Interpelacja w sprawie powszechnego systemu szkoleń wojskowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16667
do ministra obrony narodowej
w sprawie powszechnego systemu szkoleń wojskowych
Zgłaszający: Mariusz Błaszczak
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 7 marca 2025 r. premier Donald Tusk podczas konferencji prasowej zapowiedział wprowadzenie powszechnego programu szkoleń wojskowych wzorowanego na modelu szwajcarskim (obejmuje on wynagrodzenie, ulgi, możliwość przechowywania broni służbowej w domu, coroczne obowiązkowe doskonalenie dla mężczyzn w wieku poborowym), uwzględniającego doświadczenie bojowe armii ukraińskiej. Zgodnie z deklaracją szefa rządu program miał obejmować podstawowe przygotowanie wojskowe oraz specjalistyczne kursy dostosowane do różnych grup społecznych i zawodowych. Zapowiedziano również dodatkowe zachęty, takie jak umożliwienie skończenia kursu zawodowego prawa jazdy, w tym na pojazdy ciężarowe. Zgodnie z deklaracjami premiera model szkolenia miał powstać w ciągu kilku tygodni od dnia konferencji, a pełna implementacja do końca 2025 roku, z docelową skalą 100 tys. przeszkolonych rocznie od 2027 roku. Natomiast według infografik opublikowanych przez Kancelarię Premiera na platformie X za miesiąc planowanego dobrowolnego szkolenia specjalistycznego przeznaczonego dla chętnych w wieku 18-60 miało przysługiwać świadczenie w wysokości 6000 zł.
Jednocześnie w listopadzie 2025 roku Ministerstwo Obrony Narodowej uruchomiło pilotażowy program szkoleń obronnych „wGotowości", który zgodnie z deklaracjami resortu został uruchomiony w docelowej formie na początku marca 2026 roku. Zgodnie z informacjami udostępnionymi przez Ministerstwo Obrony Narodowej kurs obejmuje dwie ścieżki szkoleniowe: „Odporność”, trwającą 8 godzin, przeznaczoną dla osób od 13. roku życia, której celem jest wzmocnienie odporności psychicznej, fizycznej oraz społecznej, a także ścieżkę „Rezerwy”, kierowaną do kandydatów bez przeszkolenia wojskowego, żołnierzy rezerwy oraz kandydatów na oficerów rezerwy. Zgodnie z informacją zamieszczoną na oficjalnej witrynie Ministerstwa Obrony Narodowej (https://www.wojsko-polskie.pl/wgotowosci) realizowane szkolenia „nie mają charakteru wojskowego i nie wpływają na służbę wojskową”, nie są etapem obowiązkowym dla kandydatów do służby zawodowej i w żadnym stopniu nie pomagają w naborze do służby wojskowej. Co więcej, zgodnie z udostępnioną informacją: „szkolenie ma charakter edukacyjno-praktyczny, a jego celem jest podniesienie świadomości i umiejętności obywateli w zakresie bezpieczeństwa i obrony, a nie rekrutacja do wojska. Osoba, która po ukończeniu szkolenia chciałaby dobrowolnie wstąpić do rezerwy lub służby wojskowej, może to zrobić na odrębnych zasadach – poprzez złożenie wniosku w Wojskowym Centrum Rekrutacji i przejście odpowiednich procedur”.
Jednocześnie, w tym samym czasie decyzją rządu w ustawie budżetowej na 2026 roku zdecydowano o radykalnym zmniejszeniu liczby żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (20 000 żołnierzy, spadek o 15 000 żołnierzy w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok) oraz aktywnej rezerwy (7 000 żołnierzy, spadek aż o 23 000 żołnierzy w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok). Ograniczono więc kanały naboru do wojska umożliwiające budowę realnych rezerw osobowych oraz zwiększania liczebności Sił Zbrojnych RP.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego mimo upływu ponad roku i określonego przez premiera Donalda Tuska harmonogramu wprowadzenia powszechnego systemu szkoleń wojskowych wzorowanych na modelu szwajcarskim, żadna z zapowiedzi premiera nie została zrealizowana?
2. Dlaczego mimo tego, że premier Donald Tusk ogłosił program szkoleń na początku marca 2025 roku, a opracowanie programu szkoleń zapowiedział „w ciągu kilku tygodni”, minister obrony narodowej powołał zespół do jego opracowania dopiero w połowie sierpnia 2025 roku?
3. Kto imiennie podjął decyzję o realizacji, a w szczególności finansowania, szkoleń obronnych „wGotowości” przez ministra obrony narodowej, a nie ministra właściwego w sprawach wewnętrznych?
4. Mając na uwadze zakres prowadzonych szkoleń, czy podejmując decyzję, o której mowa w pytaniu numer trzy nie naruszono przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 roku o działach administracji rządowej (w szczególności art. 29 ust. 4 pkt 4) z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, która w szczególności w rozdziale 6, który szczegółowo określa system realizacji i finansowania szkolenia, ćwiczenia i edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej?
5. Jakie są ustalenia ewaluacji części pilotażowej programu szkoleń obronnych „wGotowości” przeprowadzonej w styczniu 2026 roku? Kto imiennie opracował wyniki ewaluacji i kto je zatwierdził, a także gdzie są one dostępne?
6. Ile osób faktycznie ukończyło program szkoleń obronnych w ramach pilotażu w 2025 roku oraz od 1 stycznia do 31 marca 2026 roku, proszę o informację w podziale na ścieżkę „Odporność” i „Rezerwa”?
7. Ile osób mimo rejestracji do udziału w szkoleniu obronnym nie przystąpiło do zajęć? Proszę o informację w podziale na ścieżkę „Odporność” i „Rezerwa”.
8. Jakie środki na realizację programu szkoleń obronnych „wGotowości” poniesiono w budżecie resortu obrony narodowej w 2025 roku? Z jakich pozycji budżetowych i którego dysponenta budżetowego w ramach resortu przeniesiono środku na ten cel?
9. Jakie środki na realizację programu szkoleń obronnych „wGotowości” przewidziano w budżecie resortu obrony narodowej na 2026 rok?
10. Czy prawdą jest to, że program szkoleń obronnych „wGotowości” w 2026 roku jest finansowany ze środków Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, które pierwotnie miały być przeznaczone na szkolenie żołnierzy zawodowych, co może mieć negatywny wpływ na gotowość bojową jednostek wojskowych?
11. Jaki wpływ ma tak istotne zaangażowanie żołnierzy prowadzących zajęcia szkoleniowe (instruktorów) oraz infrastruktury wojskowej na potrzeby programu szkoleń obronnych „wGotowości” na realizację programu szkolenia w Siłach Zbrojnych RP?
12. Dlaczego mimo zapowiedzi premiera wprowadzenia powszechnego systemu szkoleń wojskowych znacząco ograniczono liczbę przyjmowanych żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz aktywnej rezerwy, co negatywnie wpływa na system rezerw osobowych? Wobec powyższego jak to realne działania przekładają się na plany utworzenia „Armii 500 tysięcy”?
13. Czy prawdą jest to, że ze względu na brak możliwości kontynuacji szkolenia w ramach szkolenia specjalistycznego, a docelowo ze względu na brak wolnych etatów powołania do służby zawodowej, odnotowano liczne przypadki rezygnacji z rozpoczęcia służby w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6526 znaków00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.416.2026/In-182-26/SW
Warszawa, 08.05.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 16667 Pana Posła Mariusza Błaszczaka w sprawie powszechnego
systemu szkoleń wojskowych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 16667 Pana
Posła Mariusza Błaszczaka w sprawie powszechnego systemu szkoleń wojskowych,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Program powszechnych, dobrowolnych szkoleń obronnych #wGotowości (dalej Program)
obejmie dwa obszary wysiłku. Pierwszym z nich jest ścieżka „odporność”, która obejmuje
indywidualne oraz grupowe szkolenie obronne. Program skierowany jest do obywateli bez
przeszkolenia wojskowego (zgłoszenie indywidualne) oraz urzędników, pracowników (na
wniosek pracodawcy). Drugim z nich jest ścieżka „rezerwy”, która obejmuje szkolenie
podstawowe, rozwijanie kompetencji i karier oraz przywództwo. Ścieżka skierowana jest do
kandydatów bez przeszkolenia wojskowego, rezerwistów, żołnierzy rezerw, oraz
kandydatów na oficerów rezerwy.
Podstawowym celem Programu jest przygotowanie zasobów obronnych oraz
wprowadzenie powszechnej znajomości koniecznych zachowań w przypadku prowadzenia
działań wojennych na terenie kraju. Etapy, w tym zakres i skala projektu są systematycznie
wdrażane, co stanowi konsekwentną realizację zapowiedzi. Przedmiotowe rozwiązania
przyczyniają się do zwiększenia ogólnej odporności państwa, wzmocnienia zdolności
obronnych społeczeństwa, a przede wszystkim stopniowej rozbudowy rezerw osobowych
Sił Zbrojnych RP. Stanowią jednocześnie odpowiedź na narastające wyzwania w obszarze
bezpieczeństwa i obronności państwa, wynikające ze zmieniającej się sytuacji
geopolitycznej, w szczególności zagrożeń o charakterze militarnym, hybrydowym i
cybernetycznym, a także kryzysów naturalnych i technicznych. Program w ścieżce
„Odporność” był poddany uzgodnieniom z MSWiA w zakresie zgodności z programem
szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w celu zachowania spójności
przekazywanych treści i odpowiedniej współpracy z organami ochrony ludności, mając na
względzie rozwój systemu odporności państwa.
