Interpelacja w sprawie skutków reformy planowania przestrzennego dla rozwoju gmin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16677
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków reformy planowania przestrzennego dla rozwoju gmin
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 17-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z sygnałami napływającymi od jednostek samorządu terytorialnego, w tym gminy Powidz, zwracam się z interpelacją dotyczącą skutków reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego wprowadzonej ustawą z dnia 7 lipca 2023 r.
Z przekazywanych informacji wynika, że obowiązujące regulacje znacząco ograniczają możliwość wyznaczania nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową - zarówno pomimo istniejącej infrastruktury technicznej, jak i realnych potrzeb rozwojowych gmin. Sposób określania zapotrzebowania na nową zabudowę, oparty głównie na danych demograficznych i historycznych, nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste potrzeby lokalnych społeczności.
Szczególnie istotne problemy dotyczą obszarów wiejskich. Wprowadzone przepisy mogą utrudniać rozwój gospodarstw rolnych oraz ograniczać możliwość budowy domów przez kolejne pokolenia rolników. Dodatkowo zasady wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy nie uwzględniają specyfiki rozproszonej zabudowy wiejskiej, co może prowadzić do zahamowania inwestycji.
Niepokój budzi także brak jasnej metodologii określania zapotrzebowania mieszkaniowego oraz uwzględnianie zabudowy letniskowej przy limitowaniu terenów mieszkaniowych, co w gminach o charakterze turystycznym dodatkowo ogranicza możliwości rozwoju stałego osadnictwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów umożliwiających gminom uwzględnianie lokalnych strategii rozwoju (np. dokumentów gminnych i analiz inwestycyjnych) przy wyznaczaniu nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową?
Czy rozważane jest wprowadzenie wyjątków lub elastycznych progów dla gmin o dynamicznym wzroście liczby ludności lub o szczególnych uwarunkowaniach (np. turystycznych lub podmiejskich), które obecnie są ograniczane przez ogólne wskaźniki demograficzne?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4252 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.18.2026
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16677 z dnia 22 kwietnia 2026 r. Pana Posła Tomasza Piotra
Nowaka w sprawie skutków reformy planowania przestrzennego dla rozwoju gmin
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 16677 z dnia 22 kwietnia 2026 r.
Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
W ramach znowelizowanego reformą planowania przestrzennego1 sposobu bilansowania
terenów pod zabudowę analizie podlegają wyłącznie tereny o funkcji mieszkaniowej
zgodnie z uszczegółowioną metodyką obliczania chłonności terenów niezabudowanych
i luk w zabudowie oraz zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową. Zabudowa
usługowa oraz związana z działalnością gospodarczą i rolniczą nie podlega bilansowaniu.
Wymaga wskazania, że rozporządzenie w sprawie projektu planu ogólnego gminy 2
dopuszcza, aby gmina wyznaczyła wyższe zapotrzebowanie na nową zabudowę
mieszkaniową, jeżeli wynika to ze strategii rozwoju gminy, strategii rozwoju
ponadlokalnego lub strategii rozwoju obszaru otoczenia Centralnego Portu
Komunikacyjnego, o której mowa w art. 120zi ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym
Porcie Komunikacyjnym, o czym mowa w § 3 ust. 10 rozporządzenia.
Na podstawie art. 10e ust. 3 usg3 w strategii rozwoju gminy określa się w szczególności
m.in.:
- cele strategiczne rozwoju w wymiarze społecznym, gospodarczym, przestrzennym
i klimatyczno-środowiskowym;
- kierunki działań podejmowanych dla osiągnięcia celów strategicznych;
- oczekiwane rezultaty planowanych działań, w tym w wymiarze przestrzennym,
oraz wskaźniki ich osiągnięcia;
1 Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 z późn. zm.), dalej jako reforma.
2 Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie projektu planu ogólnego
gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów
(Dz. U. poz. 2758 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie.
3 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- model struktury funkcjonalno-przestrzennej gminy, rozumiany jako docelowy
układ elementów składowych przestrzeni, w tym m.in. strukturę sieci osadniczej
wraz z rolą i hierarchią jednostek osadniczych, główne elementy infrastruktury
technicznej i społecznej;
- ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki
przestrzennej w gminie dotyczące m.in. kierunków zmian w strukturze
zagospodarowania terenów, w tym określenia szczególnych potrzeb w zakresie
nowej zabudowy mieszkaniowej, kierunków rozwoju systemów komunikacji,
infrastruktury technicznej i społecznej.
Zgodnie z art. 51 reformy ustalenia pierwszego planu ogólnego gminy w danej gminie
określa się, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju
gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego, o ile gmina dysponuje strategią rozwoju
gminy lub strategią rozwoju ponadlokalnego, których opracowanie zostało wszczęte od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami gminy mają możliwość uwzględniania
strategii rozwoju gminy przy wyznaczaniu nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową.
Ad 2.
Nawiązując do wyżej opisanych przepisów, gmina ma możliwość wyznaczenia wyższego
zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową, jeżeli jest to uzasadnione
szczególnymi potrzebami określonymi w strategii rozwoju gminy, strategii rozwoju
ponadlokalnego lub strategii rozwoju obszaru otoczenia Centralnego Portu
Komunikacyjnego, o której mowa w art. 120zi ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym
Porcie, o czym mowa w § 3 ust. 10 rozporządzenia.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --