Interpelacja nr 16637
Interpelacja w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych
Interpelacja nr 16637
do ministra edukacji, ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 15-04-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
eksperci zajmujący się problematyką organizacji edukacji i szkolnictwa wyższego wskazują na narastający problem związany z uzyskiwaniem kwalifikacji do wykonywania zawodu nauczyciela za pomocą studiów podyplomowych. Problem ten jest wiązany z praktyką części uczelni, które organizują kierunki lub formy kształcenia niegwarantujące spełnienia wymogów wynikających z obowiązujących przepisów, w tym standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz przepisów dotyczących szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Regulują to konkretnie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Chodzi przede wszystkim o przypadki uruchamiania studiów podyplomowych dla osób, które już na etapie rekrutacji nie spełniają warunków pozwalających na późniejsze uzyskanie kwalifikacji do nauczania określonego przedmiotu lub prowadzenia określonych zajęć. Zgłaszane są także sytuacje, w których programy takich studiów nie odpowiadają wymaganym standardom, a mimo to absolwenci otrzymują świadectwa ukończenia studiów i pozostają w przekonaniu, że nabyli pełne kwalifikacje zawodowe.
Wątpliwości wiążą się także ze studiami prowadzonymi w formule zdalnej lub w sposób dalece uproszczony, sprowadzający się do udostępniania materiałów i zaliczeń online bez zapewnienia rzeczywistej weryfikacji efektów uczenia się oraz bez należytego przygotowania praktycznego. W rezultacie powstają zastrzeżenia odnośnie do jakości takiego kształcenia oraz zgodności części prowadzonych programów z obowiązującymi przepisami.
Skutki tego stanu rzeczy odczuwają zarówno sami nauczyciele, jak i dyrektorzy szkół oraz organy nadzoru pedagogicznego. Coraz częściej pojawiają się wątpliwości, czy określone dyplomy i świadectwa rzeczywiście potwierdzają posiadanie wymaganych kwalifikacji. Problem ten ujawnia się między innymi przy zatrudnianiu nauczycieli, w toku kontroli, a także w procedurach związanych z awansem zawodowym. Brak jednolitych, publicznie dostępnych interpretacji powoduje niepewność prawną oraz prowadzi do nierównego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji.
Kolejne problemy dotyczą kwestii dokumentowania przebiegu studiów podyplomowych. Istnieją przypadki wydawania świadectw lub innych dokumentów, które nie zawierają wszystkich wymaganych elementów formalnych. W konsekwencji nauczyciele oraz pracodawcy pozostają bez jasnej odpowiedzi, czy dokument wydany przez uczelnię prowadzącą kształcenie niezgodnie z przepisami albo wystawiającą dokumentację wadliwie może stanowić podstawę do uznania kwalifikacji nauczycielskich.
Opisany problem ma szerszy charakter, ponieważ odnosi się nie tylko do pojedynczych przypadków błędnej interpretacji przepisów, lecz także jakości nadzoru nad ofertą studiów przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, ochrony studentów i słuchaczy przed wprowadzaniem ich w błąd oraz bezpieczeństwa całego systemu oświaty. Dlatego niniejszą interpelację kieruję jednocześnie do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z uwagi na współzależność przepisów dotyczących kwalifikacji nauczycielskich oraz organizacji i nadzoru nad kształceniem prowadzonym przez uczelnie. Liczę na to, że obydwa resorty zajmą konkretne stanowisko w tej sprawie.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwa mają dane dotyczące skali problemu polegającego na prowadzeniu przez uczelnie studiów podyplomowych lub innych form kształcenia, które są przedstawiane jako dające kwalifikacje nauczycielskie, mimo że nie spełniają wymogów wynikających z obowiązujących przepisów? Jeśli tak, to proszę o ich przedstawienie.
Jakie działania nadzorcze zostały podjęte od 2019 roku wobec uczelni, które prowadziły kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela w sposób niezgodny ze standardami albo przyjmowały na takie studia osoby niespełniające wymogów wstępnych?
Czy MEN i MNiSW planują opublikowanie jednolitych, ogólnodostępnych wytycznych lub interpretacji dotyczących uznawania kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych, tak aby dyrektorzy szkół, kuratoria i sami nauczyciele mogli stosować jednolite kryteria? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ukończenie studiów podyplomowych prowadzonych z naruszeniem obowiązujących standardów kształcenia może stanowić podstawę do uznania kwalifikacji nauczycielskich? Jeśli tak, to w jakich przypadkach, a jeśli nie, to jakie są skutki prawne dla osób, które ukończyły takie studia w zaufaniu do oferty uczelni?
Jak należy oceniać sytuacje, w których uczelnia dopuściła do kształcenia na studiach mających prowadzić do uzyskania kwalifikacji nauczycielskich osoby, które nie posiadały odpowiedniego wcześniejszego wykształcenia kierunkowego lub innych wymaganych podstaw?
Czy ministerstwa planują wprowadzenie mechanizmów ochronnych dla słuchaczy studiów podyplomowych, którzy zostali wprowadzeni w błąd co do skutków prawnych ukończenia danego kierunku? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Jakie są obowiązujące zasady oceny zgodności świadectw ukończenia studiów podyplomowych z przepisami określającymi ich wymaganą treść i formę?
Czy braki formalne w treści świadectwa ukończenia studiów podyplomowych, w tym brak wymaganych elementów dokumentu, wpływają na możliwość uznania kwalifikacji nauczycielskich przez pracodawcę lub organ nadzoru?
Czy ministerstwa planują doprecyzowanie przepisów dotyczących dopuszczalnego zakresu kształcenia zdalnego na studiach przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, zwłaszcza w odniesieniu do zajęć praktycznych oraz zajęć służących nabywaniu umiejętności niezbędnych do pracy w szkole? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy planowane jest stworzenie publicznie dostępnego wykazu lub innego mechanizmu informacyjnego pozwalającego kandydatom na studia zweryfikować, czy dany kierunek lub program rzeczywiście może prowadzić do uzyskania kwalifikacji nauczycielskich? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy w ocenie ministerstw obecne przepisy zapewniają wystarczająco skuteczny nadzór nad ofertą studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, a jeśli nie, to jakie zmiany legislacyjne są planowane?
Jakie działania zamierzają podjąć ministerstwa, aby ograniczyć zjawisko oferowania studiów, które formalnie kończą się wydaniem świadectwa, lecz faktycznie nie zapewniają przygotowania odpowiadającego wymaganiom stawianym nauczycielom?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 16637
do ministra edukacji, ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 15-04-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
eksperci zajmujący się problematyką organizacji edukacji i szkolnictwa wyższego wskazują na narastający problem związany z uzyskiwaniem kwalifikacji do wykonywania zawodu nauczyciela za pomocą studiów podyplomowych. Problem ten jest wiązany z praktyką części uczelni, które organizują kierunki lub formy kształcenia niegwarantujące spełnienia wymogów wynikających z obowiązujących przepisów, w tym standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz przepisów dotyczących szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Regulują to konkretnie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Chodzi przede wszystkim o przypadki uruchamiania studiów podyplomowych dla osób, które już na etapie rekrutacji nie spełniają warunków pozwalających na późniejsze uzyskanie kwalifikacji do nauczania określonego przedmiotu lub prowadzenia określonych zajęć. Zgłaszane są także sytuacje, w których programy takich studiów nie odpowiadają wymaganym standardom, a mimo to absolwenci otrzymują świadectwa ukończenia studiów i pozostają w przekonaniu, że nabyli pełne kwalifikacje zawodowe.
Wątpliwości wiążą się także ze studiami prowadzonymi w formule zdalnej lub w sposób dalece uproszczony, sprowadzający się do udostępniania materiałów i zaliczeń online bez zapewnienia rzeczywistej weryfikacji efektów uczenia się oraz bez należytego przygotowania praktycznego. W rezultacie powstają zastrzeżenia odnośnie do jakości takiego kształcenia oraz zgodności części prowadzonych programów z obowiązującymi przepisami.
Skutki tego stanu rzeczy odczuwają zarówno sami nauczyciele, jak i dyrektorzy szkół oraz organy nadzoru pedagogicznego. Coraz częściej pojawiają się wątpliwości, czy określone dyplomy i świadectwa rzeczywiście potwierdzają posiadanie wymaganych kwalifikacji. Problem ten ujawnia się między innymi przy zatrudnianiu nauczycieli, w toku kontroli, a także w procedurach związanych z awansem zawodowym. Brak jednolitych, publicznie dostępnych interpretacji powoduje niepewność prawną oraz prowadzi do nierównego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji.
Kolejne problemy dotyczą kwestii dokumentowania przebiegu studiów podyplomowych. Istnieją przypadki wydawania świadectw lub innych dokumentów, które nie zawierają wszystkich wymaganych elementów formalnych. W konsekwencji nauczyciele oraz pracodawcy pozostają bez jasnej odpowiedzi, czy dokument wydany przez uczelnię prowadzącą kształcenie niezgodnie z przepisami albo wystawiającą dokumentację wadliwie może stanowić podstawę do uznania kwalifikacji nauczycielskich.
Opisany problem ma szerszy charakter, ponieważ odnosi się nie tylko do pojedynczych przypadków błędnej interpretacji przepisów, lecz także jakości nadzoru nad ofertą studiów przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, ochrony studentów i słuchaczy przed wprowadzaniem ich w błąd oraz bezpieczeństwa całego systemu oświaty. Dlatego niniejszą interpelację kieruję jednocześnie do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z uwagi na współzależność przepisów dotyczących kwalifikacji nauczycielskich oraz organizacji i nadzoru nad kształceniem prowadzonym przez uczelnie. Liczę na to, że obydwa resorty zajmą konkretne stanowisko w tej sprawie.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwa mają dane dotyczące skali problemu polegającego na prowadzeniu przez uczelnie studiów podyplomowych lub innych form kształcenia, które są przedstawiane jako dające kwalifikacje nauczycielskie, mimo że nie spełniają wymogów wynikających z obowiązujących przepisów? Jeśli tak, to proszę o ich przedstawienie.
Jakie działania nadzorcze zostały podjęte od 2019 roku wobec uczelni, które prowadziły kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela w sposób niezgodny ze standardami albo przyjmowały na takie studia osoby niespełniające wymogów wstępnych?
Czy MEN i MNiSW planują opublikowanie jednolitych, ogólnodostępnych wytycznych lub interpretacji dotyczących uznawania kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych, tak aby dyrektorzy szkół, kuratoria i sami nauczyciele mogli stosować jednolite kryteria? Jeśli tak, to kiedy?
Czy ukończenie studiów podyplomowych prowadzonych z naruszeniem obowiązujących standardów kształcenia może stanowić podstawę do uznania kwalifikacji nauczycielskich? Jeśli tak, to w jakich przypadkach, a jeśli nie, to jakie są skutki prawne dla osób, które ukończyły takie studia w zaufaniu do oferty uczelni?
Jak należy oceniać sytuacje, w których uczelnia dopuściła do kształcenia na studiach mających prowadzić do uzyskania kwalifikacji nauczycielskich osoby, które nie posiadały odpowiedniego wcześniejszego wykształcenia kierunkowego lub innych wymaganych podstaw?
Czy ministerstwa planują wprowadzenie mechanizmów ochronnych dla słuchaczy studiów podyplomowych, którzy zostali wprowadzeni w błąd co do skutków prawnych ukończenia danego kierunku? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Jakie są obowiązujące zasady oceny zgodności świadectw ukończenia studiów podyplomowych z przepisami określającymi ich wymaganą treść i formę?
Czy braki formalne w treści świadectwa ukończenia studiów podyplomowych, w tym brak wymaganych elementów dokumentu, wpływają na możliwość uznania kwalifikacji nauczycielskich przez pracodawcę lub organ nadzoru?
Czy ministerstwa planują doprecyzowanie przepisów dotyczących dopuszczalnego zakresu kształcenia zdalnego na studiach przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, zwłaszcza w odniesieniu do zajęć praktycznych oraz zajęć służących nabywaniu umiejętności niezbędnych do pracy w szkole? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy planowane jest stworzenie publicznie dostępnego wykazu lub innego mechanizmu informacyjnego pozwalającego kandydatom na studia zweryfikować, czy dany kierunek lub program rzeczywiście może prowadzić do uzyskania kwalifikacji nauczycielskich? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie?
Czy w ocenie ministerstw obecne przepisy zapewniają wystarczająco skuteczny nadzór nad ofertą studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, a jeśli nie, to jakie zmiany legislacyjne są planowane?
Jakie działania zamierzają podjąć ministerstwa, aby ograniczyć zjawisko oferowania studiów, które formalnie kończą się wydaniem świadectwa, lecz faktycznie nie zapewniają przygotowania odpowiadającego wymaganiom stawianym nauczycielom?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
36%
Konkretność
64%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20029 znaków
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WNN.055.4.2026.JP
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16637
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak
w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą prowadzenia przez część uczelni studiów i studiów
podyplomowych (w interpelacji posłużono się zarówno pojęciem „studia” jak i „studia
podyplomowe”) przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela niezgodnie
z przepisami, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie wyjaśniam, że studia i studia podyplomowe są odrębnymi formami kształcenia
i odnoszą się do nich odrębne przepisy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, podstawowymi zadaniami uczelni są prowadzenie
kształcenia na studiach i prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych
form kształcenia. Jak stanowi art. 64 ust. 1 ustawy PSWN studia są prowadzone na poziomie
studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich.
Utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu wymaga pozwolenia
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, udzielonego na podstawie
przepisów ustawy PSWN.
Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na utworzenie studiów na określonym
kierunku, poziomie i profilu wszczynane jest na wniosek uczelni, składany zgodnie
z art. 53 i art. 54 ustawy PSWN – w przypadku ubiegania się o pozwolenie na utworzenie
studiów w siedzibie uczelni oraz art. 54 i art. 57 ustawy PSWN – w przypadku ubiegania się
o pozwolenie na utworzenie studiów w filii uczelni.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki wydaje pozwolenie na utworzenie
studiów po zasięgnięciu opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej w sprawie spełnienia
warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu oraz związku
studiów ze strategią uczelni. W sytuacji ubiegania się o pozwolenie na utworzenie studiów
w zagranicznej filii uczelni, wymagane jest również uzyskanie pozytywnej opinii ministra
właściwego do spraw zagranicznych.
-- 1 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
To, czy dane studia przygotowują do wykonywania zawodu nauczyciela kandydat/ student
może sprawdzić w ogólnodostępnym Systemie RAD-on, w opisie wybranych studiów.
Natomiast ogólne zasady dotyczące tworzenia i prowadzenia studiów podyplomowych
wynikają z art. 160-164 ustawy PSWN. Zgodnie z tymi unormowaniami na studia
podyplomowe przyjmowani są kandydaci posiadający dyplom ukończenia studiów
co najmniej pierwszego stopnia.
Prowadzenie studiów podyplomowych, w tym w zakresach kształcenia zorientowanych
na wyposażenie ich uczestników w określone kompetencje nauczycielskie
(tzw. podyplomowe studia kwalifikacyjne), nie wymaga zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego. Minister nie prowadzi również rejestru/ wykazu studiów podyplomowych.
Uczelnie samodzielnie opracowują programy prowadzonych studiów podyplomowych
(w tym m.in. efekty uczenia się, zajęcia prowadzące do osiągnięcia tych efektów, a także
metody ich weryfikacji). Minister nie posiada podstaw prawnych do dokonywania
merytorycznej oceny tych programów. To uczelnia jest odpowiedzialna za prawidłową
realizację procesu kształcenia i za jakość kształcenia na studiach podyplomowych. Niemniej
program studiów podyplomowych powinien być zgodny z przepisami ustawy PSWN, w tym
w szczególności w zakresie czasu trwania studiów podyplomowych, możliwości uzyskania
kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8 Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) oraz
wymogów dotyczących uczestników studiów podyplomowych. Uczelnia jest odpowiedzialna
również za właściwe udokumentowanie procesu kształcenia na studiach podyplomowych
(np. sporządzenie świadectwa ukończenia studiów podyplomowych). Oznacza to,
że za prawidłowe przeprowadzenie rekrutacji na studia podyplomowe oraz za programy
prowadzonych studiów podyplomowych, odpowiada uczelnia, jako podmiot autonomiczny
w zakresie swej działalności, zgodnie z przepisami przywołanej ustawy. W myśl art. 23 ust. 2
ustawy PSWN za właściwe działanie uczelni odpowiada jej rektor, który zarządza uczelnią
i czuwa nad prawidłową realizacją przepisów obowiązujących w uczelni.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku studiów i studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela przepisy szczególne zawierają
wymagania, w tym dotyczące kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość (online), które uczelnia ma obowiązek uwzględnić w programach kształcenia.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 11 ustawy PSWN w programach studiów przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela uwzględnia się standardy kształcenia. Standard
kształcenia dla tego zawodu został określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego
do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453)1. Minister określił ten
standard, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i właściwego doboru efektów uczenia się w celu
odpowiedniego przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela z uwzględnieniem jego
specyfiki, a także czasu trwania i właściwego doboru efektów uczenia się na studiach
podyplomowych. W związku z tym zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość na studiach i studiach podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu nauczyciela są realizowane z uwzględnieniem określonych w tym standardzie zasad.
Zgodnie ze standardem możliwość i wymiar prowadzenia zajęć w formule online na studiach
i studiach podyplomowych służących nabyciu określonych kwalifikacji nauczycielskich
1 Standard określony w tym rozporządzeniu obowiązuje dla studiów oraz studiów podyplomowych, dla cykli
kształcenia rozpoczętych od roku akademickiego 2019/2020 (tj. od dnia 1 października 2019 r.). Standard
kształcenia jest zbiorem reguł i wymagań w zakresie kształcenia dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób
prowadzących to kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, a także sposobu weryfikacji
osiągniętych efektów uczenia się.
-- 2 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
powinny być adekwatne do zakresu i specyfiki danych studiów/ studiów podyplomowych.
Podmiot prowadzący takie studia/ studia podyplomowe jest odpowiedzialny za dobór
właściwych metod kształcenia mających na celu zapewnienie ich uczestnikom osiągnięcie
wszystkich zakładanych w programie tych studiów/studiów podyplomowych efektów
uczenia się.
W przypadku kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela
przedmiotu, nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela praktycznej
nauki zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa, zgodnie
z ust. 3.7. części I załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, w grupach zajęć B-F liczba punktów
ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod
i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż 25% sumy liczby punktów ECTS
określonej dla tych grup zajęć; praktyki zawodowe nie mogą być prowadzone
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. W związku z tym zajęcia
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w przypadku poszczególnych
rodzajów studiów i studiów podyplomowych wskazanych w tym załączniku są realizowane
z uwzględnieniem ww. maksymalnego wymiaru (limitu).
Natomiast w przypadku kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy oraz nauczyciela prowadzącego
zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, zgodnie z ust. 3.4 części I załącznika nr 3
do ww. rozporządzenia, liczba punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż
25% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia studiów; praktyki zawodowe nie mogą
być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Standard ujęty
w tym załączniku nie określa wprost liczby punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach
kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w odniesieniu
do studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela
w zakresie pedagogiki specjalnej, niemniej standard ten wymaga, aby program studiów
podyplomowych, w ramach których jest realizowane kształcenie przygotowujące
do wykonywania zawodu nauczyciela w grupach zajęć określonych standardem
dla przygotowania w poszczególnych zakresach pedagogiki specjalnej (tj. przygotowanie
merytoryczne, przygotowanie dydaktyczno-metodyczne oraz praktyki zawodowe),
zapewniał osiągnięcie takich samych efektów uczenia się jak program studiów (por. ust. 3.1.).
W programach studiów i studiów podyplomowych, samodzielnie opracowywanych przez
uczelnie na podstawie przywołanego standardu, uczelnie określają zajęcia lub grupy zajęć,
do których przypisują liczbę punktów ECTS, a także określają liczbę punktów ECTS
uzyskiwaną w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, mając na uwadze charakter realizowanych zajęć.
Należy także dodać, że kształcenie na studiach i studiach podyplomowych, realizowane
zgodnie z wymaganiami ww. standardu, zapewnia przygotowanie do wykonywania zawodu
nauczyciela w ramach poszczególnych kierunków (studia) i w poszczególnych zakresach
(studia podyplomowe) oraz zostaje odpowiednio udokumentowane przez uczelnię. Zgodnie
z § 2 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia
12 września 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub
ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1464)
absolwent studiów podyplomowych otrzymuje świadectwo ukończenia tych studiów,
w którym muszą być obligatoryjnie wskazane: nazwa studiów, data ich rozpoczęcia
i zakończenia, liczba semestrów i wynik ukończenia, a także wykaz zajęć wraz z liczbą godzin
zajęć oraz liczbą punktów ECTS, uwzględniający po pierwsze: liczbę godzin zajęć
kształtujących umiejętności praktyczne, w tym liczbę godzin praktyk zawodowych, wraz
-- 3 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
z liczbą punktów ECTS przypisanych do tych zajęć oraz po drugie: liczbę godzin zajęć
prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość wraz z liczbą
punktów ECTS przypisanych tym zajęciom. Ponadto absolwent studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela otrzymuje świadectwo ukończenia
studiów podyplomowych, które obowiązkowo ma zawierać informację o tym, że osoba,
która ukończyła te studia odbyła kształcenie zgodnie ze standardem kształcenia
przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz uzyskała przygotowanie
do wykonywania zawodu nauczyciela ze wskazaniem przedmiotu lub rodzaju zajęć, które
może prowadzić.
Ww. regulacje obowiązują od dnia 1 października 2024 r.2 Wszystkie osoby, które kończą
studia podyplomowe po tym dniu, otrzymują świadectwa sporządzone zgodnie
z ww. przepisami, uwzględniające niezbędne elementy określone w tym rozporządzeniu.
Powyższe regulacje m.in. pozwalają na weryfikację zgodności czasu trwania studiów
podyplomowych z obowiązującymi przepisami i umożliwiają pełniejszą ocenę
zrealizowanego w ramach tych studiów kształcenia z uwzględnieniem przyjętych metod
nauczania, w tym z wykorzystaniem metod i środków kształcenia na odległość.
W tym miejscu wyjaśniam, że minister nie zatwierdza wzorów świadectw ukończenia
studiów podyplomowych w odniesieniu do regulacji ww. rozporządzenia w sprawie
dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów
podyplomowych i kształcenia specjalistycznego (nie ma takiej kompetencji określonej
w ustawie PSWN). Ponadto minister nie jest uprawniony do orzekania w sprawach
kwalifikacji nauczycielskich, dokonywania oceny oraz rozstrzygnięcia w zakresie nabycia
uprawnień do wykonywania zawodu nauczyciela/ posiadania kwalifikacji do wykonywania
zawodu nauczyciela na podstawie świadectwa studiów podyplomowych. Decyzje dotyczące
zatrudnienia danej osoby na stanowisku nauczyciela podejmuje dyrektor szkoły
na podstawie dokumentów dotyczących posiadanego wykształcenia kandydata do pracy
(np. świadectwa ukończenia studiów podyplomowych). Kwalifikacje do wykonywania
zawodu nauczyciela należą do właściwości Ministra Edukacji Narodowej – określa
je rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie
szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102, ze zm.).
W przypadku, kiedy świadectwo ukończenia studiów podyplomowych zawiera
błędy/ omyłki, właściciel takiego świadectwa może zwrócić się do uczelni, która wydała takie
świadectwo z wnioskiem o wydanie nowego świadectwa (zawierającego poprawne dane
lub informacje). Absolwent studiów podyplomowych ma bowiem prawo do dokumentu
dotyczącego wykształcenia wolnego od wad.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, podkreślam, że działanie ministra zakłada
bieżące monitorowanie i analizę efektów funkcjonowania obowiązujących regulacji,
jak też uzasadnioną ich modyfikację (we współpracy ze środowiskiem akademickim –
w przypadku zmian w sposobie organizacji kształcenia).
Do Ministerstwa wpływają sygnały o możliwych nieprawidłowościach dotyczących
prowadzenia studiów podyplomowych w opisanym zakresie. Każdy taki sygnał jest
na bieżąco wykorzystywany w toku sprawowanego przez ministra nadzoru nad uczelniami.
W przypadku zgłaszanych nieprawidłowości dotyczących działania uczelni są podejmowane
względem nich adekwatne środki nadzorcze przewidziane w ustawie PSWN. Należy
wskazać, że w myśl art. 427 ust. 1 ustawy PSWN, minister może żądać informacji
2 Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 18 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów
wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego
(Dz. U. poz. 1103).
-- 4 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
i wyjaśnień od podmiotów, o których mowa w art. 426 ust. 1 ustawy PSWN, a także
dokonywać kontroli ich działalności w zakresie określonym w tym przepisie. Minister może
żądać informacji i wyjaśnień również od założyciela. W sytuacji gdy uczelnia lub założyciel
narusza przepisy prawa lub pozwolenie na utworzenie studiów na określonym kierunku,
poziomie i profilu minister wzywa do zaprzestania tej działalności i usunięcia naruszenia,
określając termin usunięcia naruszenia (art. 427 ust. 4 pkt 1 ustawy PSWN). Działania
nadzorcze podejmowane przez ministra zależą od okoliczności danej sytuacji. Minister
po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w danej sprawie podejmuje
indywidualne decyzje co do zastosowania adekwatnych do sytuacji środków nadzorczych.
W związku z otrzymywanymi sygnałami, minister interweniuje, wykorzystując przewidziane
ustawowo narzędzia nadzorcze. Przykładowo, na podstawie wpływających zgłoszeń,
zawierających zarzuty określonych nieprawidłowości w odniesieniu do studiów
podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, organ analizuje
ofertę edukacyjną poszczególnych uczelni zamieszczoną na ich stronach internetowych,
w tym udostępnione przez uczelnię dokumenty oraz materiały przekazywane przez
zgłaszających. W przypadku potwierdzenia możliwości wystąpienia wskazanych uchybień
minister wzywa rektora uczelni o wyjaśnienie sprawy, dokonanie przeglądu prowadzonych
w uczelni studiów podyplomowych pod kątem zapewnienia wymagań rozporządzenia
w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela
dotyczących m.in. zagadnień przeprowadzania rekrutacji na te studia podyplomowe
czy metod organizacji zajęć. Organ zobowiązuje również uczelnie do przeglądu sposobu
prezentacji oferty edukacyjnej na stronie internetowej uczelni (jak oferta jest sformułowana)
oraz treści zamieszczanych tam dokumentów. Minister wymaga od uczelni przedstawienia
wyników dokonanej weryfikacji oraz wprowadzonych korekt.
W odpowiedzi rektorzy informują, że w danej uczelni został przeprowadzony wewnętrzny
audyt programów studiów podyplomowych dedykowanych nauczycielom pod kątem
ich organizacji i wymogów rekrutacyjnych w zakresie zgodności ze standardem kształcenia,
dokonano przeglądu opisów zakresów studiów podyplomowych przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela, zmodyfikowano wydźwięk określonych komunikatów
tak aby kandydaci/ uczestnicy takiego kształcenia otrzymywali jasną i pełną informację
na temat studiów podyplomowych, które realizują. Mając na uwadze przedstawione
wyjaśnienia władz uczelni, po ich analizie w kontekście zgodności z przepisami prawa, organ
decyduje czy istnieje konieczność podejmowania dalszych działań nadzorczych wobec danej
uczelni.
Ponadto minister, na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli
w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224), kontroluje podległe mu lub przez niego
nadzorowane organy lub jednostki organizacyjne, jednostki podległe tym organom lub przez
nie nadzorowane oraz podmioty, które otrzymały środki budżetowe z części, których
dysponentem jest minister właściwy do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. Zgodnie
z art. 11 przywołanej wyżej ustawy kontrole przeprowadza się w trybie zwykłym lub
uproszczonym. Komórka do spraw kontroli prowadzi kontrole zgodnie z przyjętym planem
kontroli na dany rok. Planowanie działalności kontrolnej nie wyklucza podejmowania
kontroli pozaplanowych, tj. kontroli doraźnych.
W toku przeprowadzanej przez ministra kontroli dokonywane są ustalenia dotyczące
działalności jednostki objętej kontrolą, a formułowane oceny, zalecenia i wnioski wynikają
wyłącznie z tych ustaleń i są przedstawiane w dokumencie pokontrolnym. Wystąpienia
pokontrolne z przeprowadzonych kontroli, które zawierają zalecenia pokontrolne,
publikowane są zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
-- 5 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) w Biuletynie Informacji
Publicznej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod ogólnodostępnym adresem:
https://www.gov.pl/web/nauka/kontrola-resortowa-w-jednostkach-podleglych-i-
nadzorowanych-oraz-innych-podmiotach.
Kierownik jednostki kontrolującej wskazuje termin do poinformowania go o sposobie
wykorzystania uwag i wniosków oraz wykonania zaleceń pokontrolnych, a także o podjętych
działaniach lub przyczynach ich niepodjęcia oraz zapewnia monitorowanie realizacji
wyników kontroli.
Jednocześnie, dostrzegając potrzebę doprecyzowania zasad prowadzenia studiów
podyplomowych na poziomie ustawy, w tym m. in. w zakresie ograniczenia wymiaru
prowadzenia studiów podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, wymagań dotyczących prowadzenia studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu, zajmowania określonego stanowiska
lub uzyskania uprawnień zawodowych i utworzenia rejestru tych kwalifikacyjnych studiów
podyplomowych, minister prowadzi obecnie, w konsultacji ze środowiskiem akademickim,
analizy proponowanych zmian w ww. zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WNN.055.4.2026.JP
Warszawa, 11 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16637
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak
w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą prowadzenia przez część uczelni studiów i studiów
podyplomowych (w interpelacji posłużono się zarówno pojęciem „studia” jak i „studia
podyplomowe”) przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela niezgodnie
z przepisami, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie wyjaśniam, że studia i studia podyplomowe są odrębnymi formami kształcenia
i odnoszą się do nich odrębne przepisy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, podstawowymi zadaniami uczelni są prowadzenie
kształcenia na studiach i prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych
form kształcenia. Jak stanowi art. 64 ust. 1 ustawy PSWN studia są prowadzone na poziomie
studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich.
Utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu wymaga pozwolenia
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, udzielonego na podstawie
przepisów ustawy PSWN.
Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na utworzenie studiów na określonym
kierunku, poziomie i profilu wszczynane jest na wniosek uczelni, składany zgodnie
z art. 53 i art. 54 ustawy PSWN – w przypadku ubiegania się o pozwolenie na utworzenie
studiów w siedzibie uczelni oraz art. 54 i art. 57 ustawy PSWN – w przypadku ubiegania się
o pozwolenie na utworzenie studiów w filii uczelni.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki wydaje pozwolenie na utworzenie
studiów po zasięgnięciu opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej w sprawie spełnienia
warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu oraz związku
studiów ze strategią uczelni. W sytuacji ubiegania się o pozwolenie na utworzenie studiów
w zagranicznej filii uczelni, wymagane jest również uzyskanie pozytywnej opinii ministra
właściwego do spraw zagranicznych.
-- 1 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
To, czy dane studia przygotowują do wykonywania zawodu nauczyciela kandydat/ student
może sprawdzić w ogólnodostępnym Systemie RAD-on, w opisie wybranych studiów.
Natomiast ogólne zasady dotyczące tworzenia i prowadzenia studiów podyplomowych
wynikają z art. 160-164 ustawy PSWN. Zgodnie z tymi unormowaniami na studia
podyplomowe przyjmowani są kandydaci posiadający dyplom ukończenia studiów
co najmniej pierwszego stopnia.
Prowadzenie studiów podyplomowych, w tym w zakresach kształcenia zorientowanych
na wyposażenie ich uczestników w określone kompetencje nauczycielskie
(tzw. podyplomowe studia kwalifikacyjne), nie wymaga zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego. Minister nie prowadzi również rejestru/ wykazu studiów podyplomowych.
Uczelnie samodzielnie opracowują programy prowadzonych studiów podyplomowych
(w tym m.in. efekty uczenia się, zajęcia prowadzące do osiągnięcia tych efektów, a także
metody ich weryfikacji). Minister nie posiada podstaw prawnych do dokonywania
merytorycznej oceny tych programów. To uczelnia jest odpowiedzialna za prawidłową
realizację procesu kształcenia i za jakość kształcenia na studiach podyplomowych. Niemniej
program studiów podyplomowych powinien być zgodny z przepisami ustawy PSWN, w tym
w szczególności w zakresie czasu trwania studiów podyplomowych, możliwości uzyskania
kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8 Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) oraz
wymogów dotyczących uczestników studiów podyplomowych. Uczelnia jest odpowiedzialna
również za właściwe udokumentowanie procesu kształcenia na studiach podyplomowych
(np. sporządzenie świadectwa ukończenia studiów podyplomowych). Oznacza to,
że za prawidłowe przeprowadzenie rekrutacji na studia podyplomowe oraz za programy
prowadzonych studiów podyplomowych, odpowiada uczelnia, jako podmiot autonomiczny
w zakresie swej działalności, zgodnie z przepisami przywołanej ustawy. W myśl art. 23 ust. 2
ustawy PSWN za właściwe działanie uczelni odpowiada jej rektor, który zarządza uczelnią
i czuwa nad prawidłową realizacją przepisów obowiązujących w uczelni.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku studiów i studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela przepisy szczególne zawierają
wymagania, w tym dotyczące kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość (online), które uczelnia ma obowiązek uwzględnić w programach kształcenia.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 11 ustawy PSWN w programach studiów przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela uwzględnia się standardy kształcenia. Standard
kształcenia dla tego zawodu został określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego
do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453)1. Minister określił ten
standard, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i właściwego doboru efektów uczenia się w celu
odpowiedniego przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela z uwzględnieniem jego
specyfiki, a także czasu trwania i właściwego doboru efektów uczenia się na studiach
podyplomowych. W związku z tym zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość na studiach i studiach podyplomowych przygotowujących do wykonywania
zawodu nauczyciela są realizowane z uwzględnieniem określonych w tym standardzie zasad.
Zgodnie ze standardem możliwość i wymiar prowadzenia zajęć w formule online na studiach
i studiach podyplomowych służących nabyciu określonych kwalifikacji nauczycielskich
1 Standard określony w tym rozporządzeniu obowiązuje dla studiów oraz studiów podyplomowych, dla cykli
kształcenia rozpoczętych od roku akademickiego 2019/2020 (tj. od dnia 1 października 2019 r.). Standard
kształcenia jest zbiorem reguł i wymagań w zakresie kształcenia dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób
prowadzących to kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, a także sposobu weryfikacji
osiągniętych efektów uczenia się.
-- 2 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
powinny być adekwatne do zakresu i specyfiki danych studiów/ studiów podyplomowych.
Podmiot prowadzący takie studia/ studia podyplomowe jest odpowiedzialny za dobór
właściwych metod kształcenia mających na celu zapewnienie ich uczestnikom osiągnięcie
wszystkich zakładanych w programie tych studiów/studiów podyplomowych efektów
uczenia się.
W przypadku kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela
przedmiotu, nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela praktycznej
nauki zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa, zgodnie
z ust. 3.7. części I załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, w grupach zajęć B-F liczba punktów
ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod
i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż 25% sumy liczby punktów ECTS
określonej dla tych grup zajęć; praktyki zawodowe nie mogą być prowadzone
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. W związku z tym zajęcia
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w przypadku poszczególnych
rodzajów studiów i studiów podyplomowych wskazanych w tym załączniku są realizowane
z uwzględnieniem ww. maksymalnego wymiaru (limitu).
Natomiast w przypadku kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela pedagoga specjalnego, nauczyciela logopedy oraz nauczyciela prowadzącego
zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, zgodnie z ust. 3.4 części I załącznika nr 3
do ww. rozporządzenia, liczba punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia
z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż
25% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia studiów; praktyki zawodowe nie mogą
być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Standard ujęty
w tym załączniku nie określa wprost liczby punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach
kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość w odniesieniu
do studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela
w zakresie pedagogiki specjalnej, niemniej standard ten wymaga, aby program studiów
podyplomowych, w ramach których jest realizowane kształcenie przygotowujące
do wykonywania zawodu nauczyciela w grupach zajęć określonych standardem
dla przygotowania w poszczególnych zakresach pedagogiki specjalnej (tj. przygotowanie
merytoryczne, przygotowanie dydaktyczno-metodyczne oraz praktyki zawodowe),
zapewniał osiągnięcie takich samych efektów uczenia się jak program studiów (por. ust. 3.1.).
W programach studiów i studiów podyplomowych, samodzielnie opracowywanych przez
uczelnie na podstawie przywołanego standardu, uczelnie określają zajęcia lub grupy zajęć,
do których przypisują liczbę punktów ECTS, a także określają liczbę punktów ECTS
uzyskiwaną w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, mając na uwadze charakter realizowanych zajęć.
Należy także dodać, że kształcenie na studiach i studiach podyplomowych, realizowane
zgodnie z wymaganiami ww. standardu, zapewnia przygotowanie do wykonywania zawodu
nauczyciela w ramach poszczególnych kierunków (studia) i w poszczególnych zakresach
(studia podyplomowe) oraz zostaje odpowiednio udokumentowane przez uczelnię. Zgodnie
z § 2 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia
12 września 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub
ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1464)
absolwent studiów podyplomowych otrzymuje świadectwo ukończenia tych studiów,
w którym muszą być obligatoryjnie wskazane: nazwa studiów, data ich rozpoczęcia
i zakończenia, liczba semestrów i wynik ukończenia, a także wykaz zajęć wraz z liczbą godzin
zajęć oraz liczbą punktów ECTS, uwzględniający po pierwsze: liczbę godzin zajęć
kształtujących umiejętności praktyczne, w tym liczbę godzin praktyk zawodowych, wraz
-- 3 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
z liczbą punktów ECTS przypisanych do tych zajęć oraz po drugie: liczbę godzin zajęć
prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość wraz z liczbą
punktów ECTS przypisanych tym zajęciom. Ponadto absolwent studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela otrzymuje świadectwo ukończenia
studiów podyplomowych, które obowiązkowo ma zawierać informację o tym, że osoba,
która ukończyła te studia odbyła kształcenie zgodnie ze standardem kształcenia
przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz uzyskała przygotowanie
do wykonywania zawodu nauczyciela ze wskazaniem przedmiotu lub rodzaju zajęć, które
może prowadzić.
Ww. regulacje obowiązują od dnia 1 października 2024 r.2 Wszystkie osoby, które kończą
studia podyplomowe po tym dniu, otrzymują świadectwa sporządzone zgodnie
z ww. przepisami, uwzględniające niezbędne elementy określone w tym rozporządzeniu.
Powyższe regulacje m.in. pozwalają na weryfikację zgodności czasu trwania studiów
podyplomowych z obowiązującymi przepisami i umożliwiają pełniejszą ocenę
zrealizowanego w ramach tych studiów kształcenia z uwzględnieniem przyjętych metod
nauczania, w tym z wykorzystaniem metod i środków kształcenia na odległość.
W tym miejscu wyjaśniam, że minister nie zatwierdza wzorów świadectw ukończenia
studiów podyplomowych w odniesieniu do regulacji ww. rozporządzenia w sprawie
dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów
podyplomowych i kształcenia specjalistycznego (nie ma takiej kompetencji określonej
w ustawie PSWN). Ponadto minister nie jest uprawniony do orzekania w sprawach
kwalifikacji nauczycielskich, dokonywania oceny oraz rozstrzygnięcia w zakresie nabycia
uprawnień do wykonywania zawodu nauczyciela/ posiadania kwalifikacji do wykonywania
zawodu nauczyciela na podstawie świadectwa studiów podyplomowych. Decyzje dotyczące
zatrudnienia danej osoby na stanowisku nauczyciela podejmuje dyrektor szkoły
na podstawie dokumentów dotyczących posiadanego wykształcenia kandydata do pracy
(np. świadectwa ukończenia studiów podyplomowych). Kwalifikacje do wykonywania
zawodu nauczyciela należą do właściwości Ministra Edukacji Narodowej – określa
je rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie
szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102, ze zm.).
W przypadku, kiedy świadectwo ukończenia studiów podyplomowych zawiera
błędy/ omyłki, właściciel takiego świadectwa może zwrócić się do uczelni, która wydała takie
świadectwo z wnioskiem o wydanie nowego świadectwa (zawierającego poprawne dane
lub informacje). Absolwent studiów podyplomowych ma bowiem prawo do dokumentu
dotyczącego wykształcenia wolnego od wad.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, podkreślam, że działanie ministra zakłada
bieżące monitorowanie i analizę efektów funkcjonowania obowiązujących regulacji,
jak też uzasadnioną ich modyfikację (we współpracy ze środowiskiem akademickim –
w przypadku zmian w sposobie organizacji kształcenia).
Do Ministerstwa wpływają sygnały o możliwych nieprawidłowościach dotyczących
prowadzenia studiów podyplomowych w opisanym zakresie. Każdy taki sygnał jest
na bieżąco wykorzystywany w toku sprawowanego przez ministra nadzoru nad uczelniami.
W przypadku zgłaszanych nieprawidłowości dotyczących działania uczelni są podejmowane
względem nich adekwatne środki nadzorcze przewidziane w ustawie PSWN. Należy
wskazać, że w myśl art. 427 ust. 1 ustawy PSWN, minister może żądać informacji
2 Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 18 lipca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dokumentów
wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego
(Dz. U. poz. 1103).
-- 4 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
i wyjaśnień od podmiotów, o których mowa w art. 426 ust. 1 ustawy PSWN, a także
dokonywać kontroli ich działalności w zakresie określonym w tym przepisie. Minister może
żądać informacji i wyjaśnień również od założyciela. W sytuacji gdy uczelnia lub założyciel
narusza przepisy prawa lub pozwolenie na utworzenie studiów na określonym kierunku,
poziomie i profilu minister wzywa do zaprzestania tej działalności i usunięcia naruszenia,
określając termin usunięcia naruszenia (art. 427 ust. 4 pkt 1 ustawy PSWN). Działania
nadzorcze podejmowane przez ministra zależą od okoliczności danej sytuacji. Minister
po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w danej sprawie podejmuje
indywidualne decyzje co do zastosowania adekwatnych do sytuacji środków nadzorczych.
W związku z otrzymywanymi sygnałami, minister interweniuje, wykorzystując przewidziane
ustawowo narzędzia nadzorcze. Przykładowo, na podstawie wpływających zgłoszeń,
zawierających zarzuty określonych nieprawidłowości w odniesieniu do studiów
podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela, organ analizuje
ofertę edukacyjną poszczególnych uczelni zamieszczoną na ich stronach internetowych,
w tym udostępnione przez uczelnię dokumenty oraz materiały przekazywane przez
zgłaszających. W przypadku potwierdzenia możliwości wystąpienia wskazanych uchybień
minister wzywa rektora uczelni o wyjaśnienie sprawy, dokonanie przeglądu prowadzonych
w uczelni studiów podyplomowych pod kątem zapewnienia wymagań rozporządzenia
w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela
dotyczących m.in. zagadnień przeprowadzania rekrutacji na te studia podyplomowe
czy metod organizacji zajęć. Organ zobowiązuje również uczelnie do przeglądu sposobu
prezentacji oferty edukacyjnej na stronie internetowej uczelni (jak oferta jest sformułowana)
oraz treści zamieszczanych tam dokumentów. Minister wymaga od uczelni przedstawienia
wyników dokonanej weryfikacji oraz wprowadzonych korekt.
W odpowiedzi rektorzy informują, że w danej uczelni został przeprowadzony wewnętrzny
audyt programów studiów podyplomowych dedykowanych nauczycielom pod kątem
ich organizacji i wymogów rekrutacyjnych w zakresie zgodności ze standardem kształcenia,
dokonano przeglądu opisów zakresów studiów podyplomowych przygotowujących
do wykonywania zawodu nauczyciela, zmodyfikowano wydźwięk określonych komunikatów
tak aby kandydaci/ uczestnicy takiego kształcenia otrzymywali jasną i pełną informację
na temat studiów podyplomowych, które realizują. Mając na uwadze przedstawione
wyjaśnienia władz uczelni, po ich analizie w kontekście zgodności z przepisami prawa, organ
decyduje czy istnieje konieczność podejmowania dalszych działań nadzorczych wobec danej
uczelni.
Ponadto minister, na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli
w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224), kontroluje podległe mu lub przez niego
nadzorowane organy lub jednostki organizacyjne, jednostki podległe tym organom lub przez
nie nadzorowane oraz podmioty, które otrzymały środki budżetowe z części, których
dysponentem jest minister właściwy do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. Zgodnie
z art. 11 przywołanej wyżej ustawy kontrole przeprowadza się w trybie zwykłym lub
uproszczonym. Komórka do spraw kontroli prowadzi kontrole zgodnie z przyjętym planem
kontroli na dany rok. Planowanie działalności kontrolnej nie wyklucza podejmowania
kontroli pozaplanowych, tj. kontroli doraźnych.
W toku przeprowadzanej przez ministra kontroli dokonywane są ustalenia dotyczące
działalności jednostki objętej kontrolą, a formułowane oceny, zalecenia i wnioski wynikają
wyłącznie z tych ustaleń i są przedstawiane w dokumencie pokontrolnym. Wystąpienia
pokontrolne z przeprowadzonych kontroli, które zawierają zalecenia pokontrolne,
publikowane są zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
-- 5 of 6 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) w Biuletynie Informacji
Publicznej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod ogólnodostępnym adresem:
https://www.gov.pl/web/nauka/kontrola-resortowa-w-jednostkach-podleglych-i-
nadzorowanych-oraz-innych-podmiotach.
Kierownik jednostki kontrolującej wskazuje termin do poinformowania go o sposobie
wykorzystania uwag i wniosków oraz wykonania zaleceń pokontrolnych, a także o podjętych
działaniach lub przyczynach ich niepodjęcia oraz zapewnia monitorowanie realizacji
wyników kontroli.
Jednocześnie, dostrzegając potrzebę doprecyzowania zasad prowadzenia studiów
podyplomowych na poziomie ustawy, w tym m. in. w zakresie ograniczenia wymiaru
prowadzenia studiów podyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia
na odległość, wymagań dotyczących prowadzenia studiów podyplomowych
przygotowujących do wykonywania zawodu, zajmowania określonego stanowiska
lub uzyskania uprawnień zawodowych i utworzenia rejestru tych kwalifikacyjnych studiów
podyplomowych, minister prowadzi obecnie, w konsultacji ze środowiskiem akademickim,
analizy proponowanych zmian w ww. zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --