Interpelacja w sprawie wypowiedzenia umowy zawartej 27 listopada 2023 r. z miastem Chełm dotyczącej prowadzenia Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1657
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wypowiedzenia umowy zawartej 27 listopada 2023 r. z miastem Chełm dotyczącej prowadzenia Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Edward Siarka, Michał Woś, Sebastian Łukaszewicz, Sebastian Kaleta, Piotr Uruski
Data wpływu: 20-02-2024
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedziało umowę zawartą 27 listopada 2023 r. z miastem Chełm w sprawie prowadzenia Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Jednocześnie z podstawy programowej nauczania historii zaproponowano wykreślenie informacji o ukraińskim ludobójstwie na Polakach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
Proszę o przedstawienie konkretnych informacji: Dlaczego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zdecydowało się na zerwanie umowy i faktyczną likwidację muzeum, które miało być przypomnieniem o dziesiątkach tysięcy bestialsko zamordowanych Polaków?
Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2024–2028 planuje w inny sposób upamiętnić Polaków zamordowanych przez Ukraińców na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Proszę o wskazanie harmonogramu takich działań.
Proszę wskazać, jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie walki z kultem banderowskich ludobójców na Ukrainie. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza zrealizować program edukacyjny w tym zakresie skierowany do Ukraińców?
Dla przypomnienia:
„W 1944 r. antypolski terror OUN-UPA z Wołynia przeniósł się do Galicji Wschodniej (województw lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego), a także na Lubelszczyznę. Według ostrożnych szacunków polskich badaczy trwająca od przełomu lat 1942/1943 do połowy roku 1945 Zbrodnia Wołyńska pochłonęła około 100 tysięcy Polaków (40–60 tys. na Wołyniu, 30-40 tys. w Galicji Wschodniej, co najmniej 4 tys. na ziemiach dzisiejszej Polski, z czego do 2 tys. na Chełmszczyźnie – w płd.-wsch. części województwa lubelskiego). Następnych co najmniej 485 tys. Polaków (125 tys. z Wołynia, 300 tys. z Galicji Wschodniej, 60 tys. z Chełmszczyzny) partyzantka ukraińska zmusiła pod groźbą śmierci do ucieczki na teren Polski centralnej. Należy dodać, że wiosną 1944 r. także blisko 20 tys. Ukraińców z Chełmszczyzny porzuciło swoje domostwa z obawy przed polskim podziemiem.
Straty Kościoła rzymskokatolickiego na Kresach II RP z rąk OUN-UPA w latach 1939–1947 to ok. 200 osób (księży, zakonników i zakonnic), z rąk nacjonalistów ukraińskich zginęło też – według z pewnością niepełnych danych – 28 duchownych greckokatolickich i około 20 duchownych prawosławnych na Wołyniu.
Na terenie diecezji łuckiej (województwo wołyńskie) zostało spalonych, zdewastowanych i zniszczonych ponad 50 katolickich kościołów (31 proc. wszystkich świątyń) i 25 kaplic (15 proc.). W wyniku działań UPA ok. 70 proc. parafii (ze 166 istniejących) przestało istnieć. W tej liczbie zostały zniszczone wszystkie parafie wiejskie (kościoły, kaplice i plebanie).
Z około 2500 miejscowości, w których w 1939 r. mieszkali w woj. wołyńskim Polacy, w wyniku działań OUN-UPA ok. 1500 przestało istnieć (zostało spalonych, zniszczonych). Męczeńska śmierć kilkudziesięciu tysięcy Polaków na Wołyniu na dzień dzisiejszy jest upamiętniona krzyżem (rzadziej pomnikiem i nie zawsze na mogile) w niespełna 150 miejscowościach. Do dnia dzisiejszego w około 1350 miejscowościach na Wołyniu, gdzie zginęli Polacy z rąk OUN-UPA, nie ma znaku krzyża na mogile i nie ma w większości mogił Polaków” – zbrodniawolynska.pl.
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3944 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1657 Państwa Posłów Dariusza Mateckiego, Edwarda
Siarki, Michała Wosia, Sebastiana Łukaszewicza, Sebastiana Kalety oraz Piotra Uruskiego
z 7 marca 2024 roku w sprawie wypowiedzenia umowy zawartej 27 listopada 2023 r.
z miastem Chełm dotyczącej prowadzenia Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz
Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Podstawowym kryterium służącym podjęciu decyzji o wypowiedzeniu umowy z 27 listopada
2023 r. w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury pod nazwą „Muzeum Pamięci
Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha
Kaczyńskiego w Chełmie” (w organizacji) (dalej: Umowa) w trybie § 8 ust. 3 tej Umowy było
przeprowadzenie rachunku ekonomicznego oceniającego możliwości budżetu państwa
w części 24 – Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego.
W czasie podpisywania ww. Umowy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie
posiadało jeszcze zabezpieczonych w planie finansowym pod ustawę budżetową na 2024 r.
środków finansowych dotyczących zobowiązań z jej tytułu - było to wówczas dopiero
planowane. Ostatecznie, po weryfikacji planów MKiDN, okazało się niemożliwe
do wykonania.
Biorąc powyższe pod uwagę, decyzję o podpisaniu Umowy uznać należy za podjętą przez
ówczesnego Ministra za nieprzemyślaną i przedwczesną, a przede wszystkim podjętą bez
należytego zabezpieczenia finansowego. Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz
Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie nie zostało
zlikwidowane. Muzeum pozostaje samorządową instytucją kultury i może być prowadzone
samodzielnie przez jego założyciela i organizatora, to jest Miasto Chełm.
Jednocześnie pragnę poinformować, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
realizując swoje ustawowe kompetencje, wspiera projekty dotyczące upamiętnień w ramach
programów dotacyjnych „Miejsca Pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju” oraz „Miejsca
pamięci narodowej za granicą”. Celem programów jest zapewnienie stabilnej opieki nad
najważniejszymi miejscami pamięci na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącymi
świadectwo wydarzeń kluczowych dla historii Polski związanych z walką i męczeństwem
oraz grobami i cmentarzami wojennymi. Podmiotami uprawnionymi do zgłaszania projektów
w ramach programów są samorządowe instytucje kultury, organizacje pozarządowe,
jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie oraz kościoły i związki wyznaniowe. Programy
są rozstrzygane w procedurze konkursowej i pozwalają dofinansować zadania realizowane
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
w trybie jednorocznym. Do programów można zgłaszać projekty, które są już na etapie
zaawansowanych prac przygotowawczych.
Ponadto, wzorem lat ubiegłych, MKiDN planuje współfinansowanie uroczystości
odbywających się w Hucie Pieniackiej w rocznicę pacyfikacji polskiej wsi dokonanej przez
4. Pułk Policyjny SS składający się z Ukraińców, dowodzony przez oficerów niemieckich
wspieranych przez sotnię UPA oraz okolicznych Ukraińców (w 2024 roku uroczystości
odbyły się przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie ze względu na działania wojenne
toczone na Ukrainie).
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --