Interpelacja nr 16655
Interpelacja w sprawie prawnego uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące opiekę
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (76%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prawnego uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące opiekę
Interpelacja nr 16655
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prawnego uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące opiekę
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowna Pani Minister!
Podczas jednego ze spotkań dotyczących pieczy zastępczej i wspomagania więzi rodzinnych poruszono problem uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące nad nimi bieżącą opiekę, które nie są ich opiekunami prawnymi ani pracownikami medycznymi. W praktyce funkcjonowania pieczy zastępczej - zarówno instytucjonalnej, jak i rodzinnej - występują liczne sytuacje wymagające doraźnego lub stałego podawania leków dzieciom.
Dotyczy to m.in.:
- leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych w przebiegu infekcji,
- antybiotyków przepisanych przez lekarza,
- leków stosowanych przewlekle w chorobach somatycznych lub zaburzeniach psychicznych.
Obecnie brak jest jednoznacznych regulacji prawnych, które wprost określałyby zasady oraz zakres odpowiedzialności osób sprawujących faktyczną opiekę nad dzieckiem (np. wychowawców, opiekunów w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, rodzin zastępczych, osób współpracujących) w sytuacji podawania leków. Powoduje to istotne wątpliwości prawne oraz naraża te osoby na potencjalną odpowiedzialność cywilną lub karną, mimo działania w najlepiej pojętym interesie dziecka.
Brak jasnych przepisów prowadzi do sytuacji, w których osoby sprawujące opiekę nad dziećmi działają w stanie niepewności prawnej, co może skutkować zarówno nadmierną ostrożnością (a tym samym opóźnieniem pomocy dziecku), jak i podejmowaniem działań obarczonych ryzykiem odpowiedzialności.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo dostrzega problem braku jednoznacznych regulacji w zakresie podawania leków dzieciom w pieczy zastępczej przez osoby niebędące opiekunami prawnymi ani personelem medycznym?
Czy prowadzone są lub planowane prace legislacyjne mające na celu uregulowanie tej kwestii?
Czy rozważane jest wprowadzenie przepisów, które:
- jednoznacznie określą zakres dopuszczalnych działań opiekunów faktycznych,
- wprowadzą standardy postępowania (np. na podstawie zaleceń lekarskich),
- zapewnią ochronę prawną osobom działającym w dobrej wierze i w interesie dziecka?
Czy możliwe jest opracowanie wytycznych lub rekomendacji dla jednostek organizacyjnych pieczy zastępczej do czasu ewentualnych zmian ustawowych?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 16655
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prawnego uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące opiekę
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowna Pani Minister!
Podczas jednego ze spotkań dotyczących pieczy zastępczej i wspomagania więzi rodzinnych poruszono problem uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez osoby sprawujące nad nimi bieżącą opiekę, które nie są ich opiekunami prawnymi ani pracownikami medycznymi. W praktyce funkcjonowania pieczy zastępczej - zarówno instytucjonalnej, jak i rodzinnej - występują liczne sytuacje wymagające doraźnego lub stałego podawania leków dzieciom.
Dotyczy to m.in.:
- leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych w przebiegu infekcji,
- antybiotyków przepisanych przez lekarza,
- leków stosowanych przewlekle w chorobach somatycznych lub zaburzeniach psychicznych.
Obecnie brak jest jednoznacznych regulacji prawnych, które wprost określałyby zasady oraz zakres odpowiedzialności osób sprawujących faktyczną opiekę nad dzieckiem (np. wychowawców, opiekunów w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, rodzin zastępczych, osób współpracujących) w sytuacji podawania leków. Powoduje to istotne wątpliwości prawne oraz naraża te osoby na potencjalną odpowiedzialność cywilną lub karną, mimo działania w najlepiej pojętym interesie dziecka.
Brak jasnych przepisów prowadzi do sytuacji, w których osoby sprawujące opiekę nad dziećmi działają w stanie niepewności prawnej, co może skutkować zarówno nadmierną ostrożnością (a tym samym opóźnieniem pomocy dziecku), jak i podejmowaniem działań obarczonych ryzykiem odpowiedzialności.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo dostrzega problem braku jednoznacznych regulacji w zakresie podawania leków dzieciom w pieczy zastępczej przez osoby niebędące opiekunami prawnymi ani personelem medycznym?
Czy prowadzone są lub planowane prace legislacyjne mające na celu uregulowanie tej kwestii?
Czy rozważane jest wprowadzenie przepisów, które:
- jednoznacznie określą zakres dopuszczalnych działań opiekunów faktycznych,
- wprowadzą standardy postępowania (np. na podstawie zaleceń lekarskich),
- zapewnią ochronę prawną osobom działającym w dobrej wierze i w interesie dziecka?
Czy możliwe jest opracowanie wytycznych lub rekomendacji dla jednostek organizacyjnych pieczy zastępczej do czasu ewentualnych zmian ustawowych?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7309 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.255.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16655 Pani Posłanki Katarzyny Osos, w sprawie prawnego
uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez
osoby sprawujące opiekę, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że kwestia podawania leków, szczególnie wychowankom
przebywającym w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej, była analizowana przez
kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wspólnie z kierownictwem
Ministerstwa Zdrowia. Analizowano głównie podawanie leków dzieciom z chorobami
przewlekłymi i innymi schorzeniami, które nie wymagają hospitalizacji.
W ocenie kierownictwa resortu rodziny poczynione wówczas ustalenia tym bardziej
powinny mieć zastosowanie do podawania przez rodziców zastępczych bądź personel
instytucjonalnych form pieczy zastępczej leków wydawanych bez przepisu lekarza bądź
wydawanych na receptę podczas chorób czasowych. Należy wskazać, że zgodnie
z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1 (Dz.U. z 2025 r. poz.
49 z późn. zm.) placówka opiekuńczo-wychowawcza zapewnia dziecku m.in. całodobową
opiekę i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby, w szczególności
emocjonalne, rozwojowe, zdrowotne, bytowe, społeczne i religijne, a także korzystanie z
przysługujących mu świadczeń zdrowotnych. Regionalne placówki opiekuńczo-
terapeutyczne oraz interwencyjne ośrodki preadopcyjne zapewniają umieszczonym w nim
dzieciom specjalistyczną opiekę medyczną i rehabilitację. Potrzeby emocjonalne, bytowe,
rozwojowe, społeczne oraz religijne dziecka zaspokajają również rodzina zastępcza oraz
rodzinny dom dziecka, zapewniające podopiecznym całodobową opiekę i wychowanie, a w
szczególności dostęp do przysługujących mu świadczeń zdrowotnych.
Podawanie dziecku leków w wymagających tego sytuacjach jest elementem sprawowania
nad nim opieki, zaś leki zlecone przez lekarza dziecko przyjmuje pod nadzorem rodzica lub
opiekuna albo - w przypadku małego dziecka - są mu one podawane. Przyjęcie odmiennej
interpretacji, zgodnie z którą wyłącznie osoba wykonująca zawód medyczny mogłaby
podawać leki dzieciom chorującym przewlekle, uniemożliwiałoby im codzienne
funkcjonowanie w warunkach niewymagających hospitalizacji. System pieczy zastępczej ma
na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności
sprawowania tego obowiązku przez rodziców, co z kolei przemawia za przyjęciem, że
działania podejmowane przez rodziców zastępczych lub wychowawców w
instytucjonalnych formach pieczy zastępczej powinny zapewniać kontynuację opieki
sprawowanej przez rodziców, w tym również realizację zaleceń lekarskich i podawanie
leków zleconych przez lekarza.
1 (Dz.U. z 2025 r. poz. 49 z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że
kwestie dotyczące podawania dzieciom w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej
leków, szczególnie tych wydawanych bez recepty, powinny być uregulowane w regulaminie
danej placówki (bądź ośrodka) i w jej wewnętrznych procedurach. W przypadku rodziców
zastępczych opieka nad dziećmi, w tym również ta o charakterze zdrowotnym, powinna być
prowadzona tak, jak w warunkach rodziny naturalnej, z uwzględnieniem ewentualnych
szczególnych potrzeb zdrowotnych oraz zaleceń lekarzy. W przypadku wątpliwości co do
zakresu działań podejmowanych wobec dziecka czy obaw o ich nadmiarowość rodzice
zastępczy mogą konsultować się np. z koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej albo
organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej. Nie ulega wątpliwości, że osoby sprawujące
opiekę nad dziećmi umieszczonymi w pieczy zastępczej powinny działać zgodnie z dobrem
małoletnich i dbać o ich bezpieczeństwo. Realizacja zadań rodzicielskich powinna być
podejmowana z rozwagą, ale cechująca ją ostrożność nie może paraliżować czynności
związanych bezpośrednio z opieką nad dzieckiem, w tym z przebiegiem procesu leczenia.
W ocenie kierownictwa resortu rodziny stworzenie odrębnych regulacji prawnych czy
wytycznych w tym zakresie nie wyczerpywałoby wszystkich możliwości oraz sytuacji
indywidualnych poszczególnych dzieci. Każdy przypadek wymaga bowiem reakcji rodzica
zastępczego lub pracownika instytucjonalnej formy pieczy zastępczej i dostosowania
środków do zaistniałej potrzeby, z uwzględnieniem wiedzy na temat stanu zdrowia oraz
potrzeb wychowanka i wdrażanego leczenia.
Pragnę jednocześnie podkreślić, że aktualnie procedowany jest projekt nowelizacji ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UD354), w ramach którego proponuje się
włączenie kwalifikacji pielęgniarskich do katalogu kwalifikacji osób zatrudnianych
w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Przepis ten ma być stosowany do
regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych. W projekcie zaproponowano też
wprowadzenie odpowiedniej zmiany do ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach
pielęgniarki i położnej, poprzez uwzględnienie, że za wykonywanie zawodu pielęgniarki
uważa się również zatrudnienie na stanowisku pielęgniarki w placówkach opiekuńczo-
wychowawczych albo w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa
w przepisach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Postulat ten był
zgłaszany przez pracowników i dyrektorów instytucjonalnych form pieczy zastępczej.
Dotychczasowe kompetencje wojewodów wynikające z przepisów ustawy o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej obejmują kontrolę realizacji zadań przez jednostki
samorządu terytorialnego oraz jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy
zastępczej, a także zasięganie informacji o sposobie realizacji zadań przez samorządy.
Projekt ww. nowelizacji przewiduje rozszerzenie kompetencji wojewody o zadanie
monitorowania realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny, pieczy zastępczej,
usamodzielnień pełnoletnich wychowanków i adopcji, wykonywanych przez jednostki
samorządu terytorialnego oraz jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy
zastępczej. Ponadto, zgodnie z założeniami ww. projektu, poszerzony zostanie zakres
uprawnień, dotyczący zadań kontrolnych wobec placówek instytucjonalnej pieczy
zastępczej. W zadania włącza się istotny element, jakim jest wdrażanie i przestrzeganie
standardów ochrony małoletnich.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zaproponowane w projekcie nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej rozwiązania mają na celu zapewnienie wszystkim dzieciom wychowującym się
w pieczy zastępczej należytej opieki i bezpieczeństwa. Kwestia wprowadzenia rozwiązań
usprawniających funkcjonowanie całego systemu pieczy zastępczej jest dla kierownictwa
resortu rodziny zadaniem o randze najwyższego priorytetu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.255.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16655 Pani Posłanki Katarzyny Osos, w sprawie prawnego
uregulowania kwestii podawania leków dzieciom przebywającym w pieczy zastępczej przez
osoby sprawujące opiekę, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że kwestia podawania leków, szczególnie wychowankom
przebywającym w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej, była analizowana przez
kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wspólnie z kierownictwem
Ministerstwa Zdrowia. Analizowano głównie podawanie leków dzieciom z chorobami
przewlekłymi i innymi schorzeniami, które nie wymagają hospitalizacji.
W ocenie kierownictwa resortu rodziny poczynione wówczas ustalenia tym bardziej
powinny mieć zastosowanie do podawania przez rodziców zastępczych bądź personel
instytucjonalnych form pieczy zastępczej leków wydawanych bez przepisu lekarza bądź
wydawanych na receptę podczas chorób czasowych. Należy wskazać, że zgodnie
z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1 (Dz.U. z 2025 r. poz.
49 z późn. zm.) placówka opiekuńczo-wychowawcza zapewnia dziecku m.in. całodobową
opiekę i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby, w szczególności
emocjonalne, rozwojowe, zdrowotne, bytowe, społeczne i religijne, a także korzystanie z
przysługujących mu świadczeń zdrowotnych. Regionalne placówki opiekuńczo-
terapeutyczne oraz interwencyjne ośrodki preadopcyjne zapewniają umieszczonym w nim
dzieciom specjalistyczną opiekę medyczną i rehabilitację. Potrzeby emocjonalne, bytowe,
rozwojowe, społeczne oraz religijne dziecka zaspokajają również rodzina zastępcza oraz
rodzinny dom dziecka, zapewniające podopiecznym całodobową opiekę i wychowanie, a w
szczególności dostęp do przysługujących mu świadczeń zdrowotnych.
Podawanie dziecku leków w wymagających tego sytuacjach jest elementem sprawowania
nad nim opieki, zaś leki zlecone przez lekarza dziecko przyjmuje pod nadzorem rodzica lub
opiekuna albo - w przypadku małego dziecka - są mu one podawane. Przyjęcie odmiennej
interpretacji, zgodnie z którą wyłącznie osoba wykonująca zawód medyczny mogłaby
podawać leki dzieciom chorującym przewlekle, uniemożliwiałoby im codzienne
funkcjonowanie w warunkach niewymagających hospitalizacji. System pieczy zastępczej ma
na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności
sprawowania tego obowiązku przez rodziców, co z kolei przemawia za przyjęciem, że
działania podejmowane przez rodziców zastępczych lub wychowawców w
instytucjonalnych formach pieczy zastępczej powinny zapewniać kontynuację opieki
sprawowanej przez rodziców, w tym również realizację zaleceń lekarskich i podawanie
leków zleconych przez lekarza.
1 (Dz.U. z 2025 r. poz. 49 z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że
kwestie dotyczące podawania dzieciom w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej
leków, szczególnie tych wydawanych bez recepty, powinny być uregulowane w regulaminie
danej placówki (bądź ośrodka) i w jej wewnętrznych procedurach. W przypadku rodziców
zastępczych opieka nad dziećmi, w tym również ta o charakterze zdrowotnym, powinna być
prowadzona tak, jak w warunkach rodziny naturalnej, z uwzględnieniem ewentualnych
szczególnych potrzeb zdrowotnych oraz zaleceń lekarzy. W przypadku wątpliwości co do
zakresu działań podejmowanych wobec dziecka czy obaw o ich nadmiarowość rodzice
zastępczy mogą konsultować się np. z koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej albo
organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej. Nie ulega wątpliwości, że osoby sprawujące
opiekę nad dziećmi umieszczonymi w pieczy zastępczej powinny działać zgodnie z dobrem
małoletnich i dbać o ich bezpieczeństwo. Realizacja zadań rodzicielskich powinna być
podejmowana z rozwagą, ale cechująca ją ostrożność nie może paraliżować czynności
związanych bezpośrednio z opieką nad dzieckiem, w tym z przebiegiem procesu leczenia.
W ocenie kierownictwa resortu rodziny stworzenie odrębnych regulacji prawnych czy
wytycznych w tym zakresie nie wyczerpywałoby wszystkich możliwości oraz sytuacji
indywidualnych poszczególnych dzieci. Każdy przypadek wymaga bowiem reakcji rodzica
zastępczego lub pracownika instytucjonalnej formy pieczy zastępczej i dostosowania
środków do zaistniałej potrzeby, z uwzględnieniem wiedzy na temat stanu zdrowia oraz
potrzeb wychowanka i wdrażanego leczenia.
Pragnę jednocześnie podkreślić, że aktualnie procedowany jest projekt nowelizacji ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UD354), w ramach którego proponuje się
włączenie kwalifikacji pielęgniarskich do katalogu kwalifikacji osób zatrudnianych
w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Przepis ten ma być stosowany do
regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych. W projekcie zaproponowano też
wprowadzenie odpowiedniej zmiany do ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach
pielęgniarki i położnej, poprzez uwzględnienie, że za wykonywanie zawodu pielęgniarki
uważa się również zatrudnienie na stanowisku pielęgniarki w placówkach opiekuńczo-
wychowawczych albo w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa
w przepisach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Postulat ten był
zgłaszany przez pracowników i dyrektorów instytucjonalnych form pieczy zastępczej.
Dotychczasowe kompetencje wojewodów wynikające z przepisów ustawy o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej obejmują kontrolę realizacji zadań przez jednostki
samorządu terytorialnego oraz jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy
zastępczej, a także zasięganie informacji o sposobie realizacji zadań przez samorządy.
Projekt ww. nowelizacji przewiduje rozszerzenie kompetencji wojewody o zadanie
monitorowania realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny, pieczy zastępczej,
usamodzielnień pełnoletnich wychowanków i adopcji, wykonywanych przez jednostki
samorządu terytorialnego oraz jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy
zastępczej. Ponadto, zgodnie z założeniami ww. projektu, poszerzony zostanie zakres
uprawnień, dotyczący zadań kontrolnych wobec placówek instytucjonalnej pieczy
zastępczej. W zadania włącza się istotny element, jakim jest wdrażanie i przestrzeganie
standardów ochrony małoletnich.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zaproponowane w projekcie nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej rozwiązania mają na celu zapewnienie wszystkim dzieciom wychowującym się
w pieczy zastępczej należytej opieki i bezpieczeństwa. Kwestia wprowadzenia rozwiązań
usprawniających funkcjonowanie całego systemu pieczy zastępczej jest dla kierownictwa
resortu rodziny zadaniem o randze najwyższego priorytetu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --