Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.6.2026.MG
4340884.17653224.14368979
Warszawa, 07-05-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację poselską z 22 kwietnia 2026 r. nr 16675
W sprawie: obowiązków gmin w zakresie ochrony udokumentowanych złóż kopalin
wynikających z ustawy – Prawo geologiczne i górnicze
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16675 Posła Tomasza Piotra Nowaka przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań umożliwiających gminom
dokonanie wcześniejszej, merytorycznej oceny zasadności zmiany miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego w celu ochrony udokumentowanego złoża
kopaliny?
Zgodnie z art. 95 ust. 3 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze1 uwzględnianie złóż
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, dalej jako „plan miejscowy" lub
„m.p.z.p.” jest obowiązkiem gmin. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie
dlatego „zmiany konieczne dla ochrony udokumentowanych złóż" mogą oznaczać co innego
w przypadku różnych złóż. Natomiast w każdym przypadku, zgodnie z art. 15 ust. 2c ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym2 wymagane jest przynajmniej wskazanie
nazwy złoża oraz granicy występowania złoża.
W ocenie Ministra nie jest możliwe zapewnienie ochrony złóż kopalin bez jakiejkolwiek
wzmianki o ich występowaniu w planie miejscowym.
1 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 69), dalej jako „P.g.g.”,
2 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 538),
dalej jako „u.p.z.p.”,

-- 1 of 5 --

Strona 2 z 5
2. Czy planowane są zmiany legislacyjne dotyczące terminów realizacji obowiązków
oraz sankcji określonych w art. 95 i 96 ustawy, w szczególności w okresie wdrażania
reformy planowania przestrzennego?
24 września 2023 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw3.
Następnie 28 października 2023 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy - Prawo
geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw4. Obie te ustawy znowelizowały art. 95
oraz art. 96 P.g.g.
Należy natomiast zauważyć, że obowiązek ujawnienia przez gminy złóż kopalin w planach
miejscowych istniał już wcześniej. Art. 48 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo
geologiczne i górnicze5, uchylonej 1 stycznia 2012 r. przepisami P.g.g., przewidywał,
że udokumentowane złoża kopalin uwzględnia się w planach miejscowych.
Obowiązek ten przewiduje również obowiązujące P.g.g.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 P.g.g., w brzmieniu sprzed nowelizacji u.p.z.p., udokumentowane
złoża kopalin, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin, dalej jako „studium”, m.p.z.p. oraz planach
zagospodarowania przestrzennego województwa. Nowelizacja u.p.z.p., a następnie
nowelizacja P.g.g. nie skróciły terminu dla gmin na uwzględnienie złóż w m.p.z.p.,
tylko doprecyzowały termin, w jakim ma to nastąpić (art. 95 ust. 3 i 4 P.g.g.).
Art. 95 P.g.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji P.g.g., chociaż nakładał na gminę obowiązek
ujawnienia złóż w m.p.z.p., to nie przewidywał w tym zakresie żadnej cezury czasowej.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 95 ust. 3 P.g.g. zmiany konieczne dla ochrony
udokumentowanych złóż kopalin wprowadza się w planach ogólnych gmin, m.p.z.p. oraz
planach zagospodarowania przestrzennego województw w terminie:
1. roku od dnia doręczenia właściwemu organowi wykonawczemu gminy kopii decyzji
zatwierdzającej dokumentację geologiczno-inwestycyjną złoża węglowodorów
albo dodatek do tej dokumentacji;
2. 2 lat od dnia doręczenia właściwemu organowi wykonawczemu gminy kopii decyzji
zatwierdzającej dokumentację geologiczną albo dodatek do tej dokumentacji.
Wyżej wymienione terminy ulegają przesunięciu w przypadku wszczęcia postępowania
w przedmiocie uznania złoża lub jego części za strategiczne (art. 95 ust. 4 P.g.g.).
Reforma systemu planowania przestrzennego, w szczególności w zakresie uchwalania
planów ogólnych gmin, zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna zostać zakończona
do 31 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada możliwości
przeprowadzenia pełnej procedury legislacyjnej w takim terminie, aby ewentualne zmiany
przepisów mogły wejść w życie jeszcze w trakcie okresu wdrażania reformy planowania
przestrzennego.
3 ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688), dalej jako „nowelizacja u.p.z.p.”,
4 ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2023 r., poz. 2029), dalej jako „nowelizacja P.g.g.”,
5 ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r., nr 228, poz. 1947),

-- 2 of 5 --

Strona 3 z 5
Przepisy przejściowe regulujące postępowanie do momentu uchwalenia przez gminy
planów ogólnych zawarto w art. 65 i nast. nowelizacji u.p.z.p. Zgodnie z art. 65 ust. 1
nowelizacji u.p.z.p. studia zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego w danej
gminie, jednak nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r., i stosuje się do nich przepisy
dotychczasowe. Przy czym zgodnie z art. 65 ust. 2 nowelizacji u.p.z.p. zmiana studiów przed
uchwaleniem planu ogólnego jest dopuszczalna jedynie w trzech przypadkach, jeżeli:
1. przed dniem wejścia w życie nowelizacji u.p.z.p. wystąpiono o opinie i uzgodnienia
projektów tych studiów albo ich zmian;
2. zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub
3. zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji w zakresie gospodarowania
strategicznymi zasobami naturalnymi kraju w rozumieniu ustawy o zachowaniu
narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju6,
lub działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a P.g.g.
Przy tym należy zwrócić uwagę, że samo zatwierdzenie dokumentacji geologicznej,
dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej lub dodatków do nich nie powoduje, że art. 65 ust.
2 pkt 3 nowelizacji u.p.z.p. znajduje zastosowanie. Konieczna jest jeszcze realizacja
konkretnej inwestycji lub działalności wpisującej się w u.z.n.c. lub art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a
P.g.g.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 nowelizacji u.p.z.p. dotychczasowe plany miejscowe zachowują moc
na danym obszarze do dnia wejścia w życie nowych planów miejscowych na tym obszarze i
mogą być zmieniane. W art. 67 ust. 3 nowelizacji u.p.z.p. określono przejściowe zasady
stosowania przepisów proceduralnych i materialnych do uchwalania planu miejscowego.
Do momentu uchwalenia planu ogólnego obowiązuje art. 20 ust. 1 u.p.z.p. nakazujący
zgodność planu miejscowego ze studium. Od momentu uchwalenia planu ogólnego możliwe
będzie badanie zgodności planu miejscowego z planem ogólnym jako nadrzędnym aktem
planowania przestrzennego w gminie. Od obowiązku zgodności planu miejscowego ze
studium przewidziano dwa wyjątki mianowicie:
a) w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł
energii oraz ich stref ochronnych,
b) jeżeli plan miejscowy albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu
publicznego, których nie stosuje się od dnia utraty mocy przez studium.
Jednocześnie Ministerstwo uwzględnia powyższą okoliczność w dokonywanej wykładni
obowiązujących przepisów prawa. W szczególności należy wskazać, że w aktualnym stanie
prawnym nie jest wymagane dokonywanie zmiany studium w związku z procedowaniem
planu ogólnego, o ile ustalenia tego planu pozostają spójne z dotychczasowymi
dokumentami planistycznymi oraz celami reformy. Takie podejście ma na celu zapewnienie
ciągłości procesów planistycznych, ograniczenie nadmiernych obciążeń administracyjnych
po stronie gmin oraz umożliwienie sprawnego i terminowego wdrożenia nowych rozwiązań
przewidzianych w reformie.
6 ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (t.j.
Dz.U. z 2018 r. poz. 1235), dalej jako „u.z.n.c."

-- 3 of 5 --

Strona 4 z 5
Zdaniem resortu obecne ramy czasowe dotyczące planów miejscowych i planów ogólnych
są adekwatne do zakresu nałożonych zadań i nie ma potrzeby ich wydłużania.
Kwestia terminu dokonania zmian aktów planowania przestrzennego była konsultowana
z przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju i Technologii, którzy wskazywali, że reforma
planowania przestrzennego powinna skrócić czas procedowania dokumentów
planistycznych. Kwestia ta będzie monitorowana w ministerstwie i w zależności od sytuacji,
będzie możliwe dokonanie korekty.
Jednocześnie należy zaznaczyć że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace
legislacyjne nad wprowadzeniem odrębnego terminu na potrzeby dokonania zmian w planie
zagospodarowania przestrzennego województwa (art. 95 ust. 2 P.g.g.).
Zmiany te będą wprowadzone w ramach aktualizacji tego dokumentu, po dokonaniu
okresowej oceny, o której mowa w art. 45 u.p.z.p., której elementem powinno być ustalenie,
czy w planie tym zawarte są m.in. informacje o wszystkich:
1. złożach kopalin,
2. wodach podziemnych,
3. kompleksach podziemnego składowania dwutlenku węgla,
4. podziemnych bezzbiornikowych magazynach substancji,
które zostały udokumentowane na terenie województwa.
W szczególności powinno to dotyczyć złóż, wód i kompleksów udokumentowanych po dniu
uchwalenia przedmiotowego planu oraz złóż kopalin, które zostały uznane za złoża
strategiczne w całości albo w części.
Skoro plan zagospodarowania przestrzennego województwa podlega okresowej ocenie,
która powinna zostać przeprowadzona co najmniej raz w czasie kadencji sejmiku (5 lat),
to zasadne jest, aby podczas takiej oceny sprawdzić, czy w dokumencie tym są zawarte
informacje o udokumentowanych złożach, wodach oraz kompleksach. Będzie to stanowiło
znaczące ograniczenie obowiązków oraz obciążeń finansowych dla województwa.
Jednocześnie ograniczony zostanie zakres informacji zamieszczanych w takim planie do
informacji najważniejszych:
1. nazwę złoża kopaliny albo nazwy ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub
solanek, w przypadku złóż strategicznych – informację o posiadaniu takiego statusu
w całości albo w części,
2. rodzaju kopaliny głównej, kopalin towarzyszących lub kopalin współwystępujących,
3. gmin, na terenie których występują udokumentowane złoża kopalin albo ujęcie wód
leczniczych, termalnych albo solanek (na mapie wystarczające będzie oznaczenie
symbolem złoża kopaliny).
Tym samym z katalogu zamieszczanych informacji usunięte zostaną w szczególności
granice występowania złoża kopaliny albo położenie ujęcia wód leczniczych, wód
termalnych lub solanek, granice złoża strategicznego oraz projektowane granice obszaru
górniczego i terenu górniczego - w przypadku ujęć wód leczniczych, wód termalnych lub
solanek. W ocenie Ministerstwa możliwe jest pominięcie tych informacji, tym bardziej,
że takie dane ulegają zmianie np. po zatwierdzeniu dodatku do dokumentacji geologicznej
złoża kopaliny mogą ulec zmianie granice złoża kopaliny. Jednocześnie informacje o nich

-- 4 of 5 --

Strona 5 z 5
można uzyskać z innych rejestrów publicznych, w szczególności z Systemu Gospodarki
i Ochrony Bogactw Mineralnych Polski (MIDAS) czy rejestru obszarów górniczych
i zamkniętych podziemnych składowisk dwutlenku węgla. To te aktualne rejestry powinny
być podstawowym źródłem danych przy tworzeniu aktów planowania przestrzennego na
terenie gminy.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że zasadne jest, aby podstawowe informacje o złożach były
nadal zamieszczane w planie zagospodarowania przestrzennego województwa, ponieważ
stanowią bardzo ważny element uwarunkowań środowiskowo-gospodarczych, który
powinien być brany pod uwagę podczas planowania regionalnego oraz podczas oceny
aktualności planu.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.

-- 5 of 5 --