Interpelacja w sprawie nadmiernego obciążenia mikroprzedsiębiorców handlujących na targowiskach, bazarach i jarmarkach obowiązkami w systemie SENT
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16666
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie nadmiernego obciążenia mikroprzedsiębiorców handlujących na targowiskach, bazarach i jarmarkach obowiązkami w systemie SENT
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od mikroprzedsiębiorców prowadzących legalną działalność handlową na targowiskach, bazarach i jarmarkach, w szczególności w branży odzieżowej i obuwniczej. Przedsiębiorcy ci wskazują, że rozszerzenie systemu SENT na odzież, odzież używaną i obuwie, obowiązujące od 17 marca 2026 r., stanowi dla nich kolejne poważne obciążenie administracyjne, organizacyjne i finansowe.
System SENT został wprowadzony ustawą z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jako narzędzie służące monitorowaniu przewozu towarów uznawanych za szczególnie wrażliwe z punktu widzenia nadużyć podatkowych i uszczelniania systemu fiskalnego. Ustawa weszła w życie 18 kwietnia 2017 r.
Nie budzi wątpliwości potrzeba przeciwdziałania oszustwom podatkowym i nielegalnemu importowi. Trudno jednak zaakceptować sytuację, w której mechanizm tworzony dla obszarów podwyższonego ryzyka fiskalnego obejmuje również drobny, legalny handel detaliczny prowadzony przez mikroprzedsiębiorców, którzy przewożą własny towar na własne stoisko handlowe. Targowiska, bazary i jarmarki nie działają według logiki wielkich centrów logistycznych, sieci handlowych czy hurtowych kanałów dystrybucji. To najczęściej działalność wykonywana przy użyciu własnego samochodu, bez zaplecza prawnego, księgowego i informatycznego, jakim dysponują duże podmioty gospodarcze.
Z informacji opublikowanych przez Krajową Administrację Skarbową wynika, że nowe obowiązki obejmują m.in. odzież z działów CN 61 i 62 przy masie brutto przesyłki powyżej 10 kg oraz obuwie z działu 64 przy liczbie przekraczającej 20 sztuk. W praktyce oznacza to, że zwykłe zatowarowanie niewielkiego stoiska handlowego może skutkować wejściem w reżim SENT.
Dodatkowo ustawa przewiduje bardzo wysokie sankcje za naruszenie obowiązków, w tym karę pieniężną w wysokości 46% wartości netto towaru, nie mniej niż 20 000 zł, w określonych przypadkach po stronie podmiotu obowiązanego, a także wysokie sankcje dla przewoźnika. W realiach mikroprzedsiębiorcy handlującego na bazarze oznacza to ryzyko kary, która może prowadzić do zakończenia działalności.
Niepokój budzi również to, że jeszcze bezpośrednio przed wejściem nowych regulacji w życie konieczne było wprowadzanie dodatkowych wyłączeń i korekt. Pokazuje to, że pierwotny model rozszerzenia SENT na branżę odzieżowo-obuwniczą był niedostatecznie dostosowany do realiów rynku.
W debacie publicznej i gospodarczej rząd wielokrotnie deklarował wolę deregulacji i upraszczania zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem w omawianym przypadku mamy do czynienia z ruchem w przeciwnym kierunku: zwiększeniem obowiązków sprawozdawczych, formalnych i sankcyjnych wobec najmniejszych uczestników rynku.
Co więcej, podobne mechanizmy monitorowania przewozu towarów funkcjonują tylko w części państw Unii Europejskiej, przede wszystkim w Europie Środkowo-Wschodniej, jak Rumunia czy Węgry. Nie można więc mówić o jednolitym, powszechnym standardzie unijnym, do którego Polska musiałaby się dostosowywać.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne analizy gospodarcze, podatkowe i regulacyjne stanowiły podstawę objęcia odzieży, odzieży używanej i obuwia systemem SENT od 17 marca 2026 r.?
Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę wpływu tych zmian na mikroprzedsiębiorców prowadzących handel detaliczny na targowiskach, bazarach i jarmarkach? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tej oceny.
Jakie przesłanki przemawiały za ustaleniem tak niskich progów objęcia systemem SENT, tj. powyżej 10 kg dla odzieży oraz powyżej 20 sztuk dla obuwia?
Czy ministerstwo posiada dane wskazujące, że właśnie w segmencie drobnego handlu targowiskowego występuje istotne ryzyko nadużyć podatkowych uzasadniające objęcie tej grupy przedsiębiorców obowiązkami SENT?
Ilu przedsiębiorców z sektora mikro i małych firm, według szacunków ministerstwa, zostało objętych nowymi obowiązkami w związku z rozszerzeniem SENT na branżę odzieżowo-obuwniczą?
Czy ministerstwo analizowało ryzyko, że nowe obowiązki i wysokie sankcje doprowadzą do ograniczenia legalnej działalności części drobnych handlowców albo wypchnięcia części obrotu do szarej strefy?
Dlaczego rząd, deklarując deregulację i uproszczenia dla przedsiębiorców, zdecydował się równocześnie na rozwiązanie zwiększające formalne obciążenia najmniejszych podmiotów gospodarczych?
Czy ministerstwo planuje wyłączenie z systemu SENT przewozu własnych towarów realizowanego przez mikroprzedsiębiorców na potrzeby drobnego handlu detalicznego na targowiskach, bazarach i jarmarkach?
Czy rozważane jest podniesienie progów wagowych i ilościowych dla odzieży i obuwia tak, aby nie obejmowały zwykłego zatowarowania niewielkiego stoiska handlowego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie okresu przejściowego, w którym wobec mikroprzedsiębiorców stosowane byłyby w pierwszej kolejności pouczenia, a nie dotkliwe sankcje finansowe?
Ile kontroli i ile postępowań sankcyjnych wszczęto od 17 marca 2026 r. w związku z nowymi obowiązkami SENT dotyczącymi odzieży i obuwia?
Czy ministerstwo analizowało rozwiązania przyjęte w innych państwach Unii Europejskiej i czy może wskazać, w których krajach obowiązują porównywalne mechanizmy wobec drobnego handlu detalicznego w branży odzieżowej i obuwniczej?
Z poważaniem Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11905 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 25 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 16666
Znak sprawy: DZP1.K43.15.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16666 z 22 kwietnia 2026 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Artura Jarosława Łąckiego w sprawie nadmiernego
obciążenia mikro przedsiębiorców handlujących na targowiskach, bazarach
i jarmarkach obowiązkami w systemie SENT, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1., ad 2. i ad 4.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września
2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty
systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu
paliwami opałowymi (Dz. U. poz. 1244), przewóz odzieży i obuwia, od 17 marca
2026 r., został objęty systemem SENT1. W przedmiotowym rozporządzeniu
wprowadzony został sześciomiesięczny okres przejściowy, co stanowiło
uwzględnienie postulatów zgłoszonych przez podmioty gospodarcze oraz
Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Uwzględniono potrzebę dłuższego
niż 3 miesiące, okresu na przygotowanie się i dostosowanie do nowych regulacji.
Wprowadzenie przedmiotowych regulacji wynikało z konieczności
przeciwdziałania nieprawidłowościom w obrocie ww. towarami, jak również
zapobiegania ewolucji oszustw podatkowych w tym obszarze.
Branża odzieży i obuwia – zwłaszcza w kontekście importu,
wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i redystrybucji tych towarów – należy
do obszarów o wysokiej podatności na zaniżanie wartości towarów, z dużym
udziałem podmiotów działających w sposób nierejestrowy lub częściowo poza
ewidencją, które organizują swoją działalność w sposób rozdrobniony w celu
uniknięcia obowiązków podatkowych. W takich branżach wprowadzenie
1 system, o którym mowa w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego
przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218) – zwanej dalej „ustawą SENT”.
-- 1 of 5 --
2/5
dodatkowych narzędzi kontrolnych jest uzasadnione ochroną uczciwej konkurencji
i dochodów budżetowych.
Na problem z nieoficjalnym importem zwróciła uwagę Komisja Europejska, która
przyjęła Strategię UE na rzecz zrównoważonych wyrobów włókienniczych w obiegu
zamkniętym. Dokument ten oprócz swojego głównego wątku dotyczącego
recyklingu wskazuje również na aspekty związane z importem szeroko rozumianych
tekstyliów do Unii Europejskiej (UE). Problem ten przedstawiony został również
w dokumentach: „Study on undervaluation of imported goods” - Badanie dotyczące
zaniżania wartości towarów importowanych, „VAT in the Digital Age – Impact
Assessment” - Ocena skutków inicjatywy VAT w erze cyfrowej, „VAT Gap in the EU”
- Luka w podatku VAT w UE, „EU Strategy for Sustainable and Circular Textiles” -
Strategia UE na rzecz zrównoważonych i cyrkularnych wyrobów włókienniczych,
„Circular Economy Perspectives in the EU Textile Sector” - Perspektywy gospodarki
o obiegu zamkniętym w sektorze tekstyliów UE.
Organy podatkowe posługują się różnymi metodami wykrywania tych
nieprawidłowości, m.in. analizą danych zgromadzonych w jednolitym pliku
kontrolnym (JPK) i weryfikacją informacji o kontrahentach. Jak wskazane zostało
w uzasadnieniu wprowadzanych zmian w zakresie objęcia odzieży i obuwia
systemem SENT, w 2024 r. w toku kontroli celno-skarbowych prowadzonych
w zakresie podatku od towarów i usług - tylko w samym obszarze podmiotów
będących właścicielami lub głównymi udziałowcami pochodzenia azjatyckiego,
których przedmiotem działalności jest obrót tekstyliami, odzieżą i obuwiem
pochodzenia azjatyckiego - ujawniono ponad 125 tys. fikcyjnych faktur na łączną
kwotę podatku od towarów i usług 665 mln zł.
Informacje gromadzone przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) wskazują
na znaczące straty dla Skarbu Państwa wynikające z tego typu działalności.
W ostatnich latach KAS regularnie zatrzymywała duże partie tego typu towarów,
w tym podrabianych towarów z państw trzecich. W 2024 r. funkcjonariusze Służby
Celno-Skarbowej zabezpieczyli ponad 296 tys. szt. podrabianej odzieży, galanterii
i obuwia, a w 2025 r. już ponad 766 tys. szt. takich towarów, oznacza to wzrost
o niemal 160%. Działania KAS zapobiegły wielomilionowym stratom Skarbu
Państwa z tytułu nieodprowadzonych podatków. Straty z tego tytułu ponoszą
również legalnie funkcjonujący przedsiębiorcy/importerzy/producenci, bowiem
oferowane przez nich towary nie są konkurencyjne.
W okresie obowiązywania nowych przepisów rozszerzających system SENT
na branżę odzieżową i obuwniczą, stwierdziliśmy również istotne naruszenia
wskazujące na intencjonalne unikanie obowiązków w ogóle, albo deklarowanie
mniejszej niż faktyczna ilości przewożonych towarów, np. niezgłoszenie połowy
z 50 752 szt. obuwia, 10 600 kg skarpetek pochodzenia z państw trzecich albo
zgłoszenie 287,51 kg odzieży, w miejsce faktycznie przewożonych 573,21 kg i inne.
Ponadto miało miejsce wiele przypadków ujawnienia niebezpiecznych tekstyliów
i obuwia pochodzących z państw trzecich zawierających, m.in. szkodliwe substancje
chemiczne i metale ciężkie. W procesie produkcji tekstyliów stosuje się około 3,5 tys.
różnych substancji chemicznych, z których 750 uznaje się za niebezpieczne dla
zdrowia ludzi, a 440 za szkodliwe dla środowiska. Przykładem jest formaldehyd,
używany do nadania tkaninom gładkości, który może powodować alergie,
a w większych stężeniach nawet nowotwory. Szczególnie niepokojące jest
to w kontekście ubrań importowanych z państw trzecich, gdzie normy
bezpieczeństwa mogą być mniej restrykcyjne. Substancje te mogą powodować
poważne problemy zdrowotne, zwłaszcza u dzieci, w tym reakcje alergiczne,
podrażnienia skóry, a nawet ryzyko nowotworów.
-- 2 of 5 --
3/5
Ad 5.
W dokumencie Ocena Skutków Regulacji (OSR) projektu rozporządzenia (nr 947
w Wykazie prac legislacyjnych projektów rozporządzeń Ministra Finansów
i Gospodarki), którym przewóz odzieży i obuwia został objęty systemem SENT
przyjęto, że tylko grupa podmiotów odbierających, zgłaszających towary z działów
61-64 Wspólnej Taryfy Celnej do odprawy importowej w kraju to 18 tys., bez
podziału na wielkość tych podmiotów. Na postawie danych zgromadzonych
w rejestrze SENT, od 17 marca do 22 czerwca 2026 r. ok. 7400 podmiotów przesłało
zgłoszenia do rejestru SENT.
Ad 3., ad 7., ad 8. i ad 9.
Odnosząc się do pytań dotyczących niskich progów ilości/masy towarów
podlegających monitorowaniu w systemie SENT oraz uproszczeń i włączeń
informuję, że objęcie odzieży i obuwia systemem SENT umożliwiło KAS pozyskanie
rzeczywistych danych dotyczących przepływów towarowych (dostaw krajowych,
wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, wewnątrzwspólnotowej dostawy
towarów, importu, eksportu i tranzytu) w sektorze odzieży i obuwia.
