Interpelacja nr 16676
Interpelacja w sprawie zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (65%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Interpelacja nr 16676
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 17-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w imieniu jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności zrzeszonych w Stowarzyszeniu Gmin i Powiatów Wielkopolski, zwracam się z wnioskiem o pilne podjęcie prac legislacyjnych dotyczących zmiany zasad realizacji Programów ochrony powietrza (POP).
Samorządy w pełni popierają działania na rzecz poprawy jakości powietrza i ochrony zdrowia mieszkańców. Jednak doświadczenia z realizacji oraz aktualizacji POP wskazują, że obecny model nakłada na gminy nadmierne obowiązki, nieadekwatne do ich kompetencji i możliwości.
W szczególności dotyczy to takich zadań jak: kontrole źródeł emisji, doradztwo energetyczne, organizacja i finansowanie programów wsparcia, działania wobec osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz rozbudowana sprawozdawczość. Obowiązki te nie są objęte stabilnym finansowaniem ani odpowiednim wsparciem organizacyjnym, co prowadzi do przenoszenia odpowiedzialności za realizację celów POP na gminy bez zapewnienia im skutecznych narzędzi.
Podkreślenia wymaga, że skuteczna polityka ochrony powietrza wymaga działań systemowych i koordynacji na poziomie krajowym. Brak zmian w tym zakresie może skutkować niewykonalnością celów POP oraz dalszym, nieproporcjonalnym obciążeniem samorządów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza w najbliższym czasie zmienić przepisy dotyczące Programów ochrony powietrza tak, aby ograniczyć zakres obowiązków nakładanych na gminy?
Czy rząd planuje zapewnić pełne finansowanie i przejęcie przez administrację centralną kluczowych zadań wynikających z POP, zamiast obciążać nimi jednostki samorządu terytorialnego?
Z poważaniem
Interpelacja nr 16676
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 17-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w imieniu jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności zrzeszonych w Stowarzyszeniu Gmin i Powiatów Wielkopolski, zwracam się z wnioskiem o pilne podjęcie prac legislacyjnych dotyczących zmiany zasad realizacji Programów ochrony powietrza (POP).
Samorządy w pełni popierają działania na rzecz poprawy jakości powietrza i ochrony zdrowia mieszkańców. Jednak doświadczenia z realizacji oraz aktualizacji POP wskazują, że obecny model nakłada na gminy nadmierne obowiązki, nieadekwatne do ich kompetencji i możliwości.
W szczególności dotyczy to takich zadań jak: kontrole źródeł emisji, doradztwo energetyczne, organizacja i finansowanie programów wsparcia, działania wobec osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz rozbudowana sprawozdawczość. Obowiązki te nie są objęte stabilnym finansowaniem ani odpowiednim wsparciem organizacyjnym, co prowadzi do przenoszenia odpowiedzialności za realizację celów POP na gminy bez zapewnienia im skutecznych narzędzi.
Podkreślenia wymaga, że skuteczna polityka ochrony powietrza wymaga działań systemowych i koordynacji na poziomie krajowym. Brak zmian w tym zakresie może skutkować niewykonalnością celów POP oraz dalszym, nieproporcjonalnym obciążeniem samorządów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza w najbliższym czasie zmienić przepisy dotyczące Programów ochrony powietrza tak, aby ograniczyć zakres obowiązków nakładanych na gminy?
Czy rząd planuje zapewnić pełne finansowanie i przejęcie przez administrację centralną kluczowych zadań wynikających z POP, zamiast obciążać nimi jednostki samorządu terytorialnego?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7488 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WJP.0500.3.2026.MZ
4340885.17654826.14334863
Warszawa, 30-04-2026
Odpowiedź na interpelację K10INT16676
Dotyczy: zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza w najbliższym czasie zmienić przepisy
dotyczące Programów Ochrony Powietrza tak, aby ograniczyć zakres obowiązków
nakładanych na gminy?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska prowadzone są prace mające na celu implementację
do przepisów krajowych wymagań dyrektywy (UE) 2024/2881 w sprawie jakości powietrza i
czystszego powietrza dla Europy [1]. W ramach prac legislacyjnych planuje się m.in. zmianę
obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie programów ochrony
powietrza oraz planów działań krótkoterminowych [2] oraz rozporządzenia Ministra Klimatu i
Środowiska w sprawie zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących
zanieczyszczenia powietrza [3], w których określony zostanie zakres danych niezbędnych do
uwzględnienia zarówno w nowych POP, PDK oraz planach działania na rzecz jakości
powietrza (PDJP), a także w sprawozdaniach okresowym i końcowych z realizacji tych
programów i planów. Modyfikacji i ujednoliceniu w skali kraju ulegną także zasady
raportowania z poziomu gminnego na poziom wojewódzki, a następnie z poziomu
wojewódzkiego na poziom krajowy nowych POP, PDK i PDJP.
W celu wsparcia administracji samorządowej, w ramach planowanych do przeprowadzenia
zmian należy wskazać na propozycję włączenia w proces przygotowania PDJP, PDK i PDJP
jednostek nadzorowanych i podległych ministrowi właściwemu do spraw klimatu, ale także
przygotowanie opinii do projektów ww. planów i programów przez ministra właściwego do
spraw klimatu.
Dodatkowo na poziomie krajowym planuje się utworzenie ujednoliconego systemu
informatycznego do przekazywania informacji o nowych PDJP, PDK i POP, a także
sprawozdań z ich realizacji. Działanie to powinno usprawnić proces przekazywania
informacji o prowadzonych działaniach, zarówno z poziomu gminy, jak i z poziomu
województwa.
2. Czy rząd planuje zapewnić pełne finansowanie i przejęcie przez administrację centralną
kluczowych zadań wynikających z POP, zamiast obciążać nimi jednostki samorządu
terytorialnego?
Rząd RP nie planuje dokonania zmian w obowiązującym systemie zarządzania jakością
powietrza polegających na przesunięciu z gmin na administrację rządową obowiązku
-- 1 of 3 --
realizacji i pełnego finansowania działań naprawczych wynikających z POP, które są
zadaniami własnymi gmin.
Zgodnie z przepisami krajowymi [4], do zadań gminy w szczególności należą sprawy
związane z ochroną środowiska i zdrowia, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz
gaz, a także dotyczące lokalnego transportu zbiorowego. Dodatkowo przypomnieć należy,
że POP i PDK, które są przyjmowane do realizacji w ramach uchwał sejmików województw,
stanowią akty prawa miejscowego. To do decyzji administracji samorządowej należy ocena,
które działania naprawcze do określenia w ww. dokumentach strategicznych będą
adekwatne do zastosowania biorąc pod uwagę źródło przekroczenia norm jakości
powietrza. W związku z powyższym, ingerencja z poziomu krajowego w realizację zadań w
tym zakresie byłaby niezasadna.
Rząd RP podejmuje działania mające na celu wsparcie realizacji przez gminy zadań w
powyższym zakresie. Należą do nich przede wszystkim rozwój i przygotowanie nowych
narzędzi finansowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW), które powinny pozwolić na dofinansowanie działań naprawczych
wynikających z POP. Należą do nich przede wszystkim Program Priorytetowy „Czyste
Powietrze”, który pozostaje jednym z kluczowych mechanizmów finansowych,
wspierających działania na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Trwają prace także
nad kolejnym naborem w ramach Programu Priorytetowego „Ciepłe Mieszkanie”, który
stanowi jeden z kluczowych instrumentów wspierających likwidację wysokoemisyjnych
kotłów i poprawę efektywności energetycznej w budynkach wielorodzinnych. W
NFOŚiGW, oprócz programów adresowanych bezpośrednio do osób fizycznych,
przygotowywane są także we współpracy z funduszami wojewódzkimi działania
ukierunkowane na inne podmioty – w szczególności jednostki samorządu terytorialnego,
instytucje publiczne oraz przedsiębiorstwa, w celu wsparcia ich w realizacji przedsięwzięć
proekologicznych ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza w Polsce.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w 2025 r. zleciło przygotowanie i przekazało do
stosowania przez urzędy miast, gmin i powiatów opracowanie pn. „Poradnik dobrych praktyk
prowadzenia kontroli palenisk domowych oraz uchwał antysmogowych – praktyczny podręcznik
dla gmin o prowadzeniu kontroli”. Celem Poradnika było przedstawienie ujednoliconych w
skali kraju praktycznych wskazówek jak prowadzić kontrole palenisk domowych oraz
wykorzystać je do działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie ochrony powietrza.
Poradnik jest także dostępny do pobrania ze strony internetowej Ministerstwa Klimatu i
Środowiska [5].
Przygotowaliśmy także narzędzie wsparcia dla samorządów województw w postaci
ekspertyzy pn. „Wytyczne do określenia działań naprawczych w ramach programów ochrony
powietrza, planów działań krótkoterminowych oraz planów działania na rzecz jakości powietrza”.
Wytyczne zostały przekazane w marcu 2026 r. do wykorzystania przez samorządy
województw w trakcie przygotowania PDJP oraz POP i PDK. Natomiast na przełomie
2026 r. i 2027 r. planujemy przygotować drugą część Wytycznych wyjaśniającą procedurę
przygotowania ww. nowych programów i planów.
Dodatkowo, w celu wparcia administracji samorządowej, MKiŚ podjęło współpracę
z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego w kierunku usprawnienia funkcjonowania
Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) i uwzględnienia potrzeb samorządów
w tym zakresie, co realnie przełoży się na jakość przygotowywanych PDJP i POP, a także
sprawozdań z ich realizacji. W prace nad projektem CEEB 2.0 zaangażowany został IOŚ-PIB,
którego zadaniem będzie wsparcie merytoryczne w zakresie wykorzystania CEEB do
raportowania danych emisyjnych.
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Podstawa prawna:
[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października
2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (wersja
przekształcona),
[2] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie programów
ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych (Dz. U. poz. 1159),
[3] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie
zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących zanieczyszczenia powietrza
(Dz. U. z 2023 r. poz. 350),
[4] art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025
r. poz. 1153, 1436, z 2026 r. poz. 252),
[5] https://www.gov.pl/web/klimat/poradnik-dla-gmin-dotyczacy-dobrych-praktyk-
prowadzenia-kontroli-palenisk-domowych-oraz-uchwal-antysmogowych.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WJP.0500.3.2026.MZ
4340885.17654826.14334863
Warszawa, 30-04-2026
Odpowiedź na interpelację K10INT16676
Dotyczy: zmian w realizacji Programów ochrony powietrza
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza w najbliższym czasie zmienić przepisy
dotyczące Programów Ochrony Powietrza tak, aby ograniczyć zakres obowiązków
nakładanych na gminy?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska prowadzone są prace mające na celu implementację
do przepisów krajowych wymagań dyrektywy (UE) 2024/2881 w sprawie jakości powietrza i
czystszego powietrza dla Europy [1]. W ramach prac legislacyjnych planuje się m.in. zmianę
obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie programów ochrony
powietrza oraz planów działań krótkoterminowych [2] oraz rozporządzenia Ministra Klimatu i
Środowiska w sprawie zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących
zanieczyszczenia powietrza [3], w których określony zostanie zakres danych niezbędnych do
uwzględnienia zarówno w nowych POP, PDK oraz planach działania na rzecz jakości
powietrza (PDJP), a także w sprawozdaniach okresowym i końcowych z realizacji tych
programów i planów. Modyfikacji i ujednoliceniu w skali kraju ulegną także zasady
raportowania z poziomu gminnego na poziom wojewódzki, a następnie z poziomu
wojewódzkiego na poziom krajowy nowych POP, PDK i PDJP.
W celu wsparcia administracji samorządowej, w ramach planowanych do przeprowadzenia
zmian należy wskazać na propozycję włączenia w proces przygotowania PDJP, PDK i PDJP
jednostek nadzorowanych i podległych ministrowi właściwemu do spraw klimatu, ale także
przygotowanie opinii do projektów ww. planów i programów przez ministra właściwego do
spraw klimatu.
Dodatkowo na poziomie krajowym planuje się utworzenie ujednoliconego systemu
informatycznego do przekazywania informacji o nowych PDJP, PDK i POP, a także
sprawozdań z ich realizacji. Działanie to powinno usprawnić proces przekazywania
informacji o prowadzonych działaniach, zarówno z poziomu gminy, jak i z poziomu
województwa.
2. Czy rząd planuje zapewnić pełne finansowanie i przejęcie przez administrację centralną
kluczowych zadań wynikających z POP, zamiast obciążać nimi jednostki samorządu
terytorialnego?
Rząd RP nie planuje dokonania zmian w obowiązującym systemie zarządzania jakością
powietrza polegających na przesunięciu z gmin na administrację rządową obowiązku
-- 1 of 3 --
realizacji i pełnego finansowania działań naprawczych wynikających z POP, które są
zadaniami własnymi gmin.
Zgodnie z przepisami krajowymi [4], do zadań gminy w szczególności należą sprawy
związane z ochroną środowiska i zdrowia, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz
gaz, a także dotyczące lokalnego transportu zbiorowego. Dodatkowo przypomnieć należy,
że POP i PDK, które są przyjmowane do realizacji w ramach uchwał sejmików województw,
stanowią akty prawa miejscowego. To do decyzji administracji samorządowej należy ocena,
które działania naprawcze do określenia w ww. dokumentach strategicznych będą
adekwatne do zastosowania biorąc pod uwagę źródło przekroczenia norm jakości
powietrza. W związku z powyższym, ingerencja z poziomu krajowego w realizację zadań w
tym zakresie byłaby niezasadna.
Rząd RP podejmuje działania mające na celu wsparcie realizacji przez gminy zadań w
powyższym zakresie. Należą do nich przede wszystkim rozwój i przygotowanie nowych
narzędzi finansowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW), które powinny pozwolić na dofinansowanie działań naprawczych
wynikających z POP. Należą do nich przede wszystkim Program Priorytetowy „Czyste
Powietrze”, który pozostaje jednym z kluczowych mechanizmów finansowych,
wspierających działania na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Trwają prace także
nad kolejnym naborem w ramach Programu Priorytetowego „Ciepłe Mieszkanie”, który
stanowi jeden z kluczowych instrumentów wspierających likwidację wysokoemisyjnych
kotłów i poprawę efektywności energetycznej w budynkach wielorodzinnych. W
NFOŚiGW, oprócz programów adresowanych bezpośrednio do osób fizycznych,
przygotowywane są także we współpracy z funduszami wojewódzkimi działania
ukierunkowane na inne podmioty – w szczególności jednostki samorządu terytorialnego,
instytucje publiczne oraz przedsiębiorstwa, w celu wsparcia ich w realizacji przedsięwzięć
proekologicznych ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza w Polsce.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w 2025 r. zleciło przygotowanie i przekazało do
stosowania przez urzędy miast, gmin i powiatów opracowanie pn. „Poradnik dobrych praktyk
prowadzenia kontroli palenisk domowych oraz uchwał antysmogowych – praktyczny podręcznik
dla gmin o prowadzeniu kontroli”. Celem Poradnika było przedstawienie ujednoliconych w
skali kraju praktycznych wskazówek jak prowadzić kontrole palenisk domowych oraz
wykorzystać je do działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie ochrony powietrza.
Poradnik jest także dostępny do pobrania ze strony internetowej Ministerstwa Klimatu i
Środowiska [5].
Przygotowaliśmy także narzędzie wsparcia dla samorządów województw w postaci
ekspertyzy pn. „Wytyczne do określenia działań naprawczych w ramach programów ochrony
powietrza, planów działań krótkoterminowych oraz planów działania na rzecz jakości powietrza”.
Wytyczne zostały przekazane w marcu 2026 r. do wykorzystania przez samorządy
województw w trakcie przygotowania PDJP oraz POP i PDK. Natomiast na przełomie
2026 r. i 2027 r. planujemy przygotować drugą część Wytycznych wyjaśniającą procedurę
przygotowania ww. nowych programów i planów.
Dodatkowo, w celu wparcia administracji samorządowej, MKiŚ podjęło współpracę
z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego w kierunku usprawnienia funkcjonowania
Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) i uwzględnienia potrzeb samorządów
w tym zakresie, co realnie przełoży się na jakość przygotowywanych PDJP i POP, a także
sprawozdań z ich realizacji. W prace nad projektem CEEB 2.0 zaangażowany został IOŚ-PIB,
którego zadaniem będzie wsparcie merytoryczne w zakresie wykorzystania CEEB do
raportowania danych emisyjnych.
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Podstawa prawna:
[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października
2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (wersja
przekształcona),
[2] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie programów
ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych (Dz. U. poz. 1159),
[3] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie
zakresu i sposobu przekazywania informacji dotyczących zanieczyszczenia powietrza
(Dz. U. z 2023 r. poz. 350),
[4] art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025
r. poz. 1153, 1436, z 2026 r. poz. 252),
[5] https://www.gov.pl/web/klimat/poradnik-dla-gmin-dotyczacy-dobrych-praktyk-
prowadzenia-kontroli-palenisk-domowych-oraz-uchwal-antysmogowych.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --