Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla przewodniczących rad osiedli w gminach miejsko-wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16568
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla przewodniczących rad osiedli w gminach miejsko-wiejskich
Zgłaszający: Joanna Frydrych
Data wpływu: 13-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 nr 73 poz. 350 z późn. zm.) oraz art. 192 Regulaminu Sejmu (M.P. 2022 nr poz. 990, z późn. zm.), zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych, tak aby objęły one również przewodniczących rad osiedli w gminach miejsko-wiejskich.
Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wprowadziła wsparcie dla osób, które przez minimum 7 lat, wykonując z zaangażowaniem pracę na rzecz społeczności lokalnych, osiągnęły wiek emerytalny. Inicjatywa ta zrekompensowała lata społecznego trudu sołtysów.
Niestety, w obecnym kształcie ustawy całkowicie pominięto przewodniczących rad osiedli (oraz przewodniczących zarządów osiedli), szczególnie tych funkcjonujących w gminach miejsko-wiejskich. Należy z całą stanowczością podkreślić, że osoby te pełnią funkcje analogiczne do sołtysów – są gospodarzami swoich jednostek pomocniczych, reprezentują mieszkańców, organizują życie społeczne. Charakter ich pracy, stopień odpowiedzialności oraz poświęcony czas w niczym nie ustępują obowiązkom realizowanym w sołectwach.
Do mojego biura poselskiego zgłaszają się przedstawiciele rad osiedli z prośbami o spotkania w tej kwestii. Wyrażają oni głębokie rozgoryczenie i poczucie niesprawiedliwości w związku z nierównym traktowaniem przez prawo osób wykonujących w istocie te same zadania na rzecz swoich małych ojczyzn. Pominięcie tej grupy w ustawie z 2023 roku jest odbierane jako krzywdzące przeoczenie ustawodawcy.
Szanowny Panie Ministrze,
mając na uwadze powyższe, a także dbając o zasadę równości obywateli wobec prawa, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjęcie prac legislacyjnych mających na celu nowelizację ustawy z dnia 26 maja 2023 r., tak aby rozszerzyć prawo do świadczenia pieniężnego dla przewodniczących rad osiedli w gminach miejsko-wiejskich?
2. Czy resort przeprowadził już szczegółową analizę finansową, pozwalającą oszacować jakiego rzędu środki finansowe z budżetu państwa byłyby potrzebne na pokrycie tego świadczenia?
3. Czy do ministerstwa docierały już podobne apele i petycje od środowisk samorządowych w tej sprawie, a jeśli tak, to jakie stanowisko wobec nich przyjął resort?
4. Czy ministerstwo rozważa ewentualne konsultacje międzyresortowe w celu kompleksowego uregulowania statusu przedstawicieli wszystkich jednostek pomocniczych gminy?
Z wyrazami szacunku Joanna Frydrych
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3550 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 07 maja 2026 r.
Znak sprawy: DTS.wzs.058.9.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Joanny Frydrych w sprawie nowelizacji przepisów
dotyczących świadczeń pieniężnych dla przewodniczących rad osiedli w gminach
miejsko-wiejskich (interpelacja nr 16568)
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację Pani Poseł Joanny Frydrych z 17 kwietnia 2026 r.,
dotyczącą nowelizacji przepisów świadczeń pieniężnych dla przewodniczących rad
osiedli w gminach miejsko-wiejskich, przekazuję poniższą odpowiedź.
Funkcja sołtysa i przewodniczącego rady osiedla różni się przede wszystkim
charakterem roli oraz miejscem, w którym jest pełniona. Sołtys działa na terenie wsi,
czyli w sołectwie, i pełni funkcję organu wykonawczego tej jednostki pomocniczej
gminy. Oznacza to, że jest osobą, która w praktyce realizuje decyzje podejmowane przez
mieszkańców podczas zebrań wiejskich oraz reprezentuje ich interesy wobec władz
gminy. Sołtys często ma bezpośredni kontakt z mieszkańcami i zajmuje się bieżącymi
sprawami lokalnymi, takimi jak zgłaszanie problemów infrastrukturalnych,
organizowanie inicjatyw społecznych czy przekazywanie informacji między
mieszkańcami a urzędem.
Z kolei przewodniczący rady osiedla działa w środowisku miejskim, gdzie jednostką
pomocniczą jest osiedle. Jego rola ma inny charakter, ponieważ nie jest on organem
wykonawczym, lecz stoi na czele organu uchwałodawczego, jakim jest rada osiedla.
Przewodniczący przede wszystkim organizuje pracę rady, zwołuje i prowadzi jej
posiedzenia oraz dba o sprawny przebieg obrad. Reprezentuje także radę na zewnątrz,
jednak jego działania są ściśle związane z decyzjami podejmowanymi kolegialnie przez
wszystkich członków rady.
-- 1 of 2 --
Podsumowując, sołtys jest bardziej samodzielnym przedstawicielem społeczności
wiejskiej i pełni funkcję wykonawczą, natomiast przewodniczący rady osiedla działa
głównie jako koordynator pracy zespołu w miejskiej strukturze samorządowej, gdzie
decyzje podejmowane są wspólnie przez radę.
W uzasadnieniu do ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa1
ustawodawca przyjął, że celem wprowadzenia tych uregulowań było uhonorowanie
istotnej roli sołtysa w samorządzie wiejskim, jako instytucji zakorzenionej w polskiej
tradycji, tym samym, świadczenie to przysługuje wyłącznie sołtysom, będącym
organami wykonawczymi sołectw.
Biorąc powyższe pod uwagę, zamiarem ustawodawcy nie było, aby o to świadczenie
mogły ubiegać się inne osoby sprawujące określone funkcje w jednostkach
pomocniczych gmin.
Na obecnym etapie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przewiduje wystąpienia
z inicjatywą wprowadzania zmian w przepisach ww. ustawy.
Do Ministerstwa wpływają pojedyncze zapytania dotyczące możliwości rozszerzenia
prawa do świadczenia pieniężnego dla sołtysów na inne podmiotu. Jednakże, biorąc pod
uwagę obowiązującą procedurę związaną z nadmiernym deficytem budżetowym oraz
konieczność zachowania stabilności finansów publicznych, nie przewiduje się
wprowadzenia przedmiotowych zmian w najbliższym okresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
1 Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2024 r. poz.
1650).
-- 2 of 2 --