Interpelacja nr 16572
Interpelacja w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej
Interpelacja nr 16572
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowna Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
zwracam się z interpelacją w związku z otrzymaną uchwałą Rady Powiatu Chojnickiego, podjętą na sesji w dniu 26 marca 2026 r., dotyczącą apelu o podjęcie działań mających na celu zwiększenie wysokości dofinansowania na uczestnika warsztatów terapii zajęciowej (WTZ).
Rada Powiatu Chojnickiego, działając w trosce o zapewnienie właściwych warunków funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej na terenie powiatu – w Chojnicach, Brusach i Czersku – wskazuje, że obecny oraz projektowany poziom dofinansowania jest niewystarczający w stosunku do realnych kosztów prowadzenia działalności.
W szczególności zwrócono uwagę na:
wzrost wynagrodzeń wykwalifikowanej kadry terapeutycznej i instruktorskiej,
rosnące koszty energii, ogrzewania, wyżywienia oraz transportu,
zwiększające się ceny materiałów wykorzystywanych w terapii zajęciowej i rehabilitacji,
konieczność zapewnienia bezpiecznych i odpowiednio dostosowanych warunków lokalowych.
Warsztaty terapii zajęciowej stanowią kluczowy element systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami, pełniąc istotną rolę w ich rehabilitacji społecznej i zawodowej, aktywizacji oraz integracji. W powiecie chojnickim z tej formy wsparcia korzysta obecnie 110 uczestników, których potrzeby wymagają stabilnego i adekwatnego finansowania.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zwiększenie wysokości dofinansowania na jednego uczestnika warsztatów terapii zajęciowej ponad poziom określony w obowiązujących lub projektowanych przepisach?
Czy analizowana jest aktualna adekwatność stawek finansowych w kontekście rosnących kosztów funkcjonowania WTZ?
Jakie działania legislacyjne lub finansowe są planowane w celu zapewnienia stabilnego funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów waloryzacji stawek dofinansowania, powiązanych np. z inflacją lub wzrostem kosztów pracy?
W jaki sposób ministerstwo zamierza wspierać samorządy prowadzące WTZ w zapewnieniu odpowiednich standardów opieki i rehabilitacji?
Podkreślenia wymaga, że zwiększenie finansowania WTZ stanowi inwestycję w aktywizację, samodzielność i godność osób z niepełnosprawnościami, a także w budowę społeczeństwa włączającego.
Mając na uwadze dobro uczestników warsztatów terapii zajęciowej, ich rodzin oraz społeczności lokalnych, uprzejmie proszę o pilne zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Z poważaniem
Interpelacja nr 16572
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowna Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
zwracam się z interpelacją w związku z otrzymaną uchwałą Rady Powiatu Chojnickiego, podjętą na sesji w dniu 26 marca 2026 r., dotyczącą apelu o podjęcie działań mających na celu zwiększenie wysokości dofinansowania na uczestnika warsztatów terapii zajęciowej (WTZ).
Rada Powiatu Chojnickiego, działając w trosce o zapewnienie właściwych warunków funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej na terenie powiatu – w Chojnicach, Brusach i Czersku – wskazuje, że obecny oraz projektowany poziom dofinansowania jest niewystarczający w stosunku do realnych kosztów prowadzenia działalności.
W szczególności zwrócono uwagę na:
wzrost wynagrodzeń wykwalifikowanej kadry terapeutycznej i instruktorskiej,
rosnące koszty energii, ogrzewania, wyżywienia oraz transportu,
zwiększające się ceny materiałów wykorzystywanych w terapii zajęciowej i rehabilitacji,
konieczność zapewnienia bezpiecznych i odpowiednio dostosowanych warunków lokalowych.
Warsztaty terapii zajęciowej stanowią kluczowy element systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami, pełniąc istotną rolę w ich rehabilitacji społecznej i zawodowej, aktywizacji oraz integracji. W powiecie chojnickim z tej formy wsparcia korzysta obecnie 110 uczestników, których potrzeby wymagają stabilnego i adekwatnego finansowania.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zwiększenie wysokości dofinansowania na jednego uczestnika warsztatów terapii zajęciowej ponad poziom określony w obowiązujących lub projektowanych przepisach?
Czy analizowana jest aktualna adekwatność stawek finansowych w kontekście rosnących kosztów funkcjonowania WTZ?
Jakie działania legislacyjne lub finansowe są planowane w celu zapewnienia stabilnego funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów waloryzacji stawek dofinansowania, powiązanych np. z inflacją lub wzrostem kosztów pracy?
W jaki sposób ministerstwo zamierza wspierać samorządy prowadzące WTZ w zapewnieniu odpowiednich standardów opieki i rehabilitacji?
Podkreślenia wymaga, że zwiększenie finansowania WTZ stanowi inwestycję w aktywizację, samodzielność i godność osób z niepełnosprawnościami, a także w budowę społeczeństwa włączającego.
Mając na uwadze dobro uczestników warsztatów terapii zajęciowej, ich rodzin oraz społeczności lokalnych, uprzejmie proszę o pilne zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14267 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.245.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16572 Pani Posłanki Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk,
w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Warsztaty terapii zajęciowej (WTZ) stanowią kluczowe ogniwo systemu aktywizacji
społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Kierownictwo Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) dostrzega wyzwania, przed którymi stoją
jednostki prowadzące te placówki, szczególnie w obliczu rosnących kosztów utrzymania
oraz konieczności podnoszenia standardów świadczonych w nich usług.
Jednocześnie należy wskazać, że wsparcie osób z niepełnosprawnością – zgodnie z art. 4
ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1684, z późn. zm.) - jest zadaniem samorządu powiatowego. Ponadto, zgodnie z art.
35a ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.),
dofinansowanie kosztów tworzenia i działania warsztatów terapii zajęciowej jest jednym z
zadań samorządu powiatowego.
Mając świadomość wagi zadań związanych z rehabilitacją zawodową i społeczną osób
z niepełnosprawnościami, kierownictwo ministerstwa oraz Państwowego Fundusz
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) wspiera władze samorządowe w realizacji
zadań wynikających m.in. z art. 35a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przekazując im według algorytmu środki funduszu na
zapewnienie funkcjonowania WTZ (zgodnie z art. 48 ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak i rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom
wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.).
Warto zaznaczyć, że – zgodnie z art. 68c ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – 90% kosztów działalności WTZ
pokrywane są ze środków PFRON. Koszty działalności warsztatu są finansowane również
ze środków samorządu powiatowego w wysokości co najmniej 10% tych kosztów.
Obowiązek dofinansowania warsztatu przez powiat nie ma charakteru wyłącznego,
ponieważ może zostać uzupełniony dofinansowaniem pochodzącym z innych źródeł, np. ze
środków jednostki prowadzącej warsztat, ze środków gminy albo województwa jako
jednostek samorządu terytorialnego, lub ze środków innych podmiotów. Ponadto powiat
może zwiększyć swój udział w finansowaniu warsztatu ponad określone w art. 10b ust. 2a
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
10% kosztów jego działalności.
-- 1 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę środków PFRON na dofinansowanie
rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej. Między rokiem 2015
a 2025 wrosła ona z 14 796 zł do 35 196 zł.
Uwzględniając sygnały napływające ze środowiska WTZ dotyczące rosnących kosztów
prowadzenia tych placówek, w drugiej połowie 2025 r. podjęto kolejne działania
legislacyjne zmierzające do zwiększenia wysokości dofinansowania. W ich efekcie Rada
Ministrów przyjęła 27 lutego 2026 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie
algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 260), które
zwiększa dofinansowanie rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ do 38 496 zł w 2026
r. i w latach następnych. Zaproponowana wysokość środków przeznaczanych na działalność
warsztatów terapii zajęciowej uwzględnia aktualne możliwości finansowe PFRON oraz
konieczność zapewnienia finansowania zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak również
programów Rady Nadzorczej PFRON.
Odnośnie do powiązania wysokości kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu
jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z określonymi wskaźnikami (np.
z wysokością średniego wynagrodzenia za pracę) należy wskazać, że zgodnie z ustawą
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także
rozporządzeniem w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym nie ma
możliwości uzależnienia podziału środków algorytmowych od wskaźników waloryzujących
jego wysokość. W § 5 ust. 2-4 ww. rozporządzenia określono wysokość kwoty
dofinansowania rocznego pobytu osoby z niepełnosprawnościami zaliczonej do znacznego
lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, która zatrudniona jest w zakładzie
aktywności zawodowej (ZAZ) oraz wysokość kwoty na dofinansowanie rocznego pobytu
jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej (WTZ).
Propozycja powiązania finansowania WTZ z wysokością minimalnego czy średniego
wynagrodzenia za pracę, bądź z wysokością inflacji nie jest zasadna, ponieważ kwestie te
reguluje przywołany akt wykonawczy do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wdrożenie takiego rozwiązania wymagałoby
całościowej zmiany finansowania WTZ, a w konsekwencji zmiany wzoru algorytmu
w dotychczasowym kształcie. Co więcej, przyjęcie go skutkowałoby znaczącym wzrostem
wydatków PFRON w zakresie finansowania samorządów powiatowych. Wprowadzenie
stałego mechanizmu corocznej waloryzacji kwoty dofinansowania, niezależnie od sytuacji
finansowej PFRON, wiązałoby się z istotnym ryzykiem dla stabilności finansowej funduszu.
W perspektywie wieloletniej mogłoby to prowadzić do ograniczenia możliwości
finansowania innych form wsparcia kierowanych bezpośrednio do osób
z niepełnosprawnościami. Należy bowiem zauważyć, że już obecnie występuje istotna skala
niezaspokojonych potrzeb w tym zakresie – według danych PFRON w 2025 r. wyniosły one
ok. 750 mln zł.
Aktualnie nie są zatem prowadzone prace których celem byłoby wprowadzenie stałego
mechanizmu waloryzacji dofinansowania kosztów rocznego pobytu uczestnika w WTZ.
Jednocześnie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco monitoruje sytuację
warsztatów terapii zajęciowej i nie wyklucza podejmowania dalszych działań w tym zakresie,
-- 2 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
adekwatnie do zidentyfikowanych potrzeb systemowych oraz możliwości finansowych
PFRON.
Informuję, że Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych realizuje
następujące programy i zadania na rzecz wparcia WTZ i ich uczestników:
1) Program wyrównywania różnic między regionami III. W ramach obszaru D wspierane są
projekty mające na celu likwidację barier transportowych. Adresatami programu w tym
obszarze mogą być:
— placówki służące rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami prowadzone przez:
organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego;
— jednostki prowadzące warsztaty terapii zajęciowej;
— gminy, które dowożą osoby z niepełnosprawnościami do znajdujących się poza ich
terenem placówek służących rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami;
— gminy i powiaty świadczące lub planujące świadczyć dla osób
z niepełnosprawnościami usługę „door-to-door”1.
Zgodnie z „Kierunkami działań oraz warunkami brzegowymi obowiązującymi
realizatorów Programu wyrównywania różnic między regionami III” w 2026 r.”2 na
likwidację barier transportowych można uzyskać wsparcie do:
a) 155 500 zł dla samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”, które w wersji
standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi, specjalnie przystosowanymi do
przewozu osób na wózkach inwalidzkich;
b) 127 500 zł dla pozostałych samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”,
które w wersji standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi;
c) 380 000 zł dla autobusów.
W ramach obszaru F programu wspierane są projekty mające na celu:
— tworzenie WTZ (poprzez finansowanie części kosztów utworzenia nowego WTZ
w powiecie, na terenie którego nie ma tego typu placówki);
— przeciwdziałanie degradacji infrastruktury funkcjonujących WTZ, ŚDS lub ZAZ
poprzez sfinansowanie części kosztów remontu albo modernizacji ww. placówek.
Dofinansowanie udzielane jest jednostkom samorządu terytorialnego i organizacjom
pozarządowym prowadzącym WTZ, ŚDS lub ZAZ. Realizatorem programu będą
samorządy powiatowe, które przyjmą zaproszenie do uczestnictwa w nim.
Dofinansowanie w br. może wynieść do 70% kosztów realizacji projektu, ale nie może
przy tym przekroczyć 19 000 zł na każde tworzone miejsce dla osoby
z niepełnosprawnością w WTZ albo do 80% kosztów realizacji projektu i nie więcej niż
207 500 zł na remont bądź modernizację przeciwdziałającą degradacji infrastruktury
WTZ, ŚDS lub ZAZ.
1 Mając na uwadze znaczenie zapewnienia transportu dla osób indywidualnych o ograniczonych możliwościach
poruszania się, Rada Nadzorcza PFRON uchwałą nr 9/2025 z dnia 15 października 2025 r. przyjęła zmiany
w programie, w którym m.in. dodano obszar H obejmujący dofinansowanie realizacji usługi „door-to-door
skierowany do gmin i powiatów. W „Kierunkach działań oraz warunkach brzegowych obowiązujących realizatorów
(…)” w 2026 r. określono warunki realizacji wsparcia w tym zakresie, w tym maksymalną wysokość dofinansowania
wynosząca do 16 500 zł za każdy miesiąc realizowania usługi „door-to-door”. Wprowadzenie obszaru H stanowi
odpowiedź na sygnalizowane przez środowisko osób z niepełnosprawnościami potrzeby w zakresie
indywidualnego transportu, w szczególności w sytuacjach, w których dotychczas funkcjonujące mechanizmy nie
zapewniały pełnej dostępności usług rehabilitacyjnych.
2 Załącznik nr 1 do uchwały nr 98/2025 Zarządu PFRON z dnia 14 listopada 2025 r.
-- 3 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2) Program „Zajęcia klubowe w WTZ”. Celem programu jest wsparcie osób
z niepełnosprawnościami w utrzymaniu samodzielności i niezależności w życiu
społecznym i zawodowym, co ułatwić ma prowadzenie przez WTZ zajęć klubowych jako
zorganizowanej formy rehabilitacji. Beneficjentami programu są osoby
z niepełnosprawnościami posiadające ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
(lub orzeczenie równoważne), które były uczestnikami WTZ i opuściły warsztat
w związku z podjęciem zatrudnienia, a także osoby z niepełnosprawnościami
posiadające ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lub orzeczenie
równoważne) znajdujące się na liście osób (art. 10f ust. 2a ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), których zgłoszenie
do uczestnictwa w warsztacie zatwierdzono i które nie rozpoczęły terapii w WTZ.
Adresatami programu są podmioty prowadzące warsztaty terapii zajęciowej. Pomoc
finansowa w jego ramach udzielana jest ze środków PFRON przez biorące w nim udział
samorządy powiatowe. Dofinansowanie dotyczy kosztów prowadzenia przez WTZ zajęć
klubowych, które mogą obejmować aktywne formy wspierania osób
z niepełnosprawnościami w podjęciu lub utrzymaniu zatrudnienia. Czas trwania zajęć
klubowych dla osoby z niepełnosprawnością to nie mniej niż 5 godzin miesięcznie.
Szczegółowy zakres i organizację zajęć klubowych ustala WTZ.
3) Zadania zlecane na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Organizacje pozarządowe, realizując projekty
w ramach zadań zlecanych, mogą udzielać wsparcia osobom będącym uczestnikami
warsztatów terapii zajęciowej, o ile proponowane działania uzupełniają pomoc
finansowaną ze środków PFRON na prowadzenie WTZ.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowywane są
rozwiązania wzmacniające jakość i skuteczność działań realizowanych przez warsztaty
terapii zajęciowej zakładające wdrożenie Standardów funkcjonowania WTZ, które wpisują
się w założenia działania IV 1.4. Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-
2030 pn. „Poprawa funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej”.
Ze względu na różnorodne stanowiska i oczekiwania dotyczące zmian w funkcjonowaniu
WTZ prowadzony jest szeroki dialog z przedstawicielami środowiska ww. placówek pobytu
dziennego. Standardy wraz z projektami rozwiązań prawnych są przedmiotem rozmów
z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej. Jednocześnie w kwietniu i maju 2025 r.
odbyły się prekonsultacje wybranych rozwiązań ze Standardów.
Do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano założenia projektu
ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (UD348) w zakresie wprowadzenia standardów dla WTZ. W styczniu
br. poprosiłam przedstawicieli warsztatów terapii zajęciowej o zgłoszenie uwag do projektu.
W związku z tym, że najwięcej zastrzeżeń dotyczyło zapisu ograniczającego okres pobytu
uczestników w WTZ do czasu przeprowadzenia 3 ocen kompleksowych, zdecydowałam
o rezygnacji z tego rozwiązania. Projekt ustawy będzie szeroko konsultowany
z przedstawicielami środowiska WTZ i osób z niepełnosprawnościami na kolejnych etapach
jego procedowania.
Spotkanie z przedstawicielami WTZ i członkami Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw
Osób Niepełnosprawnych, w ramach powołanego uchwałą nr 4/2026 Krajowej Rady
Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 10 lutego 2026 r. doraźnego
-- 4 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zespołu problemowego zajmującego się warsztatami terapii zajęciowej, odbyło się 3 marca
br. Kolejne spotkanie z przedstawicielami ww. zespołu odbyło się w dniu 29 kwietnia br.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.245.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16572 Pani Posłanki Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk,
w sprawie zwiększenia dofinansowania na uczestników warsztatów terapii zajęciowej,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Warsztaty terapii zajęciowej (WTZ) stanowią kluczowe ogniwo systemu aktywizacji
społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Kierownictwo Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) dostrzega wyzwania, przed którymi stoją
jednostki prowadzące te placówki, szczególnie w obliczu rosnących kosztów utrzymania
oraz konieczności podnoszenia standardów świadczonych w nich usług.
Jednocześnie należy wskazać, że wsparcie osób z niepełnosprawnością – zgodnie z art. 4
ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1684, z późn. zm.) - jest zadaniem samorządu powiatowego. Ponadto, zgodnie z art.
35a ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.),
dofinansowanie kosztów tworzenia i działania warsztatów terapii zajęciowej jest jednym z
zadań samorządu powiatowego.
Mając świadomość wagi zadań związanych z rehabilitacją zawodową i społeczną osób
z niepełnosprawnościami, kierownictwo ministerstwa oraz Państwowego Fundusz
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) wspiera władze samorządowe w realizacji
zadań wynikających m.in. z art. 35a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przekazując im według algorytmu środki funduszu na
zapewnienie funkcjonowania WTZ (zgodnie z art. 48 ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak i rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom
wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.).
Warto zaznaczyć, że – zgodnie z art. 68c ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – 90% kosztów działalności WTZ
pokrywane są ze środków PFRON. Koszty działalności warsztatu są finansowane również
ze środków samorządu powiatowego w wysokości co najmniej 10% tych kosztów.
Obowiązek dofinansowania warsztatu przez powiat nie ma charakteru wyłącznego,
ponieważ może zostać uzupełniony dofinansowaniem pochodzącym z innych źródeł, np. ze
środków jednostki prowadzącej warsztat, ze środków gminy albo województwa jako
jednostek samorządu terytorialnego, lub ze środków innych podmiotów. Ponadto powiat
może zwiększyć swój udział w finansowaniu warsztatu ponad określone w art. 10b ust. 2a
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
10% kosztów jego działalności.
-- 1 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę środków PFRON na dofinansowanie
rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej. Między rokiem 2015
a 2025 wrosła ona z 14 796 zł do 35 196 zł.
Uwzględniając sygnały napływające ze środowiska WTZ dotyczące rosnących kosztów
prowadzenia tych placówek, w drugiej połowie 2025 r. podjęto kolejne działania
legislacyjne zmierzające do zwiększenia wysokości dofinansowania. W ich efekcie Rada
Ministrów przyjęła 27 lutego 2026 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie
algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 260), które
zwiększa dofinansowanie rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ do 38 496 zł w 2026
r. i w latach następnych. Zaproponowana wysokość środków przeznaczanych na działalność
warsztatów terapii zajęciowej uwzględnia aktualne możliwości finansowe PFRON oraz
konieczność zapewnienia finansowania zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak również
programów Rady Nadzorczej PFRON.
Odnośnie do powiązania wysokości kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu
jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z określonymi wskaźnikami (np.
z wysokością średniego wynagrodzenia za pracę) należy wskazać, że zgodnie z ustawą
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także
rozporządzeniem w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym nie ma
możliwości uzależnienia podziału środków algorytmowych od wskaźników waloryzujących
jego wysokość. W § 5 ust. 2-4 ww. rozporządzenia określono wysokość kwoty
dofinansowania rocznego pobytu osoby z niepełnosprawnościami zaliczonej do znacznego
lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, która zatrudniona jest w zakładzie
aktywności zawodowej (ZAZ) oraz wysokość kwoty na dofinansowanie rocznego pobytu
jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej (WTZ).
Propozycja powiązania finansowania WTZ z wysokością minimalnego czy średniego
wynagrodzenia za pracę, bądź z wysokością inflacji nie jest zasadna, ponieważ kwestie te
reguluje przywołany akt wykonawczy do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wdrożenie takiego rozwiązania wymagałoby
całościowej zmiany finansowania WTZ, a w konsekwencji zmiany wzoru algorytmu
w dotychczasowym kształcie. Co więcej, przyjęcie go skutkowałoby znaczącym wzrostem
wydatków PFRON w zakresie finansowania samorządów powiatowych. Wprowadzenie
stałego mechanizmu corocznej waloryzacji kwoty dofinansowania, niezależnie od sytuacji
finansowej PFRON, wiązałoby się z istotnym ryzykiem dla stabilności finansowej funduszu.
W perspektywie wieloletniej mogłoby to prowadzić do ograniczenia możliwości
finansowania innych form wsparcia kierowanych bezpośrednio do osób
z niepełnosprawnościami. Należy bowiem zauważyć, że już obecnie występuje istotna skala
niezaspokojonych potrzeb w tym zakresie – według danych PFRON w 2025 r. wyniosły one
ok. 750 mln zł.
Aktualnie nie są zatem prowadzone prace których celem byłoby wprowadzenie stałego
mechanizmu waloryzacji dofinansowania kosztów rocznego pobytu uczestnika w WTZ.
Jednocześnie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco monitoruje sytuację
warsztatów terapii zajęciowej i nie wyklucza podejmowania dalszych działań w tym zakresie,
-- 2 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
adekwatnie do zidentyfikowanych potrzeb systemowych oraz możliwości finansowych
PFRON.
Informuję, że Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych realizuje
następujące programy i zadania na rzecz wparcia WTZ i ich uczestników:
1) Program wyrównywania różnic między regionami III. W ramach obszaru D wspierane są
projekty mające na celu likwidację barier transportowych. Adresatami programu w tym
obszarze mogą być:
— placówki służące rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami prowadzone przez:
organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego;
— jednostki prowadzące warsztaty terapii zajęciowej;
— gminy, które dowożą osoby z niepełnosprawnościami do znajdujących się poza ich
terenem placówek służących rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami;
— gminy i powiaty świadczące lub planujące świadczyć dla osób
z niepełnosprawnościami usługę „door-to-door”1.
Zgodnie z „Kierunkami działań oraz warunkami brzegowymi obowiązującymi
realizatorów Programu wyrównywania różnic między regionami III” w 2026 r.”2 na
likwidację barier transportowych można uzyskać wsparcie do:
a) 155 500 zł dla samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”, które w wersji
standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi, specjalnie przystosowanymi do
przewozu osób na wózkach inwalidzkich;
b) 127 500 zł dla pozostałych samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”,
które w wersji standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi;
c) 380 000 zł dla autobusów.
W ramach obszaru F programu wspierane są projekty mające na celu:
— tworzenie WTZ (poprzez finansowanie części kosztów utworzenia nowego WTZ
w powiecie, na terenie którego nie ma tego typu placówki);
— przeciwdziałanie degradacji infrastruktury funkcjonujących WTZ, ŚDS lub ZAZ
poprzez sfinansowanie części kosztów remontu albo modernizacji ww. placówek.
Dofinansowanie udzielane jest jednostkom samorządu terytorialnego i organizacjom
pozarządowym prowadzącym WTZ, ŚDS lub ZAZ. Realizatorem programu będą
samorządy powiatowe, które przyjmą zaproszenie do uczestnictwa w nim.
Dofinansowanie w br. może wynieść do 70% kosztów realizacji projektu, ale nie może
przy tym przekroczyć 19 000 zł na każde tworzone miejsce dla osoby
z niepełnosprawnością w WTZ albo do 80% kosztów realizacji projektu i nie więcej niż
207 500 zł na remont bądź modernizację przeciwdziałającą degradacji infrastruktury
WTZ, ŚDS lub ZAZ.
1 Mając na uwadze znaczenie zapewnienia transportu dla osób indywidualnych o ograniczonych możliwościach
poruszania się, Rada Nadzorcza PFRON uchwałą nr 9/2025 z dnia 15 października 2025 r. przyjęła zmiany
w programie, w którym m.in. dodano obszar H obejmujący dofinansowanie realizacji usługi „door-to-door
skierowany do gmin i powiatów. W „Kierunkach działań oraz warunkach brzegowych obowiązujących realizatorów
(…)” w 2026 r. określono warunki realizacji wsparcia w tym zakresie, w tym maksymalną wysokość dofinansowania
wynosząca do 16 500 zł za każdy miesiąc realizowania usługi „door-to-door”. Wprowadzenie obszaru H stanowi
odpowiedź na sygnalizowane przez środowisko osób z niepełnosprawnościami potrzeby w zakresie
indywidualnego transportu, w szczególności w sytuacjach, w których dotychczas funkcjonujące mechanizmy nie
zapewniały pełnej dostępności usług rehabilitacyjnych.
2 Załącznik nr 1 do uchwały nr 98/2025 Zarządu PFRON z dnia 14 listopada 2025 r.
-- 3 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2) Program „Zajęcia klubowe w WTZ”. Celem programu jest wsparcie osób
z niepełnosprawnościami w utrzymaniu samodzielności i niezależności w życiu
społecznym i zawodowym, co ułatwić ma prowadzenie przez WTZ zajęć klubowych jako
zorganizowanej formy rehabilitacji. Beneficjentami programu są osoby
z niepełnosprawnościami posiadające ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
(lub orzeczenie równoważne), które były uczestnikami WTZ i opuściły warsztat
w związku z podjęciem zatrudnienia, a także osoby z niepełnosprawnościami
posiadające ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lub orzeczenie
równoważne) znajdujące się na liście osób (art. 10f ust. 2a ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), których zgłoszenie
do uczestnictwa w warsztacie zatwierdzono i które nie rozpoczęły terapii w WTZ.
Adresatami programu są podmioty prowadzące warsztaty terapii zajęciowej. Pomoc
finansowa w jego ramach udzielana jest ze środków PFRON przez biorące w nim udział
samorządy powiatowe. Dofinansowanie dotyczy kosztów prowadzenia przez WTZ zajęć
klubowych, które mogą obejmować aktywne formy wspierania osób
z niepełnosprawnościami w podjęciu lub utrzymaniu zatrudnienia. Czas trwania zajęć
klubowych dla osoby z niepełnosprawnością to nie mniej niż 5 godzin miesięcznie.
Szczegółowy zakres i organizację zajęć klubowych ustala WTZ.
3) Zadania zlecane na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Organizacje pozarządowe, realizując projekty
w ramach zadań zlecanych, mogą udzielać wsparcia osobom będącym uczestnikami
warsztatów terapii zajęciowej, o ile proponowane działania uzupełniają pomoc
finansowaną ze środków PFRON na prowadzenie WTZ.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowywane są
rozwiązania wzmacniające jakość i skuteczność działań realizowanych przez warsztaty
terapii zajęciowej zakładające wdrożenie Standardów funkcjonowania WTZ, które wpisują
się w założenia działania IV 1.4. Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-
2030 pn. „Poprawa funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej”.
Ze względu na różnorodne stanowiska i oczekiwania dotyczące zmian w funkcjonowaniu
WTZ prowadzony jest szeroki dialog z przedstawicielami środowiska ww. placówek pobytu
dziennego. Standardy wraz z projektami rozwiązań prawnych są przedmiotem rozmów
z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej. Jednocześnie w kwietniu i maju 2025 r.
odbyły się prekonsultacje wybranych rozwiązań ze Standardów.
Do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano założenia projektu
ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (UD348) w zakresie wprowadzenia standardów dla WTZ. W styczniu
br. poprosiłam przedstawicieli warsztatów terapii zajęciowej o zgłoszenie uwag do projektu.
W związku z tym, że najwięcej zastrzeżeń dotyczyło zapisu ograniczającego okres pobytu
uczestników w WTZ do czasu przeprowadzenia 3 ocen kompleksowych, zdecydowałam
o rezygnacji z tego rozwiązania. Projekt ustawy będzie szeroko konsultowany
z przedstawicielami środowiska WTZ i osób z niepełnosprawnościami na kolejnych etapach
jego procedowania.
Spotkanie z przedstawicielami WTZ i członkami Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw
Osób Niepełnosprawnych, w ramach powołanego uchwałą nr 4/2026 Krajowej Rady
Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 10 lutego 2026 r. doraźnego
-- 4 of 5 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zespołu problemowego zajmującego się warsztatami terapii zajęciowej, odbyło się 3 marca
br. Kolejne spotkanie z przedstawicielami ww. zespołu odbyło się w dniu 29 kwietnia br.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --