Interpelacja w sprawie zasad uruchamiania przez BGK inwestycji kapitałowych i pożyczkowych dla przedsiębiorstw związanych z obronnością i odpornością państwa w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16659
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie zasad uruchamiania przez BGK inwestycji kapitałowych i pożyczkowych dla przedsiębiorstw związanych z obronnością i odpornością państwa w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowna Pani Minister,
z informacji opublikowanych w mediach wynika, że Bank Gospodarstwa Krajowego przygotowuje uruchomienie specjalnej spółki celowej, która ma wspierać kapitałowo polskie przedsiębiorstwa zwiększające zdolności obronne i odporność państwa. Według wypowiedzi prezesa BGK na rozwój technologii i skalowanie produkcji takich firm ma zostać przeznaczone około 7 mld zł, a pozostała część środków ma być wykorzystywana przede wszystkim na preferencyjne finansowanie pożyczkowe.
Sprawa ma znaczenie systemowe, ponieważ dotyczy instrumentu finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Z oficjalnych informacji rządowych wynika, że Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) ma dysponować kwotą ponad 22 mld zł, a jego środki mają zostać przeznaczone m.in. na ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo oraz nowoczesny przemysł, w tym zwiększenie mocy produkcyjnych polskiego sektora zbrojeniowego.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wskazało ponadto, że finansowanie celów FBiO będzie realizowane w formie pożyczek i inwestycji kapitałowych, przy czym inwestycje kapitałowe ma prowadzić specjalna spółka powołana przez BGK, a BGK ma być jedynym właścicielem tego podmiotu. Jednocześnie priorytety inwestycyjne funduszu określa Komitet Sterujący FBiO z udziałem właściwych członków Rady Ministrów, natomiast przyjęcie strategii inwestycyjnej FBiO planowano na przełom I i II kwartału 2026 r.
W związku z powyższym istnieje potrzeba uzyskania jasnych informacji o kryteriach doboru przedsiębiorstw, modelu nadzoru nad spółką celową, zasadach ochrony interesu Skarbu Państwa oraz zgodności mechanizmu z wymogami przejrzystości, pomocy publicznej i kontroli wydatkowania środków publicznych.
Wątpliwości dotyczą przede wszystkim tego, według jakich mierzalnych kryteriów mają być wybierane przedsiębiorstwa objęte finansowaniem kapitałowym oraz jak zostanie ograniczone ryzyko uznaniowości decyzji inwestycyjnych. Istotne jest także, czy mechanizm dopuszczania inwestora do struktury właścicielskiej spółek prywatnych będzie powiązany z jednoznacznymi warunkami wejścia i wyjścia kapitałowego oraz z zabezpieczeniem interesów państwa w obszarach wrażliwych dla bezpieczeństwa.
Dalsze ryzyko wiąże się z rozproszeniem odpowiedzialności pomiędzy Komitetem Sterującym, BGK i spółką celową. Z ustawy o BGK wynika, że różni ministrowie mogą żądać od BGK informacji w zakresach właściwości rzeczowej, co pokazuje wielość płaszczyzn nadzoru, ale nie przesądza jeszcze o jednolitym modelu odpowiedzialności za FBiO.
Wątpliwości budzi również relacja pomiędzy celem wspierania „polskiego kapitału” a zasadami pomocy publicznej, przejrzystości i równego dostępu do instrumentów finansowych dla przedsiębiorstw działających w obszarze obronności i technologii podwójnego zastosowania. W przypadku środków o tak dużej skali potrzebne są także jasne reguły sprawozdawczości, audytu i publikacji danych zbiorczych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy została już przyjęta ostateczna polityka inwestycyjna FBiO dotycząca części kapitałowej i pożyczkowej; jeżeli tak, to kiedy oraz czy zostanie ona opublikowana w całości albo w wersji jawnej dla opinii publicznej?
Jaka kwota środków FBiO została ostatecznie przewidziana na inwestycje kapitałowe w przedsiębiorstwa, a jaka na instrumenty pożyczkowe, z podaniem stanu na dzień udzielenia odpowiedzi?
Czy spółka celowa mająca realizować inwestycje kapitałowe została już utworzona i zarejestrowana; jeżeli tak, proszę o wskazanie jej formy prawnej, daty rejestracji, struktury organów oraz podstawowych zasad ładu korporacyjnego?
Jakie kryteria merytoryczne, finansowe i bezpieczeństwa państwa będą stosowane przy wyborze przedsiębiorstw do wsparcia kapitałowego, w szczególności w odniesieniu do firm prywatnych, startupów oraz przedsiębiorstw rozwijających technologie podwójnego zastosowania?
Czy przewidziano minimalne wymogi dotyczące utrzymania w Polsce kontroli nad własnością intelektualną, produkcją, kluczowymi aktywami albo centrami decyzyjnymi przedsiębiorstw korzystających z finansowania kapitałowego?
Jakie są planowane warunki wejścia kapitałowego państwowego inwestora do spółki oraz wyjścia z takiej inwestycji, w tym horyzont inwestycyjny, dopuszczalne poziomy udziałów, uprawnienia korporacyjne i zasady zabezpieczenia interesu publicznego?
Jaki podmiot będzie ponosił bezpośrednią odpowiedzialność za podejmowanie decyzji inwestycyjnych w części kapitałowej: minister właściwy, Komitet Sterujący, BGK, komitet inwestycyjny czy organy spółki celowej; oraz jaki będzie zakres ich kompetencji i odpowiedzialności?
Czy ministerstwo planuje wydanie publicznie dostępnych wytycznych albo regulaminu naboru dla przedsiębiorstw ubiegających się o finansowanie kapitałowe i pożyczkowe z FBiO; jeżeli tak, to w jakim terminie?
Czy resort rozważa wprowadzenie dodatkowych rozwiązań ustawowych lub wykonawczych wzmacniających parlamentarną i społeczną kontrolę nad inwestycjami FBiO, w szczególności w zakresie jawności kryteriów wyboru projektów, raportowania efektów gospodarczych oraz ochrony przed nieuprawnionym transferem technologii i aktywów za granicę?
Z poważaniem
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9304 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 maja 2026 r.
znak sprawy: DKK-IV.054.1.2026.MS
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16659 Pana Posła Andrzeja Śliwki
w sprawie zasad uruchamiania przez BGK inwestycji kapitałowych
i pożyczkowych dla przedsiębiorstw związanych z obronnością i odpornością
państwa w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Polityki inwestycyjne dla udzielania pożyczek oraz inwestycji kapitałowych
zostaną określone w umowie zawartej pomiędzy Bankiem Gospodarstwa
Krajowego, a spółką specjalnego przeznaczenia Chrobry S.A., zgodnie z art. 9 pkt
4-5 ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o szczególnych zasadach realizacji zadań
związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej:
„Ustawa”).
Polityki inwestycyjne będą oparte o priorytety inwestycyjne FBiO określone
w art. 3 ust. 1 ustawy.
-- 1 of 5 --
2
Ad 2.
Biorąc pod uwagę potrzeby sektora samorządowego oraz przedsiębiorców,
na obecnym etapie prac przyjęty został indykatywny podział środków inwestycji
A2.7.1 KPO.
Na wsparcie projektów jednostek samorządu terytorialnego zostanie
przeznaczone ok. 50% środków (ok. 11,2 mld zł) w ramach części pożyczkowej.
Pozostałe 50% środków FBiO będzie podzielone pomiędzy część pożyczkową oraz
kapitałową dostępną dla przedsiębiorców:
- 30% alokacji FBiO - inwestycje kapitałowe (ok. 6,7 mld zł),
- 20% alokacji FBiO - inwestycje pożyczkowe (ok. 4,5 mld zł).
Ad 3.
Spółka celowa, o której mowa w ustawie, została zawiązana przez Bank
Gospodarstwa Krajowego w dniu 23 kwietnia 2026 r. Funkcjonuje ona w formie
spółki akcyjnej, co wprost wynika z art. 2 ust. 1 Ustawy.
Spółka do chwili obecnej nie została zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców
Krajowego Rejestru Sądowego i funkcjonuje jako spółka akcyjna w organizacji,
zgodnie z przepisami KSH.
Struktura organów tej spółki jest taka sama jak w każdej spółce akcyjnej,
tj. posiada ona Zarząd (którego liczebność określa art. 13 ust. 1 Ustawy), Radę
Nadzorczą (której liczebność określa art. 12 ust. 1 Ustawy), a także Walne
Zgromadzenie, którego uprawnienia wykonuje jedyny akcjonariusz spółki,
tj. BGK.
Zasady ładu korporacyjnego tej spółki są zgodne z zasadami ładu korporacyjnego
dla spółek z domeny Skarbu Państwa.
Ad 4.
Kryteria te zostaną opisane w polityce inwestycyjnej spółki, przyjętej dla
inwestycji kapitałowych.
Ad 5.
Chrobry S.A jest spółką specjalnego przeznaczenia (SPV) utworzoną przez BGK
zgodnie z przepisami Ustawy i będącą operatorem środków z FBiO, a bank jest
jedynym akcjonariuszem spółki. Funkcjonowanie SPV, także w zakresie
prowadzenia procesu inwestycyjnego, regulują odpowiednie przepisy prawa.
Obligują one spółkę do zachowania odpowiednich procedur, jak również
o dbałość o kapitał powierzony jej na realizację zadań (także w zakresie jego
wykorzystania na potrzeby bezpieczeństwa i obronności Polski).
Jednym z ww. mechanizmów jest procedura opiniowania przez Komitet Sterujący
projektów inwestycyjnych o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa
i obronności Polski oraz takie, których wymiar finansowy przekracza 50 mln zł
(art. 15 ust. 3 ustawy).
-- 2 of 5 --
3
Dodatkowo, Komitet Sterujący, zgodnie z ww. przepisami ustawy będzie
monitorował wpływ inwestycji finansowanych przez SPV na bezpieczeństwo
i obronność państwa.
Celem spółki specjalnego przeznaczenia nie będzie nabywanie pakietów
kontrolnych w podmiotach, w które będzie ona inwestowała. Rolą tej spółki jest
bycie inwestorem finansowym, wspierającym rozwój danego podmiotu poprzez
dostarczenie niezbędnego kapitału.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przepisów prawa oraz w ramach
polityki inwestycyjnej, SPV będzie inwestowała środki w sposób zapewniający
odpowiedni poziom zabezpieczenia interesu publicznego.
Ad 6.
Warunki wejścia kapitałowego, warunki wyjścia, horyzont inwestycyjny oraz
uprawnienia korporacyjne, zabezpieczające interes inwestora, będą każdorazowo
określane dla danej inwestycji, uwzględniając jej przedmiot, branżę oraz wielkość
inwestycji. Warunki te nie będą mogły odbiegać od warunków rynkowych,
stosowanych przez prywatne fundusze private equity lub venture capital i będą
zgodne z polityką inwestycyjną spółki. Inwestycje kapitałowe będą dokonywane
przy założeniu uzyskiwania jak najwyższej stopy zwrotu z inwestycji oraz
maksymalizacji zysku spółki, przy czym kryterium rentowności nie powinno mieć
charakteru rozstrzygającego, a spółka, podejmując decyzje inwestycyjne, będzie
kierowała się celami wynikającymi z Ustawy, tj. zwiększaniem potencjału sektora
bezpieczeństwa i obronności.
Ad 7.
Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy, podejmowanie decyzji inwestycyjnych w zakresie
inwestycji kapitałowych jest kompetencją Zarządu SPV i to Zarząd SPV będzie
ponosił odpowiedzialność za te decyzje. Decyzje inwestycyjne Zarządu SPV będą
niezależne i samodzielne.
Komitet inwestycyjny, o którym mowa w art. 14 ust. 1 Ustawy, jest wyłącznie
organem doradczym Zarządu SPV i może wydawać jedynie rekomendacje lub
opinie, stosownie do treści art. 14 ust. 3 Ustawy, które jednak nie są wiążące dla
Zarządu SPV.
Komitet Sterujący ma kompetencje do opiniowania inwestycji kapitałowych
o wartości powyżej 50 mln zł oraz inwestycji o szczególnym znaczeniu dla
bezpieczeństwa i obronności państwa (art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy).
W przypadku decyzji inwestycyjnych, których wartość będzie wynosiła powyżej
100 mln złotych lub 10% sumy aktywów SPV w rozumieniu ustawy
o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego
sprawozdania finansowego SPV, dokonanie takiej inwestycji będzie wymagało
-- 3 of 5 --
4
zgody Walnego Zgromadzenia SPV, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
Uprawnienia Walnego Zgromadzenia wykonuje BGK jako jedyny akcjonariusz
SPV.
Ad 8.
W przypadku pożyczek BGK udostępni stosowne dokumenty określające zasady
i terminy naboru wniosków. Wszystkie informacje będą dostępne na stronie
internetowej www.bgk.pl
W przypadku inwestycji kapitałowych, spółka Chrobry S.A. w trakcie trwania
okresu inwestycyjnego będzie poszukiwała przedmiotów inwestycji w ramach
swojej działalności operacyjnej, nie przewiduje się naborów ograniczonych
czasowo. Przedsiębiorstwa będą mogły zgłaszać się bezpośrednio do Chrobry S.A.
W tym zakresie spółka będzie działać podobnie jak funkcjonujące na rynku
fundusze private equity. Kryteria inwestycyjne będą komunikowane przez
Chrobry S.A. W momencie rozpoczęcia procesu inwestycyjnego spółka zamieści
stosowną informację na swojej stronie internetowej, a także stronie internetowej
BGK oraz w komunikatach prasowych i medialnych.
Ad 9.
Spółka Chrobry S.A. funkcjonuje w oparciu o przepisy Kodeksu spółek
handlowych oraz ustawę z dnia 4 grudnia 2025 r. o szczególnych zasadach
realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności
realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności,
które wskazują priorytety inwestycyjne, ich zakres, tryb podejmowania decyzji
i odpowiedzialność podmiotu. Jedynym akcjonariuszem spółki jest Bank
Gospodarstwa Krajowego, pełniący rolę państwowego banku rozwojowego
o kluczowym znaczeniu dla realizacji strategicznych polityk publicznych. BGK jako
instytucja o ugruntowanej pozycji i wysokich standardach ładu korporacyjnego
i zarządzania ryzykiem, podlega regularnym audytom krajowych
i międzynarodowych instytucji finansowych, co dodatkowo wzmacnia jego
wiarygodność i transparentność. Bank ten odgrywa istotną rolę we wdrażaniu
inwestycji o znaczeniu systemowym, w tym w obszarach bezpieczeństwa
i obronności państwa, m.in. poprzez instrumenty takie jak Fundusz Wsparcia Sił
Zbrojnych, mechanizmy finansowania dla spółek sektora obronnego oraz dual-
use, wdrażanie instrumentów polityki spójności oraz udział w programach
europejskich takich jak InvestEU. Zaangażowanie BGK jako jedynego
akcjonariusza spółki zapewnia bezpieczeństwo interesu publicznego oraz daje
rękojmię osiągnięcia celów określonych w art. 3 Ustawy. Należy również
zaznaczyć, że działalność BGK podlega kontroli NIK.
-- 4 of 5 --
5
Inwestycje SPV oraz ich efekty będą monitorowane przez Komitet Sterujący.
Obecność w jego składzie zarówno ministrów odpowiedzialnych za kwestie
bezpieczeństwa, jak i finansów publicznych gwarantuje odpowiedni poziom
bezpieczeństwa inwestowanych środków oraz ich przeznaczenie na inwestycje
kluczowe, z punktu widzenia potrzeb bezpieczeństwa kraju.
Wymienione mechanizmy kontroli i nadzoru oraz system instytucjonalny, w jakim
prowadzona jest działalność spółki są wystarczające do zapewnienia
odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa środków publicznych. Niemniej
dodatkowo, biorąc pod uwagę naturę inwestycji A2.7.1, podlega ona pełnemu
spektrum mechanizmów kontrolnych ze strony Parlamentu RP oraz obywateli.
Kwestia ta była deklarowana jeszcze w trakcie prac parlamentarnych, zarówno
w trakcie prac w komisjach sejmowych, jak i na posiedzeniach plenarnych obu
izb.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --