Interpelacja nr 16597
Interpelacja w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej
Interpelacja nr 16597
do ministra zdrowia
w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej
Zgłaszający: Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Józefa Szczurek-Żelazko, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Jerzy Polaczek, Agnieszka Anna Soin, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Bartłomiej Dorywalski, Agata Wojtyszek, Piotr Uruski, Jacek Sasin, Michał Moskal, Marek Wesoły, Przemysław Drabek, Urszula Rusecka, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Marcin Warchoł, Michał Woś
Data wpływu: 15-04-2026
Szanowna Pani Minister,
zapewnienie pacjentom ciągłości procesu terapeutycznego, którego kluczowym elementem jest dostęp do produktów leczniczych w porze nocnej i w dni wolne od pracy, stanowi fundament bezpieczeństwa zdrowotnego państwa. Obecny model, ukształtowany ostatnimi nowelizacjami ustawy Prawo farmaceutyczne (art. 94), budzi jednak poważne zastrzeżenia i w wielu miejscach Polski doprowadził do sytuacji skrajnie niebezpiecznych dla zdrowia i życia obywateli.
Jako poseł ziemi sądeckiej muszę wskazać na dramatyczny przykład Nowego Sącza oraz powiatu nowosądeckiego. W mieście na prawach powiatu, liczącym ponad 80 000 mieszkańców, otoczonym powiatem ziemskim o populacji blisko 230 000 osób, od kilku miesięcy pacjenci w godzinach nocnych pozostają bez dostępu do czynnej apteki. Łącznie ponad 300-tysięczna społeczność w sytuacjach nagłych zachorowań jest pozbawiona możliwości wykupienia leków ratujących zdrowie, co zmusza jej członków do wielokilometrowych podróży do innych ośrodków lub nieuzasadnionego obciążania szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR). Ta tragiczna sytuacja Nowego Sącza jest jaskrawym dowodem na niewydolność obecnych przepisów, które przerzucają odpowiedzialność na samorządy, nie dając im realnych narzędzi finansowych.
W związku z powyższym postuluję całkowitą reformę tego obszaru opartą na przejęciu pełnej odpowiedzialności przez Narodowy Fundusz Zdrowia i stworzeniu sieci aptek wyznaczonych.
Kluczowe założenia proponowanej reformy:
1. Uznanie pełnego finansowania NFZ za standard ustawowy: koszty dyżurów nocnych (22:00-7:00) oraz świątecznych muszą być w 100% pokrywane przez NFZ w ramach ustawowego limitu dostępności. Samorząd powiatowy zostaje odciążony z finansowania opieki podstawowej w tym zakresie.
2. Kryterium demograficzne i terytorialne: jedna apteka dyżurująca na każde 350 000 mieszkańców. Każde kolejne 350 000 mieszkańców generuje obowiązek wyznaczenia przez NFZ kolejnej placówki.
3. Współfinansowanie ponadstandardowe: w powiatach o dużej rozciągłości geograficznej (np. powiaty górskie), gdzie jedna placówka na 350 tys. mieszkańców jest niewystarczająca ze względu na czasy dojazdu, dopuszcza się wyznaczenie dodatkowej apteki dyżurującej. W takim przypadku koszt dyżuru dodatkowego powinien być dzielony w proporcji 50/50 między NFZ a samorząd (powiatowy, gminny lub wojewódzki).
4. Urealniona stawka i bezpieczeństwo: postuluję stawkę minimum 200 zł za godzinę dyżuru. Kwota ta, choć wyższa od obecnych, jest uzasadniona koniecznością zapewnienia obsady co najmniej dwóch pracowników fachowych. Jest to wymóg bezwzględny ze względu na bezpieczeństwo fizyczne personelu w nocy oraz wysoką odpowiedzialność przy świadczeniu usług opieki farmaceutycznej.
5. Kryteria merytoryczne – centra opieki farmaceutycznej: NFZ przy wyborze placówek powinien premiować jakość i kompleksowość:
apteki indywidualne (nieusieciowione) o ugruntowanej pozycji lokalnej oraz dodatkowo premiowane te posiadające czynną recepturę apteczną (możliwość sporządzenia leku na miejscu). Jest to istotne w nagłych przypadkach (np. dawki pediatryczne);
placówki realizujące rozszerzone usługi: przeglądy lekowe, szczepienia, badania profilaktyczne (cukier, ciśnienie) oraz wystawianie recept kontynuowanych i recept na szczepienia. Inwestycja w te usługi to realna oszczędność dla systemu, gdyż pacjent nie trafia na kosztowny SOR po prostą poradę czy receptę.
6. Sprawiedliwość gospodarcza i rotacja: jeśli na danym terenie kryteria spełnia więcej niż jedna apteka, NFZ wprowadza obowiązkowy system rotacyjny. Zapobiega to monopolizacji środków publicznych i pozwala na równe obciążenie personelu różnych placówek.
7. Wzmocnienie cyfrowe: priorytetowy dostęp do systemów e-zdrowia dla aptek dyżurujących w celu weryfikacji historii leczenia pacjenta.
Czy resort planuje nowelizację art. 94 Prawa farmaceutycznego, aby zdjąć z samorządów takich jak miasto Nowy Sącz ciężar finansowania podstawowej dostępności do aptek?
Jak resort odnosi się do sytuacji, w której 300-tysięczna populacja regionu sądeckiego pozbawiona jest opieki farmaceutycznej w nocy i jakie kroki doraźne zostaną podjęte?
Czy ministerstwo popiera model współfinansowania (50/50) dodatkowych aptek w rozległych terytorialnie powiatach, gdzie ustawowe minimum nie gwarantuje bezpieczeństwa?
Czy zostanie wprowadzony wymóg dwuosobowej obsady dyżuru nocnego jako standardu bezpieczeństwa i profesjonalnej opieki farmaceutycznej?
Jak resort ocenia wpływ rozszerzenia uprawnień farmaceutów w aptekach dyżurujących (np. kontynuacja recept) na odciążenie szpitalnych oddziałów ratunkowych?
Czy ministerstwo opracuje system kar dla aptek uchylających się od dyżurów w ramach sprawiedliwego systemu rotacyjnego, który powyżej zaproponowałem, jako uzupełnienie gwarancji ciągłości bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów?
Czy resort popiera wprowadzenie kryterium receptury aptecznej jako dodatkowego warunku przy wyznaczaniu aptek dyżurujących?
Czy przewiduje się urealnienie stawki za godzinę dyżuru do poziomu 200 zł, aby umożliwić aptekom bezpieczne obsadzenie dyżuru przez dwóch pracowników?
Czy ministerstwo przewiduje po bazowym urealnieniu kwoty za godzinę dyżuru do proponowanego 200 złotych wprowadzić stały mechanizm waloryzacji tej kwoty o współczynnik inflacyjny?
Na koniec chciałbym podkreślić, iż jedna wizyta pacjenta na SOR z błahym problemem kosztuje NFZ kilkaset złotych. Godzina dyżuru apteki to 200 zł i w tym czasie apteka obsłuży 10 takich pacjentów. To jest matematyka, której ministerstwo nie zbije.
Interpelacja nr 16597
do ministra zdrowia
w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej
Zgłaszający: Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Józefa Szczurek-Żelazko, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Jerzy Polaczek, Agnieszka Anna Soin, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Bartłomiej Dorywalski, Agata Wojtyszek, Piotr Uruski, Jacek Sasin, Michał Moskal, Marek Wesoły, Przemysław Drabek, Urszula Rusecka, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Marcin Warchoł, Michał Woś
Data wpływu: 15-04-2026
Szanowna Pani Minister,
zapewnienie pacjentom ciągłości procesu terapeutycznego, którego kluczowym elementem jest dostęp do produktów leczniczych w porze nocnej i w dni wolne od pracy, stanowi fundament bezpieczeństwa zdrowotnego państwa. Obecny model, ukształtowany ostatnimi nowelizacjami ustawy Prawo farmaceutyczne (art. 94), budzi jednak poważne zastrzeżenia i w wielu miejscach Polski doprowadził do sytuacji skrajnie niebezpiecznych dla zdrowia i życia obywateli.
Jako poseł ziemi sądeckiej muszę wskazać na dramatyczny przykład Nowego Sącza oraz powiatu nowosądeckiego. W mieście na prawach powiatu, liczącym ponad 80 000 mieszkańców, otoczonym powiatem ziemskim o populacji blisko 230 000 osób, od kilku miesięcy pacjenci w godzinach nocnych pozostają bez dostępu do czynnej apteki. Łącznie ponad 300-tysięczna społeczność w sytuacjach nagłych zachorowań jest pozbawiona możliwości wykupienia leków ratujących zdrowie, co zmusza jej członków do wielokilometrowych podróży do innych ośrodków lub nieuzasadnionego obciążania szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR). Ta tragiczna sytuacja Nowego Sącza jest jaskrawym dowodem na niewydolność obecnych przepisów, które przerzucają odpowiedzialność na samorządy, nie dając im realnych narzędzi finansowych.
W związku z powyższym postuluję całkowitą reformę tego obszaru opartą na przejęciu pełnej odpowiedzialności przez Narodowy Fundusz Zdrowia i stworzeniu sieci aptek wyznaczonych.
Kluczowe założenia proponowanej reformy:
1. Uznanie pełnego finansowania NFZ za standard ustawowy: koszty dyżurów nocnych (22:00-7:00) oraz świątecznych muszą być w 100% pokrywane przez NFZ w ramach ustawowego limitu dostępności. Samorząd powiatowy zostaje odciążony z finansowania opieki podstawowej w tym zakresie.
2. Kryterium demograficzne i terytorialne: jedna apteka dyżurująca na każde 350 000 mieszkańców. Każde kolejne 350 000 mieszkańców generuje obowiązek wyznaczenia przez NFZ kolejnej placówki.
3. Współfinansowanie ponadstandardowe: w powiatach o dużej rozciągłości geograficznej (np. powiaty górskie), gdzie jedna placówka na 350 tys. mieszkańców jest niewystarczająca ze względu na czasy dojazdu, dopuszcza się wyznaczenie dodatkowej apteki dyżurującej. W takim przypadku koszt dyżuru dodatkowego powinien być dzielony w proporcji 50/50 między NFZ a samorząd (powiatowy, gminny lub wojewódzki).
4. Urealniona stawka i bezpieczeństwo: postuluję stawkę minimum 200 zł za godzinę dyżuru. Kwota ta, choć wyższa od obecnych, jest uzasadniona koniecznością zapewnienia obsady co najmniej dwóch pracowników fachowych. Jest to wymóg bezwzględny ze względu na bezpieczeństwo fizyczne personelu w nocy oraz wysoką odpowiedzialność przy świadczeniu usług opieki farmaceutycznej.
5. Kryteria merytoryczne – centra opieki farmaceutycznej: NFZ przy wyborze placówek powinien premiować jakość i kompleksowość:
apteki indywidualne (nieusieciowione) o ugruntowanej pozycji lokalnej oraz dodatkowo premiowane te posiadające czynną recepturę apteczną (możliwość sporządzenia leku na miejscu). Jest to istotne w nagłych przypadkach (np. dawki pediatryczne);
placówki realizujące rozszerzone usługi: przeglądy lekowe, szczepienia, badania profilaktyczne (cukier, ciśnienie) oraz wystawianie recept kontynuowanych i recept na szczepienia. Inwestycja w te usługi to realna oszczędność dla systemu, gdyż pacjent nie trafia na kosztowny SOR po prostą poradę czy receptę.
6. Sprawiedliwość gospodarcza i rotacja: jeśli na danym terenie kryteria spełnia więcej niż jedna apteka, NFZ wprowadza obowiązkowy system rotacyjny. Zapobiega to monopolizacji środków publicznych i pozwala na równe obciążenie personelu różnych placówek.
7. Wzmocnienie cyfrowe: priorytetowy dostęp do systemów e-zdrowia dla aptek dyżurujących w celu weryfikacji historii leczenia pacjenta.
Czy resort planuje nowelizację art. 94 Prawa farmaceutycznego, aby zdjąć z samorządów takich jak miasto Nowy Sącz ciężar finansowania podstawowej dostępności do aptek?
Jak resort odnosi się do sytuacji, w której 300-tysięczna populacja regionu sądeckiego pozbawiona jest opieki farmaceutycznej w nocy i jakie kroki doraźne zostaną podjęte?
Czy ministerstwo popiera model współfinansowania (50/50) dodatkowych aptek w rozległych terytorialnie powiatach, gdzie ustawowe minimum nie gwarantuje bezpieczeństwa?
Czy zostanie wprowadzony wymóg dwuosobowej obsady dyżuru nocnego jako standardu bezpieczeństwa i profesjonalnej opieki farmaceutycznej?
Jak resort ocenia wpływ rozszerzenia uprawnień farmaceutów w aptekach dyżurujących (np. kontynuacja recept) na odciążenie szpitalnych oddziałów ratunkowych?
Czy ministerstwo opracuje system kar dla aptek uchylających się od dyżurów w ramach sprawiedliwego systemu rotacyjnego, który powyżej zaproponowałem, jako uzupełnienie gwarancji ciągłości bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów?
Czy resort popiera wprowadzenie kryterium receptury aptecznej jako dodatkowego warunku przy wyznaczaniu aptek dyżurujących?
Czy przewiduje się urealnienie stawki za godzinę dyżuru do poziomu 200 zł, aby umożliwić aptekom bezpieczne obsadzenie dyżuru przez dwóch pracowników?
Czy ministerstwo przewiduje po bazowym urealnieniu kwoty za godzinę dyżuru do proponowanego 200 złotych wprowadzić stały mechanizm waloryzacji tej kwoty o współczynnik inflacyjny?
Na koniec chciałbym podkreślić, iż jedna wizyta pacjenta na SOR z błahym problemem kosztuje NFZ kilkaset złotych. Godzina dyżuru apteki to 200 zł i w tym czasie apteka obsłuży 10 takich pacjentów. To jest matematyka, której ministerstwo nie zbije.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
47%
Konkretność
53%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„należy do właściwości”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6530 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.22.2026.PR
Warszawa, 04 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16597 złożoną 21 kwietnia 2026 r. przez grupę Posłów
w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz
świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej, Minister
Zdrowia przedstawia poniższe stanowisko stanowiące odpowiedz na przekazane w treści
interpelacji pytania.
1. Minister Zdrowia informuje, że analizuje możliwość nowelizacji ustawy z dnia 6
września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Rozważane działania legislacyjne
zmierzałyby w szczególności do przeglądu oraz ewentualnego złagodzenia części
kryteriów ograniczających możliwość powierzania aptekom ogólnodostępnym
realizacji dyżurów, co mogłoby zwiększyć liczbę podmiotów dostępnych do
wyznaczenia przez właściwe organy powiatu.
2. Ocena sytuacji poszczególnych powiatów w zakresie dostępności do świadczeń
aptecznych w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy należy do właściwości
organów wykonawczych powiatów. Minister Zdrowia działa w granicach
obowiązującego prawa, które powierza tym organom kompetencje w zakresie
organizacji dostępu do farmakoterapii w ramach dyżurów aptecznych. Organy te,
jako najbliższe lokalnym uwarunkowaniom i dysponujące najbardziej aktualną
wiedzą o potrzebach mieszkańców, są w najlepszej pozycji do oceny zasadności
oraz zakresu ewentualnego wyznaczania dyżurów.
3. Propozycja współfinansowania kosztów realizacji dyżurów aptecznych przez
Narodowy Fundusz Zdrowia oraz jednostki samorządu terytorialnego budzi
wątpliwości, ponieważ obowiązujący system finansowania świadczeń zdrowotnych
został skonstruowany w sposób rozdzielający finansowanie świadczeń
gwarantowanych, finansowanych ze środków publicznych w ramach Narodowego
Funduszu Zdrowia, od zadań organizacyjnych o charakterze lokalnym,
powierzonych jednostkom samorządu terytorialnego. Dyżury apteczne nie
stanowią świadczeń zdrowotnych w rozumieniu systemu kontraktowania
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, lecz element organizacji dostępności
do usług farmaceutycznych na poziomie lokalnym, za którego zapewnienie
odpowiadają właściwe organy powiatu. Włączenie finansowania tych zadań do
systemu NFZ oznaczałoby istotną zmianę charakteru tego mechanizmu oraz
mogłoby prowadzić do rozmycia kompetencji i odpowiedzialności poszczególnych
instytucji publicznych. Jednocześnie należy zauważyć, że jednostki samorządu
terytorialnego już obecnie posiadają ustawową możliwość współfinansowania
dyżurów aptecznych, co pozwala na elastyczne dostosowanie rozwiązań do
lokalnych potrzeb. Wprowadzenie obligatoryjnego współfinansowania przez NFZ
lub centralizację finansowania mogłoby ograniczyć tę elastyczność oraz prowadzić
do dodatkowych obciążeń systemu finansów publicznych bez jednoznacznego
potwierdzenia adekwatności i efektywności takiego rozwiązania. Tym samym, brak
jest przesłanek uzasadniających zmianę obowiązującego modelu finansowania
dyżurów aptecznych w kierunku proponowanym w interpelacji.
4. Propozycja obligatoryjnego zapewnienia dwuosobowej obsady apteki w porze
nocnej w przeważającej liczbie przypadków nie znajduje uzasadnienia
praktycznego i organizacyjnego. Aktualnie obserwowane są trudności związane z
wyznaczaniem do dyżurów nawet pojedynczych aptek, w tym zapewnieniem
minimalnej obsady personalnej w czasie ich pełnienia.
5. Potencjalny wpływ rozszerzenia zakresu usług farmaceutycznych w aptekach
ogólnodostępnych na odciążenie podmiotów leczniczych w kontekście dyżurów
aptecznych należy uznać za ograniczony. W sytuacjach nagłych pacjent powinien w
pierwszej kolejności korzystać ze świadczeń udzielanych w podmiotach
leczniczych, natomiast usługi apteczne mają charakter uzupełniający. Należy przy
tym zauważyć, że uzyskanie produktu leczniczego wydawanego na receptę co do
zasady poprzedzone jest wcześniejszą konsultacją medyczną, co oznacza, że
system ochrony zdrowia i tak pozostaje w tym zakresie zaangażowany. Odmiennie
należy ocenić instytucję recept kontynuowanych, która stanowi odrębne
rozwiązanie prawne i odnosi się do standardowej działalności aptek, nie zaś do
specyfiki dyżurów nocnych i świątecznych.
6. Na etapie prac nad obowiązującymi regulacjami dotyczącymi dyżurów aptecznych
rozważano wprowadzenie mechanizmu sankcyjnego w postaci możliwości
cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w przypadku uporczywego uchylania
się od obowiązku pełnienia dyżurów. Rozwiązanie to spotkało się jednak z
istotnymi zastrzeżeniami i nie uzyskało akceptacji, co skutkowało odstąpieniem od
jego wdrożenia. W związku z powyższym wdrożenie analogicznego instrumentu w
przyszłości wydaje się mało prawdopodobne.
7. W ocenie Ministerstwa Zdrowia, brak jest bezpośredniego związku pomiędzy
zasadami powierzania dyżurów aptecznych a zakresem usług takich jak
sporządzanie leków recepturowych, które funkcjonują w odrębnym reżimie
organizacyjnym i prawnym. Podobnie ocenić należy propozycję zwiększenia stawki
godzinowej za pełnienie dyżuru, która nie pozostaje w bezpośrednim związku z
podstawowymi założeniami systemu dyżurowego.