Realizacja Programu wynikała z decyzji Nr 156/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4
listopada 2025 r. w sprawie pilotażu Programu powszechnych dobrowolnych szkoleń
obronnych (Dz. Urz. MON z 2025 r., poz. 186) oraz rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP
z dnia 13 listopada 2025 roku w sprawie pilotażu Programu powszechnych dobrowolnych
szkoleń obronnych.
W pilotażu Programu w ścieżce „Odporność” udział wzięło ponad 16 tys. osób. Dotychczas
w szkoleniach w ramach linii „Odporność” w 2026 r., realizowanym w zakresie i zgodnie z
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
terminem od 7 marca 2026 r. określonym decyzją Nr 17/MON Ministra Obrony Narodowej
z dnia 4 marca 2026 r. w sprawie realizacji szkoleń obronnych w ramach Programu
powszechnych dobrowolnych szkoleń obronnych (Dz. Urz. MON z 2026 r., poz. 24) udział
wzięło ponad 6790 osób. Pomimo rejestracji, do zajęć nie przystąpiło ok. 900 osób.
Pełny raport ewaluacyjny pilotażu Programu został opracowany w styczniu 2026 r. przez
wyspecjalizowany ośrodek analityczny – Centrum Doktryn i Szkolenia SZ, a wnioski tam
opracowane miały wpływ na kształt programu realizowanego w 2026 r.
W odniesieniu do pilotażu Programu wnioski z ankiet przeprowadzonych wśród
uczestników szkolenia dowodzą, że aż 98% uczestników uznało szkolenie za przydatne.
97% bardzo dobrze i dobrze oceniło prowadzenie zajęć. 98% ankietowanych poleciłoby to
szkolenie innym osobom. 95% ankietowanych zadeklarowało swoją chęć udziału w
podobnym szkoleniu w przyszłości. Głównym powodem uczestnictwa w szkoleniu była
chęć nauczenia się postępowania w trudnych sytuacjach.
W budżecie resortu obrony narodowej na 2025 r. na realizację pilotażu Programu
poniesiono wydatki na kwotę 1,9 mln zł. Natomiast na realizację przedsięwzięć Programu w
2026 r. zabezpieczono kwotę 109,5 mln zł., z czego większość środków przeznaczona jest
dla ścieżki „rezerwy”, a finansowanie nie jest realizowane kosztem obniżenia wydatków
przeznaczonych na szkolenie żołnierzy zawodowych.
Przygotowanie się do skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom militarnym państwa,
wsparcie właściwych organów państwowych w redefiniowanym zakresie działań
cyberbezpieczeństwa i działaniach antyterrorystycznych stanowi istotę szkolenia Sił
Zbrojnych RP. Stąd też spójność podejmowanego wysiłku szkoleniowego, angażowania
zasobów osobowych i infrastruktury z celami szkoleniowymi SZ RP jest bezsprzeczna i
winna być postrzegana jako inwestycja w odporne społeczeństwo. Zatem wpływ ten jest
postrzegany tylko w aspekcie pozytywnym. Jednocześnie zaangażowanie żołnierzy
prowadzących szkolenia nie miało wpływu na realizację programu szkolenia w Siłach
Zbrojnych RP ze względu na realizację szkoleń obronnych „w Gotowości” tylko w weekendy.
Odnosząc się do powołań do zawodowej służby wojskowej informuję, że aktualnie
powołania do zawodowej służby wojskowej (w tym z dobrowolnej zasadniczej służby
wojskowej) realizowane są w sposób ciągły. Należy jednak podkreślić, że powołanie nie ma
charakteru automatycznego ani gwarantowanego bezpośrednio po zakończeniu szkolenia.
W konsekwencji może dochodzić do sytuacji, w których liczba kandydatów przewyższa
liczbę dostępnych miejsc, co skutkuje ograniczeniem liczby powołań w konkretnej jednostce
wojskowej.
Z prowadzonych sukcesywnie badań ankietowych na grupie ponad 8 tys. osób, które
złożyły wnioski o powołanie do służby w ramach DZSW na przełomie 2025 i 2026 r. wynika,
że ponad 88% respondentów uważa proces rekrutacyjny realizowany w wojskowych
centrach rekrutacji jak i działanie Portalu Rekrutacyjnego WP jako bardzo dobre lub dobre.
W czasie procesu rekrutacji najczęstszym powodem jego przerwania jest brak uzyskania
pozytywnych wyników z badań psychologicznych lub lekarskich (ok. 80%). Natomiast
pozostałe rezygnacje - przedstawiane jako rezygnacje z przyczyn osobistych to w 2025 r.
ok. 10%, w roku bieżącym jest to dotychczas 6% ogółu osób wnioskujących o powołanie do
służby w DZSW. W związku z powyższym aktualne tendencje przerywania procesu
rekrutacji do DZSW utrzymują się na podobnym poziomie jak w roku ubiegłym.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --