującym umiejętności praktyczne, które mają być prowadzone w sposób
umożliwiający wykonywanie czynności praktycznych przez studentów, w warunkach
właściwych dla danego zakresu działalności zawodowej.
Ponadto w celu wzmocnienia kształcenia praktycznego umożliwiającego skuteczny rozwój
umiejętności studentów na studiach o profilu praktycznym istnieje obowiązek
organizowania praktyk zawodowych w wymiarze co najmniej 6 miesięcy – na studiach
pierwszego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, a na studiach drugiego stopnia –
w wymiarze co najmniej 3 miesięcy (art. 67 ust. 5 ustawy PSWN). Celem praktyk jest
uzupełnienie wiedzy zdobywanej na studiach i przygotowanie do przyszłej pracy zawodowej.
Studenci w trakcie studiów kształcą umiejętności i kompetencje, które ułatwią im późniejsze
uzyskanie zatrudnienia oraz zdobędą wiedzę na temat wymagań stawianych przez
pracodawców.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

-- 8 of 8 --