Podsumowując, należy podkreślić, że zagadnienia będące przedmiotem niniejszej
odpowiedzi pozostają istotnym elementem bieżącej analizy funkcjonowania systemu
dyżurów aptecznych oraz dostępności usług farmaceutycznych dla pacjentów.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na ich złożony charakter oraz wpływ na
organizację systemu ochrony zdrowia, wymagają one dalszej, pogłębionej refleksji z
udziałem wszystkich zainteresowanych stron.
Minister Zdrowia wyraża otwartość na kontynuowanie dialogu oraz prowadzenie
konstruktywnej, ponadpartyjnej dyskusji dotyczącej możliwych kierunków ewentualnych
zmian legislacyjnych i organizacyjnych w tym obszarze. Celem tych działań powinno być
wypracowanie rozwiązań zapewniających właściwą równowagę pomiędzy potrzebami
pacjentów, możliwościami organizacyjnymi podmiotów wykonujących działalność leczniczą
i apteczną oraz racjonalnym wykorzystaniem środków publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.22.2026.PR
Warszawa, 04 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16597 złożoną 21 kwietnia 2026 r. przez grupę Posłów
w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz
świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej, Minister
Zdrowia przedstawia poniższe stanowisko stanowiące odpowiedz na przekazane w treści
interpelacji pytania.
1. Minister Zdrowia informuje, że analizuje możliwość nowelizacji ustawy z dnia 6
września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Rozważane działania legislacyjne
zmierzałyby w szczególności do przeglądu oraz ewentualnego złagodzenia części
kryteriów ograniczających możliwość powierzania aptekom ogólnodostępnym
realizacji dyżurów, co mogłoby zwiększyć liczbę podmiotów dostępnych do
wyznaczenia przez właściwe organy powiatu.
2. Ocena sytuacji poszczególnych powiatów w zakresie dostępności do świadczeń
aptecznych w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy należy do właściwości
organów wykonawczych powiatów. Minister Zdrowia działa w granicach
obowiązującego prawa, które powierza tym organom kompetencje w zakresie
organizacji dostępu do farmakoterapii w ramach dyżurów aptecznych. Organy te,
jako najbliższe lokalnym uwarunkowaniom i dysponujące najbardziej aktualną
wiedzą o potrzebach mieszkańców, są w najlepszej pozycji do oceny zasadności
oraz zakresu ewentualnego wyznaczania dyżurów.
3. Propozycja współfinansowania kosztów realizacji dyżurów aptecznych przez
Narodowy Fundusz Zdrowia oraz jednostki samorządu terytorialnego budzi
wątpliwości, ponieważ obowiązujący system finansowania świadczeń zdrowotnych
został skonstruowany w sposób rozdzielający finansowanie świadczeń
gwarantowanych, finansowanych ze środków publicznych w ramach Narodowego
Funduszu Zdrowia, od zadań organizacyjnych o charakterze lokalnym,
powierzonych jednostkom samorządu terytorialnego. Dyżury apteczne nie
stanowią świadczeń zdrowotnych w rozumieniu systemu kontraktowania
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, lecz element organizacji dostępności
do usług farmaceutycznych na poziomie lokalnym, za którego zapewnienie
odpowiadają właściwe organy powiatu. Włączenie finansowania tych zadań do
systemu NFZ oznaczałoby istotną zmianę charakteru tego mechanizmu oraz
mogłoby prowadzić do rozmycia kompetencji i odpowiedzialności poszczególnych
instytucji publicznych. Jednocześnie należy zauważyć, że jednostki samorządu
terytorialnego już obecnie posiadają ustawową możliwość współfinansowania
dyżurów aptecznych, co pozwala na elastyczne dostosowanie rozwiązań do
lokalnych potrzeb. Wprowadzenie obligatoryjnego współfinansowania przez NFZ
lub centralizację finansowania mogłoby ograniczyć tę elastyczność oraz prowadzić
do dodatkowych obciążeń systemu finansów publicznych bez jednoznacznego
potwierdzenia adekwatności i efektywności takiego rozwiązania. Tym samym, brak
jest przesłanek uzasadniających zmianę obowiązującego modelu finansowania
dyżurów aptecznych w kierunku proponowanym w interpelacji.
4. Propozycja obligatoryjnego zapewnienia dwuosobowej obsady apteki w porze
nocnej w przeważającej liczbie przypadków nie znajduje uzasadnienia
praktycznego i organizacyjnego. Aktualnie obserwowane są trudności związane z
wyznaczaniem do dyżurów nawet pojedynczych aptek, w tym zapewnieniem
minimalnej obsady personalnej w czasie ich pełnienia.
5. Potencjalny wpływ rozszerzenia zakresu usług farmaceutycznych w aptekach
ogólnodostępnych na odciążenie podmiotów leczniczych w kontekście dyżurów
aptecznych należy uznać za ograniczony. W sytuacjach nagłych pacjent powinien w
pierwszej kolejności korzystać ze świadczeń udzielanych w podmiotach
leczniczych, natomiast usługi apteczne mają charakter uzupełniający. Należy przy
tym zauważyć, że uzyskanie produktu leczniczego wydawanego na receptę co do
zasady poprzedzone jest wcześniejszą konsultacją medyczną, co oznacza, że
system ochrony zdrowia i tak pozostaje w tym zakresie zaangażowany. Odmiennie
należy ocenić instytucję recept kontynuowanych, która stanowi odrębne
rozwiązanie prawne i odnosi się do standardowej działalności aptek, nie zaś do
specyfiki dyżurów nocnych i świątecznych.
6. Na etapie prac nad obowiązującymi regulacjami dotyczącymi dyżurów aptecznych
rozważano wprowadzenie mechanizmu sankcyjnego w postaci możliwości
cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w przypadku uporczywego uchylania
się od obowiązku pełnienia dyżurów. Rozwiązanie to spotkało się jednak z
istotnymi zastrzeżeniami i nie uzyskało akceptacji, co skutkowało odstąpieniem od
jego wdrożenia. W związku z powyższym wdrożenie analogicznego instrumentu w
przyszłości wydaje się mało prawdopodobne.
7. W ocenie Ministerstwa Zdrowia, brak jest bezpośredniego związku pomiędzy
zasadami powierzania dyżurów aptecznych a zakresem usług takich jak
sporządzanie leków recepturowych, które funkcjonują w odrębnym reżimie
organizacyjnym i prawnym. Podobnie ocenić należy propozycję zwiększenia stawki
godzinowej za pełnienie dyżuru, która nie pozostaje w bezpośrednim związku z
podstawowymi założeniami systemu dyżurowego.
Podsumowując, należy podkreślić, że zagadnienia będące przedmiotem niniejszej
odpowiedzi pozostają istotnym elementem bieżącej analizy funkcjonowania systemu
dyżurów aptecznych oraz dostępności usług farmaceutycznych dla pacjentów.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na ich złożony charakter oraz wpływ na
organizację systemu ochrony zdrowia, wymagają one dalszej, pogłębionej refleksji z
udziałem wszystkich zainteresowanych stron.
Minister Zdrowia wyraża otwartość na kontynuowanie dialogu oraz prowadzenie
konstruktywnej, ponadpartyjnej dyskusji dotyczącej możliwych kierunków ewentualnych
zmian legislacyjnych i organizacyjnych w tym obszarze. Celem tych działań powinno być
wypracowanie rozwiązań zapewniających właściwą równowagę pomiędzy potrzebami
pacjentów, możliwościami organizacyjnymi podmiotów wykonujących działalność leczniczą
i apteczną oraz racjonalnym wykorzystaniem środków publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --