Interpelacja w sprawie zwalczania ognisk wirusa ASF w powiecie piotrkowskim oraz oceny skuteczności podjętych działań administracyjno-weterynaryjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16649
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zwalczania ognisk wirusa ASF w powiecie piotrkowskim oraz oceny skuteczności podjętych działań administracyjno-weterynaryjnych
Zgłaszający: Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim zaistniała kryzysowa sytuacja epizootyczna, związana z rozprzestrzenianiem się wirusa afrykańskiego pomoru świń (ASF). Zdarzeniem inicjującym obecny kryzys był przypadek z 5 grudnia ubiegłego roku, kiedy to odnotowano pierwsze ognisko, wynikające (zbieżnie z opinią lokalnego środowiska) z prawdopodobnego celowego podrzucenia truchła zarażonego dzika.
Mimo upływu czasu oraz deklaracji ze strony właściwych służb i inspekcji, lokalna społeczność i rolnicy wciąż obserwują pogarszanie się sytuacji, w tym znaczne powiększanie się strefy zagrożenia.
W związku z powyższym wnoszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Jakie dokładnie procedury i fizyczne działania w terenie podjęło ministerstwo oraz podległe mu służby (w tym główny lekarz weterynarii) w celu izolacji i zwalczenia ognisk ASF w powiecie piotrkowskim od 5 grudnia?
Jaka była dokładna liczba potwierdzonych przypadków ASF (u dzików oraz w gospodarstwach) w powiecie piotrkowskim w grudniu, w styczniu oraz jaki jest stan na dzień dzisiejszy?
O ile dokładnie kilometrów kwadratowych lub o ile miejscowości powiększyła się strefa objęta restrykcjami od pierwszego przypadku z 5 grudnia?
Jakie są merytoryczne i epidemiologiczne przyczyny braku skuteczności w powstrzymaniu ekspansji tej strefy?
Jakie środki finansowe z budżetu państwa oraz funduszy celowych zostały dotychczas wydatkowane na walkę z ASF w powiecie piotrkowskim (proszę o rozbicie na działania prewencyjne, utylizację, odszkodowania oraz koszty operacyjne służb)?
Jakie są planowane dalsze, długofalowe akcje i strategie ministerstwa na terenie województwa łódzkiego, mające na celu ostateczne zażegnanie kryzysu?
Z wyrazami szacunku Poseł na Sejm RP
Krzysztof Mulawa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (29)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16170 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 maja 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.9.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 16649 w sprawie zwalczania ognisk wirusa ASF w powiecie
piotrkowskim oraz oceny skuteczności podjętych działań administracyjno-
weterynaryjnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16649 Pana Krzysztofa Mulawy, Pana Witolda
Tumanowicza i Pana Krzysztofa Szymańskiego, Posłów na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej, z 22 kwietnia 2026 r. uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1. „Jakie dokładnie procedury i fizyczne działania w terenie podjęło Ministerstwo
oraz podległe mu służby (w tym Główny Lekarz Weterynarii) w celu izolacji i
zwalczenia ognisk ASF w powiecie piotrkowskim od 5 grudnia?”
Zadania z zakresu zwalczania chorób zwierząt realizuje Inspekcja Weterynaryjna (IW).
W związku ze stwierdzeniem zakażenia wirusem afrykańskiego pomoru świń (ASF) u
dzików w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim, na obszarze uprzednio
uznawanym za wolny od tej choroby, ustanowiono obszar objęty zakażeniem zgodnie z
rozporządzeniem delegowanym (UE) nr 2020/687 (1) i rozporządzeniem wykonawczym
(UE) 2023/594 (2). Na takim obszarze stosowane są ogólne środki zwalczania chorób
określone w rozporządzeniu delegowanym (UE) nr 2020/687 (1), które mają na celu
zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się występującej choroby. W dniu 19 grudnia
2025 r. w Dzienniku Urzędowym UE zostało opublikowane rozporządzenie
wykonawcze Komisji (UE) nr 2025/2629 (3), które weszło w życie 20 grudnia 2025 r. W
załączniku nr II do ww. rozporządzenia zostały wymienione obszary ustanowione na
poziomie Unii jako obszar objęty zakażeniem.
-- 1 of 8 --
Zgodnie z zapisami zawiadomienia Komisji C/2023/1504 w sprawie wytycznych
dotyczących zapobiegania afrykańskiemu pomorowi świń oraz zwalczania i likwidacji tej
choroby w Unii („wytyczne dotyczące ASF”) (4) określony został katalog środków, które
właściwy organ może wprowadzić w strefach objętych nowym zakażeniem w celu
zwalczania ASF. Jednym z takich środków jest zakaz polowań jako środek zapobiegający
rozprzestrzenianiu się ASF, który powinien być stosowany przynajmniej do czasu
ustąpienia fazy epidemicznej choroby. W tym czasie nie należy prowadzić polowań,
chyba że w należycie uzasadnionych sytuacjach, po wdrożeniu odpowiednich środków
zapobiegających przemieszczanie dzików np. w postaci ogrodzeń. Posiłkując się ww.
rekomendacjami organy IW zleciły m.in. wzmożenie odstrzału sanitarnego (bez
ograniczeń poza strefą objętą zakażeniem), wykluczenie polowań zbiorowych i z
naganką oraz nęcenia zwierząt. Ponadto Łódzki Wojewódzki Lekarz Weterynarii
zarekomendował Wojewodzie Łódzkiemu w ramach spotkania Wojewódzkiego
Centrum Zarzadzania Kryzysowego (WCZK):
użycie sił i środków WCZK, Lasów Państwowych, Wojska Obrony Terytorialnej
(WOT), Straży Łowieckiej, Straży Leśnej, Straży Rybackiej, Państwowej Straży
Pożarnej oraz Komendy Policji do przeszukiwania terenu w celu odnajdywania i
usuwania zwłok martwych dzików;
ustawienie stałej bariery zapobiegającej migracji dzików (płot) min. 15 km wzdłuż
rzeki Luciąży po jej zachodniej stronie w granicy powiatu piotrkowskiego (gmina
Rozprza), tak aby uchronić największe w kraju zagłębie hodowli świń od
rozpowszechniania się wirusa ASF;
ustanowienie barier zapachowych zatrzymujących lub ograniczających migrację
dzików na terenie województwa łódzkiego, powiat piotrkowski.
Chronologicznie działania podejmowane przez organy IW kształtowały się następująco:
1. Rozporządzeniem nr 4/2025 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie
Trybunalskim z dnia 5 grudnia 2025 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego
pomoru świń u dzików na terenie powiatu piotrkowskiego oraz miasta Piotrków
Trybunalski (5) zostały wprowadzone następujące środki kontroli choroby:
• zakazy:
wnoszenia i wwożenia na teren gospodarstw utrzymujących świnie tusz
dzików, mięsa, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów
-- 2 of 8 --
pochodzących od dzików oraz produktów, pasz, substancji, sprzętu,
materiałów, narzędzi i innych przedmiotów, które mogły zostać skażone
wirusem choroby,
prowadzenia targów, wystaw, pokazów, konkursów z udziałem świń,
polowań indywidualnych, zbiorowych oraz odstrzałów sanitarnych i odłowu
zwierząt łownych;
• nakazy:
sporządzenia spisu świń przez posiadaczy wraz z aktualizacją,
przetrzymywania świń w miejscu wykluczającym ich kontakt z dzikami wolno
żyjącymi,
karmienia świń paszą oraz ścielenie słomą zabezpieczoną przed dostępem
zwierząt wolno żyjących,
używania w gospodarstwach, w których utrzymywane są świnie, środków
biobójczych dopuszczonych do obrotu i wykazujących działanie
przeciwwirusowe do dezynfekcji przy wejściach i wyjściach z gospodarstwa,
a także przy wejściu i wyjściu do pomieszczeń, w których przetrzymywane są
świnie;
stosowania środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia
się choroby, w tym odkażanie rąk i obuwia;
zgłaszania przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich oraz inne
osoby padłych dzików do Powiatowego Lekarza Weterynarii (PLW) w
Piotrkowie Trybunalskim.
PLW w Piotrkowie Trybunalskim zalecił również na wyznaczonym terenie:
ograniczenie wstępu do lasów, a jeżeli nie byłoby to możliwe, to wchodzenie do
lasu z zachowaniem wszelkich zasad bioasekuracji oraz zasad higieny
niezbędnych do ograniczenia ryzyka rozprzestrzeniania się ASF.
Rozporządzenie nr 4/2025 (5) zostało następnie zmienione rozporządzeniem nr
5/2025 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 31
grudnia 2025 r. (6).
2. 10 grudnia 2025 r. Wojewódzki Lekarz Weterynarii zwrócił się z prośbą do
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział Łódź) o
-- 3 of 8 --
przeprowadzenie kontroli technicznej przejść zwierząt oraz ogrodzeń wzdłuż
drogi S8 na odcinkach przebiegających przez powiat piotrkowski z
uwzględnieniem miejsc, w których odnotowano dotychczasowe uszkodzenia
infrastruktury. Dodatkowo poproszono o niezwłocznie naprawienie
uszkodzonych przejść i ogrodzeń.
3. Rozporządzeniem Wojewody Łódzkiego z dnia 11 grudnia 2025 r. w sprawie
zarządzenia dodatkowego odstrzału sanitarnego dzików w województwie
łódzkim (7) – zarządzono dodatkowy odstrzał sanitarny wokół strefy objętej
zakażeniem.
4. Rozporządzeniem Wojewody Łódzkiego z dnia 19 grudnia 2025 r. w sprawie
wykonania barier zapachowych zatrzymujących lub ograniczających migrację
dzików na terenie województwa łódzkiego, powiat piotrkowski (8) zarządzono
wykonanie barier zapachowych zatrzymujących lub ograniczających migrację
dzików.
5. Rozporządzeniem Wojewody Łódzkiego z dnia 14 stycznia 2026 r. w sprawie
wykonania na terenie powiatu piotrkowskiego ogrodzeń ograniczających lub
zatrzymujących migrację zwierząt z terenów leśnych (9) zarządzono wykonanie
na terenie powiatu piotrkowskiego ogrodzeń ograniczających lub
zatrzymujących migrację zwierząt z terenów leśnych.
6. Rozporządzeniem nr 1/2026 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie
Trybunalskim z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego
pomoru świń u dzików na terenie powiatu piotrkowskiego oraz miasta Piotrków
Trybunalski (10) zmniejszono strefę objętą zakażeniem z zakazem polowań.
Ponadto w ramach prowadzonych przez Inspekcję Weterynaryjną czynności
zrealizowano kontrole gospodarstw utrzymujących świnie w zakresie spełniania
wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24
kwietnia 2024 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń (11). Od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. w powiecie
piotrkowskim skontrolowano 1 233 gospodarstwa utrzymujące świnie.
W 2025 r. oraz w 2026 r. organy Inspekcji Weterynaryjnej na terenie powiatu
piotrkowskiego przeprowadziły także szereg działań informacyjnych mających na celu
utrzymanie na wysokim poziomie świadomości zagrożenia rozprzestrzenianiem się
wirusa ASF w populacji dzików i świń.
-- 4 of 8 --
Ostatecznie, wg stanu na dzień 27 kwietnia 2026 r. zrealizowano następujące działania:
• przeprowadzono 81 akcji poszukiwań padłych dzików, w tym 77 akcji z
udziałem psów tropiących oraz 3 akcje z udziałem WOT – znaleziono 153
padłe dziki, z czego dla 65 uzyskano wynik dodatni w kierunku obecności
wirusa ASF,
• odłowiono i uśmiercono 77 dzików,
• od 16 marca 2026 r. wokół strefy określonej w rozporządzeniu PLW w
Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 marca 2026 r. realizowane są odstrzały, w
wyniku których pozyskano 100 dzików (wszystkie zostały przebadane i
uzyskano wyniki ujemne),
• zastosowano bariery zapachowe,
• wybudowano ogrodzenie o długości 15 km,
Ponadto w dniach 2-5 lutego 2026 r. w Polsce odbyła się misja doradcza ekspertów
EUVET1, m.in. w województwach łódzkim (powiat piotrkowski) w związku z
potwierdzeniem ognisk ASF u dzików poza obszarami objętymi ograniczeniami.
Ad 2 „Jaka była dokładna liczba potwierdzonych przypadków ASF (u dzików oraz w
gospodarstwach) w powiecie piotrkowskim w grudniu, w styczniu oraz jaki jest stan na
dzień dzisiejszy?”
W 2025 r. stwierdzono 12 ognisk u dzików. W ww. okresie nie odnotowano ognisk ASF
u świń.
W 2026 r:
• wg stanu na dzień 31 stycznia 2026 r. stwierdzono 1 ognisko ASF u dzika,
• wg stanu do dnia 28 kwietnia 2026 r. stwierdzono 25 ognisk ASF u dzików,
• w ww. okresie nie odnotowano ognisk ASF u świń.
Ad 3 „O ile dokładnie kilometrów kwadratowych lub o ile miejscowości powiększyła
się strefa objęta restrykcjami od pierwszego przypadku z 5 grudnia?”
Rozszerzenie strefy objętej zakażeniami na obszary objęte ograniczeniami I i II
obejmowało następujące obszary: cała gmina Rozprza, Sulejów, Wola Krzysztoporska,
Gorzkowice, Łęki Szlacheckie, Ręczno, Aleksandrów oraz część gminy Moszczenica,
Grabica i Wolbórz.
1 Veterinary Emergency Team
-- 5 of 8 --
Ad 4 „Jakie są merytoryczne i epidemiologiczne przyczyny braku skuteczności w
powstrzymaniu ekspansji tej strefy?”
Na obszarach, gdzie wirus został dopiero wykryty, prowadzi się bierny nadzór
połączony z aktywnym poszukiwaniem padłych dzików zgodnie z wytycznymi Komisji
Europejskiej oraz rekomendacjami ekspertów z misji doradczej UE (EUVET). Powyższe
ma na celu eliminację wirusa ze środowiska oraz ocenę przejścia fazy epidemicznej w
fazę endemiczną, co trwa zazwyczaj od 2 do 6 miesięcy. W powiecie piotrkowskim
prowadzono zintensyfikowane działania w tym zakresie, a rozszerzenie strefy objętej
zakażeniem było konsekwencją odnajdywania kolejnych zwłok padłych dzików. Na
przeszukania terenu duży wpływ miały przede wszystkim warunki pogodowe i
terenowe.
Ponadto, na sytuację w powiecie piotrkowskim wpływ miało niedoszacowanie wielkości
populacji dzików w tym rejonie i niedostateczny odstrzał realizowany w ramach
planowej gospodarki łowieckiej przed wprowadzeniem wirusa ASF do środowiska.
Ad 5 „Jakie środki finansowe z budżetu państwa oraz funduszy celowych zostały
dotychczas wydatkowane na walkę z ASF w powiecie piotrkowskim (proszę o rozbicie
na działania prewencyjne, utylizację, odszkodowania oraz koszty operacyjne służb)?”
Wg danych dostępnych na poziomie centralnym:
• koszty utylizacji odpadów ASF (dziki, odzież ochronna) – wyniosły 27.255,75
zł,
• koszty zakupu odłowni – wyniosły 47.727,00 zł,
• koszty odstrzału dzików – wyniosły 25.250,70 zł,
• koszty granulatu do odstraszania dzików – wyniosły 66.150,00 zł,
• transport chłodni do przechowywania odstrzelonych dzików –kosztował
4.797,00 zł,
• obsługa odłowni, uśmiercanie, dokarmianie –kosztowała 168.020,46 zł,
• wynagrodzenie lekarzy weterynarii za przeprowadzenie sekcji u dzików
odłowionych wraz z pobraniem prób (miesiące grudzień 2025 i styczeń 2026) –
wyniosło 16.775,75 zł,
• wynagrodzenie lekarzy weterynarii za sekcję padłych świń w gospodarstwach
wraz z pobraniem prób – wyniosło 40.212,15 zł,
• przeszukania terenu w celu odnajdywania i usuwania zwłok martwych dzików z
udziałem psów –kosztowały 438.553,30 zł,
-- 6 of 8 --
• zakup materiałów – to kwota 38.707,12 zł,
• środki dezynfekcyjne – kosztowały 9.978,68 zł.
Ad 6 „Jakie są planowane dalsze, długofalowe akcje i strategie Ministerstwa na terenie
województwa łódzkiego, mające na celu ostateczne zażegnanie kryzysu?”
W zależności od rozwoju zakażenia prowadzone działania będą miały na celu skuteczny
nadzór oraz obniżenie populacji dzika celem zmniejszenia presji wirusa ze środowiska.
Dalsze działania Inspekcji Weterynaryjnej będą dotyczyły w szczególności:
• prowadzenia monitoringu biernego u dzików i u świń,
• zlecania stosowania ogrodzeń trwałych,
• prowadzenia akcji poszukiwania martwych dzików i eliminacji ich zwłok ze
środowiska,
• odłowu dzików wraz z ich uśmierceniem,
• weryfikacji przestrzegania zakazu dokarmiania dzików wraz z ograniczeniem
ilości paszy do nęcenia w nęcisku,
• wzmocnionego nadzoru powiatowego lekarza weterynarii nad gospodarstwami
utrzymującymi świnie w zakresie spełniania wymagań związanych z
bioasekuracją,
• działań informacyjnych mających na celu utrzymanie na wysokim poziomie
świadomości zagrożenia rozprzestrzenianiem się wirusa ASF w populacji
dzików i świń.
Ponadto na obszarach, na których epidemia przekształci się w fazę endemiczną
choroby po dokonanej analizie ryzyka IW planuje wprowadzenie odstrzału celem
maksymalnego obniżenia populacji dzika.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429
w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom
-- 7 of 8 --
umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020,
str. 64, z późn. zm.);
(2) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r.
ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do
afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE)
2021/605 (Dz. Urz. UE L 105 z 20.04.2023, str. 9, z późn. zm.);
(3) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2629 z dnia 18 grudnia 2025 r.
zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594
ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu
do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające decyzję wykonawczą Komisji
(UE) 2025/2489 dotyczącą niektórych tymczasowych środków nadzwyczajnych
w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w Hiszpanii (Dz. U. UE. L. z 2025 r.
poz. 2629);
(4) zawiadomienie Komisji w sprawie wytycznych dotyczących zapobiegania
afrykańskiemu pomorowi świń oraz zwalczania i likwidacji tej choroby w Unii
(„wytyczne dotyczące APŚ”) nr C/2023/1504;
(5) rozporządzenie nr 4/2025 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie
Trybunalskim (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 11173);
(6) rozporządzenie nr 5/2025 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie
Trybunalskim (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 12013);
(7) rozporządzenie Wojewody Łódzkiego z dnia 11 grudnia 2025 r. w sprawie
zarządzenia dodatkowego odstrzału sanitarnego dzików w województwie
łódzkim (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 11429);
(8) rozporządzenie Wojewody Łódzkiego z dnia 19 grudnia 2025 r. w sprawie
wykonania barier zapachowych zatrzymujących lub ograniczających migrację
dzików na terenie województwa łódzkiego, powiat piotrkowski (Dz. Urz. Woj.
Łódzkiego poz. 11763);
(9) rozporządzenie Wojewody Łódzkiego z dnia 14 stycznia 2026 r. w sprawie
wykonania na terenie powiatu piotrkowskiego ogrodzeń ograniczających lub
zatrzymujących migrację zwierząt z terenów leśnych (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego
poz. 422);
(10) rozporządzenie nr 1/2026 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Piotrkowie
Trybunalskim z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego
pomoru świń u dzików na terenie powiatu piotrkowskiego oraz miasta Piotrków
Trybunalski (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 2164);
(11) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 kwietnia 2024 r. w
sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego
pomoru świń (Dz.U. poz. 677).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --