Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia wobec epidemii krztuśca i zakupów szczepionek pełnokomórkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16601
do ministra zdrowia
w sprawie działań Ministerstwa Zdrowia wobec epidemii krztuśca i zakupów szczepionek pełnokomórkowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 15-04-2026
Szanowna Pani Minister,
w 2024 roku w Polsce zarejestrowano 32 430 przypadków krztuśca – 35-krotnie więcej niż w 2023 roku (922 przypadki) - według danych NIZP PZH-PIB opublikowanych w grudniu 2024 roku. Choroba uderza przede wszystkim w niemowlęta: ponad 80% hospitalizacji dotyczyło dzieci do 6. miesiąca życia. W 2025 roku odnotowano dalsze 11 339 zachorowań, co mimo spadku wciąż siedmiokrotnie przekracza poziom sprzed fali.
Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia ogłosił w 2024 roku przetarg (znak post. ZZP.ZP.411.94.2024) na pełnokomórkową szczepionkę DTP produkowaną przez jedynego krajowego producenta - Instytut Biotechnologii Surowic i Szczepionek BIOMED SA. Zakup nie został zrealizowany w 2025 roku, mimo potwierdzanego zapotrzebowania w Biuletynie ZZP. Cykl produkcji szczepionki pełnokomórkowej wynosi 3 lata; zaniechanie zakupu grozi trwałą utratą krajowego potencjału wytwórczego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile dawek pełnokomórkowej szczepionki DTP Ministerstwo Zdrowia zakupiło w ramach postępowania ZZP.ZP.411.94.2024 oraz w odrębnych postępowaniach w latach 2023-2025? Proszę o dane w podziale na lata i producenta.
2. Z jakich przyczyn Ministerstwo Zdrowia nie zrealizowało zakupu pełnokomórkowej szczepionki DTP w 2025 roku mimo ogłoszenia zapotrzebowania w Biuletynie ZP i trwającej epidemii? Proszę o wskazanie konkretnej decyzji, jej daty i podstawy prawnej.
3. Ile łącznie wydano w latach 2023-2025 na zakup szczepionek acelularnych (DTaP, DTPa) w ramach Programu Szczepień Ochronnych? Proszę o dane w podziale na lata, producentów i liczbę dawek.
4. Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę skuteczności szczepionek pełnokomórkowych w stosunku do acelularnych w kontekście epidemii 2024-2025? Jeśli tak - proszę o udostępnienie wyników. Jeśli nie - proszę o wskazanie powodów nieprzeprowadzenia takiej analizy.
5. Jaki jest harmonogram i kamienie milowe działań Ministerstwa Zdrowia mające na celu zabezpieczenie dostaw pełnokomórkowej szczepionki DTP w latach 2026-2028, z uwzględnieniem 3-letniego cyklu produkcji?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10921 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.24.2026.ŻK
Warszawa, 12 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałkiem Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 16601 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie
działań Ministerstwa Zdrowia wobec epidemii krztuśca i zakupów szczepionek
pełnokomórkowych, Minister Zdrowia przedstawia następujące informacje.
Odnosząc się do pytań o zakupy szczepionek, Minister Zdrowia informuje, że w 2023 r.
zakupiono 320 000 dawek szczepionek przeciwko błonicy – tężcowi – krztuścowi
pełnokomórkowych inj. 0,5 ml (DTP). W 2024 r., w ramach postępowania
ZZP.ZP.411.94.2024 zostało zakupione 320 000 dawek szczepionek przeciwko błonicy –
tężcowi – krztuścowi pełnokomórkowych inj. 0,5 ml (DTP). Podmiotem odpowiedzialnym
posiadającym pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, w obu przypadkach był Instytut
Biotechnologii Surowic i Szczepionek Biomed Spółka Akcyjna, Al. Sosnowa 8, 30-224
Kraków.
W 2025 r. nie zostało zrealizowane postępowanie na zakup szczepionek
pełnokomórkowych przeciwko błonicy – tężcowi – krztuścowi z uwagi na zabezpieczone
stany magazynowe będące wynikową przeprowadzonych postępowań w poprzednich
latach.
W tym miejscu należy podkreślić, że Minister Zdrowia dokonuje zakupów szczepionek w
oparciu o zapotrzebowanie składane przez Głównego Inspektora Sanitarnego,
uwzględniając przy tym stany magazynowe poszczególnych szczepionek, ich zużycie i
szacowane zabezpieczenie wydań do realizacji szczepień. Stany magazynowe na początku
2025 r. stanowiły zabezpieczenie wydań szczepionek co najmniej do połowy 2026 r. Należy
podkreślić, że wydania miesięczne przedmiotowych szczepionek z roku na rok maleją,
zatem potrzeby zakupowe są mniejsze. Ponadto z roku na rok maleje liczba urodzeń, co
również wpływa na zmniejszenie zapotrzebowania na omawiane szczepionki. Dodatkowy
wpływ na planowanie zakupów, w tym w perspektywie realizacji zakupów na kilka lat do
przodu, mają terminy ważności szczepionek oraz dostępne powierzchnie magazynowe do
ich przechowywania.
Mając powyższe na uwadze, nie jest możliwym dokonywanie zakupów nadmiarowej ilości
szczepionek, gdyż działanie takie narażałoby Ministra Zdrowia na naruszenie zasad
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
gospodarnego wydatkowania środków publicznych, a w tym dyscypliny finansów
publicznych.
Stany magazynowe szczepionek są monitorowane na bieżąco, zatem decyzja o braku
zakupu była poddawana weryfikacji w trakcie całego 2025 r.
W latach 2023-2025 na zakup szczepionek acelularnych (DTaP, DTPa) stosowanych
w ramach Programu Szczepień Ochronnych została wydatkowana kwota łączna
146 438 100,00 zł.
Należy mieć na uwadze, że szczepionki z acelularną komponentą krztuśca służą trzem
grupom dzieci:
do 2 roku życia z przeciwwskazaniami do szczepienia pełnokomórkową
szczepionką oraz urodzonych przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub
urodzonych z masą urodzeniową poniżej 2500 g,
w 6 roku życia
w 14 roku życia,
a także kobietom w ciąży.
Szczepionki pełnokomórkowe służą zaś jednej grupie - dzieci do 2 roku życia.
Poniżej zestawienie z podziałem na lata, podmiot odpowiedzialny szczepionek acelularnych
oraz liczbę zakupionych dawek.
Należy mieć na względzie, że do przetargów przystępują nie tylko podmioty
odpowiedzialne, ale również hurtownie farmaceutyczne.
rok Rodzaj szczepionek Podmiot
odpowiedzialny
liczba zakupionych dawek
GlaxoSmithKline
Biologicals S.A.
260 000 Szczepionka skojarzona (DTaP-IPV)
przeciwko: błonicy, tężcowi i krztuścowi i polio
(IPV) (bezkomórkowa) z wysoką zawartością
toksoidu krztuścowego nie mniej niż 25 μg - do
szczepień dla dzieci w 6 roku życia
Sanofi Winthrop
Industrie
140 000
2023
Szczepionka skojarzona przeciwko: błonicy,
tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa),
poliomyelitis (inaktywowana) i heamophilus
influenzae typu B - inj. 0,5 ml
Sanofi Winthrop
Industrie
275 000
Szczepionka skojarzona przeciwko: błonicy,
tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa ),
adsorbowana, o zmniejszonej zawartości
antygenów, inj. 0,5 ml (dtap) dla dzieci w 14
roku życia – do szczepień przypominających
AJ VACCINES
A/S
500 000
Szczepionka skojarzona (DTaP-IPV)
przeciwko: błonicy, tężcowi i krztuścowi i polio
(IPV) (bezkomórkowa) z wysoką zawartością
toksoidu krztuścowego nie mniej niż 25 μg - do
szczepień dla dzieci w 6 roku życia
Sanofi Winthrop
Industrie
375 000
Szczepionka skojarzona przeciwko: błonicy,
tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona),
poliomyelitis (inaktywowana) i heamophilus
influenzae typu B - inj. 0,5 ml
Sanofi Winthrop
Industrie
110 000
2024
Szczepionka skojarzona przeciwko: błonicy,
tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa ),
adsorbowana, o zmniejszonej zawartości
GlaxoSmithKline
Biologicals S.A.
320 000
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
antygenów, inj. 0,5 ml (dtap) dla dzieci w 14
roku życia – do szczepień przypominających
Szczepionka skojarzona (DTaP-IPV)
przeciwko: błonicy, tężcowi i krztuścowi i polio
(IPV) (bezkomórkowa) z wysoką zawartością
toksoidu krztuścowego nie mniej niż 25 μg - do
szczepień dla dzieci w 6 roku życia
Sanofi Winthrop
Industrie
410 000
GlaxoSmithKline
Biologicals S.A.
365 000 Szczepionka skojarzona przeciwko: błonicy,
tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa),
adsorbowana, o zmniejszonej zawartości
antygenów, inj. 0,5 ml (dtap) dla dzieci w 14
roku życia – do szczepień przypominających
Sanofi Winthrop
Industrie
65 000
2025
Szczepionka przeciwko krztuścowi do
stosowaniu u kobiet w ciąży po ukończeniu 27.
do 36. tygodnia ciąży, a w uzasadnionych
przypadkach zagrożenia przedwczesnym
porodem – po ukończeniu 20 tygodnia ciąży
GlaxoSmithKline
Biologicals S.A.
270 000
Szczegółowe informacje dostępne są na stronie prowadzonych postępowań pod adresem
https://zzpprzymz.ezamawiajacy.pl/servlet/HomeServlet.
Odnosząc się do pytania o analizę skuteczności szczepionek, Minister Zdrowia przedstawia
następujące informacje.
Krztusiec jest ostrą zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez bakterie,
tzw. pałeczki krztuśca. Krztusiec występuje na całym świecie z cyklicznym wzrostem
zachorowań, co 3-5 lat i jest najbardziej niebezpieczny dla nieuodpornionych niemowląt
i małych dzieci. Odporność poszczepienna zmniejsza się z upływem czasu, dlatego
konieczne są dawki przypominające szczepionki. Pomimo dostępnych szczepień, krztusiec
nadal jest poważnym zagrożeniem zdrowotnym. Wynika to z faktu, że ani przechorowanie,
ani szczepienie nie zapewnia odporności na całe życie. W celu utrzymania odporności
ważne są dawki przypominające szczepionki, tak u dzieci jaki i osób dorosłych.
Wśród przyczyn znacznego pogorszenia sytuacji epidemiologicznej zachorowań na
krztusiec na świecie wymieniane są takie czynniki jak wygasanie odporności w wyniku
upływu lat od podania ostatniej dawki przypominającej szczepionki, ewolucja pałeczek
krztuśca sprzyjająca obniżeniu skuteczności odpowiedzi poszczepiennej oraz spadek
akceptacji dla szczepień, a w związku z tym zmniejszenie stanu zaszczepienia populacji
przeciw krztuścowi.
W Polsce liczba zachorowań w okresie:
od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. odnotowano– 927 przypadków,
od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. odnotowano- 32 430 przypadków,
od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. odnotowano- 11 339 przypadków,
od 1 stycznia do 30 kwietnia 2026 r. odnotowano - 1 315 przypadków.
Informacje na temat zachorowań na wybrane choroby zakaźne w Polsce, w tym krztusiec są
dostępne w Meldunkach o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach
w Polsce (dwutygodniowe) na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH – PIB). Szczegółowe dane liczbowe o
zarejestrowanych w Polsce zachorowaniach na wszystkie choroby zakaźne i pasożytnicze
objętych obowiązkiem rejestracji i nadzorem epidemiologicznym są publikowane regularnie
w rocznych biuletynach „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” na stronie NIZP PZH – PIB
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
oraz w Raporcie o chorobach zakaźnych. Dostępne dane są pod linkami:
https://www.pzh.gov.pl/serwisy-tematyczne/meldunki-epidemiologiczne/
https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2025/index_mp.html
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-chorobach-zakaznych.
Nadzór nad chorobami zakaźnymi i monitorowanie sytuacji epidemiologicznej w kraju
prowadzą instytucje publiczne, w szczególności organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sytuacja epidemiologiczna krztuśca, podobnie jak innych chorób zakaźnych, jest na bieżąco
monitorowana. Ważne jest wskazanie, że zaszczepienie przeciw krztuścowi, ani jego
przechorowanie nie daje trwałej odporności. W związku z powyższym naturalne są
okresowo powtarzające się tzw. epidemie wyrównawcze krztuśca. Ponadto docelowo nie
jest możliwa trwała eliminacja tej choroby. Dlatego kluczowa jest ochrona przed
zachorowaniem przede wszystkim tych osób, które są narażone na najcięższy przebieg
choroby. Szczepienia kobiet w ciąży, osób z ich otoczenia oraz pracowników oddziałów
neonatologicznych zmniejszają ryzyko zachorowania niemowląt. Z uwagi na wzrost
zachorowań na krztusiec w Polsce, od 15 października 2024 roku Ministerstwo Zdrowia
wprowadziło darmowe szczepienia przeciw krztuścowi dla kobiet w ciąży (szczepienia
zalecane, bezpłatne). Działanie ma na celu redukcję ryzyka zachorowań na krztusiec
noworodkowy oraz hospitalizacji i zgonów niemowląt w pierwszych miesiącach życia z
powodu krztuśca. Sytuacja epidemiologiczna krztuśca w kraju, jak też na świecie stanowi
niepodważalne uzasadnienie do przesunięcia wieku szczepień dawkami przypominającymi
przeciw krztuścowi oraz wprowadzenie kolejnej III dawki przypominającej przeciw
krztuścowi. Obecnie trwają prace nad opracowaniem projektu rozporządzenia
zmieniającego rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień
ochronnych uwzględniającego uwagi zgłoszone w toku konsultacji zewnętrznych. Projekt
zakłada wprowadzenie ww. rozwiązań, tj. III dawki przypominającej szczepienia przeciw
krztuścowi u osób od ukończenia 17. roku życia w miejsce III dawki przypominającej
przeciw tężcowi i błonicy oraz przesunięcie terminu II dawki przypominającej szczepienia
przeciw krztuścowi z obecnego 14. roku życia na 12. rok życia.
Odnosząc się do ostatniego pytania, Minister Zdrowia informuje, że plan zakupów
szczepionek na 2026 r. został przekazany do Zakładu Zamówień Publicznych przy
Ministrze Zdrowia. Zakup szczepionek w latach 2027 i 2028 będzie zależny od
zapotrzebowania złożonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --