Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby powołania pełnomocnika ds. młodzieży oraz nowelizacji przepisów o młodzieżowych radach w jednostkach samorządu terytorialnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16663
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie pilnej potrzeby powołania pełnomocnika ds. młodzieży oraz nowelizacji przepisów o młodzieżowych radach w jednostkach samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 16-04-2026
Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, składam interpelację w sprawie ustanowienia funkcji pełnomocnika ds. młodzieży oraz niezbędnych zmian ustawowych wzmacniających podmiotowość młodych obywateli.
Jako przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Dialogu Obywatelskiego, podczas IX posiedzenia zespołu w dniu 13 kwietnia 2026 r., odebrałam szereg merytorycznych rekomendacji od Rady Dialogu z Młodym Pokoleniem IV kadencji, samorządowców oraz organizacji NGO. Nasza debata wykazała, że obecne ramy prawne są niewystarczające, by głos młodych był realnie słyszalny i wiążący dla władz publicznych.
Aspekty prawne i systemowe: Kluczowym wnioskiem z obrad jest konieczność ewolucji ustawowej: od fasadowych rad doradczych do realnych partnerów samorządowych. Niezbędna jest nowelizacja przepisów w taki sposób, aby:
opiniowanie uchwał dotyczących młodzieży przez rady młodzieżowe było obligatoryjne, a nie opcjonalne;
zapewniono minimalne, ustawowo zagwarantowane środki finansowe na działalność rad (budżety na projekty, szkolenia i delegacje), co zapobiegnie wykluczeniu ekonomicznemu aktywnych młodych ludzi.
Dobre praktyki i potrzeba koordynacji: Podczas posiedzenia zaprezentowano modele współpracy regionalnej z województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego oraz opolskiego, gdzie młodzieżowe sejmiki pełnią już ważne funkcje doradcze. Jednak bez ogólnopolskiego koordynatora w randze pełnomocnika ds. młodzieży te dobre praktyki pozostają rozproszone. Pełnomocnik jest niezbędny, by „wszyć“ perspektywę młodego pokolenia w procesy legislacyjne na poziomie centralnym, zapewniając spójność działań rządu.
Kontekst międzynarodowy i edukacyjny: Współczesne wyzwania, w tym analiza ostatnich wyborów na Węgrzech, pokazują potężną siłę głosów młodzieży. Aby ta energia służyła budowie stabilnej demokracji, państwo musi współpracować z sektorem NGO w zakresie nowoczesnej edukacji obywatelskiej. Młodzież musi czuć, że ma realny wpływ na państwo, a ich partycypacja jest traktowana jako kompetencja przyszłości, a nie jedynie statystyczny dodatek.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy resort planuje powołanie pełnomocnika ds. młodzieży, który stanie się centralnym punktem koordynacji polityki młodzieżowej i monitorowania wdrażania postulatów płynących z regionów?
Czy rząd podejmie prace nad nowelizacją ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i województwa w celu wzmocnienia uprawnień młodzieżowych rad i zapewnienia im stabilności finansowej?
Jakie mechanizmy wsparcia finansowego dla NGO prowadzących praktyczną edukację obywatelską zostaną wdrożone, aby wzmocnić świadomość polityczną i społeczną młodych Polaków?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Adriana Porowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5952 znakówTelefon 22 694 75 29 Al. Ujazdowskie 1/3
adres email sekretariat_DOB@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www gov.pl/web/pozytek
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Jan Grabiec
DOB.WPKS.4510.4.2026
Warszawa, 13 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją poselską nr 16663 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej1, w sprawie pilnej
potrzeby powołania pełnomocnika ds. młodzieży oraz nowelizacji przepisów o młodzieżowych
radach w jednostkach samorządu terytorialnego, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania
w niej zawarte:
Pyt. 1.
Czy resort planuje powołanie Pełnomocnika ds. Młodzieży, który stanie się centralnym punktem
koordynacji polityki młodzieżowej i monitorowania wdrażania postulatów płynących z regionów?
Pełnomocnik Rządu do spraw polityki młodzieżowej został ustanowiony Rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 22 września 2020 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu
do spraw polityki młodzieżowej. Na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja
2024 r. w sprawie zniesienia niektórych pełnomocników Rządu, funkcja Pełnomocnika
Rządu do spraw polityki młodzieżowej została zniesiona.
Natomiast na mocy Zarządzenia Nr 4 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2025 r.
w sprawie koordynowania przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania
działań z zakresu polityki młodzieżowej, został powołany Koordynator działań z zakresu
polityki młodzieżowej.
Funkcję Koordynatora działań z zakresu polityki młodzieżowej pełni Pani Barbara Nowacka,
Minister Edukacji.
1 Wpływ do KPRM 22 kwietnia 2026 r.
-- 1 of 3 --
Pyt. 2.
Czy Rząd podejmie prace nad nowelizacją ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym
i wojewódzkim w celu wzmocnienia uprawnień młodzieżowych rad i zapewnienia im stabilności
finansowej?
Zagadnienia dotyczące organizacji i funkcjonowania młodzieżowych rad przy jednostkach
samorządu terytorialnego regulowane są ustawami, które pozostają we właściwości
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku
Publicznego wspiera działania na rzecz młodzieży, aktywność obywatelską i zaangażowanie
społeczne młodych ludzi w Polsce, a jednym z organów opiniodawczo-doradczych
Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego jest Rada Dialogu z Młodym
Pokoleniem (RDzMP)2.
Pyt. 3.
Jakie mechanizmy wsparcia finansowego dla NGO prowadzących praktyczną edukację
obywatelską zostaną wdrożone, aby wzmocnić świadomość polityczną i społeczną młodych
Polaków?
Celem rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego
wdrażanych przez NIW-CRSO pod nadzorem Przewodniczącego Komitetu do spraw
Pożytku Publicznego jest wspieranie aktywności obywatelskiej, udziału obywateli
i organizacji w życiu publicznym.
W przypadku adresowanego do młodzieży Rządowego Programu Fundusz Młodzieżowy,
głównym celem Programu jest zwiększenie zaangażowania młodzieży i młodzieżowych
organizacji pozarządowych w życie publiczne, wsparcie inicjatyw młodzieżowych, wzrost ich
znaczenia w życiu publicznym oraz ich wzmocnienie instytucjonalne, a także wspieranie
rozwoju lokalnych systemów pracy z młodzieżą przez budowę kultury współpracy między
młodzieżą a instytucjami publicznymi i promocję standardów pracy z młodzieżą.
W 2026 r. projektowane są zmiany w Programie Fundusz Młodzieżowy polegające na:
zmianie definicji młodzieży przez obniżenie dolnej granicy wiekowej tej grupy z 15 lat
do 12 lat;
doprecyzowaniu definicji organizacji młodzieżowej – określającej zarówno organizacje
tworzone i zarządzane przez młodzież lub bezpośrednio ją angażujące, jak i organizacje,
które pracują na rzecz młodzieży, w szczególności poprzez jej aktywizację;
wskazaniu, że w głównym celu Programu mieści się wspieranie rozwoju lokalnych
systemów pracy z młodzieżą i promowanie standardów pracy z młodzieżą,
rozszerzeniu celu szczegółowego 3. Programu przez wskazanie, że obejmuje on nie tylko
wzmocnienie instytucjonalne, ale także wzmocnienie kompetencyjne inicjatyw
młodzieżowych (oraz wprowadzeniu odpowiednich zmian w Priorytetach i wskaźnikach
realizacji Programu dążących do umożliwienia realizacji tego celu i mierzenia jego
realizacji).
2 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338),
Rozdział 5a.
-- 2 of 3 --
Działania edukacyjne służące większemu zaangażowaniu młodych Polaków w życie
publiczne i budujące postawę zaangażowania są możliwe w ramach wielu programów
wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Są to przede wszystkim:
Rządowy Program Wsparcia Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych (ROHiS),
Korpus Solidarności – Rządowy Program Wspierania i Rozwoju Wolontariatu
Systematycznego,
a także:
Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO,
Rządowy Program wsparcia organizacji pozarządowych Moc Małych Społeczności,
Rządowy Program Wspierania Rozwoju Międzynarodowych Domów Spotkań,
Rządowy Program Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych.
Obecnie toczą się prace nad kolejną edycją Programu Moc Małych Społeczności. Jego celem
jest zwiększenie odporności społeczności lokalnych na kryzysy przez zwiększenie potencjału
małych i średnich organizacji działających na terenach wiejskich lub w małych i średnich
miejscowościach do inicjowania i prowadzenia działań w tym obszarze. Zarówno program
Moc Małych Społeczności, podobnie jak jego edycja w roku 2025, jak i inne ww. programy,
stwarzają możliwość prowadzenia działań skierowanych do młodzieży i organizacji
młodzieżowych służących zaangażowaniu młodego pokolenia w życie publiczne na szczeblu
lokalnym.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia
Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Adriana Porowska
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Wiceprzewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --