Interpelacja nr 16661
Interpelacja w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (65%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Klimat, Energia i Środowisko (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Interpelacja nr 16661
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Zgłaszający: Paweł Masełko
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie skutków wdrażania reformy systemu planowania przestrzennego, w szczególności obowiązku sporządzania planów ogólnych przez gminy, dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym.
Jednocześnie z uwagi na zakres sprawy uprzejmie proszę o zajęcie stanowiska również przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi.
Obecnie wiele gmin wiejskich znajduje się na etapie konsultacji projektów planów ogólnych. Już na tym etapie pojawiają się liczne i poważne zastrzeżenia mieszkańców, wynikające w dużej mierze z odgórnie określonych zasad sporządzania tych dokumentów.
W praktyce stosowania nowych przepisów jest widoczne, że przyjęcie jednolitych rozwiązań dla wszystkich gmin – zarówno miejskich, jak i wiejskich – nie uwzględnia rzeczywistych różnic w ich strukturze przestrzennej i funkcjonalnej. Gminy miejskie cechują się zwartą zabudową i wysoką gęstością zaludnienia, podczas gdy w gminach wiejskich dominuje zabudowa rozproszona. Stosowanie tych samych kryteriów prowadzi w konsekwencji do nadmiernych ograniczeń rozwojowych w gminach rolniczych.
Szczególne zastrzeżenia budzi sposób wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy. W wielu przypadkach działki położone w centralnych częściach miejscowości, mające dostęp do infrastruktury technicznej (woda, kanalizacja, energia elektryczna) oraz komunikacyjnej, nie zostały objęte tymi obszarami. W praktyce oznacza to brak możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej mimo spełnienia podstawowych warunków.
Dodatkowo przy wyznaczaniu tych obszarów nie uwzględnia się w sposób pełny zabudowy związanej z produkcją rolniczą, która w gminach typowo rolniczych stanowi istotny element istniejącej struktury przestrzennej. Prowadzi to do zaniżenia rzeczywistego stopnia zagospodarowania i sztucznego ograniczenia możliwości dalszego rozwoju.
Istotnym problemem jest również ograniczenie możliwości wyznaczania nowych terenów zabudowy w gminach, które nie miały miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Brak tych planów często wynikał z barier finansowych oraz trudności planistycznych, a nie z zaniedbań samorządów. Obecne regulacje prowadzą do sytuacji, w której te gminy znajdują się w mniej korzystnej sytuacji niż jednostki mające takie plany, co może budzić wątpliwości w zakresie równego traktowania jednostek samorządu terytorialnego.
Wątpliwości budzi również zgodność przyjętych rozwiązań z zasadą samodzielności gmin, wynikającą z przepisów Konstytucji RP, w szczególności w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej.
Szczególnie problematyczne są również regulacje dotyczące gruntów rolnych klas I–III. W wielu gminach stanowią one znaczną część powierzchni, co w połączeniu z dodatkowymi ograniczeniami (m.in. możliwość wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy wyłącznie w odległości do 50 m od drogi publicznej) prowadzi do istotnego ograniczenia możliwości rozwoju. Przepis ten nie uwzględnia dróg wewnętrznych, które w praktyce zapewniają dostęp do wielu nieruchomości. W efekcie działki mające faktyczny dostęp komunikacyjny są traktowane jako niedostępne.
Opisane ograniczenia mogą prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, w tym zahamowania rozwoju gmin, spadku wartości nieruchomości, ograniczenia dochodów własnych samorządów oraz nasilenia procesu depopulacji obszarów wiejskich. Szczególne obawy dotyczą również sytuacji rolników. Ograniczenie możliwości rozbudowy siedlisk oraz realizacji inwestycji związanych z prowadzeniem gospodarstw rolnych utrudnia planowanie ich rozwoju, w tym w gospodarstwach wielopokoleniowych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało skutki wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich, w szczególności o charakterze rolniczym?
Czy są prowadzone analizy dotyczące wpływu nowych regulacji na wartość nieruchomości oraz dochody własne gmin?
Czy jest planowane wprowadzenie odrębnych lub bardziej elastycznych zasad wyznaczania obszarów zabudowy dla gmin wiejskich?
Czy jest rozważane rozszerzenie możliwości wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy o działki mające dostęp do infrastruktury technicznej i komunikacyjnej?
Czy jest planowane uwzględnianie wszystkich istniejących budynków, w tym związanych z działalnością rolniczą, przy wyznaczaniu obszarów zabudowy?
Czy jest rozważana zmiana przepisów w zakresie ograniczenia 50 m od drogi publicznej, w szczególności przez uwzględnienie dróg wewnętrznych jako zapewniających dostęp do nieruchomości?
W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem zróżnicowania sytuacji gmin mających i niemających miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania mające na celu ochronę interesów rolników w kontekście ograniczeń dotyczących rozwoju siedlisk i infrastruktury rolniczej?
Czy jest analizowany wpływ obecnych regulacji na proces depopulacji obszarów wiejskich?
Czy ministerstwo analizowało, czy wprowadzenie planów ogólnych może skutkować powstaniem roszczeń odszkodowawczych ze strony właścicieli nieruchomości, których działki – w wyniku ograniczeń wynikających z nowych przepisów – zostały pozbawione możliwości zabudowy, co doprowadziło do obniżenia ich wartości?
Z poważaniem
Paweł Masełko
Interpelacja nr 16661
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Zgłaszający: Paweł Masełko
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie skutków wdrażania reformy systemu planowania przestrzennego, w szczególności obowiązku sporządzania planów ogólnych przez gminy, dla gmin wiejskich o charakterze rolniczym.
Jednocześnie z uwagi na zakres sprawy uprzejmie proszę o zajęcie stanowiska również przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi.
Obecnie wiele gmin wiejskich znajduje się na etapie konsultacji projektów planów ogólnych. Już na tym etapie pojawiają się liczne i poważne zastrzeżenia mieszkańców, wynikające w dużej mierze z odgórnie określonych zasad sporządzania tych dokumentów.
W praktyce stosowania nowych przepisów jest widoczne, że przyjęcie jednolitych rozwiązań dla wszystkich gmin – zarówno miejskich, jak i wiejskich – nie uwzględnia rzeczywistych różnic w ich strukturze przestrzennej i funkcjonalnej. Gminy miejskie cechują się zwartą zabudową i wysoką gęstością zaludnienia, podczas gdy w gminach wiejskich dominuje zabudowa rozproszona. Stosowanie tych samych kryteriów prowadzi w konsekwencji do nadmiernych ograniczeń rozwojowych w gminach rolniczych.
Szczególne zastrzeżenia budzi sposób wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy. W wielu przypadkach działki położone w centralnych częściach miejscowości, mające dostęp do infrastruktury technicznej (woda, kanalizacja, energia elektryczna) oraz komunikacyjnej, nie zostały objęte tymi obszarami. W praktyce oznacza to brak możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej mimo spełnienia podstawowych warunków.
Dodatkowo przy wyznaczaniu tych obszarów nie uwzględnia się w sposób pełny zabudowy związanej z produkcją rolniczą, która w gminach typowo rolniczych stanowi istotny element istniejącej struktury przestrzennej. Prowadzi to do zaniżenia rzeczywistego stopnia zagospodarowania i sztucznego ograniczenia możliwości dalszego rozwoju.
Istotnym problemem jest również ograniczenie możliwości wyznaczania nowych terenów zabudowy w gminach, które nie miały miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Brak tych planów często wynikał z barier finansowych oraz trudności planistycznych, a nie z zaniedbań samorządów. Obecne regulacje prowadzą do sytuacji, w której te gminy znajdują się w mniej korzystnej sytuacji niż jednostki mające takie plany, co może budzić wątpliwości w zakresie równego traktowania jednostek samorządu terytorialnego.
Wątpliwości budzi również zgodność przyjętych rozwiązań z zasadą samodzielności gmin, wynikającą z przepisów Konstytucji RP, w szczególności w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej.
Szczególnie problematyczne są również regulacje dotyczące gruntów rolnych klas I–III. W wielu gminach stanowią one znaczną część powierzchni, co w połączeniu z dodatkowymi ograniczeniami (m.in. możliwość wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy wyłącznie w odległości do 50 m od drogi publicznej) prowadzi do istotnego ograniczenia możliwości rozwoju. Przepis ten nie uwzględnia dróg wewnętrznych, które w praktyce zapewniają dostęp do wielu nieruchomości. W efekcie działki mające faktyczny dostęp komunikacyjny są traktowane jako niedostępne.
Opisane ograniczenia mogą prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, w tym zahamowania rozwoju gmin, spadku wartości nieruchomości, ograniczenia dochodów własnych samorządów oraz nasilenia procesu depopulacji obszarów wiejskich. Szczególne obawy dotyczą również sytuacji rolników. Ograniczenie możliwości rozbudowy siedlisk oraz realizacji inwestycji związanych z prowadzeniem gospodarstw rolnych utrudnia planowanie ich rozwoju, w tym w gospodarstwach wielopokoleniowych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało skutki wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich, w szczególności o charakterze rolniczym?
Czy są prowadzone analizy dotyczące wpływu nowych regulacji na wartość nieruchomości oraz dochody własne gmin?
Czy jest planowane wprowadzenie odrębnych lub bardziej elastycznych zasad wyznaczania obszarów zabudowy dla gmin wiejskich?
Czy jest rozważane rozszerzenie możliwości wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy o działki mające dostęp do infrastruktury technicznej i komunikacyjnej?
Czy jest planowane uwzględnianie wszystkich istniejących budynków, w tym związanych z działalnością rolniczą, przy wyznaczaniu obszarów zabudowy?
Czy jest rozważana zmiana przepisów w zakresie ograniczenia 50 m od drogi publicznej, w szczególności przez uwzględnienie dróg wewnętrznych jako zapewniających dostęp do nieruchomości?
W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem zróżnicowania sytuacji gmin mających i niemających miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania mające na celu ochronę interesów rolników w kontekście ograniczeń dotyczących rozwoju siedlisk i infrastruktury rolniczej?
Czy jest analizowany wpływ obecnych regulacji na proces depopulacji obszarów wiejskich?
Czy ministerstwo analizowało, czy wprowadzenie planów ogólnych może skutkować powstaniem roszczeń odszkodowawczych ze strony właścicieli nieruchomości, których działki – w wyniku ograniczeń wynikających z nowych przepisów – zostały pozbawione możliwości zabudowy, co doprowadziło do obniżenia ich wartości?
Z poważaniem
Paweł Masełko
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17932 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.17.2026
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 16661 w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla
gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16661 z dnia 22.04.2026 r. Pan Posła Pawła
Masełko w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o
charakterze rolniczym. W odpowiedzi wykorzystano informacje uzyskane z Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 1.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracowało z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii nad wprowadzoną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
poz. 1688 z późn. zm., zwana dalej: „nowelizacją”) reformą planowania przestrzennego.
Zdaniem MRiRW wprowadzone zmiany pozwolą na ochronę rolniczej przestrzeni
produkcyjnej i ograniczą konflikty przestrzenne na styku terenów o różnym
zagospodarowaniu (rolniczym i nierolniczym). Wskazania wymaga, że wprowadzone
w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2026 r. poz. 538, zwanej dalej: „upzp”) mechanizmy wyznaczania stref
z zabudową wpływają na racjonalne gospodarowanie gruntami, w tym gruntami rolnymi,
oraz dostosowują rozmiar tych stref do faktycznego zapotrzebowania demograficznego
danej gminy, zabezpieczając w ten sposób tereny dla prowadzenia i rozwoju dla produkcji
roślinnej i zwierzęcej. Ponadto przepisy te zobowiązują Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
do zaopiniowania planów ogólnych w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni
produkcyjnej i rozwoju produkcji rolniczej.
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planu ogólnego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach wskazuje gminom na konieczność
uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju istniejących oraz tworzenia nowych
gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie przestrzenne ma bowiem kluczowe
znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede wszystkim dla utrzymania
odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 2.
W ocenie skutków regulacji do nowelizacji zawarto ogólną ocenę proponowanych
rozwiązań dla następujących grup podmiotów: gminy, obywatele, właściciele
nieruchomości, osoby posiadające decyzje o warunkach zabudowy, urbaniści, inwestorzy.
Oceniony został również wpływ projektu na konkurencyjność gospodarki
i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli
i gospodarstwa domowe, wpływ na rynek pracy, środowisko naturalne, demografię
i rozwój lokalny oraz możliwość wpływu nowych regulacji na wartość nieruchomości.
Ocena skutków regulacji wraz z projektem i uzasadnieniem jest publicznie dostępna
na stronie podmiotowej RCL, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, w grupie
projektów archiwalnych (projekt UD369 z 2022/23).
Ad. 3.
Wskazany przez ustawodawcę sposób wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy
(OUZ), określający ich granice, rodzaj zgrupowanych budynków, jak również potrzeba
bilansowania terenów (badanie chłonności terenów niezabudowanych), uwzględnia
potrzebę kształtowania ładu przestrzennego i racjonalnego gospodarowania gruntami
rolnymi, w tym przeciwdziałania powstawaniu konfliktów przestrzennych i rozproszeniu
zabudowy. Wprowadzenie algorytmu potrzebnego do wyznaczania OUZ miało na celu
uporządkowanie i ograniczenie rozpraszania zabudowy, co wiąże się z wdrażaniem
niezbędnych mechanizmów obligujących gminy do racjonalnego gospodarowania gruntami
(zwłaszcza rolnymi) oraz zapewnienia możliwości wydawania decyzji ustalającej warunki
zabudowy (WZ) tylko w granicach obszarów spełniających określone warunki.
Należy podkreślić, że cała reforma planowania przestrzennego została wprowadzona
między innymi w celu zakończenia chaosu urbanistycznego oraz ograniczenia
niekontrolowanej zabudowy na dowolnych działkach. Zabudowa ta niejednokrotnie
powstawała wbrew podstawowym zasadom ładu przestrzennego, w tym
bez jakichkolwiek powiazań funkcjonalnych z ukształtowanym już układem
urbanistycznym oraz bez efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury.
Głównym celem reformy jest zatem przeciwdziałanie fragmentacji przestrzeni, wspieranie
ładu przestrzennego, racjonalne zarządzanie gruntami oraz ograniczenia wydawania
decyzji WZ, które na powrót mają się stać narzędziem uzupełniania zabudowy w miejscach
do tego wyznaczonych.
Wskazania wymaga, że z doświadczenia MRiRW wynika, iż decyzje o warunkach
zabudowy dotyczące zabudowy mieszkaniowej lub gospodarczej w ramach zabudowy
zagrodowej — które obecnie mogą być co do zasady wydawane jedynie na obszarach
uzupełnienia zabudowy — były wielokrotnie wykorzystywane przez osoby nieprowadzące
działalności rolniczej. Osoby te realizowały na ich podstawie w istocie zabudowę
nierolniczą, co prowadziło do nieuzasadnionej i niezgodnej z przepisami fragmentaryzacji
otwartej rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Dlatego przyjęcie jednolitego mechanizmu
wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy, niezależnie od tego, czy w ich granicach
przewidziano strefy o charakterze nierolniczym czy rolniczym, należy uznać
za uzasadnione.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 4.
Zasady wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy określa rozporządzenie Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru
uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dz.U. z 2024 r. poz. 729, zwane dalej:
„rozporządzeniem OUZ”). Opisana tam sekwencja czynności, zmierzających
do wyznaczenia OUZ, nawiązuje do sposobu wyznaczania stosowanego dotychczas
obszaru zwartej zabudowy, określonego w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie
gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1326, zwana dalej: „uogril”). Podstawą tych
czynności jest wskazanie zgrupowania nie mniej niż 5 budynków o określonym sposobie
użytkowania. Wyodrębnione obszary o zwartej zabudowie, składające się z różnej liczby
budynków są podstawą do wyznaczenia obszarów uzupełnienia zabudowy, czyli
obszarów, gdzie możliwe będzie wydanie decyzji WZ.
W przepisach rozporządzenia OUZ znajdują się również regulacje pozwalające
na kształtowanie granic obszaru uzupełnienia zabudowy zgodnie z polityką przestrzenną
gminy, zarówno w zakresie jego powiększania jak i zmniejszania.
Należy również dodać, że zgodnie z przepisami upzp:
„Art. 61. 1. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego
spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana
w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie
kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz
zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów
budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające
dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na
cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych
planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku, do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w
zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r.
o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1199), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust.
2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art.
53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. (…)”
Z powyższych przepisów wynika, że warunek dostępu do drogi publicznej oraz warunek
istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu znajdują się w katalogu wielu innych
warunków, które muszą być spełnione łącznie, aby decyzja WZ mogła być wydana –
a więc spełnienie jedynie 2 tych warunków nie jest wystarczające. Nie jest również
wystarczające wyłącznie położenie działki w obszarze uzupełnienia zabudowy.
Należy również podkreślić, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje, na podstawie
art. 60 ust. 1 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po przeprowadzeniu analizy
cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz po uzgodnieniu z organami, o których
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mowa w art. 53 ust. 4 ustawy, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami
odrębnymi.
Ad 5.
Obecnie gminy są na etapie sporządzania planów ogólnych, dlatego też wprowadzanie
zmiany zasad wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy nie jest obecnie możliwe.
Niemniej jednak, Ministerstwo wsłuchuje się w napływające postulaty, analizuje je
i w razie uznania ich za zasadne podejmie stosowne działania legislacyjne.
Ad 6.
Zgodnie z § 1 ust. 6 rozporządzenia OUZ: „Na użytkach rolnych klas I-III poza granicami
administracyjnymi miast rozszerzenie granic, o którym mowa w ust. 5, jest dopuszczalne
wyłącznie na obszarach wyznaczonych w wyniku wykonania czynności, o których mowa w ust.
1 pkt 1-3, położonych w odległości nie większej niż 50 m od granicy pasa drogowego drogi
publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz.U. z 2024 r. poz. 320), z wyłączeniem dróg ekspresowych i autostrad”. Przepis ten
precyzuje, jakie warunki należy spełnić, jeśli gmina w ramach przysługującego jej limitu
poszerzenia chciałaby objąć OUZ użytki rolne klas I-III. Regulacja ta wprost nawiązuje
do dotychczasowej analogicznej zasady ujętej w przepisach o ochronie gruntów rolnych
i leśnych, która pozwalała na wydawanie decyzji o warunkach zabudowy na obszarach,
które m.in. spełniały warunek odległości od drogi nie większej niż 50 m. Celem tych
przepisów jest zapewnienie, aby obszary uzupełnienia zabudowy nie były wyznaczane
w oderwaniu od terenów o ukształtowanych strukturach osadniczych, lecz służyły
wypełnianiu luk w istniejącej zabudowie, w tym również w ramach wielofunkcyjnych stref
z zabudową zagrodową.
Należy podkreślić, że wymienione w rozporządzeniu czynności, zmierzające
do wyznaczenia OUZ, nawiązują do sposobu wyznaczania stosowanego dotychczas
obszaru zwartej zabudowy, określonego w uogril. W ramach tego terenu także
wyznaczano zgrupowania nie mniej niż 5 budynków, między którymi największa odległość
sąsiadujących ze sobą budynków nie przekraczała 100 m, i od tychże budynków
wyznaczano bufor o szerokości 50 m. Analizie nie poddawano budynków o funkcji
wyłącznie gospodarczej.
Kontynuacja zastosowanych już wcześniej zasad wyznaczania obszarów o bardzo
zbliżonym znaczeniu systemowym jest również o tyle celowa, że zgodnie ze zmianą uogril,
wprowadzonej nowelizacją, obszary uzupełniania zabudowy wykorzystywane będą
w miejsce obszarów zwartej zabudowy do określania zasięgu obszarów użytków rolnych
klas I–III, wyłączonych spod szczególnych zasad ochrony gruntów rolnych.
Z uwagi na to, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stoi na stanowisku, że nie ma
potrzeby zmiany przepisów obowiązującego rozporządzenia OUZ na gruntach rolnych klas
I-III w planie ogólnym gmin.
Ad 7.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 upzp, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie
gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, należy do zadań
własnych gminy.
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Natomiast zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy upzp: „Ustalenie przeznaczenia terenu,
rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania
i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego.” Oznacza to, że ustawodawca jako podstawowy instrument kształtowania
zagospodarowania terenu wskazał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
sporządzany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze procedury
planistycznej, z udziałem lokalnej społeczności oraz uchwalany przez radę gminy,
pochodząca z wyboru mieszkańców. W taki sposób jest realizowane władztwo
planistyczne gminy.
Obowiązujące przepisy art. 32 upzp stanowią, że władze gminy dokonują raz w kadencji
analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy. Na podstawie tej analizy rada
gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności planu ogólnego i planów miejscowych,
a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania
w celu ich zmiany.
Brak aktywności gmin w zakresie sporządzania planów miejscowych i opieranie gospodarki
przestrzennej jedynie na decyzjach WZ skutkują nieprawidłowościami w rozwoju
przestrzennym i gospodarczym, a także generują koszty dla gmin spowodowane
chaotyczną urbanizacją.
Ad 8.
Należy wskazać, że MRiRW opiniując plany ogólne gmin (POG), w szczególności zwraca
uwagę na stworzenie właściwych warunków do rozwoju siedlisk i infrastruktury rolniczej.
Uwagi zgłaszane do przedkładanych projektów POG dotyczą najczęściej zbyt małego
areału stref SZ i SR, co może uniemożliwiać rozbudowę istniejących gospodarstw rolnych.
Ponadto MRiRW zwraca uwagę na wprowadzanie w POG zbyt niskich parametrów
dopuszczalnej wysokości zabudowy dla stref SZ i SR. Prowadzenie działalności rolniczej
wiąże się z realizacją obiektów takich jak: silosy na zboże, magazyny itp. Obiekty te często
posiadają wysokość wyższą niż zabudowa mieszkaniowa i specyfika występowania takich
obiektów budowlanych jest również podkreślana w opiniach MRiRW do POG.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy
na proces depopulacji obszarów wiejskich. Analizy takie są prowadzone przez
wyspecjalizowane jednostki takie jak np. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Do MRiT nie wpływały sygnały od samorządów w związku z tym problemem. Zgłaszano
jedynie problemy związane z odpływem mieszkańców miast na tereny gmin przyległych,
co powoduje degradację miast a jednocześnie prowadzi do nasilenia konfliktów pomiędzy
mieszkańcami wsi – czynnymi rolnikami a napływowymi mieszkańcami pochodzącymi
z miasta.
Ad 10.
Plan ogólny jest aktem planowania przestrzennego o krótkiej liście ustaleń, przedstawia
jedynie schemat zagospodarowania przestrzeni, a jego ustalenia są wiążące zarówno
dla planów miejscowych, jak i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Normy zawarte w planie ogólnym mają na celu wskazanie ram, w jakich ma się mieścić
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
docelowe zagospodarowanie przestrzeni i stanowią wytyczne dla szczegółowych działań
projektowych na kolejnych etapach procesu planistycznego, niezależnie od formy prawnej
jakie te działania przyjmą.
Podkreślić należy, że plan ogólny nie będzie określał przeznaczenia terenu, a będzie
jedynie wskazywał na katalog przeznaczeń terenu możliwych do wyznaczenia w planach
miejscowych. W upzp wskazano, że plan ogólny pomimo statusu aktu prawa miejscowego,
nie kształtuje sposobu wykonywania prawa własności, w takim rozumieniu, że normy
ustanawiane w planie ogólnym nie są wiążące wprost w przypadku podejmowania działań
bezpośrednio wpływających na zagospodarowanie terenu, w tym procedur budowlanych
(art. 13a ust. 6 upzp). Ponadto nie będzie on kształtował sposobu wykonywania prawa
własności, stąd ustalenie strefy planistycznej z katalogiem przeznaczeń innym niż możliwe
wcześniej w studium uwarunkowań nie spowoduje roszczeń odszkodowawczych.
Zauważyć należy również, że wprowadzenie przepisów dotyczących planu ogólnego
następuje w sposób stopniowy, umożliwiający dostosowanie obowiązujących aktów
planistycznych oraz prowadzonych procedur do nowego systemu. Zgodnie z przepisami
przejściowymi, wejście w życie nowelizacji nie powoduje utraty mocy przez obowiązujące
plany miejscowe. Również wejście w życie planu ogólnego nie powoduje utraty mocy
obowiązującej planów miejscowych ani utraty ważności wydanych decyzji o warunkach
zabudowy. W związku z tym – nie przewiduje się możliwości wystąpienia roszczeń
właścicieli nieruchomości na podstawie ustaleń planu ogólnego. Podstawą ewentualnych
roszczeń będą, tak jak dotychczas, plany miejscowe.
Zasada ta została potwierdzona w przepisach dotyczących odszkodowań z tytułu
poniesionej szkody na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego, w szczególności
w przepisie art. 37 ust. 11a upzp, który stanowi, że:
„Do określenia wartości nieruchomości w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie
uwzględnia się zmiany wartości nieruchomości będącej skutkiem uchwalenia lub zmiany planu
ogólnego.”
