Interpelacja w sprawie ryzyka destabilizacji procesów planistycznych i inwestycyjnych w gminach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16627
do ministra finansów i gospodarki, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie ryzyka destabilizacji procesów planistycznych i inwestycyjnych w gminach
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 15-04-2026
Panie Ministrze,
reforma planowania przestrzennego wprowadziła plan ogólny gminy jako nowy, obligatoryjny akt prawa miejscowego, obejmujący co do zasady całą gminę i sporządzany wyłącznie w formie cyfrowej. Jednocześnie ustawodawca przesunął termin utraty mocy studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin do dnia 30 czerwca 2026 r.
Z obowiązujących wyjaśnień resortowych wynika, że bez przyjętego planu ogólnego po 1 lipca 2026 r. co do zasady nie będzie możliwości uchwalania nowego lub zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani wydawania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, z wyjątkiem postępowań wszczętych przed tą datą. Oznacza to ryzyko istotnego ograniczenia ciągłości procesów inwestycyjnych i planistycznych w gminach, które nie zdążą zakończyć procedur w terminie. Skala trudności we wdrażaniu reformy była widoczna już wcześniej. Urząd Transportu Kolejowego informował 11 sierpnia 2025 r., że z wnioskiem o uzgodnienie planu ogólnego wystąpiło 215 z 2479 gmin, czyli ok. 8,7% wszystkich gmin w Polsce.
Dodatkowo z publicznie dostępnych informacji wynika, że projekt UD316, obejmujący zmiany w ustawie planistycznej, miał przewidywać przesunięcie terminu do 31 sierpnia 2026 r., a 19 marca 2026 r. figurował w porządku obrad Stałego Komitetu Rady Ministrów. Oznacza to, że mimo zapowiedzi zmiany, w obrocie prawnym nadal zasadnicze znaczenie ma termin 30 czerwca 2026 r., co zwiększa niepewność po stronie gmin, mieszkańców oraz uczestników obrotu nieruchomościami.
Zarysowany stan faktyczny rodzi wątpliwości co do adekwatności przyjętego harmonogramu reformy do rzeczywistych możliwości organizacyjnych gmin, skuteczności bieżącego wsparcia merytorycznego i cyfrowego oraz terminowości działań legislacyjnych po stronie rządu. Powstaje również ryzyko nierównego traktowania gmin bardziej i mniej zaawansowanych, niepewności prawnej właścicieli nieruchomości i inwestorów, a także napięcia między terminami ustawowymi a warunkami rozliczania środków z KPO. Wątpliwości budzi także to, czy przewidywane przepisy przejściowe będą wystarczające, aby zapobiec przerwaniu procedur planistycznych i inwestycyjnych w skali kraju.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Ile gmin, według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi:
a) przystąpiło do sporządzenia planu ogólnego,
b) przekazało projekt do uzgodnień i opiniowania,
c) zakończyło konsultacje społeczne,
d) uchwaliło plan ogólny,
e) doprowadziło do wejścia planu ogólnego w życie?
2. W ilu gminach brak wejścia w życie planu ogólnego do dnia 30 czerwca 2026 r. skutkowałby, przy obecnym stanie prawnym, brakiem możliwości wydawania nowych decyzji o warunkach zabudowy albo uchwalania nowych lub zmieniania obowiązujących planów miejscowych?
3. Jaka jest aktualna liczba gmin objętych wsparciem finansowym z KPO na sporządzenie planów ogólnych, jaka kwota została zakontraktowana, jaka wypłacona, a jaka pozostaje jeszcze do rozliczenia?
4. Na jakim etapie znajduje się projekt nowelizacji przewidujący przesunięcie terminu uchwalenia planów ogólnych do dnia 31 sierpnia 2026 r. oraz kiedy Rada Ministrów planuje jego przyjęcie i skierowanie do Sejmu RP?
5. Jakie konkretne działania organizacyjne, szkoleniowe, analityczne i informatyczne podjęło ministerstwo od dnia 1 stycznia 2025 r. w celu przyspieszenia sporządzania planów ogólnych w gminach?
6. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę głównych przyczyn opóźnień po stronie gmin, w szczególności w zakresie braków kadrowych, trudności w uzgodnieniach międzyinstytucjonalnych, cyfryzacji danych przestrzennych i dostępności wykonawców? Jeżeli tak, jakie są wyniki tej analizy?
7. W jaki sposób ministerstwo monitoruje ryzyko wystąpienia zakłóceń w procesach planistycznych i inwestycyjnych po dniu 30 czerwca 2026 r.; czy sporządzono mapę ryzyk według województw, kategorii gmin lub stopnia zaawansowania prac?
