Interpelacja w sprawie dokończenia modernizacji ośrodka "Aleksandrówka" w Jarnołtówku jako strategicznego centrum rehabilitacji oddechowej dzieci w dobie smogu i powikłań po COVID-19
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16644
do ministra zdrowia
w sprawie dokończenia modernizacji ośrodka "Aleksandrówka" w Jarnołtówku jako strategicznego centrum rehabilitacji oddechowej dzieci w dobie smogu i powikłań po COVID-19
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z pilnym pytaniem o harmonogram dalszych prac w dawnym Specjalistycznym Szpitalu Rehabilitacyjnym dla Dzieci „Aleksandrówka” w Jarnołtówku. Losy tej placówki to sprawdzian odpowiedzialności państwa za zdrowie najmłodszych obywateli, którzy dziś, bardziej niż kiedykolwiek, wymagają specjalistycznej opieki pulmonologicznej.
Polska zmaga się z dwoma potężnymi kryzysami zdrowotnymi u dzieci:
1) kryzysem środowiskowym: chroniczna ekspozycja na smog i zanieczyszczone powietrze drastycznie zwiększa liczbę zachorowań na astmę i alergie;
2) kryzysem poepidemicznym: tysiące dzieci boryka się z powikłaniami po COVID-19 (tzw. long COVID), które objawiają się obniżoną wydolnością oddechową oraz zmianami w tkance płucnej.
„Aleksandrówka”, z jej unikalnym mikroklimatem, jest naturalnym miejscem do walki z tymi zagrożeniami. Przypominam, że rząd Prawa i Sprawiedliwości przekazał kilka milionów złotych, aby uratować ten obiekt przed ruiną. Dzięki tym środkom zrealizowano kluczowe inwestycje – wymieniono dach oraz okna, co pozwoliło zabezpieczyć budynek i przygotować go do pełnej adaptacji. Był to wyraz naszej troski o to, by stworzyć nowoczesną bazę rehabilitacyjną na miarę wyzwań XXI wieku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia uwzględnia „Aleksandrówkę” w narodowym planie rehabilitacji dzieci po przebyciu COVID-19 oraz profilaktyki chorób smogozależnych?
2. Jaki jest powód opieszałości w realizacji kolejnych etapów remontu (wnętrza, instalacje), skoro poprzedni rząd wykonał najtrudniejszą część prac konstrukcyjnych?
3. Czy resort zabezpieczył środki na nowoczesne wyposażenie diagnostyczne i terapeutyczne, które pozwoliłoby na leczenie najtrudniejszych przypadków powikłań płucnych u dzieci?
4. Czy Pani Minister może zagwarantować, że potencjał tego miejsca nie zostanie zmarnowany, a zainwestowane przez rząd PiS miliony złotych posłużą pacjentom, a nie staną się pomnikiem urzędniczej niemocy?
Dokończenie „Aleksandrówki” to nie tylko kwestia budowlana – to obowiązek wobec dzieci, których płuca ucierpiały w wyniku pandemii i smogu. Oczekuję konkretnych terminów i deklaracji finansowych.
Z poważaniem Katarzyna Czochara
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8729 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OII.050.1.2026.AK
Warszawa, 11 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16644 w sprawie dokończenia modernizacji ośrodka
"Aleksandrówka" w Jarnołtówku jako strategicznego centrum rehabilitacji oddechowej
dzieci w dobie smogu i powikłań po COVID-19
, z dnia 21 kwietnia 2026 r., w której Pani
Katarzyna Czochara - Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje m.in., że – cyt.:
„
Polska zmaga się z dwoma potężnymi kryzysami zdrowotnymi u dzieci:
1. Kryzysem środowiskowym: Chroniczna ekspozycja na smog i zanieczyszczone powietrze
drastycznie zwiększa liczbę zachorowań na astmę i alergie.
2. Kryzysem poepidemicznym: Tysiące dzieci boryka się z powikłaniami po COVID-19 (tzw.
Long COVID), które objawiają się obniżoną wydolnością oddechową oraz zmianami w
tkance płucnej.”
oraz zwraca się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1) Czy Ministerstwo Zdrowia uwzględnia „Aleksandrówkę” w narodowym planie
rehabilitacji dzieci po przebyciu COVID-19 oraz profilaktyki chorób smogozależnych?
2) Jaki jest powód opieszałości w realizacji kolejnych etapów remontu (wnętrza,
instalacje), skoro poprzedni rząd wykonał najtrudniejszą część prac konstrukcyjnych?
3) Czy resort zabezpieczył środki na nowoczesne wyposażenie diagnostyczne
i terapeutyczne, które pozwoliłoby na leczenie najtrudniejszych przypadków powikłań
płucnych u dzieci?
4) Czy Pani Minister może zagwarantować, że potencjał tego miejsca nie zostanie
zmarnowany, a zainwestowane przez rząd PiS miliony złotych posłużą pacjentom,
a nie staną się pomnikiem urzędniczej niemocy?
- proszę o przyjęcie poniższego.
Na wstępie pragnę przekazać, że obiekt, w którym planowane jest utworzenie ośrodka
"Aleksandrówka" w Jarnołtówku jako strategicznego centrum rehabilitacji oddechowej
dzieci w dobie smogu i powikłań po COVID-19, w 2018 r. został zakupiony przez Starostwo
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Powiatowe w Nysie i w związku z powyższym decyzje związane z tym obiektem podejmują
władze Powiatu w Nysie1.
W odniesieniu do pierwszego zagadnienia poruszonego w pytaniach zawartych
w przedmiotowej interpelacji, uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia nie prowadzi
przedsięwzięcia o charakterze
narodowego planu rehabilitacji dzieci po przebyciu COVID-
19 oraz profilaktyki chorób smogozależnych. Pragnę jednak zaznaczyć, że przy Radzie do
spraw Zdrowia Publicznego działa Zespół Roboczy ds. Wpływu Zanieczyszczeń Powietrza
na Zdrowie, który stanowi zaplecze eksperckie dla Ministra Zdrowia w obszarze wpływu
czynników środowiskowych na zdrowie ludzi. Zanieczyszczenie powietrza jest jednym
z najistotniejszych środowiskowych czynników ryzyka zdrowotnego. Analizy opracowane
przez Zespół roboczy wskazują, że oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza obejmuje
w szczególności choroby układu oddechowego, w tym astmę oraz alergie, i przyczynia się
w znacznym stopniu do liczby przedwczesnych zgonów.
Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że zanieczyszczenia powietrza nasilają działanie
alergenów, w tym pyłków roślin, zwiększają ich alergenność poprzez oddziaływanie cząstek
pyłu zawieszonego i w połączeniu ze zmianami klimatu powodują wydłużenie sezonu
pylenia i wzrost ekspozycji. W efekcie obserwuje się wzrost częstości występowania alergii
wziewnych, nasilenie objawów alergicznego nieżytu nosa i astmy alergicznej, pogorszenie
jakości życia.
Obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad wdrażaniem Dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości
powietrza i czystszego powietrza dla Europy. Głównym celem regulacji jest stworzenie ram
prawnych umożliwiających stopniową poprawę jakości powietrza do poziomów, których
według najlepszych dostępnych i najbardziej aktualnych dowodów naukowych nie uznaje
się już za szkodliwe dla zdrowia ludzkiego i ekosystemów (nietoksyczności środowiska,
zerowego poziom emisji zanieczyszczeń) do 2050 r. (Art. 1, ust. 1).
Tym samym dyrektywa przyczynia się do osiągnięcia celów Unii dotyczących redukcji
zanieczyszczeń, różnorodności biologicznej i ekosystemów, zgodnie z ósmym unijnym
programem działań w zakresie środowiska (przyjętym decyzją Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2022/5917), a także do większej synergii między polityką Unii dotyczącą jakości
powietrza, a innymi odpowiednimi obszarami polityki Unii (Art. 1, ust. 3).
W Polsce stężenia pyłu zawieszonego PM2.5 przyczyniają się do blisko 43 tysięcy
przedwczesnych zgonów rocznie.2 Z kolei stężenia NO2 przyczyniają się do blisko 5 tysięcy
przedwczesnych zgonów rocznie3.
Zgodnie z opracowaniem Zespołu roboczego pn. „Wpływ zanieczyszczenia powietrza na
zdrowie w kontekście rewizji Dyrektywy AAQD” z 2024 r. dotrzymanie nowych norm
dyrektywy może zmniejszyć w skali kraju liczbę zgonów przypisanych narażeniu na PM2.5 o
ok. 30 tys. w stosunku do sytuacji z 2022 r., zaś w przypadku NO2 – o ok. 3 tys. (70–66%).
Sprawy dot. wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, nie są marginalizowane i resort
zdrowia jest w stałej współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska. Jednocześnie
jednostki samorządu terytorialnego również we własnym zakresie mogą podjąć działania
mające na celu poprawę jakości powietrza tak istotną dla zdrowia lokalnej społeczności.
1 Władze powiatu zapowiadały utworzenie ponownie sanatorium dla dzieci i młodzieży
https://pl.wikipedia.org/wiki/Sanatorium_%E2%80%9EAleksandr%C3%B3wka%E2%80%9D_w_Jarn
o%C5%82t%C3%B3wku.
2 Źródło: https://powietrzeizdrowie.pl/analiza-potencjalnej-redukcji/.
3 Źródło: https://powietrzeizdrowie.pl/analiza-potencjalnej-redukcji/.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odniesieniu do kwestii związanych z zapewnieniem finansowania na zakup wyposażenia
ośrodka, pragnę przekazać, że ze środków budżetu państwa części 46-Zdrowie, Minister
Zdrowia co do zasady może udzielać dotacji celowych/przyznać finansowanie tylko dla
określonej grupy podmiotów, tj.:
1) dla jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez MZ, w tym uczelni medycznych,
podmiotów leczniczych, dla których MZ jest podmiotem tworzącym, podmiotów
leczniczych utworzonych i nadzorowanych przez uczelnie medyczne oraz podmiotów
leczniczych w formie spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonuje MZ
(w formie dotacji celowych),
2) dla jednostek budżetowych podległych Ministrowi Zdrowia oraz prowadzonych
w formie jednostek budżetowych urzędów obsługujących centralne organy
administracji rządowej nadzorowane przez Ministra Zdrowia (jako dysponentów
środków budżetowych trzeciego stopnia).
Ośrodek „Aleksandrówka” w Jarnołtówku, nie należy do żadnej z ww. kategorii podmiotów
i w związku z tym Minister Zdrowia nie posiada podstawy prawnej do przyznania środków
z części 46- Zdrowie we wskazanym powyżej trybie.
Podmioty, dla których Minister Zdrowia lub uczelnia medyczna nie jest organem
tworzącym, mogą ubiegać się o dofinansowanie wyłącznie w ramach ogłaszanych przez
Ministra Zdrowia konkursów/programów. Informacje o aktualnie planowanych i trwających
konkursach/ programach są na bieżąco zamieszczane na stronie internetowej
https://www.gov.pl/web/zdrowie/ogloszenia.
Odnosząc się do pytania, w zakresie możliwości gwarancji finansowania świadczeń
gwarantowanych, uprzejmie wyjaśniam, że w obecnym stanie prawnym finansowanie
inwestycji ze środków publicznych nie stanowi promesy finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej ani nie przesądza o zawarciu umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Zawieranie przez Narodowy Fundusz Zdrowia umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej co do zasady odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu
ofert albo rokowań, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: „ustawa o
świadczeniach”). Warunki postępowań i szczegółowe warunki umów określa Prezes
Narodowego Funduszu Zdrowia.
Ponadto, należy mieć na uwadze, że w obecnym kształcie przepisów również pozytywna
Opinia o celowości inwestycji (dalej: OCI) nie jest gwarantem finansowania świadczeń,
mimo, że jest opinią wydawaną przez wojewodę albo ministra właściwego do spraw
zdrowia w odniesieniu do inwestycji określonych w przepisach ustawy o świadczeniach,
której wartość kosztorysowa na dzień złożenia wniosku przekracza 2 mln zł.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --