+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.219.2026
Warszawa, 26 maja 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 16580 Pani Posłanki Urszuli
Pasławskiej w sprawie podjęcia działań zmierzających do ograniczenia skutków
stosowania fikcji doręczenia opartej na papierowym awizowaniu, mimo braku systemu
ewidencjonowania awiz oraz przyspieszenia wdrożenia systemu e-Doręczeń w sądach.
Ad 1
Jedną z form doręczania wezwań, zawiadomień oraz innych pism, od których daty
doręczenia biegną terminy, jest doręczenie przez operatora pocztowego w rozumieniu
ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe1. Przepis art. 132 Kodeksu postępowania
karnego (k.p.k.) reguluje kwestie doręczeń bezpośrednich (do rąk adresata)
oraz pośrednich (np. do rąk dorosłego domownika).
Obowiązujące normy prawne dopuszczają również możliwość doręczenia zastępczego
(poprzez awizo). Zgodnie z art. 133 § 1 k.p.k. „Jeżeli doręczenia nie można dokonać
w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej
tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo
1 Dz. U. z 2025, poz. 366 ze zm.

-- 1 of 10 --

2
we właściwym urzędzie gminy”. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu „O pozostawieniu
pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania
korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu
ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni;
w razie bezskutecznego tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden
raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone”.
Uszczegółowienie czynności związanych z doręczeniem m.in. przez operatora pocztowego
zawiera rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 10 stycznia 2017 r. w sprawie
szczegółowych zasad i trybu doręczenia pism organów procesowych w postępowaniu
karnym2. Wynika z niego, że na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki pracownik
operatora pocztowego lub osoba występująca w imieniu operatora pocztowego dokonują
adnotacji „awizowano dnia”, składają podpis i niezwłocznie przekazują przesyłkę
właściwej placówce pocztowej. Pozostawienie przesyłki w placówce pocztowej placówka
ta potwierdza przez umieszczenie na stronie adresowej przesyłki odcisku datownika oraz
podpisu przyjmującego. Wskazaną przesyłkę wraz z formularzem pokwitowania odbioru
przechowuje się w placówce pocztowej przez 7 dni. Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór
przesyłki w terminie 7 dni, placówka pocztowa wysyła powtórne zawiadomienie
o możliwości jej odbioru, umieszczając na przesyłce odcisk datownika i dokonując
adnotacji o ponownym awizowaniu. W powtórnym zawiadomieniu określa się
siedmiodniowy termin do odebrania przesyłki. Przesyłkę niepodjętą w terminie placówka
pocztowa opatruje na stronie adresowej adnotacją „nie podjęto w terminie”, odciskiem
datownika i podpisem oraz odsyła niezwłocznie organowi wysyłającemu wraz
z formularzem pokwitowania odbioru- § 6 i 7 wskazanego rozporządzenia.
Celem doręczenia zastępczego jest przede wszystkim zapewnienie sprawności
postępowania, a co za tym idzie zapobieganie jego obstrukcji poprzez unikanie odbioru
pism. Organ postępowania karnego powinien mieć możliwość uznania, że pismo zostało
doręczone, w szczególności wtedy, gdy adresat celowo nie odbiera kierowanej do niego
korespondencji lub w inny sposób unika kontaktu. Podkreślane w interpelacji ewentualne
2 Poz. 92

-- 2 of 10 --

3
nieprawidłowości dotyczące sposobu takiego doręczenia (brak systemu zapewniającego
ewidencjonowanie pozostawionego awizo) dotyczą działalności Poczty Polskiej i pozostają
poza zakresem właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości.
Na gruncie postępowania karnego ewentualne nieprawidłowości dot. sposobu takiego
doręczenia nie pozbawiają automatycznie strony możliwości obrony swoich praw (w tym
wnoszenia środków odwoławczych) oraz co istotne – mogą być konwalidowane m.in.
poprzez złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej
czynności. Jeżeli uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej wynikało
z przyczyn niezależnych (przykładowo z powodu nieprawidłowego dokonania doręczenia
zastępczego) uprawniony uczestnik postępowania może w terminie zawitym 7 dni od dnia
ustania przeszkody zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie
czynności, która miała być w terminie wykonana- art. 126 k.p.k. W kwestii przywrócenia
terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało dokonać czynności.
Dlatego też wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść do organu właściwego do
dokonania czynności. Przepis ten umożliwia także złożenie wniosku o przywrócenie
terminu do złożenia środka odwoławczego.
W sądach powszechnych funkcjonuje Portal Informacyjny, który ma na celu ułatwienie
podmiotom upoważnionym i uprawnionym, w myśl obowiązujących przepisów prawa,
a w szczególności stronom postępowania i ich pełnomocnikom, dostępu do informacji
o stanie spraw oraz o czynnościach podejmowanych w sprawie, jakie znajdują się
w oprogramowaniu wspomagającym biurowość sądową w sprawach rozpoznawanych
przed danym sądem. Każda strona postępowania ma możliwość dostępu do wskazanego
Portalu Informacyjnego. Po założeniu konta można łatwo i szybko sprawdzić, na jakim
etapie jest postępowanie, jakie czynności zostały wykonane oraz jakie są zaplanowane
terminy posiedzeń i rozpraw.
Portal Informacyjny pozwala również na dostęp do elektronicznej wersji pism sądowych
oraz ich drukowanie. Wskazane rozwiązania umożliwiają zatem sprawdzenie jaka
korespondencja sądowa została wysłana do adresata. Korzystanie z portalu jest

-- 3 of 10 --

4
bezpłatne. Dzięki temu rozwiązaniu strona postępowania może na bieżąco posiadać
wiedzę o każdej czynności w jej sprawie. Możliwość zalogowania do Portalu
Informacyjnego, właściwego dla sądów wszystkich apelacji, jest dostępna w wyszukiwarce
Google pod hasłem: https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/login. Istnieje kilka możliwości
zalogowania: profil zaufany, aplikacja mObywatel, bankowość elektroniczna, e-Dowód.
Funkcjonujący na gruncie postępowania karnego model doręczeń jest właściwy,
nie narusza praw procesowych obywateli. Ewentualne nieprawidłowości dot. sposobu
doręczenia mogą być konwalidowane, poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu
do dokonania czynności procesowej. Dlatego też brak podstaw do podjęcia działań
legislacyjnych zmierzających do ograniczenia instytucji doręczenia zastępczego.
Na marginesie należy wskazać, że zagadnienia dotyczące mechanizmów zapewniających
weryfikację pozostawienia awiza pod wskazanym adresem należą do właściwości Poczty
Polskiej i pozostają poza zakresem właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości.
Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej są chronione przed fikcją
doręczenia. Fikcja doręczenia nie ma zastosowania przy doręczeniu pierwszego pisma
procesowego, wymagającego ochrony praw przez adresata. Ustawodawca kładzie nacisk
na rzeczywiste doręczenie pisma adresatowi, bez fikcji doręczenia. Wynika to wprost z art.
139 1 § 1 Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.), zgodnie z którym jeżeli pozwany będący
osobą fizyczną, pomimo powtórzenia zawiadomienia zgodnie z art. 139 § 1 zdanie drugie,
nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub
orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono
mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających ani
nie ma zastosowania art. 139 § 2 k.p.c. lub inny przepis szczególny przewidujący skutek
doręczenia, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu odpis pisma
sądowego dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego odpisu pisma pozwanemu
za pośrednictwem komornika. Następnie zgodnie z art. 139 1 § 2 k.p.c. powód w terminie
dwóch miesięcy od dnia doręczenia mu zobowiązania, o którym mowa w § 1, składa do
akt potwierdzenie doręczenia korespondencji pozwanemu za pośrednictwem komornika
albo zwraca korespondencję wraz z dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod

-- 4 of 10 --

5
adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu stosuje się przepis art.
177 § 1 pkt 6 k.p.c. Innymi słowy, bez skutecznego doręczenia pozwu stronie pozwanej,
będącej osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, postępowanie nie może
się toczyć. Niewykonanie zobowiązania Sądu przez stronę powodową w postaci
doręczenia komorniczego lub podania aktualnego adresu strony pozwanej lub dowodu,
że strona pozwana przebywa pod adresem wskazanym w pozwie powoduje zawieszenie
postępowania a następnie jego umorzenie zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 w zw. z art. 177 §
1 pkt 1 k.p.c. To oznacza, że zasadniczo w przypadku braku właściwego doręczenia pozwu
pozwanemu wyrok nie powinien zapaść a postępowanie winno zostać umorzone.
W systemach sądowych, np. „Currenda”, „Sędzia 2”, skuteczne i nieskuteczne doręczenia
korespondencji sądowej są rejestrowane w formie elektronicznego potwierdzenia
odbioru, tzw. „EPO”. Elektroniczne potwierdzenia odbioru są następnie drukowane
i załączane do akt sprawy. Wynika z nich, czy przesyłka została odebrana przez adresata
osobiście, przez dorosłego domownika, czy też nie została odebrana.
Poza tym Sąd jest uprawniony do weryfikacji adresu zamieszkania strony poprzez system
sądowy PESEL-SAD, wskazujący na ostatni adres zamieszkania i stan cywilny osoby, oraz
system NOE-SAD, wskazujący na fakt pozbawienia wolności danej osoby i jej osadzenia
w zakładzie karnym albo areszcie śledczym oraz deklarowany adres zamieszkania po
opuszczeniu zakładu karnego lub aresztu śledczego. W części kategorii spraw Sąd ponadto
z urzędu ustala adres zamieszkania strony, zwracając się do Urzędu Skarbowego, Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.
Dodatkowo istnieje prawna możliwość wznowienia prawomocnie zakończonego
postępowania sądowego w sytuacji pozbawienia strony możności działania zgodnie z art.
401 pkt 2 k.p.c.
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. strona ma również prawo wnosić o przywrócenie terminu
na dokonanie czynności procesowej, jeżeli nie dokonała w terminie czynności procesowej
bez swojej winy. W takiej sytuacji strona ma między innymi obowiązek uprawdopodobnić

-- 5 of 10 --

6
okoliczności uzasadniające wniosek w myśl art. 169 § 2 k.p.c., co może polegać
na uprawdopodobnieniu, że awizo nie zostało pozostawione do odbioru w sposób
właściwy np. poprzez wskazanie, że strona zgłosiła reklamację w tym zakresie na Poczcie
Polskiej.
Sytuacje, w których brak rzeczywistej wiedzy strony o postępowaniu mogą prowadzić
do dotkliwych skutków procesowych, zostały wyłączone wobec osób fizycznych
niebędących przedsiębiorcami. Z kolei przedsiębiorcy działający jako osoby fizyczne mają
obowiązek wskazać adres w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej
a przedsiębiorcy działający w formie spółek mają obowiązek ujawnić siedzibę spółki
w Krajowym Rejestrze Sądowym, które to rejestry są jawne. Zatem aktualnie
nie występuje uzasadniona potrzeba prowadzenia prac legislacyjnych w zakresie dalszego
ograniczania fikcji doręczenia w postępowaniu cywilnym.
Wdrożenie e-Doręczeń nie prowadzi do wyeliminowania doręczeń z wykorzystaniem
poczty tradycyjnej, ponieważ ustawa z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych nie obliguje obywateli do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych.
Obowiązek dotyczy jedynie wybranych osób (art. 9 tej ustawy). Za naruszenie tego
obowiązku nie przewidziano jednak żadnej sankcji.
Ad. 2 – 3
Od 14 marca 2024 r. obowiązują regulacje umożliwiające doręczanie pism procesowych
lub innych pism w postępowaniu karnym (wykroczeniowym) w formie elektronicznej –
przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym. Aktualnie ta forma doręczeń
przewidziana jest tylko dla pism adresowanych do profesjonalnych uczestników procesu
karnego, tj. prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą
prawnym oraz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Podmioty te są
zobowiązane do posiadania konta w systemie teleinformatycznym obsługującym
postępowania sądowe. Należy równocześnie wskazać, że doręczenie za pomocą portalu
informacyjnego dotyczy wyłącznie tych pism, które sąd będzie posiadał w wersji
elektronicznej – art. 133a § 1 k.p.k.

-- 6 of 10 --

7
Natomiast od 1 czerwca 2026 r. zaczną obowiązywać regulacje umożliwiające doręczanie
stronom postępowania pism procesowych lub innych pism w postępowaniu karnym
(wykroczeniowym) w formie elektronicznej – przez umieszczenie ich treści w Portalu
Informacyjnym. Jeżeli strona dokona wyboru doręczenia pism poprzez umieszczenie ich
treści w Portalu Informacyjnym, Sąd doręczy jej pismo poprzez umieszczenie go we
wskazanym portalu, w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę i odbiorcę
dokumentu potwierdzającego doręczenie. Nie będzie więc konieczne odrębne wysyłanie
pisma pocztą. Oświadczenie o wyborze lub rezygnacji z doręczeń dokonywanych w sposób
elektroniczny, strona będzie mogła złożyć za pośrednictwem portalu informacyjnego
opatrując je kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo
podpisem osobistym. Oświadczenie o rezygnacji z doręczeń elektronicznych strona będzie
mogła złożyć również na piśmie. Rozwiązanie zostało przyjęte w nowelizacją Kodeksu
postępowania karnego z 9 lipca 2025 r.
Obowiązujące przepisy k.p.k. umożliwiają dokonywanie doręczeń pism sądowych,
adresowanych do profesjonalnych uczestników postępowania, w formie elektronicznej.
W najbliższym czasie (1 czerwca 2026 r.) będzie możliwe elektroniczne doręczanie pism
sądowych bezpośrednio stronom. Każdy zainteresowany będzie mógł skorzystać
z powyższego sposobu doręczenia. Natomiast, jak wykazano w treści pisma, zagadnienia
odnoszące się do sposobów ewidencjonowania awiza (w tym wprowadzenia możliwości
cyfrowego potwierdzenia pozostawienia awiza) należą do właściwości Poczty Polskiej
i pozostają poza zakresem właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad 4
Ministerstwo Sprawiedliwości podziela wyrażoną w interpelacji troskę o zapewnienie
obywatelom dostępu do sądu i prawa do obrony swoich praw. W ocenie resortu, nie ma
jednak potrzeby zmiany modelu doręczeń sądowych.
O ile faktycznie zdarzają się przypadki nierzetelnego zachowania doręczycieli, którzy
wbrew obowiązkowi nie pozostawiają awiza w skrzynce pocztowej, to należy dążyć do

-- 7 of 10 --

8
poprawy procedur nadzoru w Poczcie Polskiej, a nie do rezygnacji z doręczenia
zastępczego, poprzez awizo.
Celem doręczenia zastępczego jest przede wszystkim zapewnienie sprawności
postępowania, a co za tym idzie zapobieganie jego obstrukcji poprzez unikanie odbioru
pism. Bez tej regulacji nierzetelni uczestnicy postępowań zyskaliby możliwość znacznego
ich przedłużania lub wręcz paraliżowania. Strona, której zależałoby na odsunięciu w czasie
wydania niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, nie odbierałaby po prostu pism
sądowych i nie reagowałaby na pozostawiane w skrzynce pocztowej awiza.
Powodowałoby to konieczność podejmowania kolejnych prób doręczania jej pism,
prawdopodobnie już nie za pośrednictwem poczty, ale woźnego sądowego, komornika
lub policji. Wydłużałoby to znacznie czas trwania postępowań i generowało dodatkowe
koszty.
Konieczności zapobiegania obstrukcji procesowej towarzyszą regulacje wzmacniające
prawa adresatów przesyłek sądowych:
 w procesie karnym tzw. doręczenie pośrednie (np. do rąk dorosłego domownika)
może nastąpić tylko wtedy, gdy adresat pisma jedynie chwilowo nie przebywa
w mieszkaniu. Ten sposób nie może być jednak stosowany do oskarżonego, jeśli
przedmiotem doręczenia jest zawiadomienie o pierwszym terminie rozprawy
głównej lub o terminach posiedzenia wyrokowego. Dla tych przesyłek
przewidziane jest zamieszczenie na stronie adresowej przesyłki dopisku „do rąk
własnych”. Wymienione rozwiązania zmierzają do zapewnienia skuteczności
doręczeń, z uwzględnieniem sprawności postępowań i praw procesowych stron.
 nieprawidłowości, które dotyczą doręczenia nie pozbawiają automatycznie strony
w postępowaniu karnym możliwości obrony swoich praw. Jeżeli uchybienie
terminu do dokonania czynności procesowej wynikało z przyczyn niezależnych
(np. z powodu nieprawidłowego dokonania doręczenia zastępczego) uprawniony
uczestnik postępowania może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu. Ma także

-- 8 of 10 --

9
możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka
odwoławczego.
 w postępowaniu cywilnym można stosować doręczenia przez awizo jedynie
w przypadku poprzedniego skutecznego doręczenia pozwanemu pierwszego
pisma w sprawie. A więc wtedy, gdy sąd nie ma wątpliwości co do aktualności
adresu pozwanego.
 zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli pozwany, pomimo
powtórzenia, nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma
procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw,
a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma, sąd zawiadamia o tym
powoda. Przesyła mu odpis pisma sądowego dla pozwanego i zobowiązują do
doręczenia tego odpisu pozwanemu za pośrednictwem komornika. Wzmacnia to
istotnie ochronę praw adresatów przesyłek sądowych w postępowaniu cywilnym,
ponieważ przy doręczeniu pierwszego pisma procesowego nie ma możliwości
doręczenia zastępczego.
 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu
i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym stanowi, że sąd
ma obowiązek wszechstronnie zweryfikować prawidłowość doręczenia, w tym
sprawdzić czy awiza (zawiadomienie o próbie doręczenia) rzeczywiście zostały
pozostawione w skrzynce adresata. W przypadku wątpliwości
lub zakwestionowania doręczenia przez stronę, sąd nie może opierać się
wyłącznie na adnotacjach operatora pocztowego, lecz powinien zbadać faktyczny
przebieg awizowania.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/

-- 9 of 10 --

10

-- 10 of 10 --