Po analizie danych zgromadzonych w rejestrze SENT, od dnia wejścia w życie
obowiązku zgłaszania przewozu odzieży i obuwia do systemu SENT, tj. od 17 marca
2026 r., a także na podstawie doświadczeń wynikających ze stosowania tych
przepisów, dokonano przeglądu ryzyk wystąpienia naruszeń przepisów prawa
podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, związanego z przewozem tych
towarów
Minister Finansów i Gospodarki podjął decyzję o wprowadzeniu zmian w tych
regulacjach. W dniu 20 czerwca 2026 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia
Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 18 czerwca 2026 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem
monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami
opałowymi (Dz. U. poz. 813), na podstawie których przewozy krajowe, realizowane
na podstawie art. 5 ustawy SENT, zostały wyłączone z obowiązku monitorowania w
systemie SENT – dotyczy to sprzedaży krajowej, wewnątrzwspólnotowej dostawy
towarów oraz eksportu. Na pozostałe przewozy (import, wewnątrzwspólnotowe
nabycie towarów oraz tranzytu przez terytorium Polski), został podwyższony
minimalny próg, powyżej którego przewóz jest monitorowany w systemie SENT – w
odzieży z 10 kg do 31,5 kg, a w obuwiu z 20 do 64 szt. obuwia, co jest tożsame z
limitem wyłączenia obowiązującym dla paczek/przesyłek rejestrowanych i
upraszcza stosowanie przepisów prawa.
Ad 6. i ad 10.
W kwestii kar pieniężnych za naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT
uprzejmie informuję, że zarówno przypadki nakładania kar administracyjnych
za poszczególne naruszenia, wysokość tych kar, jak również odstępowania od ich
nakładania zostały określone we wspomnianej ustawie. Zmniejszenie wysokości
kar, jak również wprowadzenie okresu przejściowego w nakładaniu kar
administracyjnych za brak realizacji obowiązków nałożonych ustawą SENT,
związanych z przewozem nowych towarów (tj. odzieży i obuwia), wymaga zmiany tej
ustawy.
-- 3 of 5 --
4/5
Dodatkowo informuję, że w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace
ewaluacyjne dotyczące funkcjonowania przepisów ustawy SENT regulujących
system administracyjnych kar pieniężnych, mające na celu ocenę ich skuteczności,
proporcjonalności oraz adekwatności do realiów obecnego obrotu gospodarczego
i katalogu towarów objętych tym systemem.
Ad 11.
W rejestrze SENT do 22 czerwca 2026 r. zostało zarejestrowanych 201 836
zgłoszeń przewozu odzieży i obuwia oraz przeprowadzono 2607 kontroli przewozu
tych towarów na drodze, podczas których ujawniono 360 przypadków
nieprawidłowości.
W czasie obowiązywania przepisów rozszerzających system SENT na branżę
odzieżową i obuwniczą, stwierdziliśmy istotne naruszenia wskazujące
na intencjonalne unikanie obowiązków w ogóle, albo deklarowanie mniejszej niż
faktyczna ilości przewożonych towarów. Oprócz ww. powołanych przykładów
ujawnionych nieprawidłowości niepokojące są przypadki zgłaszania do rejestru
SENT nieprawdziwych danych o ilości przewożonych towarów, np. 1/10, 1/3 i jak już
wskazano 1/2 faktycznie przewożonych towarów.
Nieprawidłowości dotyczące naruszeń obowiązków wynikających z ustawy SENT
popełniane przez:
1) przewoźników, podmioty wysyłające i podmioty odbierające – skutkują
wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, której
rozstrzygnięcie o nałożeniu kary albo odstąpieniu od jej nałożenia zawarte będzie
w stosownej decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego;
2) kierujących pojazdami – podlegają karze grzywny w drodze mandatu karnego
Ad 12.
Polska nie jest jedynym państwem członkowskim UE stosującym elektroniczny
system monitorowania przewozu odzieży i obuwia. Podobny system funkcjonuje
w Rumunii (RO e-Transport), gdzie odzież i obuwie zostały uznane za towary
o wysokim ryzyku fiskalnym. Jednocześnie rumuńskie rozwiązania pokazują,
że obowiązki mogą być różnicowane przy zastosowaniu odpowiednich progów
ilościowych i wartościowych. Rozwiązania przyjęte w polskim SENT zmierzają
właśnie do zwiększenia proporcjonalności systemu poprzez ograniczenie
obowiązków dla drobnych przewozów przy jednoczesnym utrzymaniu
monitorowania operacji o najwyższym ryzyku podatkowym i celnym.
Końcowo pragnę podkreślić, że celem przyjętej regulacji jest walka z szarą i czarną
strefą. Realizując swoje zadania organy KAS opierają się na analizie ryzyka, kierując
swe działania wobec podmiotów naruszających prawo. Dotychczasowe wyniki
działań w ograniczaniu szarej i czarnej strefy przy wykorzystaniu systemu SENT
pozytywnie wpłynęły na konkurencyjność krajowych przedsiębiorców.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --