Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.15.2026.AK
4340886.17751161.14611301
Warszawa, 16-06-2026
Dot.: odpowiedź na interpelację Posła Ryszarda Wilka oraz grupy Posłów w sprawie
sposobu odbioru opakowań z automatów kaucyjnych oraz zgodności tych praktyk
z przepisami o gospodarce odpadami, K10INT16682
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie sposobu odbioru opakowań z automatów
kaucyjnych oraz zgodności tych praktyk z przepisami o gospodarce odpadami poniżej
przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
1. Czy dopuszczalne jest, aby opakowania zebrane w ramach systemu kaucyjnego były
odbierane przez pojazdy dostawcze, które nie są dedykowanymi środkami transportu
odpadów?
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.) transport
odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz
bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości
chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą
powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych
na podstawie ust. 7, tj. w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r.
w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. poz. 1742).
Powyższe wymagania dotyczą zarówno dedykowanych jak i niededykowanych środków
transportu, którymi mogą być transportowane odpady.
2. Czy podmioty realizujące transport takich opakowań muszą posiadać wpis do rejestru
BDO oraz spełniać wszystkie wymogi przewidziane dla transportujących odpady?
Transportujący odpady musi spełniać wymagania określone w art. 24 ww. ustawy oraz
w przepisach ww. rozporządzenia. Wpis do rejestru BDO, na podstawie art. 24 ust. 5
ww. ustawy, jest jednym z tych wymagań.
3. Jak klasyfikowane są opakowania zwracane w systemie kaucyjnym na etapie ich
odbioru ze sklepów, czy są one formalnie traktowane już jako odpady, czy jako
surowiec podlegający odrębnemu reżimowi prawnemu?
Odpady na etapie odbioru z punktów zbiórki są klasyfikowane, w zależności od zawartości
każdego z worków, pod kodem 15 01 02 – opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 04 –
opakowania z metali lub 15 01 06 – zmieszane odpady opakowaniowe.

-- 1 of 5 --

4. Czy dopuszczalne jest łączenie transportu towarów handlowych z transportem
opakowań pochodzących z systemu kaucyjnego w ramach jednego kursu
logistycznego, a jeżeli tak, to na jakich warunkach?
Przepisy dotyczące gospodarki odpadami nie stoją na przeszkodzie takim transportom, przy
zachowaniu wymagań przywoływanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U.
poz. 1742.
Ogólne wymagania higieniczno-sanitarne, jakie muszą być spełnione w produkcji i obrocie
żywnością, które obowiązują w całej Unii Europejskiej, są określone w rozporządzeniu
Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
higieny środków spożywczych. (Dz. U. UE L 139 z 30.04.2004, str.1; Dz. U. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319, ze zm.). Przepisy tego rozporządzenia nie
zawierają regulacji szczegółowych, a nakładają na prowadzącego zakład produkcji lub
obrotu żywnością określone obowiązki oraz określają kryteria, które muszą być spełnione,
aby został osiągnięty cel – bezpieczeństwo żywności.
Rozdział IV w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 określa wymagania dla
środków transportu m.in. określa, że środki transportu używane do przewozu środków
spożywczych muszą być utrzymywane w czystości i w dobrym stanie i kondycji technicznej,
aby chronić środki spożywcze przed zanieczyszczeniem i muszą, w miarę potrzeby, być tak
zaprojektowane i skonstruowane, by umożliwić właściwe czyszczenie i/lub dezynfekcję.
W przypadku, gdy środki transportu wykorzystywane są do przewożenia czegokolwiek
innego poza środkami spożywczymi lub do przewożenia różnych środków spożywczych (np.
surowców i produktów gotowych) jednocześnie, należy zapewnić skuteczne rozdzielenie
produktów. Środki spożywcze muszą być tak rozmieszczone i zabezpieczone, aby
zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia. Ważne jest, aby środki spożywcze nie miały
bezpośredniego kontaktu z innymi produktami przewożonymi w środku transportu.
Ponadto konieczne jest zapewnienie skutecznego czyszczenia i/lub dezynfekcji środka
transportu, aby uniknąć zanieczyszczenia.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z rozdziałem VI pt. „Odpady żywnościowe”
załącznika II do ww. rozporządzenia nr 852/2004 pomioty prowadzące przedsiębiorstwa
spożywcze zobowiązane są do usunięcia wszelkich odpadów w sposób higieniczny
i przyjazny dla środowiska. Każdy zakład musi mieć opracowane i wdrożone procedury
określające postępowanie z żywnością nieodpowiadającą wymaganiom jakości zdrowotnej
oraz odpadami żywnościowymi, mając w szczególności na względzie wyeliminowanie
możliwości zanieczyszczenia surowców i produktów gotowych. Ponadto, zgodnie
z ww. rozporządzeniem w zakładach produkcji i obrotu żywnością odpady żywnościowe,
niejadalne produkty uboczne oraz inne odpady muszą być przechowywane w zamykanych
pojemnikach odpowiednio skonstruowanych, utrzymywanych w dobrym stanie i łatwych
do czyszczenia i dezynfekcji, chyba że podmiot jest w stanie wykazać właściwemu organowi,
że inne rodzaje używanych pojemników lub system usuwania są właściwe. Jednocześnie
należy wskazać, że zgodnie z przepisami odpady żywnościowe, niejadalne produkty i inne
odpady muszą być jak najszybciej usuwane z pomieszczeń czy miejsc, gdzie znajduje się
żywność, aby zapobiec ich gromadzeniu. Powyższe wymagania dotyczą wszystkich opadów
żywnościowych, w tym tych objętych systemem kaucyjnym.
Na podstawie art. 5 rozporządzenia nr 852/2004 podmiot działający na rynku spożywczym
ma obowiązek opracowania i wdrożenia procedury opartej na zasadach systemu HACCP,
dostosowanej do rodzaju prowadzonej działalności. W ramach tej procedury podmiot ustala
metody i sposób prowadzenia kontroli wewnętrznej. Powyższa procedura jest systemem

-- 2 of 5 --

kontroli wewnętrznej ukierunkowanym na monitorowanie stosowanych w zakładzie
procesów pod kątem ewentualnego wystąpienia zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności
np. jej zanieczyszczenia. W procedurze tej należy określić sposób postępowania i zakres
czynności związanych z odpadami na terenie całego zakładu, w tym w środkach transportu.
Dotyczy to także postępowania w zakładzie z butelkami przynoszonymi przez
konsumentów w ramach systemu kaucyjnego. Ponadto po przewożeniu odpadów
szczególnie istotne jest właściwe czyszczenie / dezynfekcja środka transportu w celu
odpowiedniego przygotowania do przewozu żywności.
Podsumowując powyższe, przepisy prawa wprost nie zakazują przewożenia żywności
i odpadów (opakowań objętych systemem kaucyjnym) jednym samochodem. Jednakże
określają szereg wymogów mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz
ochronę jej przed zanieczyszczeniem na każdym etapie obrotu, w tym podczas transportu.
Podkreślenia wymaga, że to podmiot jest odpowiedzialny za takie zorganizowanie
transportu żywności, aby nie dopuścić do jej zanieczyszczenia ze strony dodatkowych
produktów przewożonych jednocześnie. Podmiot na podstawie oceny ryzyka podejmuje
decyzje odnośnie rozwiązań logistycznych i transportowych w danym zakładzie mając na
względzie konieczność odpowiedniego postępowania z żywnością w celu zapewnienia jej
bezpieczeństwa.
Należy zaznaczyć, że wobec braku szczegółowych wymagań higienicznych kwestie
spełniania tych wymagań należy rozpatrywać indywidualnie w oparciu o ocenę zagrożenia,
biorąc pod uwagę istniejące warunki, stosowane sprzęty i urządzenia, rodzaj sprzedawanej
żywności oraz zakres wykonywanych czynności. Ważny w kontekście bezpieczeństwa
żywności jest nie sposób realizacji określonych wymagań, a osiągnięcie wyznaczonego celu
poprzez spełnienie określonych kryteriów.
Dodatkowo należy podkreślić, że na podstawie art. 17 i 19 rozporządzenia (WE)
nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego
ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd
ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa
żywności (Dz. U. L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. U. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15,
t. 6, str. 463) to podmiot działający na rynku spożywczym jako odpowiedzialny za
bezpieczeństwo żywności – ma zapewnić, aby żywność była zgodna z wymaganiami prawa
żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji.
5. Jakie organy są odpowiedzialne za kontrolę prawidłowości odbioru i transportu
opakowań z systemu kaucyjnego oraz jakie działania kontrolne zostały dotychczas
podjęte w tym zakresie?
Wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska odpowiadają za kontrolę jednostek
handlowych w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Za niewypełnienie
tych obowiązków właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze
decyzji kary pieniężne.
Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami
i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 619) administracyjnej karze pieniężnej,
podlega ten, kto:
10i) wbrew przepisowi art. 40i ust. 1 pkt 2 nie zapewnia odbierania opakowań i odpadów
opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów
zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym;

-- 3 of 5 --

10j) wbrew przepisowi art. 40i ust. 1 pkt 3 nie zapewnia transportu opakowań do
wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego
bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do
zakładu przetwarzania odpadów;
Ponadto, zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
administracyjną karę pieniężną wymierza się za transport odpadów niezgodnie
z wymaganiami, o których mowa w art. 24. W tym przypadku karę również wymierza
wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
W związku z docierającymi informacjami o przypadkach nieprzestrzegania przepisów
ustawy, w lutym br. GIOŚ zlecił wioś przeprowadzenie kontroli w jednostkach handlowych.
Rezultaty przeprowadzonych inspekcji, poczynione ustalenia, a także informacje na temat
stwierdzonych nieprawidłowości i wnioski pokontrolne wypracowane przez wioś będą
przekazywane w pierwszej kolejności do GIOŚ. MKiŚ otrzyma raport podsumowujący po
zakończeniu czynności sprawdzających
6. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje o potencjalnych
nieprawidłowościach w tym obszarze, a jeżeli tak, to jakie działania zostały lub zostaną
podjęte?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zidentyfikowało informacji o wystąpieniu
nieprawidłowości związanych z odbiorem i transportem odpadów zebranych w ramach
systemu kaucyjnego. Jeżeli takie się pojawią zostaną niezwłocznie przekazane Inspekcji
Ochrony Środowiska w celu wykorzystania w ramach posiadanych kompetencji.
7. Czy obecne regulacje prawne są wystarczające, aby zapewnić pełną transparentność
i zgodność z prawem funkcjonowania systemu kaucyjnego, czy też planowane są
zmiany legislacyjne lub interpretacyjne w tym zakresie?
Ocenia się, że operatorzy systemu kaucyjnego są dobrze przygotowani do realizacji
ustawowych zadań. Sukcesywnie otwierają punkty zbiórki, planują dalszy rozwój oraz
współpracują ze sklepami, konsekwentnie rozbudowując sieć punktów odbioru opakowań.
Po pierwszym okresie funkcjonowania systemu dokonują ponownej estymacji ilości
opakowań wprowadzanych do obiegu i wdrażają niezbędne modyfikacje organizacyjne
i operacyjne, aby zapewnić funkcjonowanie systemu w warunkach zwiększonej ilości
zwrotów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozostaje z operatorami w stałym kontakcie
roboczym oraz prowadzi bieżącą współpracę w zakresie wdrażania i doskonalenia systemu.
Przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi operatorzy zobowiązani są do organizacji przynajmniej jednego
stacjonarnego punktu zbiórki odpadów w każdej gminie. Obecnie wskazują pokrycie kraju
na poziomie ok. 99,7%, przy czym ze względu na stale rozwijający się system – pokrycie to
stale się zmienia.
Obecnie procedowane zmiany przepisów dot. systemu kaucyjnego znajdują się w projekcie
ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr w wykazie UC100), który zapewni
dostosowanie przepisów krajowych do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych,
zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia
dyrektywy 94/62/WE. Zakłada się wprowadzenie następujących zmian w systemie
kaucyjnym:

-- 4 of 5 --

 wyłączenie z systemu wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje
o pojemności mniejszej niż 0,1 litra, z wyjątkiem wprowadzających produkty
w opakowaniach na napoje alkoholowe;
 wskazanie wprost, że innym punktem zbierającym opakowania i odpady
opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym może być w szczególności jednostka
sektora finansów publicznych;
 nałożenie na podmiot reprezentujący obowiązku zawarcia umowy z każdym
przedsiębiorcą prowadzącym jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego
o powierzchni sprzedaży nie większej niż 200 m2, który się do niego zgłosi
(wcześniej obowiązek ciążył na podmiocie prowadzącym jednostkę handlową –
praktyka wskazuje, że takie umowy przy biernych jednostkach handlowych nie są
użyteczne);
 wyłączenie aptek, punktów aptecznych, hurtowni farmaceutycznych z obowiązku
uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie zwracania kaucji oraz zbierania
pustych opakowań i odpadów opakowaniowych oraz obowiązku zawarcia umowy;
 wprowadzenie dla przedsiębiorców prowadzących jednostki handlu detalicznego
w sektorze HoReCa możliwość odstąpienia od pobrania kaucji, jeżeli zostaną
spełnione łącznie następujące warunki: opakowanie jest otwierane na terenie
obiektu, napój jest spożywany na terenie obiektu oraz puste opakowanie lub odpad
opakowaniowy jest zwracany na terenie obiektu.
Obecnie prowadzone są rozmowy z branżą dot. rozszerzenia systemu o kolejne frakcje,
w tym jednorazowe opakowania szklane. Wsłuchujemy się w argumenty zarówno za jak
i przeciw takiemu rozwiązaniu.
MKiŚ nie wyklucza zmian przepisów dot. systemu kaucyjnego w kolejnych latach jego
funkcjonowania. Decyzja o ewentualnej inicjatywie ustawodawczej zostanie podjęta
w 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 5 of 5 --