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 6 of 6 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.17.2026
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 16661 w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla
gmin wiejskich o charakterze rolniczym
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16661 z dnia 22.04.2026 r. Pan Posła Pawła
Masełko w sprawie skutków wprowadzenia planów ogólnych dla gmin wiejskich o
charakterze rolniczym. W odpowiedzi wykorzystano informacje uzyskane z Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 1.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracowało z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii nad wprowadzoną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
poz. 1688 z późn. zm., zwana dalej: „nowelizacją”) reformą planowania przestrzennego.
Zdaniem MRiRW wprowadzone zmiany pozwolą na ochronę rolniczej przestrzeni
produkcyjnej i ograniczą konflikty przestrzenne na styku terenów o różnym
zagospodarowaniu (rolniczym i nierolniczym). Wskazania wymaga, że wprowadzone
w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2026 r. poz. 538, zwanej dalej: „upzp”) mechanizmy wyznaczania stref
z zabudową wpływają na racjonalne gospodarowanie gruntami, w tym gruntami rolnymi,
oraz dostosowują rozmiar tych stref do faktycznego zapotrzebowania demograficznego
danej gminy, zabezpieczając w ten sposób tereny dla prowadzenia i rozwoju dla produkcji
roślinnej i zwierzęcej. Ponadto przepisy te zobowiązują Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
do zaopiniowania planów ogólnych w zakresie kształtowania rolniczej przestrzeni
produkcyjnej i rozwoju produkcji rolniczej.
Istotne jest, aby przede wszystkim sami rolnicy brali czynny udział w pracach
nad projektami planów ogólnych, tak aby zabezpieczać możliwość rozwoju swoich
aktywnych gospodarstw rolnych, ponieważ zarówno miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, jak i decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne
z ustaleniami planu ogólnego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich opiniach wskazuje gminom na konieczność
uwzględniania w planach ogólnych potrzeby rozwoju istniejących oraz tworzenia nowych
gospodarstw rolnych. Odpowiednie planowanie przestrzenne ma bowiem kluczowe
znaczenie dla przyszłości obszarów wiejskich, a przede wszystkim dla utrzymania
odpowiedniego poziomu efektywnej produkcji rolniczej.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 2.
W ocenie skutków regulacji do nowelizacji zawarto ogólną ocenę proponowanych
rozwiązań dla następujących grup podmiotów: gminy, obywatele, właściciele
nieruchomości, osoby posiadające decyzje o warunkach zabudowy, urbaniści, inwestorzy.
Oceniony został również wpływ projektu na konkurencyjność gospodarki
i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli
i gospodarstwa domowe, wpływ na rynek pracy, środowisko naturalne, demografię
i rozwój lokalny oraz możliwość wpływu nowych regulacji na wartość nieruchomości.
Ocena skutków regulacji wraz z projektem i uzasadnieniem jest publicznie dostępna
na stronie podmiotowej RCL, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, w grupie
projektów archiwalnych (projekt UD369 z 2022/23).
Ad. 3.
Wskazany przez ustawodawcę sposób wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy
(OUZ), określający ich granice, rodzaj zgrupowanych budynków, jak również potrzeba
bilansowania terenów (badanie chłonności terenów niezabudowanych), uwzględnia
potrzebę kształtowania ładu przestrzennego i racjonalnego gospodarowania gruntami
rolnymi, w tym przeciwdziałania powstawaniu konfliktów przestrzennych i rozproszeniu
zabudowy. Wprowadzenie algorytmu potrzebnego do wyznaczania OUZ miało na celu
uporządkowanie i ograniczenie rozpraszania zabudowy, co wiąże się z wdrażaniem
niezbędnych mechanizmów obligujących gminy do racjonalnego gospodarowania gruntami
(zwłaszcza rolnymi) oraz zapewnienia możliwości wydawania decyzji ustalającej warunki
zabudowy (WZ) tylko w granicach obszarów spełniających określone warunki.
Należy podkreślić, że cała reforma planowania przestrzennego została wprowadzona
między innymi w celu zakończenia chaosu urbanistycznego oraz ograniczenia
niekontrolowanej zabudowy na dowolnych działkach. Zabudowa ta niejednokrotnie
powstawała wbrew podstawowym zasadom ładu przestrzennego, w tym
bez jakichkolwiek powiazań funkcjonalnych z ukształtowanym już układem
urbanistycznym oraz bez efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury.
Głównym celem reformy jest zatem przeciwdziałanie fragmentacji przestrzeni, wspieranie
ładu przestrzennego, racjonalne zarządzanie gruntami oraz ograniczenia wydawania
decyzji WZ, które na powrót mają się stać narzędziem uzupełniania zabudowy w miejscach
do tego wyznaczonych.
Wskazania wymaga, że z doświadczenia MRiRW wynika, iż decyzje o warunkach
zabudowy dotyczące zabudowy mieszkaniowej lub gospodarczej w ramach zabudowy
zagrodowej — które obecnie mogą być co do zasady wydawane jedynie na obszarach
uzupełnienia zabudowy — były wielokrotnie wykorzystywane przez osoby nieprowadzące
działalności rolniczej. Osoby te realizowały na ich podstawie w istocie zabudowę
nierolniczą, co prowadziło do nieuzasadnionej i niezgodnej z przepisami fragmentaryzacji
otwartej rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Dlatego przyjęcie jednolitego mechanizmu
wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy, niezależnie od tego, czy w ich granicach
przewidziano strefy o charakterze nierolniczym czy rolniczym, należy uznać
za uzasadnione.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 4.
Zasady wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy określa rozporządzenie Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru
uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dz.U. z 2024 r. poz. 729, zwane dalej:
„rozporządzeniem OUZ”). Opisana tam sekwencja czynności, zmierzających
do wyznaczenia OUZ, nawiązuje do sposobu wyznaczania stosowanego dotychczas
obszaru zwartej zabudowy, określonego w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie
gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1326, zwana dalej: „uogril”). Podstawą tych
czynności jest wskazanie zgrupowania nie mniej niż 5 budynków o określonym sposobie
użytkowania. Wyodrębnione obszary o zwartej zabudowie, składające się z różnej liczby
budynków są podstawą do wyznaczenia obszarów uzupełnienia zabudowy, czyli
obszarów, gdzie możliwe będzie wydanie decyzji WZ.
W przepisach rozporządzenia OUZ znajdują się również regulacje pozwalające
na kształtowanie granic obszaru uzupełnienia zabudowy zgodnie z polityką przestrzenną
gminy, zarówno w zakresie jego powiększania jak i zmniejszania.
Należy również dodać, że zgodnie z przepisami upzp:
„Art. 61. 1. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego
spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana
w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie
kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz
zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów
budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające
dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na
cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych
planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku, do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w
zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r.
o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1199), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust.
2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art.
53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. (…)”
Z powyższych przepisów wynika, że warunek dostępu do drogi publicznej oraz warunek
istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu znajdują się w katalogu wielu innych
warunków, które muszą być spełnione łącznie, aby decyzja WZ mogła być wydana –
a więc spełnienie jedynie 2 tych warunków nie jest wystarczające. Nie jest również
wystarczające wyłącznie położenie działki w obszarze uzupełnienia zabudowy.
Należy również podkreślić, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje, na podstawie
art. 60 ust. 1 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po przeprowadzeniu analizy
cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz po uzgodnieniu z organami, o których
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mowa w art. 53 ust. 4 ustawy, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami
odrębnymi.
Ad 5.
Obecnie gminy są na etapie sporządzania planów ogólnych, dlatego też wprowadzanie
zmiany zasad wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy nie jest obecnie możliwe.
Niemniej jednak, Ministerstwo wsłuchuje się w napływające postulaty, analizuje je
i w razie uznania ich za zasadne podejmie stosowne działania legislacyjne.
Ad 6.
Zgodnie z § 1 ust. 6 rozporządzenia OUZ: „Na użytkach rolnych klas I-III poza granicami
administracyjnymi miast rozszerzenie granic, o którym mowa w ust. 5, jest dopuszczalne
wyłącznie na obszarach wyznaczonych w wyniku wykonania czynności, o których mowa w ust.
1 pkt 1-3, położonych w odległości nie większej niż 50 m od granicy pasa drogowego drogi
publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz.U. z 2024 r. poz. 320), z wyłączeniem dróg ekspresowych i autostrad”. Przepis ten
precyzuje, jakie warunki należy spełnić, jeśli gmina w ramach przysługującego jej limitu
poszerzenia chciałaby objąć OUZ użytki rolne klas I-III. Regulacja ta wprost nawiązuje
do dotychczasowej analogicznej zasady ujętej w przepisach o ochronie gruntów rolnych
i leśnych, która pozwalała na wydawanie decyzji o warunkach zabudowy na obszarach,
które m.in. spełniały warunek odległości od drogi nie większej niż 50 m. Celem tych
przepisów jest zapewnienie, aby obszary uzupełnienia zabudowy nie były wyznaczane
w oderwaniu od terenów o ukształtowanych strukturach osadniczych, lecz służyły
wypełnianiu luk w istniejącej zabudowie, w tym również w ramach wielofunkcyjnych stref
z zabudową zagrodową.
Należy podkreślić, że wymienione w rozporządzeniu czynności, zmierzające
do wyznaczenia OUZ, nawiązują do sposobu wyznaczania stosowanego dotychczas
obszaru zwartej zabudowy, określonego w uogril. W ramach tego terenu także
wyznaczano zgrupowania nie mniej niż 5 budynków, między którymi największa odległość
sąsiadujących ze sobą budynków nie przekraczała 100 m, i od tychże budynków
wyznaczano bufor o szerokości 50 m. Analizie nie poddawano budynków o funkcji
wyłącznie gospodarczej.
Kontynuacja zastosowanych już wcześniej zasad wyznaczania obszarów o bardzo
zbliżonym znaczeniu systemowym jest również o tyle celowa, że zgodnie ze zmianą uogril,
wprowadzonej nowelizacją, obszary uzupełniania zabudowy wykorzystywane będą
w miejsce obszarów zwartej zabudowy do określania zasięgu obszarów użytków rolnych
klas I–III, wyłączonych spod szczególnych zasad ochrony gruntów rolnych.
Z uwagi na to, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stoi na stanowisku, że nie ma
potrzeby zmiany przepisów obowiązującego rozporządzenia OUZ na gruntach rolnych klas
I-III w planie ogólnym gmin.
Ad 7.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 upzp, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie
gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, należy do zadań
własnych gminy.
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Natomiast zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy upzp: „Ustalenie przeznaczenia terenu,
rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania
i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego.” Oznacza to, że ustawodawca jako podstawowy instrument kształtowania
zagospodarowania terenu wskazał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
sporządzany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze procedury
planistycznej, z udziałem lokalnej społeczności oraz uchwalany przez radę gminy,
pochodząca z wyboru mieszkańców. W taki sposób jest realizowane władztwo
planistyczne gminy.
Obowiązujące przepisy art. 32 upzp stanowią, że władze gminy dokonują raz w kadencji
analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy. Na podstawie tej analizy rada
gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności planu ogólnego i planów miejscowych,
a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania
w celu ich zmiany.
Brak aktywności gmin w zakresie sporządzania planów miejscowych i opieranie gospodarki
przestrzennej jedynie na decyzjach WZ skutkują nieprawidłowościami w rozwoju
przestrzennym i gospodarczym, a także generują koszty dla gmin spowodowane
chaotyczną urbanizacją.
Ad 8.
Należy wskazać, że MRiRW opiniując plany ogólne gmin (POG), w szczególności zwraca
uwagę na stworzenie właściwych warunków do rozwoju siedlisk i infrastruktury rolniczej.
Uwagi zgłaszane do przedkładanych projektów POG dotyczą najczęściej zbyt małego
areału stref SZ i SR, co może uniemożliwiać rozbudowę istniejących gospodarstw rolnych.
Ponadto MRiRW zwraca uwagę na wprowadzanie w POG zbyt niskich parametrów
dopuszczalnej wysokości zabudowy dla stref SZ i SR. Prowadzenie działalności rolniczej
wiąże się z realizacją obiektów takich jak: silosy na zboże, magazyny itp. Obiekty te często
posiadają wysokość wyższą niż zabudowa mieszkaniowa i specyfika występowania takich
obiektów budowlanych jest również podkreślana w opiniach MRiRW do POG.
Ad 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadziło analiz w zakresie wpływu reformy
na proces depopulacji obszarów wiejskich. Analizy takie są prowadzone przez
wyspecjalizowane jednostki takie jak np. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
Do MRiT nie wpływały sygnały od samorządów w związku z tym problemem. Zgłaszano
jedynie problemy związane z odpływem mieszkańców miast na tereny gmin przyległych,
co powoduje degradację miast a jednocześnie prowadzi do nasilenia konfliktów pomiędzy
mieszkańcami wsi – czynnymi rolnikami a napływowymi mieszkańcami pochodzącymi
z miasta.
Ad 10.
Plan ogólny jest aktem planowania przestrzennego o krótkiej liście ustaleń, przedstawia
jedynie schemat zagospodarowania przestrzeni, a jego ustalenia są wiążące zarówno
dla planów miejscowych, jak i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Normy zawarte w planie ogólnym mają na celu wskazanie ram, w jakich ma się mieścić
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
docelowe zagospodarowanie przestrzeni i stanowią wytyczne dla szczegółowych działań
projektowych na kolejnych etapach procesu planistycznego, niezależnie od formy prawnej
jakie te działania przyjmą.
Podkreślić należy, że plan ogólny nie będzie określał przeznaczenia terenu, a będzie
jedynie wskazywał na katalog przeznaczeń terenu możliwych do wyznaczenia w planach
miejscowych. W upzp wskazano, że plan ogólny pomimo statusu aktu prawa miejscowego,
nie kształtuje sposobu wykonywania prawa własności, w takim rozumieniu, że normy
ustanawiane w planie ogólnym nie są wiążące wprost w przypadku podejmowania działań
bezpośrednio wpływających na zagospodarowanie terenu, w tym procedur budowlanych
(art. 13a ust. 6 upzp). Ponadto nie będzie on kształtował sposobu wykonywania prawa
własności, stąd ustalenie strefy planistycznej z katalogiem przeznaczeń innym niż możliwe
wcześniej w studium uwarunkowań nie spowoduje roszczeń odszkodowawczych.
Zauważyć należy również, że wprowadzenie przepisów dotyczących planu ogólnego
następuje w sposób stopniowy, umożliwiający dostosowanie obowiązujących aktów
planistycznych oraz prowadzonych procedur do nowego systemu. Zgodnie z przepisami
przejściowymi, wejście w życie nowelizacji nie powoduje utraty mocy przez obowiązujące
plany miejscowe. Również wejście w życie planu ogólnego nie powoduje utraty mocy
obowiązującej planów miejscowych ani utraty ważności wydanych decyzji o warunkach
zabudowy. W związku z tym – nie przewiduje się możliwości wystąpienia roszczeń
właścicieli nieruchomości na podstawie ustaleń planu ogólnego. Podstawą ewentualnych
roszczeń będą, tak jak dotychczas, plany miejscowe.
Zasada ta została potwierdzona w przepisach dotyczących odszkodowań z tytułu
poniesionej szkody na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego, w szczególności
w przepisie art. 37 ust. 11a upzp, który stanowi, że:
„Do określenia wartości nieruchomości w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie
uwzględnia się zmiany wartości nieruchomości będącej skutkiem uchwalenia lub zmiany planu
ogólnego.”
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 6 of 6 --