Interpelacja nr 16645
Interpelacja w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne
Interpelacja nr 16645
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne
Zgłaszający: Marcin Porzucek
Data wpływu: 16-04-2026
Używanie symboli Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykorzystywanie przez prywatne podmioty, często czysto komercyjnie, nazw mogących wprowadzić konsumenta w błąd przez sugerowanie ich publicznego czy państwowego charakteru lub pochodzenia to poważny problem.
Przykłady to:
Krajowy Rejestr Długów,
Narodowy Fundusz Gwarancyjny,
Polskie Centrum Edukacji Prawnej,
Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej.
To tylko nieliczne spośród bardzo wielu podmiotów, za którymi nie stoi państwowy kapitał lub państwowe gwarancje. Poważne państwo powinno dbać z jednej strony o szacunek dla słów i nazw jednoznacznie kojarzących się z nim samym, a z drugiej o interes konsumenta, któremu utrudnia się rozróżnienie podmiotu prywatnego od publicznego, na czym autorytet państwa finalnie traci.
W art. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych zapisano, iż symbole Rzeczypospolitej Polskiej (w tym orzeł biały i biało-czerwone barwy) pozostają pod szczególną ochroną prawa.
Dlatego pytam Pana premiera:
Czy jakikolwiek urząd państwowy monitoruje potencjalne nadużycia związane ze zjawiskami opisanymi powyżej? Jakie działania są podejmowane po zidentyfikowaniu takich przypadków?
Czy prywatne podmioty mają prawo do wykorzystywania w swojej identyfikacji graficznej symboli RP, na przykład godła? A jeśli nie, to jak to jest w praktyce egzekwowane?
Dlaczego sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji prywatnym podmiotom, których nazwy mogą wskazywać na ich publiczny bądź państwowy charakter czy pochodzenie?
Jakie działania podejmuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, by chronić polskich konsumentów przed podobną manipulacją i potencjalnymi jej skutkami?
Czy rozważane jest przeprowadzanie kompleksowego przeglądu właściwych rejestrów pod kątem wskazanych wyżej zjawisk, a następnie wyciągnięcie konsekwencji i ukrócenie podobnych procederów w przyszłości?
Interpelacja nr 16645
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne
Zgłaszający: Marcin Porzucek
Data wpływu: 16-04-2026
Używanie symboli Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykorzystywanie przez prywatne podmioty, często czysto komercyjnie, nazw mogących wprowadzić konsumenta w błąd przez sugerowanie ich publicznego czy państwowego charakteru lub pochodzenia to poważny problem.
Przykłady to:
Krajowy Rejestr Długów,
Narodowy Fundusz Gwarancyjny,
Polskie Centrum Edukacji Prawnej,
Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej.
To tylko nieliczne spośród bardzo wielu podmiotów, za którymi nie stoi państwowy kapitał lub państwowe gwarancje. Poważne państwo powinno dbać z jednej strony o szacunek dla słów i nazw jednoznacznie kojarzących się z nim samym, a z drugiej o interes konsumenta, któremu utrudnia się rozróżnienie podmiotu prywatnego od publicznego, na czym autorytet państwa finalnie traci.
W art. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych zapisano, iż symbole Rzeczypospolitej Polskiej (w tym orzeł biały i biało-czerwone barwy) pozostają pod szczególną ochroną prawa.
Dlatego pytam Pana premiera:
Czy jakikolwiek urząd państwowy monitoruje potencjalne nadużycia związane ze zjawiskami opisanymi powyżej? Jakie działania są podejmowane po zidentyfikowaniu takich przypadków?
Czy prywatne podmioty mają prawo do wykorzystywania w swojej identyfikacji graficznej symboli RP, na przykład godła? A jeśli nie, to jak to jest w praktyce egzekwowane?
Dlaczego sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji prywatnym podmiotom, których nazwy mogą wskazywać na ich publiczny bądź państwowy charakter czy pochodzenie?
Jakie działania podejmuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, by chronić polskich konsumentów przed podobną manipulacją i potencjalnymi jej skutkami?
Czy rozważane jest przeprowadzanie kompleksowego przeglądu właściwych rejestrów pod kątem wskazanych wyżej zjawisk, a następnie wyciągnięcie konsekwencji i ukrócenie podobnych procederów w przyszłości?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12758 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2472486.10934949.10496480
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16645 posła Marcina Porzucka z 21 kwietnia 2026 roku
w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień, przygotowanych w porozumieniu z Ministerstwem
Sprawiedliwości i Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Ad 1 i 2.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299)
dozwolone jest umieszczanie na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego
godła lub barw Rzeczypospolitej Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie
przetworzonej. Ewentualna ocena, czy dany wizerunek w danym kontekście stanowi
naruszenie art. 137 § 1 Kodeksu Karnego, pozostaje do rozstrzygnięcia przed właściwymi
organami wymiaru sprawiedliwości. Naruszenie ww. przepisów nie podlega ochronie na
podstawie przepisów administracyjnych, w szczególności przepisów ustawy z dnia 16 lutego
2006 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, wykorzystywanych przez Prezesa UOKiK.
W obecnym stanie prawnym nie jest bezpośrednio uregulowana kwestia podmiotów
komercyjnych, które udają organy administracji publicznej lub ich agendy bądź wprost
podszywają się pod nie.
Niemniej jest to jedna z kwestii, które zostały wskazane do uregulowania w
opracowywanym w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego projekcie ustawy
dotyczącej znaków państwowych. Ministerstwo dostrzega pilną potrzebę wprowadzenia
takich przepisów.
W tym kontekście warto jednak zwrócić uwagę także na art. 49 § 2 Kodeksu wykroczeń
(dalej k.w.). Jak m.in. przyjmuje się w doktrynie:
„Wykroczenie z art. 49 § 2 można popełnić zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Może być
więc ono popełnione z chwilą naruszenia przepisów ustawy o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych i dla jego zaistnienia nie jest
wymagany żaden skutek, a nawet demonstracyjne lekceważenie, bo wówczas należałoby
taki czyn zakwalifikować z art. 49 § 1. W omawianym przypadku wystarczy np.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
nieprawidłowe umieszczenie czy wywieszenie godła, barw lub flagi RP albo niezachowanie
należytej powagi przy wykonywaniu hymnu państwowego”1.
„Wykroczenie to może być popełnione w zależności od sposobu naruszenia unormowań
przez działanie lub zaniechanie (np. niepodniesienie flagi państwowej wbrew obowiązkowi)
i ma charakter formalny. Dla wyczerpania znamion określonych w art. 49 § 2 k.w. nie ma
znaczenia czy naruszenie przepisów spowodowało jakieś konsekwencje, choć rzecz jasna
może to rzutować na ocenę materialnej treści czynu. Wśród przepisów ustawy o godle,
barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych szczególne
znaczenie ma art. 15, zgodnie z którym godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej są
umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej wykonywany lub odtwarzany w sposób
zapewniający im należną cześć i szacunek. Przepis ten zdaje się określać podstawowe
kryterium, przez pryzmat którego należy oceniać wagę naruszenia przepisów tej ustawy. (…)
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299, dalej
u.g.b.h.) symbole Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być umieszczane na przedmiotach
przeznaczonych do obrotu handlowego. Dozwolone jest natomiast umieszczanie na
przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego godła lub barw Rzeczypospolitej
Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej, np. flaga ukazana graficznie
w postaci pofalowanej lub o wymiarach innych niż w załączniku nr 3 (do) u.g.b.h., gdzie
stosunek szerokości flagi do jej długości wynosi 5:8. Wyjątek określony w art. 16 ust. 1 i 2
u.g.b.h. nie będzie miał zastosowania do przedmiotów, których cechy ze swej istoty
podważają cześć i szacunek do umieszczonych na nich symboli Rzeczypospolitej, np. na
imitacji kija bejsbolowego, na butelkach z alkoholem, piersiówkach. Dozwolone wydaje się
natomiast umieszczanie symboli narodowych na kubku, otwieraczu do butelek czy nożu lub
scyzoryku, albowiem przedmioty te z uwagi na różne przeznaczenie, wielofunkcyjność nie
kojarzą się w odbiorze społecznym pejoratywnie”2.
Ad 3.
Sądy rejestrowe, czyli wydziały gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego sądów
rejonowych, co do zasady nie badają, czy firma (nazwa) prywatnego podmiotu może
sugerować charakter państwowy, podczas rozpoznawania wniosków o wpis lub zmianę
wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, ponieważ przepisy prawa nie nakładają na nie
takiego obowiązku. Kluczowa pozostaje okoliczność, że ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o
Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej ustawa o KRS) nie daje sądowi kompetencji do oceny
nazwy pod kątem wprowadzania w błąd, o ile nie narusza ona przepisów szczególnych.
Zatem sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji nazw sugerujących publiczny lub
państwowy charakter, ponieważ nie mają do tego podstawy prawnej, a ich kontrola
ogranicza się do zgodności z przepisami prawa, a nie do oceny, czy nazwa może wprowadzać
w błąd co do charakteru podmiotu. Kluczowy jest zakres kontroli sądu rejestrowego.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o KRS sąd bada jedynie, czy dokumenty i dane są zgodne z
przepisami prawa pod względem formy i treści, sąd nie ocenia marketingowego ani
wizerunkowego efektu nazwy, nie sprawdza, czy nazwa może sugerować powiązania z
państwem, samorządem czy instytucją publiczną, nie ma kompetencji do odmowy wpisu
tylko dlatego, że nazwa „brzmi państwowo”.
Sąd rejestrowy może odmówić wpisu wyłącznie wtedy, gdy nazwa narusza konkretny
przepis prawa, np. jest identyczna z nazwą innego podmiotu, zawiera zakazane elementy,
narusza przepisy szczególne dotyczące danej formy organizacyjnej. Nie istnieje ogólny zakaz
używania w nazwach określeń kojarzących się z państwem (np. „narodowy”, „krajowy”,
1 W. Jankowski [w:] T. Grzegorczyk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II, publ. Lex 2013.
2 S. Krajnik [w:] J. Lachowski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2021, art. 49.
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
„centralny”), wyjątki dotyczą tylko konkretnych słów chronionych ustawowo (np. „bank” –
jego prowadzenie wymaga uzyskania licencji bankowej), brak jest przepisu analogicznego
do regulacji w niektórych krajach, gdzie nazwy sugerujące organ państwowy są zastrzeżone.
W efekcie, jeśli nazwa nie narusza przepisu szczególnego, sąd nie ma podstawy, by odmówić
jej rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Nie oznacza to jednak, że każdy może „podszywać” się pod państwo, istnieją inne
mechanizmy prawne, usytuowane poza Krajowym Rejestrem Sądowym i wydziałami
gospodarczymi Krajowego Rejestru Sądowego sądów rejonowych, które dokonują do niego
wpisów, takie jak:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który może interweniować, jeśli nazwa
wprowadza konsumentów w błąd,
wydziały cywilne sądów okręgowych i apelacyjnych mogą zakazać używania nazwy
naruszającej dobra osobiste Skarbu Państwa lub jednostek publicznych w drodze
rozpoznania powództwa o naruszenie dóbr osobistych,
prokuratura może reagować, jeżeli nazwa wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa.
Sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji nazw sugerujących publiczny charakter z uwagi
na to, że kontrola sądu jest ograniczona art. 23 ustawy o KRS. Brakuje przepisów
zakazujących używania takich nazw, a sąd rejestrowy nie ma kompetencji do oceny ryzyka
wprowadzenia w błąd.
Ad 4.
Prezes UOKiK podejmował działania dotyczące ochrony zbiorowych interesów
konsumentów w zakresie naruszeń prawa konsumenckiego, w których to sytuacjach
nieuczciwi przedsiębiorcy naruszyli obowiązujące przepisy przez podszywanie się pod
instytucje publiczne lub posługiwanie się logotypami tych instytucji.
Dla przykładu można wymienić decyzję Prezesa UOKiK nr DOZIK-10/2020, w której
stwierdzono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej
na umieszczaniu przez 4Life Direct Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Warszawie na stronie internetowej www.4lifedirect.pl w zakładce „O 4Life Direct"
informacji o treści: „Firma 4Life Direct podlega nadzorowi i kontroli Komisji Nadzoru
Finansowego”, której treść i sposób prezentacji błędnie informowały konsumentów, że
Komisja Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór i kontrolę nad działalnością 4Life Direct
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, a przez to podnosiło
wiarygodność kontraktową Spółki co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową.
W przedmiotowej decyzji stwierdzono również praktykę naruszającą zbiorowe interesy
konsumentów polegającą na umieszczaniu przez 4Life Direct Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na stronie internetowej www.4lifedirect.pl w
zakładce „Nasi Partnerzy” informacji o treści: „Wiesz, że z Red Sands jesteś w dobrych
rękach, ponieważ: (...) Wspiera działanie Rzecznika Ubezpieczonych oraz Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów w Polsce i zawsze będzie stosował się do ich przepisów", której
treść i sposób prezentacji błędnie informowały konsumentów, że 4Life Direct Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wspierała działania Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zawsze będzie stosowała się do jego przepisów,
a przez to podnosiło wiarygodność kontraktową Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę
rynkową.
W decyzji nr RŁO 5/2022 stwierdzono natomiast stosowanie praktyki naruszającej
zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczaniu przez KFG S.A. w Warszawie
na stronie internetowej, na której przedstawiane są informacje o produkcie określanym jako
„obligacje społeczne”, logotypów:
Komisji Nadzoru Finansowego,
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego,
Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego,
Polskiego Funduszu Rozwoju Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie,
co może wywoływać u konsumentów mylne wrażenie, że działalność KFG S.A. oraz
podmiotu oferującego produkty określane jako „obligacje społeczne” objęte są systemem
nadzoru lub gwarancji udzielanych przez podmioty powołane do tych celów w drodze
ustawy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową.
Ponadto, stwierdzono praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów polegającą na
posługiwaniu się przez KFG S.A. w Warszawie w logotypie stron internetowych określeniem
„Krajowy Fundusz Gwarancyjny”, co może wywoływać u konsumentów mylne wrażenie, że
KFG S.A jest podmiotem objętym przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach
udzielanych przez Skarb Państwa, a oferowane „obligacje społeczne” objęte są systemem
gwarancji udzielanych na podstawie przepisów ww. ustawy.
Ad 5.
Zgodnie z art. 9 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych Minister
Sprawiedliwości sprawuje jedynie zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną
sądów.
Działania Ministra Sprawiedliwości związane z tym nadzorem ograniczają się tylko do spraw
związanych z administracją sądową i nie wkraczają w sferę orzeczniczą, zarezerwowaną dla
niezawisłego sędziego lub referendarza sądowego, funkcjonujących w niezależnym sądzie
[por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2008 r., K. 40/07, OTK 2008, nr 3,
poz. 44 oraz wyrok z 15 stycznia 2009 r., K. 45/07, OTK 2009, nr 1, poz. 3].
Tym samym Minister Sprawiedliwości nie bada i nie kontroluje orzeczeń sądów pod kątem
ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a w związku z tym nie podejmuje działań,
które mogłyby ingerować w sferę orzeczniczą.
Działalność orzecznicza sądów powszechnych podlega wyłącznie kontroli instancyjnej,
sprawowanej przez sądy wyższego rzędu w ramach rozpatrywania środków odwoławczych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 4 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2472486.10934949.10496480
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16645 posła Marcina Porzucka z 21 kwietnia 2026 roku
w sprawie używania symboli państwowych przez podmioty prywatne, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień, przygotowanych w porozumieniu z Ministerstwem
Sprawiedliwości i Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Ad 1 i 2.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299)
dozwolone jest umieszczanie na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego
godła lub barw Rzeczypospolitej Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie
przetworzonej. Ewentualna ocena, czy dany wizerunek w danym kontekście stanowi
naruszenie art. 137 § 1 Kodeksu Karnego, pozostaje do rozstrzygnięcia przed właściwymi
organami wymiaru sprawiedliwości. Naruszenie ww. przepisów nie podlega ochronie na
podstawie przepisów administracyjnych, w szczególności przepisów ustawy z dnia 16 lutego
2006 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, wykorzystywanych przez Prezesa UOKiK.
W obecnym stanie prawnym nie jest bezpośrednio uregulowana kwestia podmiotów
komercyjnych, które udają organy administracji publicznej lub ich agendy bądź wprost
podszywają się pod nie.
Niemniej jest to jedna z kwestii, które zostały wskazane do uregulowania w
opracowywanym w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego projekcie ustawy
dotyczącej znaków państwowych. Ministerstwo dostrzega pilną potrzebę wprowadzenia
takich przepisów.
W tym kontekście warto jednak zwrócić uwagę także na art. 49 § 2 Kodeksu wykroczeń
(dalej k.w.). Jak m.in. przyjmuje się w doktrynie:
„Wykroczenie z art. 49 § 2 można popełnić zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Może być
więc ono popełnione z chwilą naruszenia przepisów ustawy o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych i dla jego zaistnienia nie jest
wymagany żaden skutek, a nawet demonstracyjne lekceważenie, bo wówczas należałoby
taki czyn zakwalifikować z art. 49 § 1. W omawianym przypadku wystarczy np.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
nieprawidłowe umieszczenie czy wywieszenie godła, barw lub flagi RP albo niezachowanie
należytej powagi przy wykonywaniu hymnu państwowego”1.
„Wykroczenie to może być popełnione w zależności od sposobu naruszenia unormowań
przez działanie lub zaniechanie (np. niepodniesienie flagi państwowej wbrew obowiązkowi)
i ma charakter formalny. Dla wyczerpania znamion określonych w art. 49 § 2 k.w. nie ma
znaczenia czy naruszenie przepisów spowodowało jakieś konsekwencje, choć rzecz jasna
może to rzutować na ocenę materialnej treści czynu. Wśród przepisów ustawy o godle,
barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych szczególne
znaczenie ma art. 15, zgodnie z którym godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej są
umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej wykonywany lub odtwarzany w sposób
zapewniający im należną cześć i szacunek. Przepis ten zdaje się określać podstawowe
kryterium, przez pryzmat którego należy oceniać wagę naruszenia przepisów tej ustawy. (…)
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299, dalej
u.g.b.h.) symbole Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być umieszczane na przedmiotach
przeznaczonych do obrotu handlowego. Dozwolone jest natomiast umieszczanie na
przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego godła lub barw Rzeczypospolitej
Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej, np. flaga ukazana graficznie
w postaci pofalowanej lub o wymiarach innych niż w załączniku nr 3 (do) u.g.b.h., gdzie
stosunek szerokości flagi do jej długości wynosi 5:8. Wyjątek określony w art. 16 ust. 1 i 2
u.g.b.h. nie będzie miał zastosowania do przedmiotów, których cechy ze swej istoty
podważają cześć i szacunek do umieszczonych na nich symboli Rzeczypospolitej, np. na
imitacji kija bejsbolowego, na butelkach z alkoholem, piersiówkach. Dozwolone wydaje się
natomiast umieszczanie symboli narodowych na kubku, otwieraczu do butelek czy nożu lub
scyzoryku, albowiem przedmioty te z uwagi na różne przeznaczenie, wielofunkcyjność nie
kojarzą się w odbiorze społecznym pejoratywnie”2.
Ad 3.
Sądy rejestrowe, czyli wydziały gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego sądów
rejonowych, co do zasady nie badają, czy firma (nazwa) prywatnego podmiotu może
sugerować charakter państwowy, podczas rozpoznawania wniosków o wpis lub zmianę
wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, ponieważ przepisy prawa nie nakładają na nie
takiego obowiązku. Kluczowa pozostaje okoliczność, że ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o
Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej ustawa o KRS) nie daje sądowi kompetencji do oceny
nazwy pod kątem wprowadzania w błąd, o ile nie narusza ona przepisów szczególnych.
Zatem sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji nazw sugerujących publiczny lub
państwowy charakter, ponieważ nie mają do tego podstawy prawnej, a ich kontrola
ogranicza się do zgodności z przepisami prawa, a nie do oceny, czy nazwa może wprowadzać
w błąd co do charakteru podmiotu. Kluczowy jest zakres kontroli sądu rejestrowego.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o KRS sąd bada jedynie, czy dokumenty i dane są zgodne z
przepisami prawa pod względem formy i treści, sąd nie ocenia marketingowego ani
wizerunkowego efektu nazwy, nie sprawdza, czy nazwa może sugerować powiązania z
państwem, samorządem czy instytucją publiczną, nie ma kompetencji do odmowy wpisu
tylko dlatego, że nazwa „brzmi państwowo”.
Sąd rejestrowy może odmówić wpisu wyłącznie wtedy, gdy nazwa narusza konkretny
przepis prawa, np. jest identyczna z nazwą innego podmiotu, zawiera zakazane elementy,
narusza przepisy szczególne dotyczące danej formy organizacyjnej. Nie istnieje ogólny zakaz
używania w nazwach określeń kojarzących się z państwem (np. „narodowy”, „krajowy”,
1 W. Jankowski [w:] T. Grzegorczyk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II, publ. Lex 2013.
2 S. Krajnik [w:] J. Lachowski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2021, art. 49.
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
„centralny”), wyjątki dotyczą tylko konkretnych słów chronionych ustawowo (np. „bank” –
jego prowadzenie wymaga uzyskania licencji bankowej), brak jest przepisu analogicznego
do regulacji w niektórych krajach, gdzie nazwy sugerujące organ państwowy są zastrzeżone.
W efekcie, jeśli nazwa nie narusza przepisu szczególnego, sąd nie ma podstawy, by odmówić
jej rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Nie oznacza to jednak, że każdy może „podszywać” się pod państwo, istnieją inne
mechanizmy prawne, usytuowane poza Krajowym Rejestrem Sądowym i wydziałami
gospodarczymi Krajowego Rejestru Sądowego sądów rejonowych, które dokonują do niego
wpisów, takie jak:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który może interweniować, jeśli nazwa
wprowadza konsumentów w błąd,
wydziały cywilne sądów okręgowych i apelacyjnych mogą zakazać używania nazwy
naruszającej dobra osobiste Skarbu Państwa lub jednostek publicznych w drodze
rozpoznania powództwa o naruszenie dóbr osobistych,
prokuratura może reagować, jeżeli nazwa wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa.
Sądy rejestrowe nie odmawiają rejestracji nazw sugerujących publiczny charakter z uwagi
na to, że kontrola sądu jest ograniczona art. 23 ustawy o KRS. Brakuje przepisów
zakazujących używania takich nazw, a sąd rejestrowy nie ma kompetencji do oceny ryzyka
wprowadzenia w błąd.
Ad 4.
Prezes UOKiK podejmował działania dotyczące ochrony zbiorowych interesów
konsumentów w zakresie naruszeń prawa konsumenckiego, w których to sytuacjach
nieuczciwi przedsiębiorcy naruszyli obowiązujące przepisy przez podszywanie się pod
instytucje publiczne lub posługiwanie się logotypami tych instytucji.
Dla przykładu można wymienić decyzję Prezesa UOKiK nr DOZIK-10/2020, w której
stwierdzono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej
na umieszczaniu przez 4Life Direct Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Warszawie na stronie internetowej www.4lifedirect.pl w zakładce „O 4Life Direct"
informacji o treści: „Firma 4Life Direct podlega nadzorowi i kontroli Komisji Nadzoru
Finansowego”, której treść i sposób prezentacji błędnie informowały konsumentów, że
Komisja Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór i kontrolę nad działalnością 4Life Direct
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, a przez to podnosiło
wiarygodność kontraktową Spółki co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową.
W przedmiotowej decyzji stwierdzono również praktykę naruszającą zbiorowe interesy
konsumentów polegającą na umieszczaniu przez 4Life Direct Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na stronie internetowej www.4lifedirect.pl w
zakładce „Nasi Partnerzy” informacji o treści: „Wiesz, że z Red Sands jesteś w dobrych
rękach, ponieważ: (...) Wspiera działanie Rzecznika Ubezpieczonych oraz Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów w Polsce i zawsze będzie stosował się do ich przepisów", której
treść i sposób prezentacji błędnie informowały konsumentów, że 4Life Direct Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wspierała działania Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zawsze będzie stosowała się do jego przepisów,
a przez to podnosiło wiarygodność kontraktową Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę
rynkową.
W decyzji nr RŁO 5/2022 stwierdzono natomiast stosowanie praktyki naruszającej
zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczaniu przez KFG S.A. w Warszawie
na stronie internetowej, na której przedstawiane są informacje o produkcie określanym jako
„obligacje społeczne”, logotypów:
Komisji Nadzoru Finansowego,
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego,
Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego,
Polskiego Funduszu Rozwoju Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie,
co może wywoływać u konsumentów mylne wrażenie, że działalność KFG S.A. oraz
podmiotu oferującego produkty określane jako „obligacje społeczne” objęte są systemem
nadzoru lub gwarancji udzielanych przez podmioty powołane do tych celów w drodze
ustawy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową.
Ponadto, stwierdzono praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów polegającą na
posługiwaniu się przez KFG S.A. w Warszawie w logotypie stron internetowych określeniem
„Krajowy Fundusz Gwarancyjny”, co może wywoływać u konsumentów mylne wrażenie, że
KFG S.A jest podmiotem objętym przepisami ustawy o poręczeniach i gwarancjach
udzielanych przez Skarb Państwa, a oferowane „obligacje społeczne” objęte są systemem
gwarancji udzielanych na podstawie przepisów ww. ustawy.
Ad 5.
Zgodnie z art. 9 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych Minister
Sprawiedliwości sprawuje jedynie zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną
sądów.
Działania Ministra Sprawiedliwości związane z tym nadzorem ograniczają się tylko do spraw
związanych z administracją sądową i nie wkraczają w sferę orzeczniczą, zarezerwowaną dla
niezawisłego sędziego lub referendarza sądowego, funkcjonujących w niezależnym sądzie
[por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2008 r., K. 40/07, OTK 2008, nr 3,
poz. 44 oraz wyrok z 15 stycznia 2009 r., K. 45/07, OTK 2009, nr 1, poz. 3].
Tym samym Minister Sprawiedliwości nie bada i nie kontroluje orzeczeń sądów pod kątem
ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a w związku z tym nie podejmuje działań,
które mogłyby ingerować w sferę orzeczniczą.
Działalność orzecznicza sądów powszechnych podlega wyłącznie kontroli instancyjnej,
sprawowanej przez sądy wyższego rzędu w ramach rozpatrywania środków odwoławczych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 4 --