8. Czy zostały już ostatecznie uzgodnione z instytucjami odpowiedzialnymi za KPO warunki rozliczenia środków po ewentualnym przesunięciu terminu do 31 sierpnia 2026 r. oraz po obniżeniu wskaźnika realizacji z 80% do 50%; jeżeli tak, proszę o wskazanie tych warunków i daty ich uzgodnienia?
9. Czy ministerstwo planuje, poza samym przesunięciem terminu, dodatkowe zmiany systemowe ułatwiające uchwalanie planów ogólnych, w szczególności uproszczenie procedur uzgodnieniowych, standaryzację narzędzi cyfrowych, dodatkowe wsparcie eksperckie dla gmin lub modyfikację obowiązków dokumentacyjnych?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Tomasz Szymański
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (29)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13436 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.13.2026
Warszawa, 08 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16627 w sprawie ryzyka destabilizacji procesów planistycznych i
inwestycyjnych w gminach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 16627 z dnia 21 kwietnia 2026 r.
Pana Posła Jarosława Krajewskiego przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Na dzień 24 kwietnia 2026 r. liczba zgłoszonych zbiorów danych dla planów ogólnych
gminy do ewidencji zbiorów i usług przestrzennych wynosi 2323. To oznacza, że niemal
94% gmin rozpoczęło procedurę sporządzenia planu ogólnego gminy. Warto zaznaczyć,
że część gmin ze 100% pokryciem obszaru gminy miejscowymi planami zagospodarowania
przestrzennego deklarowała wstrzymanie się z rozpoczęciem prac nad planem ogólnym
gminy.
Wyniki cyklicznej ankiety przeprowadzanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii
na temat planu ogólnego gminy, zbieranej w dniach 13 luty - 16 marca 2026 r., w której
wzięło udział 1000 gmin wskazują, że:
• 54% gmin biorących udział w ankiecie przekazało projekt planu ogólnego gminy
do uzgodnień i opiniowania;
• 19% biorących udział w ankiecie zakończyło etap konsultacji społecznych.
Na dzień 24 kwietnia 2026 r. 74 gminy uchwaliły palny ogóle. Natomiast na dzień
24 kwietnia 2026 r. 63 gminy posiadają obowiązujące plany ogólne.
Ad 2.
Brak wejścia w życie planu ogólnego w danej gminie po dniu utraty mocy studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego będzie powodować brak
możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy na podstawie wniosków złożonych
po dniu utraty mocy przez studium. Jednak na podstawie art. 59 ust. 2a ustawy z dnia
7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 z późn. zm., dalej jako „reforma”)
po dniu utraty mocy studium i przed dniem wejścia w życie planu ogólnego możliwe
będzie rozpatrywanie nowych wniosków o ustalenie lokalizacji inwestycji celu
publicznego.
Po dniu utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy w danej gminie nie będzie można uchwalać nowych planów
miejscowych za wyjątkami określonymi w art. 67 ust. 4 reformy, tj. w przypadku, gdy:
• przed dniem utraty mocy studium w danej gminie ogłoszono o terminie wyłożenia
do publicznego wglądu albo ogłoszono o rozpoczęciu konsultacji społecznych
projektu tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego
zmiany;
• miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy
wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub
• miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy
wyłącznie lokalizacji inwestycji w zakresie gospodarowania strategicznymi
zasobami naturalnymi kraju w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o
zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
lub działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a ustawy z dnia 9 czerwca
2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
Po dniu utraty mocy studium, a przed wejściem w życie planu ogólnego gminy, możliwe
będzie dokończenie zaawansowanych procedur uchwalania planów miejscowych
oraz wydanie decyzji o warunkach zabudowy w odpowiedzi na wnioski złożone przed
utratą mocy studium. Ponadto, dla najważniejszych inwestycji polegające na realizacji
inwestycji celu publicznego np. budowy drogi, infrastruktury technicznej, budynków
przedszkola, szkoły, publicznych obiektów zdrowia, przewidziano możliwość uchwalenia
planu miejscowego czy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, nawet
w przypadku braku planu ogólnego.
Dla terenów, które obecnie posiadają obowiązujące plany miejscowe, utrata mocy studium
nie będzie miała żadnego wpływu. Plany miejscowe pozostają w mocy i będzie możliwe
realizowanie inwestycji na ich podstawie. Według danych statystycznych GUS
powierzchnia pokryta obowiązującymi planami miejscowymi w 2024 r. obejmowała
32,5 % kraju. Brak jest danych, ile spośród gmin, które nie posiadają obowiązujących
planów miejscowych może nie uchwalić planów ogólnych w wyznaczonym terminie.
Ad 3.
Na dzień 24 kwietnia 2026 r. podpisanych zostało 9 umów na pokrycie kosztów
sporządzenia planów ogólnych gminy na kwotę 1 219 340,11 zł, w tym wypłacone zostały
środki dla 2 planów ogólnych na kwotę 248 500,00 zł. Na etapie oceny pozostaje
7 kolejnych wniosków na kwotę 1 680 385,63 zł.
Ad 4.
Rada Ministrów w dniu 14 kwietnia 2026 r. przyjęła projekt ustawy UD316, przewidujący
przesunięcie terminu utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy do dnia 31 sierpnia 2026 r. Następnie ustawa została przyjęta przez
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Sejm w dniu 30 kwietnia 2026 r. (druk sejmowy nr 2459) i została przekazana do Senatu
(druk senacki nr 710).
Ad 5. i 9.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje postęp prac nad planami ogólnymi
w gminach, a także od czasu wejścia w życie reformy planowania dokłada wszelkich
starań, aby gminy uchwaliły plany ogólne, m.in. poprzez prowadzenie szkoleń dla
urzędników i urbanistów, jak również przygotowanie materiałów i publikację filmów
instruktażowych. W celu wsparcia gmin w zakresie wprowadzenia reformy Ministerstwo
organizowało m.in. poniżej wskazane konferencje szkoleniowe:
konferencja szkoleniowa dotycząca reformy planowania przestrzennego, która odbyła
się w dniach 18-19 października 2023 r. w Warszawie, w siedzibie Ministerstwa.
Zaproszenia do udziału w konferencji zostały wysłane pisemnie do gmin, ponadto
do udziału w transmisji zaproszono również przedstawicieli urzędów wojewódzkich.
Konferencja na żywo transmitowana była również na kanale YouTube Ministerstwa,
a nagranie jest cały czas dostępne,
konferencja szkoleniowa pt. „Reforma planistyczna w praktyce”, która odbyła się
4 lipca 2024 r. w Warszawie, w siedzibie Ministerstwa. Zaproszenie do udziału
w konferencji zostało wysłane do urzędów gmin, a także do podmiotów
uzgadniających i opiniujących oraz stowarzyszeń i organizacji pozarządowych
związanych z planowaniem przestrzennym. Ponadto na stronie internetowej
Ministerstwa pojawiła się zapowiedź konferencji wraz z linkiem do formularza
rejestracyjnego,
5 września 2024 r. przeprowadzono konferencję szkoleniową pt. „Plan ogólny gminy
z perspektywy organów uzgadniających i opiniujących”. Ponadto Departament
Planowania Przestrzennego przeprowadził 25 lutego, 17 i 18 marca 2025 r. dodatkowe
szkolenia dla powyższych organów. Inicjatywy te miały na celu wsparcie organów
opiniujących i uzgadniających, biorących udział w etapie opiniowania i uzgadniania
planów ogólnych gmin, co miało wpłynąć na przyspieszenie procedur planistycznych,
w III i IV kwartale 2024 r. przeprowadzono cykl 16 konferencji szkoleniowych pt. "Plan
ogólny gminy – kluczowe informacje i praktyczne wskazówki”. Konferencje
organizowane były we współpracy z urzędami wojewódzkimi. Wszystkie konferencje
skierowane były do pracowników urzędów gmin zajmujących się planowaniem
przestrzennym,
w ramach realizacji Inwestycji A1.3.1 z Krajowego Planu Odbudowy wybrane
w konkursie organizacje przeprowadziły szkolenia dla pracowników jednostek
samorządu terytorialnego oraz planistów zaangażowanych w opracowywanie
dokumentów planowania przestrzennego. Szkolenia podzielone zostały na obszary
według województw,
w czerwcu 2025 r. oraz styczniu 2026 r. odbyły się spotkania z przedstawicielami
właściwych komórek urzędów wojewódzkich, sprawującymi nadzór nad działalnością
jednostek samorządu terytorialnego w zakresie planowania przestrzennego.
Udostępniamy Wtyczkę APP 2, stanowiąca rozszerzenie bezpłatnego oprogramowania
QGIS, która ułatwia i przyspiesza tworzenie planów ogólnych. Szczególną uwagę warto
zwrócić na filmy instruktażowe, opublikowane w październiku 2025 r., dotyczące
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
tworzenia i weryfikacji planu ogólnego gminy za pomocą Wtyczki APP 2. Cykl obejmuje
niemal 100 minut praktycznej wiedzy i umiejętności, od pierwszych kroków z wtyczką do
zaawansowanych analiz.
Przygotowane zostały również wartościowe treści dotyczące Przeglądarki danych
planistycznych, znajdujące się pod linkami do:
• przeglądarki danych planistycznych https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-
poprawnosc-danych-przestrzennych-oraz-metadanych#,
• listy filmów instruktażowych o Przeglądarce danych planistycznych,
opublikowanych w kwietniu 2025 r.
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5aKaJfofOYcZy81_mmMbbg9mnfFR6
DH0,
• broszur i formularzy udostępnionych w jednej z naszych aktualności.
Ponadto na bieżąco aktualizowana jest bogata zawartość strony internetowej
Departamentu Planowania Przestrzennego, w szczególności z rozbudowaną sekcją pytań
i odpowiedzi oraz materiałami szkoleniowymi. Prowadzony jest również serwis
informacyjny poświęcony cyfryzacji planowania przestrzennego – Zagospodarowanie
przestrzenne – cyfryzacja, w którym można znaleźć m.in. bazę wiedzy w formie pytań
i odpowiedzi, w tym z zakresu planu ogólnego gminy (Szybki start – POG).
Z kolei dla osób z wiedzą specjalistyczną, przygotowana została rozszerzona lista
kontrolna do weryfikacji planów ogólnych gminy.
Istotnym dokumentem jest Specyfikacja danych, która zawiera szczegółowy opis
zestawów danych wraz z dodatkowymi informacjami umożliwiającymi ich tworzenie,
dostarczanie i wykorzystywanie przez inne podmioty. Specyfikacja danych została
opracowana z wykorzystaniem zarówno języka naturalnego, jak i języka schematów
pojęciowych. Zostały w niej zdefiniowane wymagania oraz rekomendacje dla zbioru
danych przestrzennych obejmującego dane dla aktów planowania przestrzennego, zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie.
O wielu działaniach informujemy m.in. w aktualnościach, podczas spotkań
z interesariuszami, w pismach do gmin.
Wszystkie postulaty i sygnały dotyczące wdrażanych przepisów wpływające
do Ministerstwa są analizowane i w przypadku uznania ich za zasadne, są podejmowane
stosowne działania legislacyjne. Należy mieć na uwadze, że obecnie większość gmin
w Polsce jest w trakcie prac nad sporządzaniem projektów planów ogólnych
i wprowadzane zmiany w przepisach nie powinny znacząco wpływać na aktualnie
sporządzane projekty planów ogólnych.
Procedura sporządzania planów ogólnych została uproszczona ustawą z dnia 5 listopada
2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1668), która zastąpiła uzgodnienia planów
ogólnych opiniowaniem przez większość organów, z wyjątkiem dyrektora parku
narodowego, regionalnego dyrektora ochrony środowiska i dyrektora regionalnego
zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 6.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii podejmuje działania mające na celu wspieranie
wdrożenia przepisów wprowadzonych reformą. Pragnąc jak najbardziej ułatwić
uzgodnienia międzyinstytucjonalne przeprowadzone zostały m.in. szkolenia on-line,
w których omówione zostały praktyczne aspekty weryfikacji ustaleń planu ogólnego,
składania wniosków oraz uzgadniania i opiniowania projektu. Zaprezentowano
wykorzystanie Przeglądarki danych planistycznych oraz Wtyczki APP2 do zapoznania się
z ustaleniami planu, wykorzystując m.in. filmy szkoleniowe z analizami przestrzennymi
z zakresów tematycznych instytucji biorących udział w szkoleniach.
Dodatkowo, przygotowany został film Jak precyzyjnie sprawdzić plan ogólny gminy? ,
który jest kierowany m.in. do organów uzgadniających, opiniujących i wskazuje konkretne
funkcje we Wtyczce APP2, które ułatwiają analizę POG.
Ad 7.
Ministerstwo podejmuje działania, aby na bieżąco monitorować sytuację związaną ze
sporządzaniem planów ogólnych. Między innymi przeprowadza ankiety na ten temat:
• Ankieta pod tytułem: „Ankieta MRiT - plan ogólny gminy” – zbierana w dniach
18.12.2024 r. – 13.01.2025 r.
• Ankieta pod tytułem: „2025 r. (II kwartał) - Ankieta MRiT - plan ogólny gminy” –
zbierana w dniach 25.04.2025 r. – 13.08.2025 r.
• Ankieta pod tytułem: „2025 r. (III kwartał) - Ankieta MRiT - plan ogólny gminy” –
zbierana w dniach 27.08.2025 r. – 06.11.2025 r.
• Ankieta pod tytułem: „2026 r. (I kwartał) - Ankieta MRiT - plan ogólny gminy -
uwierzytelnienie” – zbierana w dniach 13.02.2026 r. – 16.03.2026 r.
Ad 8.
W wyniku IV rewizji KPO, zakończonej 12 grudnia 2025 r., wartość wskaźnika A17G
została obniżona do 50% wraz z proporcjonalną zmianą wysokości alokacji na ten cel.
Po rewizji, kwota alokacji na plany ogólne wynosi 261 712 088,59 zł. W przypadku
przesunięcia terminu do 31 sierpnia 2026 r. warunki rozliczenia środków nie ulegają
zmianie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 5 --